ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਤਚ੍ਛਾਖਾਮੂਲਦੇਸ਼ਸ੍ਥੌ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਸ਼ਿਸ਼ਿਰੌ ਘਟੌ। ਪਰ੍ਜ੍ਜਨ੍ਯਾਸ਼ੋਕਨਾਮਾਨੌ ਭੂਤਂ ਸਞ੍ਜੀਵਨਾਮृਤੌ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਠੰਢੇ ਘਟ, ਪਰਜਨਯ, ਅਸ਼ੋਕ, ਭੂਤ, ਸੰਜੀਵਨ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹਨ।

ਧਨਦਸ਼੍ਰੀਪ੍ਰਦੌ ਦ੍ਵੌ ਦ੍ਵੌ ਪੂਜਯੇਦਨੁਪੂਰ੍ਵਸ਼ਃ । ਸ੍ਵਨਾਮਭਿਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਥ੍ਯਨ੍ਤੈਃ ਪ੍ਰਣਵਾਦਿਨਮੋਨ੍ਤਗੈਃ

ਧਨ ਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਜੋੜਿਆਂ ਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਚਉਥੀ ਵਿਭਕਤੀ ਵਿੱਚ, ਓਮ ਨਾਲ ਅੰਤ ਕਰੇ।

ਲੋਕਗ੍ਰਹਾਵਸੁਦ੍ਵਾਃਸ੍ਥਸ੍ਰਵਨ੍ਤੀਨਾਂ ਦ੍ਵਯਂ ਦ੍ਵਯਂ। ਭਾਨੁਤ੍ਰਯਂ ਯੁਗਂ ਵੇਦੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਗਣਪਤਿਸ੍ਤਥਾ

ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਰੱਖਵਾਲੇ, ਦੋ ਨਦੀਆਂ, ਤਿੰਨ ਸੂਰਜ, ਯੁਗ, ਵੇਦ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇ ਗਣਪਤੀ।

ਇਤਿ ਦੇਵਾ ਮਖਾਗਾਰੇ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਤਿਤੋਰਣਂ। ਵਿਘ੍ਨਸਙ੍ਘਾਪਨੋਦਾਯ ਕ੍ਰਤੋਃ ਸਂਰਕ੍ਸ਼ਣਾਯ ਚ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤੇ ਯਜਨ ਸਥਾਨ ਦੇ ਹਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਖੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਸਕਣ ਅਤੇ ਯਜਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਸਕਣ।

ਵਜ੍ਰਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਤਥਾ ਦਣ੍ਡਂ ਖਡ੍ਗਂ ਪਾਸ਼ਂ ਧ੍ਵਜਂ ਗਦਾਂ। ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਂ ਚਕ੍ਰਮਮ੍ਭੋਜਮ੍ਪਤਾਕਾਸ੍ਵਰ੍ਚ੍ਚਯੇਤ੍ ਕ੍ਰਮਾਤ੍

ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਵੱਜਰ, ਬਰਛੀ, ਲਾਠੀ, ਤਲਵਾਰ, ਫੰਨਾ, ਝੰਡਾ, ਗਦਾ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਚੱਕਰ, ਕਮਲ ਅਤੇ ਪਤਾਕਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਓ ਹ੍ਰੂਂ ਫਟ੍ ਨਮਃ। ਓਂ ਹ੍ਰੂਂ ਫਟ੍ ਦ੍ਵਾਃ ਸ੍ਥਸ਼ਕ੍ਤਯੇ ਹ੍ਰੂਂ ਫਟ੍ ਨਮਃ ਇਤ੍ਯਾਦਿਮਨ੍ਤ੍ਰੈਃ। ਕੁਮੁਦਃ ਕੁਮੁਦਾਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕੋਥ ਵਾਮਨਃ। ਸ਼ਙ੍ਕੁਕਰ੍ਣਃ ਸਰ੍ਵਨੇਤ੍ਰਃ ਸੁਮੁਖ ਸੁਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਃ

‘ਓ ਹ੍ਰੂੰ ਫਟ ਨਮਹ’, ‘ਓਂ ਹ੍ਰੂੰ ਫਟ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ, ਹ੍ਰੂੰ ਫਟ ਨਮਹ’ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਕੁਮੁਦ, ਕੁਮੁਦਾਕਸ਼, ਪੁੰਡਰੀਕ, ਵਾਮਨ, ਸ਼ੰਕੁਕਰਨ, ਸਰਵਨੇਤਰ, ਸੁਮੁਖ ਅਤੇ ਸੁਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਧ੍ਵਜਾष੍ਟਦੇਵਤਾਃ ਪੂਜ੍ਯਾਃ ਪੂਰ੍ਵਾਦੌ ਭੂਤਕੋਟਿਭਿਃ। ਓਂ ਕੌਂ ਕੁਮੁਦਾਯ ਨਮ ਇਤ੍ਯਾਦਿਮਨ੍ਤ੍ਰੈਃ

ਝੰਡੇ ਦੀਆਂ ਅੱਠ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ, ‘ਓਂ ਕੌਂ, ਕੁਮੁਦ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ’ ਵਰਗੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੁਆਰਾ।

ਹੇਤੁਕਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰਘ੍ਨਞ੍ਚ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾਖ੍ਯਂ ਯਮਜ੍ਹ੍ਵਕਂ । ਕਾਲਂ ਕਰਾਲਿਨਂ षष੍ਠਮੇਕਾਙ੍‌ਘ੍ਨਿਮ੍ਭੀਮਮष੍ਟਕਂ

ਹੇਤੁਕ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਮਕ, ਯਮਝਵਕ, ਕਾਲ, ਕਰਾਲਿਨ, ਛੇਵਾਂ ਏਕਾਂਘਨੀ, ਭੀਮ ਅਤੇ ਅੱਠਵਾਂ ਅਸ਼ਟਕ।

ਤਥੈਵ ਪੂਜਯੇਦ੍ ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਪਾਲਾਨਨੁਕ੍ਰਮਾਤ੍। ਵਲਿਭਿਃ ਕੁਸੁਮੈਰ੍ਧੂਪੈਃ ਸਨ੍ਤੁष੍ਟਾਨ੍ ਪਰਿਭਾਵਯੇਤ੍

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਆਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕ੍ਰਮਵਾਰ, ਭੇਟਾਂ, ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਧੂਪ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਕੇ ਸਨਮਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਕਮ੍ਬਲਾਸ੍ਤृਤੇषੁ ਵਰ੍ਣੇषੁ ਵਂਸ਼ਸ੍ਥੂਣਾਸ੍ਵਨੁਕ੍ਰਮਾਤ੍ । ਪਞ੍ਚ ਕ੍ਸ਼ਿਤ੍ਯਾਦਿਤਤ੍ਤ੍ਵਾਨਿ ਸਦ੍ਯੋਜਾਤਾਦਿਭਿਰ੍ਯਜੇਤ੍

ਰੰਗੀਨ ਕੰਬਲਾਂ 'ਤੇ, ਵੰਨ ਦੇ ਥੰਮਾਂ 'ਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ, ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਸਦਯੋਜਾਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ।

ਸਦਾਸ਼ਿਵਪਦਵ੍ਯਾਪਿ ਮਣ੍ਡਪਂ ਧਾਮ ਸ਼ਾਙ੍ਕਰਂ। ਪਤਾਕਾਸ਼ਕ੍ਤਿਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਦृष੍ਟ੍ਯਾਵਲੋਕਯੇਤ੍

ਮੰਡਪ, ਜੋ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪਦ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸ਼ੰਕਰ ਦਾ ਧਾਮ ਹੈ, ਪਤਾਕਾ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸਨੂੰ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਦਿਵ੍ਯਾਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਭੂਮਿष੍ਠਵਿਘ੍ਨਾਨੁਤ੍ਸਾਰ੍ਯ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍। ਪ੍ਰਵਿਸ਼ੇਤ੍ ਪਸ਼੍ਚਿਮਦ੍ਵਾਰਾ ਸ਼ੇषਦ੍ਵਾਰਾਣਿ ਦਰ੍ਸ਼ਯੇਤ੍

ਦਿਵਯ, ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਦੂਰ ਕਰਕੇ, ਪੱਛਮੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਰਾਹੀਂ ਅੰਦਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਕ੍ਰਮਾਦ੍‌ਗਤ੍ਵਾ ਨਿਵਿष੍ਟੋ ਵੇਦਿਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ। ਉਤ੍ਤਰਾਭਿਮੁਖਃ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਦ੍ ਭੂਤਸ਼ੁਦ੍ਧਿਂ ਯਥਾ ਪੁਰਾ

ਦੱਖਣੀ ਪਾਸੇ ਵੇਦੀ ਦੇ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੁੰਹ ਕਰਕੇ, ਘੁੰਮਣ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ, ਪੁਰਾਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਅਨ੍ਤਰ੍ਯ੍ਯਾਗਂ ਵਿਸ਼ੇषਾਰ੍ਘ੍ਯਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਦ੍ਰਵ੍ਯਾਦਿਸ਼ੋਧਨਂ। ਕੁਰ੍ਵ੍ਵੀਂਤ ਆਤ੍ਮਨਃ ਪੂਜਾਂ ਪਞ੍ਚਗਵ੍ਯਾਦਿ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍

ਅੰਦਰੂਨੀ ਯਜਨ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਰਘ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ, ਅਤੇ ਪੰਜ ਗਉ-ਉਤਪਾਦਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਸਾਧਾਰਙ੍ਕਲਸਨ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ। ਵਿਸ਼ੇषਾਚ੍ਛਿਚਵਤਤ੍ਤ੍ਵਾਯ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤ੍ਰਯਮਨੁਕ੍ਰਮਾਤ੍

ਸਾਂਝੀ ਅਸਥਾਨ 'ਤੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਤੱਤ ਲਈ, ਤਿੰਨ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਲਲਾਟਸ੍ਕਨ੍ਧਪਾਦਾਨ੍ਤਂ ਸ਼ਿਵਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ਮਕਂ ਪਰਂ। ਰੁਦ੍ਰਨਾਰਾਯਣਬ੍ਰਹ੍ਮਦੈਵਤਂ ਨਿਜਸਞ੍ਚਰੈਃ

ਲਲਾਟ, ਕੰਧਾ ਅਤੇ ਪੈਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ, ਸ਼ਿਵ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਸਰਵੋਚ ਤੱਤ, ਰੁਦ੍ਰ, ਨਾਰਾਇਣ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇਵਤਾ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਚਲਣ ਨਾਲ।

ਓਂ ਹਂ ਹਾਂ । ਮੂਰ੍ਤ੍ਤੀਸ੍ਤਦੀਸ਼੍ਵਰਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪੂਰ੍ਵਵਦ੍ਵਿਨਿਵੇਸ਼ਯੇਤ੍। ਤਦ੍ਵ੍ਯਾਪਕਂ ਸ਼ਿਵਂ ਸਾਙ੍ਗਂ ਸ਼ਿਵਹਸ੍ਤਞ੍ਚ ਮੂਰ੍ਦ੍ਧਨਿ

‘ਓਂ ਹੰ ਹਾਂ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਉਸ ਥਾਂ ਰੂਪ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਅੰਗਾਂ ਸਮੇਤ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਹੱਥ ਨੂੰ ਸਿਰ 'ਤੇ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਨ੍ਧ੍ਰਪ੍ਰਵਿष੍ਟੇਨ ਤੇਜਸਾ ਬਾਹ੍ਯਸਾਨ੍ਤਰਂ । ਤਮਃ ਪਟਲਮਾਧੂਯ ਪ੍ਰਦ੍ਯੋਤਿਤਦਿਗਨ੍ਤਰਂ

ਬ੍ਰਹਮਰੰਧਰ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ, ਬਾਹਰ ਅਤੇ ਅੰਦਰ, ਹਨੇਰੇ ਦੀ ਚਾਦਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਪੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਵਂ ਸ੍ਰਗ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰਕੁਸੁਮਾਦਿਭਿਃ । ਭੂषਯਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਵੋਸ੍ਮੀਤਿ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਬੋਧਾਸਿਮੁਦ੍ਧਿਰੇਤ੍

ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰੂਪਾਂ ਸਮੇਤ, ਮਾਲਾਵਾਂ, ਕਪੜਿਆਂ, ਫੁੱਲਾਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ, 'ਮੈਂ ਸ਼ਿਵ ਹਾਂ' ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਨ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਉਠਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਚਤੁष੍ਪਦਾਨ੍ਤਸਂਸ੍ਕਾਰੈਃ ਸਂਸ੍ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਨ੍ਮਸ਼ਮਣ੍ਡਪਂ। ਵਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਵਿਕਿਰਾਦੀਨਿ ਕੁਸ਼ਕੂਰ੍ਚੋਪਸਂਹਰੇਤ੍

ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਕੋਣਾਂ 'ਤੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਮੰਡਪ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕੁਸ਼ ਦੀਆਂ ਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਛਿੜਕ ਕੇ ਫਿਰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ।

ਆਸਨੀਕृਤ੍ਯ ਵਰ੍ਦ੍ਧਨ੍ਯਾਂ ਵਾਸ੍ਤ੍ਵਾਦੀਨ੍ ਪੂਰ੍ਵਵਦ੍ਯਜੇਤ੍। ਸ਼ਿਵਕੁਮ੍ਭਾਸ੍ਤ੍ਰਵਰ੍ਦ੍ਧਨ੍ਯੌ ਪੂਜਯੇਚ੍ਚ ਸ੍ਥਿਰਾਸਨੇ

ਵਧਣ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਆਸਨ ਲਾ ਕੇ, ਵਾਸਤੁ ਆਦਿ ਦੀ ਪੂਜਾ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਸ਼ਿਵ ਕੁੰਭ ਅਤੇ ਵਧਣ ਵਾਲਾ ਕੁੰਭ ਵੀ ਪੱਕੇ ਆਸਨ 'ਤੇ ਪੂਜਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਸ੍ਵਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਕਲਸ਼ਾਰੂਢਾਂਲ੍ਲੋਕਪਾਲਾਨਨੁਕ੍ਰਮਾਤ੍। ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਨਯਨਂ ਸ਼ਕ੍ਰਂ ਵਜ੍ਰਪਾਣਿਂ ਵਿਭਾਵਯੇਤ੍

ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਘੜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਵਜਰ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਐਰਾਵਤਗਜਾਰੂਢਂ ਸ੍ਵਰ੍ਣਵਣ ਕਿਰੀਟਿਨਂ। ਸਹਸ੍ਰਨਯਨਂ ਸ਼ਕ੍ਰਂ ਵਜ੍ਰਪਾਣਿਂ ਵਿਭਾਵਯੇਤ੍

ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਵਜਰ ਫੜਨ ਵਾਲਾ, ਸੁਨਹਿਰੀ ਮਕੁਟ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਐਰਾਵਤ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸਪ੍ਤਾਰ੍ਚ੍ਚਿषਂ ਚ ਵਿਭ੍ਰਾਣਮਕ੍ਸ਼ਮਾਲਾਂ ਕਮਣ੍ਡਲੁਂ। ਜ੍ਵਾਲਾਮਾਲਾਕੁਲਂ ਰਕ੍ਤਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਹਸ੍ਤਮਜਾਸਨਂ

ਅੱਗ ਨੂੰ, ਸੱਤ ਲਪਟਾਂ ਵਾਲਾ, ਅਕਸ਼ਮਾਲਾ ਤੇ ਕਮੰਡਲ ਫੜਨ ਵਾਲਾ, ਅੱਗ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ, ਸ਼ਕਤੀ ਫੜਨ ਵਾਲਾ, ਬੱਕਰੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਮਹਿषਸ੍ਥਂ ਦਣ੍ਡਹਸ੍ਤਂ ਯਮਂ ਕਾਲਾਨਲਂ ਸ੍ਮਰੇਤ੍। ਰਕ੍ਤਨੇਤ੍ਰਂ ਖਰਾਰੂਢਂ ਖਡ੍ਗਹਸ੍ਤਞ੍ਚ ਨੈਰ੍ऋृਤਂ

ਯਮ ਨੂੰ, ਮਹਿਸ ਉੱਤੇ ਖੜਾ, ਦੰਡ ਫੜਨ ਵਾਲਾ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ, ਅਤੇ ਨੈਰਿਤ ਨੂੰ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਖੜ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ, ਤਲਵਾਰ ਫੜਨ ਵਾਲਾ, ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਵਰੁਣਂ ਮਕਰੇ ਸ਼੍ਵੇਤਂ ਨਾਗਪਾਸ਼ਧਰਂ ਸ੍ਮਰੇਤ੍। ਵਾਯੁਂ ਚ ਹਰਿਣੇ ਨੀਲਂ ਕੁਵੇਰਂ ਮੇਘਸਂਸ੍ਥਿਤਂ

ਵਰੁਣ ਨੂੰ, ਚਿੱਟਾ, ਮਕਰ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ, ਸੱਪ ਦੀ ਫਾਸੀ ਫੜਨ ਵਾਲਾ; ਵਾਯੂ ਨੂੰ, ਨੀਲਾ, ਹਿਰਣ ਉੱਤੇ; ਅਤੇ ਕੁਬੇਰ ਨੂੰ, ਬੱਦਲ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਿਨਂ ਵृषੇ ਚੇਸ਼ਂ ਕੂਰ੍ਮ੍ਮੇਨਨ੍ਤਨ੍ਤੁ ਚਕ੍ਰਿਣਂ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਹਂਸਗਂ ਧ੍ਯਾਯੇਚ੍ਚਤੁਰ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਂ

ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ, ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਫੜਨ ਵਾਲਾ, ਬਲਦ ਉੱਤੇ; ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ, ਚਕਰ ਫੜਨ ਵਾਲਾ, ਕਛੂਏ ਤੇ ਅਨੰਤ ਉੱਤੇ; ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ, ਚਾਰ ਮੁਹਾਂ ਤੇ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਹੰਸ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ, ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸ੍ਤਮ੍ਬਮੂਲੇषੁ ਕੁਮ੍ਭੇषੁ ਵੇਦ੍ਯਾਂ ਧਰ੍ਮਾਦਿਕਾਨ੍ ਯਜੇਤ੍। ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਕੁਮ੍ਭੇष੍ਵਨਨ੍ਤਾਦੀਨ੍ ਪੂਜਯਨ੍ਤ੍ਯਪਿ ਕੇਚਨ

ਸਥੰਭਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਘੜਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਤੇ ਵੇਦੀ ਉੱਤੇ, ਧਰਮ ਆਦਿ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਲੋਕ ਅਨੰਤ ਆਦਿ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵੀ ਘੜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ਿਵਾਜ੍ਞਾਂ ਸ਼੍ਰਾਵਯੇਤ੍ ਕੁਮ੍ਭਂ ਭ੍ਰਾਮਯੇਦਾਤ੍ਮਪृष੍ਠਗਂ । ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍ ਸ੍ਥਾਪਯੇਦਾਦੌ ਕੁਮ੍ਭਂ ਤਦਨੁ ਵਰ੍ਦ੍ਧਨੀਂ

ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਸੁਣਾਉਣੀ, ਘੜਾ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਾਉਣਾ, ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਪਹਿਲਾਂ ਘੜਾ ਰੱਖਣਾ, ਫਿਰ ਵਾਧਾ ਵਾਲਾ ਪਾਤਰਾ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।