ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਕਾਰਣਤ੍ਯਾਗਕ੍ਰਮਾਨ੍ਨੀਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਵਾਸ੍ਪਦਂ। ਗਰ੍ਭਾਧਾਨਾਰ੍ਥਮਾਦਾਯ ਯੁਗਪਤ੍ ਸਰ੍ਵਯੋਨਿषੁ

ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਛੱਡਣ ਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰਤਾ ਨਾਲ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਆਸਥਾਨ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਓ; ਗਰਭਧਾਨ ਲਈ, ਸਾਰੇ ਜਣਮ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਲਓ।

ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਦ੍ਵਾਗੀਸ਼੍ਵਰੀਯੋਨੌ ਵਾਮਯੋਦ੍ਭਵਮੁਦ੍ਰਯਾ। ਓਂ ਹਾਂ ਹਾਂ ਹਾਂ ਆਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ । ਪੂਜਯੇਦਪ੍ਯਨੇਨੈਵ ਤਰ੍ਪਯੇਦਪਿ ਪਞ੍ਚਧਾ

ਵਾਗੀਸ਼ਵਰੀ ਦੇ ਜਣਮ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਮੁਦਰਾ ਨਾਲ ਸੁੱਟੋ: 'ਓਂ ਹਾਂ ਹਾਂ ਹਾਂ, ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮ:' ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰ ਅਤੇ ਪੰਜ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰ।

ਅਨ੍ਯਯੋਨਿषੁ ਸਰ੍ਵ੍ਵਾਸੁ ਦੇਹਸ਼ੁਦ੍ਧਿਂ ਹृਦਾ ਚਰੇਤ੍। ਨਾਤ੍ਰ ਪੁਂਸਵਨਂ ਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯਾਦਿਸ਼ਰੀਰਸ੍ਯਾਪਿ ਸਮ੍ਭਵਾਤ੍

ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਜਣਮ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਦੇਹ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਰੋ। ਇੱਥੇ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਦੀ ਵਿਧੀ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਔਰਤ ਦਾ ਸਰੀਰ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸੀਮਨ੍ਤੋਨ੍ਨਯਨਂ ਵਾਪਿ ਦੈਵਾਨ੍ਯਙ੍ਗਾਨਿ ਦੇਹਵਤ੍। ਸ਼ਿਰਸਾ ਜਨ੍ਮ ਕੁਰ੍ਵ੍ਵੀਤ ਜੁਗੁਪ੍ਸਨ੍ ਸਰ੍ਵ੍ਵਦੇਹਿਨਾਂ

ਜਾਂ ਸੀਮੰਤੁਨਨਯਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਦਿਵਯ ਅੰਗ, ਜਿਵੇਂ ਸਰੀਰ ਲਈ, ਕਰੋ। ਜਨਮ ਸਿਰ ਨਾਲ ਕਰੋ, ਸਾਰੇ ਸਰੀਰਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਹੋਏ।

ਤਥੈਵ ਭਾਵਯੇਦੇषਾਮਧਿਕਾਰਂ ਸ਼ਿਵਾਣੁਨਾ ਭੋਗਂ ਕਵਚਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵਿषਯਾਤ੍ਮਨਾ

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ 'ਸ਼ਿਵ' ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਕਰੋ; ਭੋਗ ਨੂੰ ਕਵਚ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਤੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ।

ਮੋਹਰੂਪਮਭੇਦਞ੍ਚ ਲਯਸਞ੍ਜ੍ਞਂ ਵਿਭਾਵਯੇਤ੍। ਸ਼ਿਵੇਨ ਸ੍ਰੋਤਸਾਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਂ ਹृਦਾ ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਸ਼ੋਧਨਂ

ਮੋਹ ਦੇ ਰੂਪ, ਉਸ ਦੀ ਅਪਹੇਚਾਨੀ ਅਵਸਥਾ ਅਤੇ ਲੈਅ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਦੱਸੇ ਰਾਹੀਂ, ਦਿਲ ਵਿਚ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਸ੍ਰੋਤਾਂ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਪਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚਾਹੁਤੀਃ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ ਗਰ੍ਭਾਧਾਨਾਦਿषੁ ਕ੍ਰਮਾਤ੍। ਮਾਯਯਾ ਮਲਕਰ੍ਮਾਦਿਪਾਸ਼ਬਨ੍ਧਨਿਵृਤ੍ਤਯੇ

ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਗਰਭਧਾਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਪੰਜ ਪੰਜ ਆਹੁਤੀਆਂ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਮਾਇਆ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਏ ਮਲ, ਕਰਮ ਆਦਿ ਦੇ ਬੰਧਨ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਣ।

ਨਿष੍ਕृਤ੍ਯੈਵ ਹृਦਾ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ ਯਜੇਤ ਸ਼ਤਮਾਹੁਤੀਃ। ਮਲਸ਼ਕ੍ਤਿਨਿਰੋਧੇਨ ਪਾਸ਼ਾਨਾਞ੍ਚ ਵਿਯੋਜਨਂ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਲ ਨਾਲ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਉਹ ਸੋ ਆਦਮੀ ਸੌ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇਵੇ। ਮਲ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ੍ਵਾਹਾਨ੍ਤਾਯੁਧਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਪਞ੍ਚਪਞ੍ਚਾਹੁਤੀਰ੍ਯਜੇਤ੍। ਮਾਯਾਦ੍ਯਨ੍ਤਸ੍ਯ ਪਾਸ਼ਸ੍ਯ ਸਪ੍ਤਵਾਰਾਸ੍ਤ੍ਰਜਪ੍ਤਯਾ

‘ਸ੍ਵਾਹਾ’ ਉਚਾਰਨ ਵਾਲੇ ਅਸਤਰ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਪੰਜ ਪੰਜ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਾਇਆ ਆਦਿ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਬੰਧਨ ਲਈ, ਅਸਤਰ ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਜਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਕਰ੍ਤ੍ਤਰ੍ਯ੍ਯਾ ਛੇਦਨਂ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ ਕਲ੍ਪਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਤਦ੍ਯਥਾ। ਓਂ ਹੂਂ ਨਿਵृਤ੍ਤਿਕਲਾਪਾਸ਼ਾਯ ਹੂਂ ਫਟ੍। ਬਨ੍ਧਕਤ੍ਵਞ੍ਚ ਨਿਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਯ ਹਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਞ੍ਚ ਸ਼ਰਾਣੁਨਾ

ਕਰਤਰੀ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹੈ, ਕੱਟਣ ਦੀ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ: 'ਓਂ ਹੂੰ, ਨਿਵ੍ਰਿੱਤੀ ਦੇ ਬੰਧਨ ਲਈ, ਹੂੰ ਫਟ।' ਬੰਧਨ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਬਾਣ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਇਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਵਿਸृਜ੍ਯ ਵਰ੍ਤ੍ਤੁਲੀਕृਤ੍ਯ ਘृਤਪੂਰ੍ਣੇ ਸ੍ਰੁਵੇ ਧਰੇਤ੍। ਦਹੇਦਨੁਕਲਾਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਕੇਵਲਾਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਭਸ੍ਮਸਾਤ੍

ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਘੁੰਮਾਉਂਦਿਆਂ, ਘੀ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸ੍ਰੁਵਾ ਨੂੰ ਫੜੋ। ਫਿਰ ਸਹਾਇਕ ਅਸਤਰ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਸਾੜੋ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਅਸਤਰ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਆਹ ਕਰ ਦਿਓ।

ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਪਞ੍ਚਾਹੁਤੀਰ੍ਦਤ੍ਵਾ ਪਾਸ਼ਾਙ੍ਕੁਸ਼ਨਿਵृਤ੍ਤਯੇ। ਓਂ ਹਃ ਅਸ੍ਤ੍ਰਾਯ ਹੂਂ ਫਟ੍। ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਤਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦਸ੍ਤ੍ਰਾਹੁਤਿਭਿਰष੍ਟਭਿਃ

ਪਾਂਚ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇ ਕੇ, ਪਾਂਸ਼ ਅੰਕੁਸ਼ ਵਾਲੇ ਬੰਧਨ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ: 'ਓਂ ਹਹ, ਅਸਤਰ ਲਈ, ਹੂੰ ਫਟ।' ਫਿਰ ਅੱਠ ਅਸਤਰ ਆਹੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਕਰੋ।

ਅਥਾਵਾਹ੍ਯ ਵਿਧਾਤਾਰਂ ਪੂਜਯੇਤ੍ਤਰ੍ਪਯੇਤ੍ਤਥਾ। ਤਤ ਓਂ ਹਾਂ ਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਸ਼ੁਦ੍ਧਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਗृਹਾਣ ਸ੍ਵਾਹੇਤ੍ਯਾਹੁਤਿਤ੍ਰਯੇਣਾਧਿਕਾਰਮਸ੍ਯ ਸਮਰ੍ਪਯੇਤ੍ । ਦਗ੍ਧਨਿਃਸ਼ੇषਪਾਪਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨਸ੍ਯ ਪਸ਼ੋਸ੍ਤ੍ਵਯਾ

ਫਿਰ ਰਚਨਹਾਰ ਨੂੰ ਸੱਦ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੇ ਤਰਪਣ ਕਰੋ। ਫਿਰ 'ਓਂ ਹਾਂ, ਸ਼ਬਦ ਤੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ ਪਵਿਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ, ਸ੍ਵਾਹਾ' ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇ ਕੇ, ਅਧਿਕਾਰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰੋ। ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਯਜਮਾਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਬਨ੍ਧਾਯ ਨ ਪੁਨਃ ਸ੍ਥੇਯਂ ਸ਼ਿਵਾਜ੍ਞਾਂ ਸ਼੍ਰਾਵਯੇਦਿਤਿ। ਤਤੋ ਵਿਸृਜ੍ਯ ਧਾਤਾਰਂ ਨਾਡ੍ਯਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਯਾ ਸ਼ਨੈਃ

ਮੁੜ ਕਦੇ ਵੀ ਬੰਨ੍ਹੇ ਨਾ ਰਹੋ; ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਸੁਣਾਓ। ਫਿਰ ਰਚਨਹਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਜੀ ਨਾੜੀ ਰਾਹੀਂ ਵਿਦਾ ਕਰੋ।

ਸਂਹਾਰਮੁਦ੍ਰਯਾਤ੍ਮਾਨਂ ਕੁਮ੍ਭਕੇਨ ਨਿਜਾਤ੍ਮਨਾ। ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾਰ੍ਘ੍ਯਂਪਾਤ੍ਰਸ੍ਥਤੋਯਬਿਨ੍ਦੁਸੁਧੋਪਮਂ

ਸੰਹਾਰ ਮুদ্রਾ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਸਾਹ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਅਰਘ ਪਾਤਰ ਵਿਚ ਰੱਖੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬੂੰਦ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।

ਆਦਾਯ ਯੋਜਯੇਤ੍ ਸੂਤ੍ਰੇ ਰੇਚਕੇਨੋਦ੍ਭਵਾਖ੍ਯਯਾ। ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾਰ੍ਘ੍ਯਪਾਤ੍ਰਸ੍ਥਤੋਯਬਿਨ੍ਦੁਂ ਸੁਧੋਪਮਂ

ਉਸ ਬੂੰਦ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, 'ਉਦਭਵ' ਨਾਂ ਦੀ ਰੀਚਕ ਸਾਹ ਨਾਲ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਜੋੜੋ। ਫਿਰ ਅਰਘ ਪਾਤਰ ਵਿਚ ਪਏ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।

ਆਪ੍ਯਾਯਨਾਯ ਸ਼ਿष੍ਯਸ੍ਯ ਗੁਰੂਃ ਸ਼ਿਰਸਿ ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍। ਵਿਸृਜ੍ਯ ਪਿਤਰੌ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵੌषਡਨ੍ਤਸ਼ਿਵਾਣੁਨਾ। ਪੂਰਣਾਯ ਵਿਧਿਃ ਪੂਰ੍ਣੋ ਨਿਵृਤ੍ਤਿਰਿਤਿ ਸ਼ੋਧਿਤਾ

ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਲਈ, ਗੁਰੂ ਉਹ ਬੂੰਦ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖੇ। ਛੱਡ ਕੇ, ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ 'ਵੌ਷ਡ' ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਵ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਦੇਵੇ। ਇਹ ਰਸਮ ਪੂਰੀ ਹੋਈ, ਪੂਰਨਤਾ ਲਈ, ਅਤੇ ਨਿਵ੍ਰਿੱਤੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਈਸ਼੍ਵਰ ਉਵਾਚ ਤਤ੍ਤ੍ਵਯੋਰਥ ਸਨ੍ਧਾਨਂ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਚ੍ਛੁਦ੍ਧਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਯੋਃ। ਹ੍ਰਸ੍ਵਦੀਰ੍ਘਪ੍ਰਯੋਗੇਣ ਨਾਦਨਾਦਾਨ੍ਤਸਙ੍ਗਿਨਾ

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਫਿਰ, ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੁੱਧ ਦੋਹਾਂ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਛੋਟੇ ਤੇ ਲੰਮੇ ਉਚਾਰਨ ਨਾਲ, ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਅੰਤ ਤੱਕ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਓਂ ਹਾਂ ਹ੍ਰੂਂ ਹਾਮ੍ ਅਪ੍ਤੇਜੋਵਾਯੁਰਾਕਾਸ਼ਂ ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬੁਦ੍ਧਯਃ। ਗੁਣਤ੍ਰਯਮਹਙ੍ਕਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਃ ਪੁਮਾਨਿਤਿ

ਓਂ ਹਾਂ ਹ੍ਰੂੰ ਹਾਮ—ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਹਵਾ, ਆਕਾਸ਼, ਸੁਖਸ਼ਮ ਤੱਤ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਬੁੱਧੀਆਂ; ਤਿੰਨ ਗੁਣ, ਅਹੰਕਾਰ, ਅਤੇ ਚੌਵੀਸਵਾਂ ਪੁਰਖ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ।

ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਯਾਂ ਨਿਵਿष੍ਟਾਨਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਨ੍ਯੇਤਾਨਿ ਭਾਵਯੇਤ੍। ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਤਿਸਙ੍ਖ੍ਯਾਨਿ ਖਾਦਿਯਾਨ੍ਤਾਕ੍ਸ਼ਰਾਣਿ ਚ

ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਧਿਆਨ ਕਰੇ; ਇਹ ਪੱਚੀ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਹਨ, 'ਖ' ਤੋਂ 'ਯ' ਤੱਕ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਸਮੇਤ।

ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਦਧਿਕਾ षष੍ਟਿਰ੍ਭੁਵਨੈਸ੍ਤੁਲ੍ਯਸਞ੍ਜ੍ਞਿਤਾਃ। ਤਾਵਨ੍ਤ ਏਵ ਰੁਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਦ੍ਯਥਾ

ਪੰਜਾਹ ਉੱਤੇ ਛਿਆਸਠ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਨੇ ਹੀ ਰੁਦਰ ਵੀ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਹੇਠ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਅਮਰੇਸ਼ਃ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼੍ਚ ਨੈਮਿषਃ ਪੁष੍ਕਰੋऽਪਿ ਚ। ਤਥਾ ਪਾਦਿਸ਼੍ਚ ਦਣ੍ਡਿਸ਼੍ਚ ਭਾਵਭੂਤਿਰਥਾष੍ਟਮਃ

ਅਮਰੇਸ਼, ਪ੍ਰਭਾਵ, ਨੈਮਿਸ਼, ਪੁਸ਼ਕਰ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਦੀ, ਡੰਡੀ, ਭਾਵਭੂਤੀ, ਅਤੇ ਅੱਠਵਾਂ ਅਸ਼ਟਮ।

ਤੁ. ਸ੍ਕਨ੍ਦਪੁਰਾਣੇ (੭.੧.੧੦) ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਮਹਾਭੂਤਾਨੁਸਾਰੇਣ ਵਰ੍ਗੀਕਰਣਮ੍ ਨਕੁਲੀਸ਼ੋ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੈਲੋ ਦਸ਼ਮਃ ਸ੍ਮृਤਃ। ਅਨ੍ਵੀਸ਼ੋऽਸ੍ਨਾਤਿਕੇਸ਼ਸ਼੍ਚ ਮਹਾਕਾਲੋऽਥ ਮਧ੍ਯਮਃ

ਨਕੁਲੀਸ਼, ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ, ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੈਲ ਦਸਵਾਂ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਨਵੀਸ਼, ਅਸਨਾਤਿਕੇਸ਼, ਮਹਾਕਾਲ ਅਤੇ ਮੱਧਯਮ।

ਕੇਦਾਰੋ ਭੈਰਵਸ਼੍ਚੈਵ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾष੍ਟਕਮੀਰਿਤਂ। ਤਤੋ ਗਯਾਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਖਲਾਨਾਦਿਕਨਾਦਿਕੇ

ਕੇਦਾਰ ਤੇ ਭੈਰਵ, ਫਿਰ ਦੂਜੇ ਅੱਠ ਜੋੜੇ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਯਾ, ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ, ਖਲਾਨਾ ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਵਿਮਲਸ਼੍ਚਾਟ੍ਟਹਾਸਸ਼੍ਚ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਭੀਮ ਏਵ ਚ। ਵਸ੍ਵਾਪਦਂ ਰੁਦ੍ਰਕੋਟਿਰਵਿਯੁਕ੍ਤੋ ਮਹਾਬਲਃ

ਵਿਮਲ ਤੇ ਅਟਟਹਾਸ, ਮਹਿੰਦਰ ਤੇ ਭੀਮ; ਵਸਵਾਪਦਾ, ਰੁਦ੍ਰਕੋਟੀ, ਜੋ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ।

ਗੋਕਰ੍ਣੋ ਭਦ੍ਰਕਰ੍ਣਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਣਾਕ੍ਸ਼ਃ ਸ੍ਥਾਣੁਰੇਵ ਚ। ਅਜੇਸ਼ਸ਼੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋ ਭਾਸ੍ਵਰਃ ਸੂਦ ਨਾਨ੍ਤਰਃ

ਗੋਕਰਨ ਤੇ ਭਦਰਕਰਨ, ਸਵਰਨਾਖ, ਸਥਾਣੁ; ਅਜੇਸ਼, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਚਮਕਦਾਰ, ਸੂਦ ਤੇ ਨਾਂਤਰ।

ਸੁਬਾਹੁਰ੍ਮ੍ਮਤ੍ਤਰੂਪੀ ਚ ਵਿਸ਼ਾਲੋ ਜਟਿਲਸ੍ਤਥਾ। ਰੌਦ੍ਰੋऽਥ ਪਿਙ੍ਗਲਾਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚ ਕਾਲਦਂष੍ਟ੍ਰੀ ਭਵੇਤ੍ਤਤਃ

ਸੁਬਾਹੂ, ਜੋ ਮਸਤ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਾਲ, ਜਟਿਲ; ਰੌਦਰ, ਪਿੰਗਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਫਿਰ ਕਾਲਦੰਸ਼ਤਰੀ।

ਵਿਦੁਰਸ਼੍ਚੈਵ ਘੋਰਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯੋ ਹੁਤਾਸ਼ਨਃ। ਕਾਮਰੂਪੀ ਤਥਾ ਕਾਲਃ ਕਰ੍ਣੋऽਪ੍ਯਥ ਭਯਾਨਕਃ

ਵਿਦੁਰ, ਘੋਰ, ਪ੍ਰਜਾਪਤਿ ਦਾ, ਹੁਤਾਸ਼ਨ; ਕਾਮਰੂਪੀ, ਕਾਲ, ਕਰਨ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ।

ਮਤਙ੍ਗਃ ਪਿਙ੍ਗਲਸ਼੍ਚੈਵ ਹਰੋ ਵੈ ਧਾਤृਸਞ੍ਜ੍ਞਕਃ। ਸ਼ਙ੍ਕੁਕਰ੍ਣੋ ਵਿਧਾਨਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰੀਕਣ੍ਠਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰਃ

ਮਤੰਗ ਤੇ ਪਿੰਗਲਾ, ਹਰਾ ਜੋ ਧਾਤ੍ਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸ਼ੰਕੁਕਰਨ, ਵਿਧਾਨ, ਸ੍ਰੀਕੰਠ ਤੇ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ।