ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਕਠਿਨ੍ਯਾ ਜਪ੍ਤਯਾ ਸ੍ਪ੍ਟष੍ਟੇ ਗੋਮੂਤ੍ਰਾਕृਤਿਰੇਖਯਾ। ਆਰਭ੍ਯੈਕਂ ਤ੍ਰਿਕਂ ਯਾਵਤ੍ਤ੍ਰਿਚਤੁष੍ਕਾਵਸਾਨਕਂ

ਜਪ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ, ਗੋਮੂਤਰ ਵਰਗੇ ਸਾਫ ਰੇਖਾ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਤਿੰਨ, ਤਿੰਨ ਤੇ ਚਾਰ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ।

ਮਰੁਦ੍ ਵ੍ਯੋਮ ਮਰੁਦ੍ਵੀਜੈਸ਼੍ਚਤੁਃ षष੍ਟਿਪਦੇ ਤਥਾ। ਅਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਪਤਨਾਤ੍ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਦ੍ਵਿषਮਾਦੌ ਸ਼ੁਭਾਦਿਕਂ

ਮਰੁਤ, ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਮਰੁਤ-ਜਨਮਿਆਂ ਨਾਲ, ਚੌਂਸਠ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ। ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਜਾਂ ਛੂਹਣ ਨਾਲ, ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਫਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਏਕਤ੍ਰਿਕਾਦਿਮਾਰਭ੍ਯ ਅਨ੍ਤੇ ਚਾष੍ਟਤ੍ਰਿਕਂ ਤਥਾ। ਧ੍ਵਜਾਦ੍ਯਾਯਾਃ ਸਮਾ ਹੀਨਾ ਵਿषਮਾਃ ਸ਼ੋਭਨਾਦਿਦਾਃ

ਇੱਕ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ, ਤੇ ਅੰਤ ਤੇ ਅੱਠ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਨਾਲ। ਝੰਡਾ ਆਦਿ ਲਈ, ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਮਾੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅੰਕ ਚੰਗਾ ਆਦਿ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਆਇਪਲ੍ਲਵਿਤੈਃ ਕਾਦ੍ਯੈਃ षੋਡਸ਼ਸ੍ਵਰਪੂਰ੍ਵ੍ਵਗੈਃ। ਆਦ੍ਯੈਸ੍ਤੈਃ ਸਸ੍ਵਰੈਃ ਕਾਦ੍ਯੈਸ੍ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਨਾਮਮਨ੍ਤ੍ਰਕਾਃ

ਆ, ਇ, ਪ, ਲ, ਵਿ ਆਦਿ ਨਾਲ, ਤੇ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ। ਉਹ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅੱਖਰ ਤੇ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ, ਤਿੰਨ ਪੁਰੀਆਂ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਬਣਦੇ ਹਨ।

ਹ੍ਰੀਂ ਵੀਜਾਃ ਪ੍ਰਣਵਾਦ੍ਯਾਃ ਸ੍ਯੁਰ੍ਨ੍ਨਮੋऽਨ੍ਤਾ ਯਤ੍ਰ ਪੂਜਨੇ। ਮਨ੍ਤ੍ਰਾ ਵਿਂਸ਼ਤਿਸਾਹਸ੍ਰਾਃ ਸ਼ਤਂ षष੍ਠ੍ਯਦਿਕਂ ਤਤਃ

ਹ੍ਰੀਂ ਬੀਜ ਤੇ ਪ੍ਰਣਵ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ, ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ 'ਨਮੋ' ਤੇ ਅੰਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ। ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਹੈ, ਫਿਰ ਇੱਕ ਸੌ ਸਠ ਹੋਰ।

ਆਂ ਹ੍ਰੀਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਃ ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚਣ੍ਡਿਕਾਯਾਸ੍ਤਥੈਵ ਚ। ਤਥਾ ਗੌਰ੍ਯ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਦੁਰ੍ਗਾਯਾ ਆਂ ਸ਼੍ਰੀਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਃ ਸ਼੍ਰਿਯਸ੍ਤਥਾ

ਆਂ ਤੇ ਹ੍ਰੀਂ ਮੰਤ੍ਰ ਸਰਸਵਤੀ ਤੇ ਚੰਡਿਕਾ ਲਈ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੌਰੀ ਤੇ ਦੁਰਗਾ ਲਈ ਵੀ, ਆਂ ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਂ ਮੰਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰੀ ਲਈ ਹਨ।

ਤਥਾ ਕ੍ਸ਼ੌਂ ਕੌਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਃ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਸ੍ਯ ਆਂ ਹੌਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਃ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਚ। ਆਂ ਗਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾ ਗਣੇਸ਼ਸ੍ਯ ਆਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਹਰੇਃ

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕ੍ਸ਼ੌਂ ਤੇ ਕੌਂ ਮੰਤ੍ਰ ਸੂਰਜ ਲਈ, ਆਂ ਤੇ ਹੌਂ ਮੰਤ੍ਰ ਸ਼ਿਵ ਲਈ, ਆਂ ਤੇ ਗਂ ਮੰਤ੍ਰ ਗਣੇਸ਼ ਲਈ, ਤੇ ਆਂ ਮੰਤ੍ਰ ਹਰੀ ਲਈ ਵੀ ਹਨ।

ਸ਼ਤਾਰ੍ਦ੍ਧੈਕਾਧਿਕੈਃ ਕਾਦ੍ਯੈਸ੍ਤਥਾ षੋਡਸ਼ਭਿਃ ਸ੍ਵਰੈਃ। ਕਾਦ੍ਯੈਸ੍ਤੈਃ ਸਸ੍ਵਰੈਰਾਦ੍ਯੈਃ ਕਾਨ੍ਤੈਰ੍ਮ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤਥਾਖਿਲਾਃ

ਇੱਕ ਸੌ ਇਕਵੰਜਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅੱਖਰ, ਤੇ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ। ਉਹਨਾਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅੱਖਰ ਤੇ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਮੰਤ੍ਰ ਬਣਦੇ ਹਨ।

ਰਵੀਸ਼ਦੇਵੀਵਿष੍ਣੂਨਾਂ ਖਬ੍ਧਿਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਨਾਤ੍। ਸ਼ਤਤ੍ਰਯਂ षष੍ਟ੍ਯਧਿਕਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਮਣ੍ਡਲਂ ਕ੍ਰਮਾਤ੍। ਅਭਿषਿਕ੍ਤੋ ਜਪੇਦ੍ ਧ੍ਯਾਯੇਚ੍ਛਿष੍ਯਾਦੀਨ੍ ਦੀਕ੍ਸ਼ਯੇਦ੍‌ਗੁਰੁਃ

ਸੂਰਜ, ਈਸ਼, ਦੇਵੀ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਲਈ, ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਚਲਣ, ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਦੇ ਨਾਲ, ਹਰ ਮੰਡਲ ਲਈ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸਠ ਕ੍ਰਮਵਾਰ। ਗੁਰੂ, ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਪੇ, ਧਿਆਨ ਕਰੇ ਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿਖਸ਼ਾ ਦੇ।

ਈਸ਼੍ਵਰ ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਸਙ੍‌ਕ੍ਸ਼ੇਪਤੋ ਗੁਹ। ਪੀਠਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਸ਼ਿਵੋ ਲਿਙ੍ਗਂ ਤਦ੍ਯੋਗਃ ਸ ਸ਼ਿਵਾਣੁਭਿਃ

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਪੀਠ, ਸ਼ਕਤੀ, ਸ਼ਿਵ, ਲਿੰਗ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ਿਵ-ਅਣੂ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਤੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਗੁਹਾ।

ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਯਾਃ ਪਞ੍ਚ ਭੇਦਾਸ੍ਤੇषਾਂ ਰੂਪਂ ਵਦਾਮਿ ਤੇ। ਯਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ਿਲਾਯੋਗਃ ਸਾ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ

ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਦੇ ਪੰਜ ਭੇਦ ਹਨ; ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਜੋੜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸ੍ਥਾਪਨਨ੍ਤੁ ਯਥਾਯੋਗਂ ਪੀਠ ਏਵ ਨਿਵੇਸ਼ਨਂ। ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਭਿਨ੍ਨਪੀਠਸ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਥਾਪਨਮੁਚ੍ਯਤੇ

ਜੋ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਪੀਠ ਦੀ ਰੱਖਣ ਹੈ। ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪੀਠ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਸਥਾਪਨਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਉਤ੍ਥਾਪਨਞ੍ਚ ਸਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਲਿਙ੍ਗੋਦ੍ਧਾਰਪੁਰਃਸਰਾ। ਯਸ੍ਯਾ ਤੁ ਲਿਙ੍ਗਮਾਰੋਪ੍ਯ ਸਂਸ੍ਕਾਰਃ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਬੁਧੈਃ

ਉਤਥਾਪਨ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਲਿੰਗ ਉਤਾਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ, ਲਿੰਗ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਆਸ੍ਥਾਪਨਂ ਤਦੁਦ੍ਦਿष੍ਟਂ ਦ੍ਵਿਧਾ ਵਿष੍ਣਵਾਦਿਕਸ੍ਯ ਚ । ਆਸੁ ਸਰ੍ਵ੍ਵਾਸੁ ਚੈਤਨ੍ਯਂ ਨਿਯੁਞ੍ਜੀਤ ਪਰਂ ਸ਼ਿਵਮ੍

ਉਹ ਸਥਾਪਨਾ, ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਆਦਿ ਦੇ ਲਈ ਦੋ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਵਿੱਚ, ਉੱਚਤ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਯਦਾਧਾਰਾਦਿਭੇਦੇਨ ਪ੍ਰਾਸਾਦੇष੍ਵਪਿ ਪਞ੍ਚਧਾ। ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਾਮਥ ਮੇਦਿਨ੍ਯਾਃ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਾਸਾਦਕਾਮ੍ਯਯਾ

ਜਦੋਂ ਨੀਂਹ ਆਦਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੰਜ ਕਿਸਮਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਮੰਦਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਜ੍ਯਗਨ੍ਧਾ ਰਕ੍ਤਾ ਚ ਰਕ੍ਤਗਨ੍ਧਾ ਸੁਗਨ੍ਧਿਨੀ । ਪੀਤਾ ਕृष੍ਣਾ ਸੁਰਾਦਨਧਾ ਵਿਪ੍ਰਾਦੀਨਾਂ ਮਹੀ ਕ੍ਰਮਾਤ੍

ਸਫੈਦ, ਘੀ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲੀ; ਲਾਲ, ਲਾਲ ਰੰਗ ਤੇ ਸੁਗੰਧੀ; ਪੀਲੀ, ਕਾਲੀ, ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਗੰਧ ਤੋਂ ਰਹਿਤ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਿੱਟੀਆਂ ਨੂੰ ਪੰਡਤ ਆਦਿ ਲਈ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪੂਰ੍ਵ੍ਵੇਸ਼ੋਤ੍ਤਰਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਪੂਰ੍ਵਾ ਚੈषਾਂ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ । ਆਖਾਤੇ ਹਾਸ੍ਤਿਕੇ ਯਸ੍ਯਾਃ ਪੂਰ੍ਣੇ ਮृਦਧਿਕਾ ਭਵੇਤ੍

ਪੂਰਬ, ਉੱਤਰ ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ, ਪੂਰਬ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਸਰਾਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ ਤੇ ਚੰਗਾ ਗਾਰਾ ਮਿਲੇ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।

ਉਤ੍ਤਮਾਨ੍ਤਾਂ ਮਹੀਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ਤੋਯਾਦ੍ਯੈਰ੍ਵਾ ਸਮੁਕ੍ਸ਼ਿਤਾਂ। ਅਸ੍ਥ੍ਯਙ੍ਗਾਰਾਦਿਭਿਰ੍ਦੁष੍ਟਾਮਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਸ਼ੋਧਯੇਦ੍ ਗੁਰੁਃ

ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਤੱਕ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਆਦਿ ਨਾਲ ਧੋਈ ਹੋਈ ਸਮਝੋ। ਜੇ ਉਹ ਹੱਡੀਆਂ, ਕੋਲੇ ਆਦਿ ਨਾਲ ਖਰਾਬ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਨਗਰਗ੍ਰਾਮਦੁਰ੍ਗਾਰ੍ਥਂ ਗृਹਪ੍ਰਾਸਾਦਕਾਰਣਂ । ਖਨਨੈਰ੍ਗੋਕੁਲਾਵਾਸੈਃ ਕਰ੍षਣੈਰ੍ਵਾ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ

ਸ਼ਹਿਰ, ਪਿੰਡ ਜਾਂ ਕਿਲ੍ਹੇ ਲਈ, ਜਾਂ ਘਰ ਤੇ ਮੰਦਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਖੋਦ ਕੇ ਜਾਂ ਗਾਂਵਾਂ ਨਾਲ ਹਲ ਚਲਾ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਮਣ੍ਡਪੇ ਦ੍ਵਾਰਪੂਜਾਦਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਤृਪ੍ਤ੍ਯਵਸਾਨਕਂ । ਕਰ੍ਮ੍ਮ ਨਿਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਯਾਘੋਰਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸਹਸ੍ਰਂ ਵਿਧਿਨਾ ਯਜੇਤ੍

ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਆਦਿ ਅਤੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਰਸਮ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਅਘੋਰ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸਮੀਕृਤ੍ਯੋਪਲਿਪ੍ਤਾਯਾਂ ਭੂਮੌ ਸਂਸ਼ੋਧਯੇਦ੍ਦਿਸ਼ਃ। ਸ੍ਵਰ੍ਣਦਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਤੈ ਰੇਖਾਃ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵੀਤ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ

ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਮਾਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਲੀਪ ਕੇ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸੋਨੇ, ਦਹੀਂ ਤੇ ਅਖੰਡ ਅਨਾਜ ਨਾਲ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਕੇ ਲਕੀਰਾਂ ਖਿੱਚਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।

ਮਧ੍ਯਾਦੀਸ਼ਾਨਕੋष੍ਠਸ੍ਥੇ ਪੂਰ੍ਣਕੁਮ੍ਭੇ ਸ਼ਿਵਂ ਯਜੇਤ੍। ਵਾਚਸ੍ਤੁਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਤਤ੍ਤੋਯੈਃ ਸਿਞ੍ਚੇਤ੍ ਕੁਦ੍ਦਾਲਕਾਦਿਕਂ

ਮੱਧ ਵਿਚ, ਈਸ਼ਾਨ ਕੋਣ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਘੜਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਾਠੀ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਕੇ, ਉਸ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਖੋਦਣ ਵਾਲੇ ਸੰਦ ਆਦਿ ਨੂੰ ਛਿੜਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਵਾਹ੍ਯੇ ਰਕ੍ਸ਼ੋਗਣਾਨਿष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਧਿਨਾ ਦਿਗ੍ਬਲਿਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍। ਭੂਮਿਂ ਸਂਸਿਚ੍ਯ ਸਂਸ੍ਨਾਪ੍ਯ ਕੁਦ੍ਦਾਲਾਦ੍ਯਂ ਪ੍ਰਪੂਜਯੇਤ੍

ਬਾਹਰ ਰੱਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਰਸਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਰਕੇ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛਿੜਕ ਕੇ ਤੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਖੋਦਣ ਵਾਲੇ ਸੰਦ ਆਦਿ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਅਨ੍ਯਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਯੁਗਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਕੁਮ੍ਭਂ ਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਦ੍ਵਿਜਨ੍ਮਨਃ। ਨਿਧਾਯ ਗੀਤਵਾਦ੍ਯਾਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਘੋषਸਮਾਕੁਲਂ

ਇਕ ਹੋਰ ਘੜਾ, ਦੋ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਮੋਢੇ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੀਤ, ਵਾਦ-ਯੰਤ੍ਰ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਇਹ ਰਸਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਪੂਜਾਂ ਕੁਮ੍ਭੇ ਸਮਾਹृਤ੍ਯ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਲਗ੍ਨੇऽਗ੍ਨਿਕੋष੍ਠਕੇ। ਕੁਦ੍ਦਾਲੇਨਾਭਿषਿਕ੍ਤੇਨ ਮਧ੍ਵਕ੍ਤੇਨ ਤੁ ਖਾਨਯੇਤ੍

ਘੜੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਜਦੋਂ ਅੱਗ ਦੇ ਖੱਡ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਸਮਾਂ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਭਿੱਜੀ ਹੋਈ ਖੋਦਣ ਵਾਲੀ ਕਲ੍ਹੀ ਨਾਲ ਖੱਡ ਖੋਦਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਨੈਰ੍ऋਤ੍ਯਾਂ ਕ੍ਸ਼ੇਪਯੇਨ੍ਮृਤ੍ਸ੍ਨਾਂ ਖਾਤੇ ਕੁਮ੍ਭਜਲਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍। ਪੁਰਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵ੍ਵਸੀਮਾਨ੍ਤਂ ਨਯੇਦ੍ ਯਾਵਦਭੀਪ੍ਸਿਤਂ

ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ, ਤੇ ਘੜੇ ਦਾ ਪਾਣੀ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਪਾਓ। ਫਿਰ, ਪੁਰੇ ਦੀ ਪੂਰਬੀ ਸੀਮਾ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਓ, ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅਥ ਤਤ੍ਰ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਭ੍ਰਾਮਯੇਤ੍ ਪਰਿਤਃ ਪੁਰਂ। ਸਿਞ੍ਚਨ੍ ਸੀਮਾਨ੍ਤਚਿਹ੍ਣਾਨਿ ਯਾਵਦੀਸ਼ਾਨਗੋਚਰਂ

ਉਥੇ ਇੱਕ ਪਲ ਖੜ੍ਹ ਕੇ, ਪੁਰੇ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮੋ, ਤੇ ਸੀਮਾ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨੂੰ ਛਿੜਕੋ, ਜਿੱਥੇ ਤੱਕ ਈਸ਼ਾਨ ਕੋਣ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।

ਅਰ੍ਘ੍ਯਦਾਨਮਿਦਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਤਤ੍ਰ ਕੁਮ੍ਭਪਰਿਭ੍ਰਮਾਤ੍। ਇਤ੍ਥਂ ਪਰਿਗ੍ਰਹਂ ਭੂਮੇਃ ਕੁਰ੍ਵ੍ਵੀਤ ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ

ਇਹ ਅਰਘ ਦੇਣ ਦੀ ਰਸਮ ਉਥੇ ਘੜੇ ਨਾਲ ਘੁੰਮਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਕਰ੍ਕਰਾਨ੍ਤਂ ਜਲਾਨ੍ਤਂ ਵਾ ਸ਼ਲ੍ਯਦੋषਜਿਘਾਂਸਯਾ। ਖਾਨਯੇਦ੍ ਭੂਃ ਕੁਮਾਰੀਂ ਚੇਦ੍ ਵਿਧਿਨਾ ਸ਼ਲ੍ਯਮੁਦ੍ਧਰੇਤ੍

ਜੇ ਧਰਤੀ ਕੰਕਰੀਲੀ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਦੂਸ਼ਤੀਆਂ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਖੋਦੋ। ਜੇ ਕੋਈ ਪਰਾਈ ਚੀਜ਼ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕੁਆਰੀ ਕੁੜੀ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਕੱਢੇ।