ਤਂ ਨਿਵੇਸ਼੍ਯ ਨਿਵृਤ੍ਤੇਸ੍ਤੁ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਿਮਾਲੋਕ੍ਯ ਚੇਤਸਾ। ਜ੍ਞੇਯਾਨਿ ਭੁਵਨਾਨ੍ਯਸ੍ਯਾਂ ਸ਼ਤਮष੍ਟਾਧਿਕਂ ਤਤਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਮਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਵਿਆਪਕਤਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਜਾਣ ਲੋ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਸੌ ਅਠ (੧੦੮) ਜਗਤ ਹਨ।
ਕਪਾਲੋऽਜਸ਼੍ਚ ਬੁਦ੍ਧਸ਼੍ਚ ਵਜ੍ਰਦੇਹਃ ਪ੍ਰਮਰ੍ਦ੍ਦਨਃ । ਵਿਭੂਤਿਰਵ੍ਯਯਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤਾ ਪਿਨਾਕੀ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਧਿਪਃ
ਉਹ ਕਪਾਲਾ, ਅਜਾ, ਬੁੱਧਾ, ਵਜਰਦੇਹ, ਪ੍ਰਮਰਦਨ, ਵਿਭੂਤੀ, ਅਵਿਆਯ, ਸ਼ਾਸਤਾ, ਪਿਨਾਕੀ ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਰਤਾਜ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨੀ ਰੁਦ੍ਰੋ ਹੁਤਾਸ਼ੀ ਚ ਪਿਙ੍ਗਲਃ ਖਾਦਕੋ ਹਰਃ। ਜ੍ਵਲਨੋ ਦਹਨੋ ਬਭ੍ਰੁਰ੍ਭਸ੍ਮਾਨ੍ਤਕਕ੍ਸ਼ਪਾਨ੍ਤਕੌ
ਉਹ ਅੱਗ, ਰੁਦ੍ਰ, ਹੁਤਾਸ਼ੀ, ਪਿੰਗਲਾ, ਖਾਦਕ, ਹਰਾ, ਜਵਲਨ, ਦਹਨ, ਬਭਰੂ, ਭਸਮਾਂਤਕ ਤੇ ਕਸ਼ਪਾਂਤਕ ਹੈ।
ਯਾਮ੍ਯਮृਤ੍ਯੁਹਰੋ ਧਾਤਾ ਵਿਧਾਤਾ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਰਞ੍ਜਕਃ। ਕਾਲੋ ਧਰ੍ਮ੍ਮੇऽਪ੍ਯਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚ ਸਂਯੋਕ੍ਤਾ ਚ ਵਿਯੋਗਕਃ
ਉਹ ਯਾਮਯਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁਹਰਾ, ਧਾਤਾ, ਵਿਧਾਤਾ, ਕਾਰਯਰੰਜਕ, ਕਾਲ, ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ, ਜੋੜਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਵੱਖ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਨੈਰ੍ऋਤੋ ਮਾਰਣੋ ਹਨ੍ਤਾ ਕ੍ਰੂਰਦृष੍ਟਿਰ੍ਭਯਾਨਕਃ। ਊਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਾਂਸ਼ਕੋ ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ੋ ਧੂਮ੍ਰਲੋਹਿਤਦਂष੍ਟ੍ਰਵਾਨ੍
ਉਹ ਨੈਰ੍ਰਿਤ, ਮਾਰਣ, ਹੰਤਾ, ਕਰੂਣ ਨਜ਼ਰ ਵਾਲਾ, ਡਰਾਉਣਾ, ਉਰਧਵਾਂਸ਼ਕ, ਵਿਰੂਪਾਕਸ਼ ਤੇ ਧੂੰਮਰ ਲਾਲ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਬਲਸ਼੍ਚਾਤਿਬਲਸ਼੍ਚੈਵ ਪਾਸ਼ਹਸ੍ਤੋ ਮਹਾਬਲਃ। ਸ਼੍ਵੇਤਸ਼੍ਚ ਜਯਭਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਦੀਰ੍ਘਬਾਹੁਰ੍ਜਲਾਨ੍ਤਕਃ
ਉਹ ਬਲਾ, ਅਤਿਬਲਾ, ਪਾਸਹਸਤ, ਮਹਾਬਲਾ, ਸ਼੍ਵੇਤ, ਜਯਭਦ੍ਰ, ਲੰਬੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਜਲਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਵਡਵਾਸ੍ਯਸ਼੍ਚ ਭੀਮਸ਼੍ਚ ਦਸ਼ੈਤੇ ਵਾਰੁਣਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ। ਸ਼ੀਘ੍ਰੋ ਲਘੁਰ੍ਵ੍ਵਾਯੁਵੇਗਃ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਃ ਕ੍ਸ਼ਪਾਨ੍ਤਕਃ
ਉਹ ਵਡਵਾਸ੍ਯ ਤੇ ਭੀਮਾ ਹੈ; ਇਹ ਦਸ ਵਾਰੁਣ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਤੇਜ਼, ਹਲਕਾ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼, ਸੁਕਸ਼ਮ, ਤਿੱਖਾ ਤੇ ਕਸ਼ਪਾਂਤਕ।
ਪਞ੍ਚਾਨ੍ਤਕਃ ਪਞ੍ਚਸ਼ਿਖਃ ਕਪਰ੍ਦ੍ਦੀ ਮੇਘਵਾਹਨਃ। ਜਟਾਮੁਕੁਟਧਾਰੀ ਚ ਨਾਨਾਰਤ੍ਨਧਰਸ੍ਤਥਾ
ਉਹ ਪੰਚਾਂਤਕ, ਪੰਚਸ਼ਿਖਾ, ਕਪਰਦੀ, ਬੱਦਲਾਂ ਤੇ ਸਵਾਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਜਟਾ ਮੁਕਟ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਨਿਧੀਸ਼ੋ ਰੂਪਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਯੋ ਸੌਮ੍ਯਦੇਹਃ ਪ੍ਰਸਾਦਕृਤ੍। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੋऽਪ੍ਯਥ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਵਾਨ੍ ਕਾਮਰੂਪੋ ਦਸ਼ੋਤ੍ਤਰੇ
ਉਹ ਖਜਾਨਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸੁੰਦਰ, ਸੁਭਾਗਾ, ਨਰਮ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ, ਕਿਰਪਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਚਮਕਦਾਰ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਾਲਾ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਹੋਰ ਦਸ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਵਿਦ੍ਯਾਧਰੋ ਜ੍ਞਾਨਧਰਃ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋ ਵੇਦਪਾਰਗਃ। ਮਾਤृਵृਤ੍ਤਸ਼੍ਚ ਪਿਙ੍ਗਾਕ੍ਸ਼ੋ ਭੂਤਪਾਲੋ ਬਲਿਪ੍ਰਿਯਃ
ਉਹ ਵਿਦਿਆਧਰ, ਗਿਆਨ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ, ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਆਚਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਿੰਗਾ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਭੂਤਾਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਤੇ ਭੇਟਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਵਿਧਾਤਾ ਚ ਸੁਖਦੁਃਖਹਰਾ ਦਸ਼। ਅਨਨ੍ਤਃ ਪਾਲਕੋ ਧੀਰਃ ਪਾਤਾਲਾਧਿਪਤਿਸ੍ਤਥਾ
ਉਹ ਸਭ ਵਿਦਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ—ਦਸ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ—ਅਨੰਤ, ਰਖਵਾਲਾ, ਧੀਰਜ ਵਾਲਾ ਤੇ ਪਾਤਾਲ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ।
ਵृषੋ ਵृषਧਰੋ ਵੀਰ੍ਯ੍ਯੋ ਗ੍ਰਸਨਃ ਸਰ੍ਵਤੋਮੁਖਃ। ਲੋਹਿਤਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਦਸ਼ ਰੁਦ੍ਰਾਃ ਫਣਿਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਉਹ ਵ੍ਰਿਸ਼, ਵ੍ਰਿਸ਼ਧਰ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਨਿਗਲਣ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਮੁਖ ਵਾਲਾ ਤੇ ਲੋਹਿਤਾ ਹੈ; ਇਹ ਦਸ ਰੁਦ੍ਰ ਸੱਪਾਂ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਮ੍ਭੁਰ੍ਵਿਭੁਰ੍ਗਣਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਯਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਵਨ੍ਦਿਤਃ। ਸਂਹਾਰਸ਼੍ਚ ਵਿਹਾਰਸ਼੍ਚ ਲਾਭੋ ਲਿਪ੍ਸੁਰ੍ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਉਹ ਸ਼ੰਭੂ, ਵਿਭੂ, ਗਣਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ, ਤ੍ਰਿਣੈਤ੍ਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਤ, ਸੰਹਾਰ, ਵਿਹਾਰ, ਲਾਭ, ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਵਿਵੇਕਸ਼ੀਲ ਹੈ।
ਅਤ੍ਤਾ ਕੁਹਕਕਾਲਾਗ੍ਨਿਰੁਦ੍ਰੋ ਹਾਟਕ ਏਵ ਚ। ਕੂष੍ਮਾਣ੍ਡਸ਼੍ਚੈਵ ਸਤ੍ਯਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਿष੍ਣੁਸ਼੍ਚ ਸਪ੍ਤਮਃ
ਉਹ ਖਾਣ ਵਾਲਾ, ਮਾਇਆ, ਕਾਲ, ਅੱਗ, ਰੁਦ੍ਰ, ਹਾਟਕ, ਕੁਸ਼ਮਾਂਡ, ਸਤ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਸੱਤਵਾਂ ਵਿਸ਼ਨੁ ਹੈ।
ਰੁਦ੍ਰਸ਼੍ਚਾष੍ਟਾਵਿਮੇ ਰੁਦ੍ਰਾਃ ਕਟਾਹਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰੇ ਸ੍ਥਿਤਾਃ। ਏਤੇषਾਮੇਵ ਨਾਮਾਨਿ ਭੁਵਨਾਨਾਮਪਿ ਸ੍ਮਰੇਤ੍
ਇਹ ਅਠ ਰੁਦ੍ਰ, ਰੁਦ੍ਰ ਸਮੇਤ, ਕਟਾਹ ਦੇ ਅੰਦਰ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਨੂੰ, ਜਗਤਾਂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਸਮੇਤ, ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਭਵੋਦ੍ਭਵਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਸੁਖਪ੍ਰਦਃ। ਸਰ੍ਵਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਕृਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਰੁਦ੍ਰਸ਼ਰਾਰ੍ਚ੍ਚਿਤਃ
ਉਹ ਭਵ, ਉਦਭਵ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਰੁਦ੍ਰ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਂਸ੍ਤੁਤ ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਥਿਤ ਓਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਿਨ੍ ਓਂ ਰੁਦ੍ਰਾਨ੍ਤਕ ਓਂ ਪਤਙ੍ਗ ਓਂ ਸ਼ਬ੍ਦ ਓਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮ ਓਂ ਸ਼ਿਵ ਸਰ੍ਵ ਸਰ੍ਵ੍ਵਦ ਸਰ੍ਵ੍ਵਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਕਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਰੁਦ੍ਰਕਰ ਓਂ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ ਓਂ ਨਮੋ ਨਮਃ । ਅष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਤਿ ਪਾਦਾਨਿ ਵ੍ਯੋਮਵ੍ਯਾਪਿ ਮਨੋ ਗੁਹ। ਸਦ੍ਯੋਹृਦਸ੍ਤ੍ਰਨੇਤ੍ਰਾਣਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਰ੍ਣਾष੍ਟਕੋ ਮਤਃ
ਬੀਜਾਕਾਰੋ ਮਕਾਰਸ਼੍ਚ ਨਾਡ੍ਯਾਵਿਡਾਪਿਙ੍ਗਲਾਹ੍ਵਯੇ। ਪ੍ਰਾਣਾਪਾਨਾਵੁਭੌ ਵਾਯੂ ਘ੍ਰਾਣੋਪਸ੍ਥੌ ਤਥੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ
ਬੀਜ ਦਾ ਰੂਪ 'ਮ' ਅੱਖਰ ਹੈ, ਨਾਡੀਆਂ ਨੂੰ ਇਡਾ ਤੇ ਪਿੰਗਲਾ ਆਖਦੇ ਹਨ; ਪ੍ਰਾਣ ਤੇ ਅਪਾਨ ਦੋਵੇਂ ਵਾਯੂ ਹਨ, ਤੇ ਘਰਾਣ ਤੇ ਸਪਰਸ਼ ਦੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ।
ਗਨ੍ਧਸ੍ਤੁ ਵਿषਯਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਗਨ੍ਧਾਦਿਗੁਣਪਞ੍ਚਕੇ। ਪਾਰ੍ਥਿਵਂ ਮਣ੍ਡਲਂ ਪੀਤਂ ਵਜ੍ਰਾਙ੍ਕਂ ਚਤੁਰਸ੍ਰਕਂ
ਸੁਗੰਧੀ ਪੰਜ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੁਗੰਧ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾ ਵਜੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦਾ ਤੱਤ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਚੌਰਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉੱਤੇ ਵਜਰ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ੍ਤਾਰੋ ਯੋਜਨਾਨਾਨ੍ਤੁ ਕੋਟਿਰਸ੍ਯ ਸ਼ਤਾਹਤਾ। ਅਤ੍ਰੈਵਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਯੋਨਯੋऽਪਿ ਚਤੁਰ੍ਦ੍ਦਸ਼
ਇਸ ਦਾ ਫੈਲਾਅ ਸੌ ਕਰੋੜ ਯੋਜਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚੌਦਾਂ ਜਣਮ ਸਥਾਨ ਸਮਝਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਥਮਾ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਮਨ੍ਵਾਦ੍ਯਾ ਦੇਵਯੋਨਯਃ। ਮृਗਪਕ੍ਸ਼ੀ ਚ ਪਸ਼ਵਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਦ੍ਧਾ ਤੁ ਸਰੀਸृਪਾਃ
ਪਹਿਲਾ ਜਣਮ ਸਥਾਨ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਨੂ ਆਦਿ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਚਾਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜਣਮ: ਜਾਨਵਰ, ਪੰਛੀ, ਚੌਪਾਇਆ ਅਤੇ ਸਰਪ ਹਨ।
ਸ੍ਥਾਵਰਂ ਪਞ੍ਚਮਂ ਸਰ੍ਵਂ ਯੋਨਿਃ षष੍ਠੀ ਅਮਾਨੁषੀ। ਪੈਸ਼ਾਚਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਂ ਯਾਕ੍ਸ਼ਂ ਗਾਨ੍ਧਰ੍ਵ੍ਵਂ ਚੈਨ੍ਦ੍ਰਮੇਵ ਚ
ਪੰਜਵਾਂ ਸਾਰੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਛੇਵਾਂ ਜਣਮ ਸਥਾਨ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ: ਪਿਸ਼ਾਚ, ਰਾਖਸ਼ਸ, ਯਕਸ਼, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦਾ ਹੈ।
ਸੌਮ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਣੇਸ਼੍ਵਰਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਮष੍ਟਮਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਂ। ਅष੍ਟਾਨਾਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵਨ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਮਧਿਕਾਰਾਸ੍ਪਦਂ ਮਤਂ
ਅੱਠਵਾਂ ਸੁਮਧੁਰ, ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਜਣਮ ਸਥਾਨ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਅੱਠ ਧਰਤੀ ਦੇ ਤੱਤ ਦੇ ਅਧੀਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਲਯਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਕृਤੌ ਬੁਦ੍ਧੌ ਭੋਗੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚ ਕਾਰਣਂ। ਤਤੋ ਜਾਗ੍ਰਦਵਸ੍ਥਾਨੈਃ ਸਮਸ੍ਤੈਰ੍ਭੁਵਨਾਦਿਭਿਃ
ਲੀਨਤਾ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਭੋਗ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਕਾਰਨ ਵੀ ਹਨ। ਫਿਰ, ਜਾਗਰਤ ਅਵਸਥਾ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਆਦਿਕ ਰਾਹੀਂ।
ਭਾਵ੍ਯਂ ਤ੍ਵਯਾऽਨੁਕੂਲੇਨ ਵਿਧਿਂ ਵਿਜ੍ਞਾਪਯੇਦਿਤਿ। ਆਵਾਹਯੇਤ੍ਤਤੋ ਦੇਵੀਂ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂ ਵਾਗੀਸ਼੍ਵਰੀਂ ਹृਦਾ
ਤੈਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਦੱਸ। ਫਿਰ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਦੇਵੀ ਵਾਗੀਸ਼ਵਰੀ ਨੂੰ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ।
ਇਚ੍ਛਾਜ੍ਞਾਨਕ੍ਰਿਯਾਰੂਪਾਂ षਡ੍ਵਿਧਾਂ ਹ੍ਯੇਕਕਾਰਣਂ। ਪੂਜਯੇਤ੍ਤਰ੍ਪਯੇਦ੍ਦੇਵੀਂ ਪ੍ਰਕਾਰੇਣਾਮੁਨਾ ਤਤਃ
ਉਹ ਛੇ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ: ਇੱਛਾ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਰਮ, ਇਹ ਸਭ ਇਕ ਹੀ ਕਾਰਨ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰ।
ਵਾਗੀਸ਼੍ਵਰੀਂ ਵਿਨਿਃਸ਼ੇषਯੋਨਿਵਿਕ੍ਸ਼ੋਭਕਾਰਣਂ। ਹृਤ੍ਸਮ੍ਪੁਟਾਰ੍ਥਬੀਜਾਦਿਹੂਂ ਫਡਨ੍ਤਸ਼ਰਾਣੁਨਾ
ਵਾਗੀਸ਼ਵਰੀ ਸਾਰੇ ਜਣਮ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਕਪ ਅਤੇ ਇਥੇ ਦੇ ਬੀਜ ਅੱਖਰ ਨਾਲ, ਹੂੰ ਫਟ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਕਰੋ।
ਤਾਡਯੇਦ੍ਧृਦਯੇ ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ੇਤ੍ਸ ਵਿਧਾਨਵਿਤ੍। ਤਤਃ ਸ਼ਿष੍ਯਸ੍ਯ ਚੈਤਨ੍ਯਂ ਹृਦਿ ਵਹ੍ਨਿਕਣੋਪਮਂ
ਉਸ ਦੇ ਹਿਰਦੇ 'ਤੇ ਝਟਕਾ ਮਾਰੋ; ਜੋ ਵਿਧੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਚੇਲੇ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦੀ ਚਿੰਗਾਰੀ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਨਿਵृਤ੍ਤਿਸ੍ਥਂ ਯੁਤਂ ਪਾਸ਼ੈਰ੍ਜ੍ਯੇष੍ਠਯਾ ਵਿਭਜੇਦ੍ਯਥਾ। ਓਂ ਹਾਂ ਹੂਂ ਹਃ ਹੂਂ ਫਟ੍। ਓਂ ਹਂ ਸ੍ਵਾਹੇਤ੍ਯੇਨੇਨਾਥ ਪੂਰਕੇਣਾਙ੍ਕੁਸ਼ਮੁਦ੍ਰਯਾ
ਨਿਵ੍ਰਿੱਤੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਾਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਵੱਡੀ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਵੰਡੋ: 'ਓਂ ਹਾਂ ਹੂੰ ਹ: ਹੂੰ ਫਟ; ਓਂ ਹੰ ਸਵਾਹਾ,' ਫਿਰ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਮੁਦਰਾ ਨਾਲ।
ਸਤਿਕਾਰਿਤ, ਪੁਰਾਤਨ, ਓਂ, ਸਾਕਸ਼ੀ, ਓਂ, ਰੁਦ੍ਰਾਂਤਕ, ਓਂ, ਪਤੰਗਾ, ਓਂ, ਸ਼ਬਦ, ਓਂ, ਸੁਕਸ਼ਮ, ਓਂ, ਸ਼ਿਵ, ਸਰਵ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਿਸ਼ਨੁ ਰੁਦ੍ਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਓਂ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਓਂ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਇਹ ਅਠਾਈਂ ਪਦ ਹਨ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ, ਮਨ ਵਿਚ ਲੁਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਹਿਰਦੇ ਤੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਇਹ ਅਠ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵृਤ੍ਤਿਂ ਗਰ੍ਭਿਤਾਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਨਿਯੋਜ੍ਯ ਚ। ਓਂ ਹਾਂ ਹ੍ਰੂਂ ਹਾਂ ਨਿਵृਤ੍ਤਿਕਲਾਪਾਸ਼ਾਯ ਹੂਂ ਫਟ ਤਤ੍ ਓਂ ਹਾਂ ਹਾਂ ਨਿਵृਤ੍ਤਿਕਲਾਪਾਸ਼ਾਯ ਸ੍ਵਾਹੇਤ੍ਯਨੇਨਾਙ੍ਕੁਸ਼ਮੁਦ੍ਰਯਾ ਪੂਰਕੇਣਾਕृष੍ਯ ਓਂ ਹ੍ਰੂਂ ਹ੍ਰਾਂ ਹ੍ਰੂਂ ਨਿਵृਤ੍ਤਿਕਲਾਪਾਸ਼ਾਯ ਹੂਂ ਫਡਿਤ੍ਯਨੇਨ ਸਂਹਾਰਮੁਦ੍ਰਯਾ ਕੁਮ੍ਭਕੇਨਾਧਃ ਸ੍ਥਾਨਾਦਾਦਾਯ ਓਂ ਓਂ ਹ੍ਰਂ ਹਾਂ ਨਿਵृਤ੍ਤਿਕਲਾਪਾਸ਼ਾਯ ਨਮ ਇਤ੍ਯਾਨੇਨੋਦ੍ਭਵਮੁਦ੍ਰਯਾ ਰੇਚਕੇਨ ਕੁਮ੍ਭੇ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਓਂ ਹਾਂ ਨਿਵृਤ੍ਤਿਕਲਾਪਾਸ਼ਾਯ ਨਮ ਇਤ੍ਯਾਨੇਨਾਰ੍ਘ੍ਯਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪੂਕਜ੍ਯ ਵਿਮੁਖੇਨੈਵ ਸ੍ਵਾਹਾਨ੍ਤੇਨੈ ਸਨ੍ਨਿਧਾਨਾਯਾਹੁਤਿਤ੍ਰਯਂ ਸਨ੍ਤਪਰ੍ਣਾਹੁਤਿਤ੍ਰਯਂ ਚ ਦਤ੍ਵਾ ਓਂ ਹਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਨਮ ਇਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮਾਵਾਹ੍ਯ ਸਮ੍ਪੂਜ੍ਯ ਚ ਸ੍ਵਾਹਾਨ੍ਤੇਨ ਸਨ੍ਤਰ੍ਪ੍ਯ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਤਵਾਧਿਕਾਰੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ੁਂ ਦੀਕ੍ਸ਼ਯਾਮ੍ਯਹਂ
ਨਿਵ੍ਰਿੱਤੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਨਿਯਤ ਕਰ: 'ਓਂ ਹਾਂ ਹ੍ਰੂੰ ਹਾਂ, ਨਿਵ੍ਰਿੱਤੀ ਦੇ ਪਾਸ਼ਾਂ ਲਈ, ਹੂੰ ਫਟ; ਫਿਰ ਓਂ ਹਾਂ ਹਾਂ, ਨਿਵ੍ਰਿੱਤੀ ਦੇ ਪਾਸ਼ਾਂ ਲਈ, ਸਵਾਹਾ।' ਅੰਕੁਸ਼ ਮੁਦਰਾ ਨਾਲ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ ਖਿੱਚੋ; 'ਓਂ ਹ੍ਰੂੰ ਹ੍ਰਾਂ ਹ੍ਰੂੰ, ਨਿਵ੍ਰਿੱਤੀ ਦੇ ਪਾਸ਼ਾਂ ਲਈ, ਹੂੰ ਫਟ।' ਸੰਹਾਰ ਮੁਦਰਾ ਨਾਲ ਹੇਠਲੇ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਕੰਭਕ ਰਾਹੀਂ ਲਓ; 'ਓਂ ਓਂ ਹ੍ਰੰ ਹਾਂ, ਨਿਵ੍ਰਿੱਤੀ ਦੇ ਪਾਸ਼ਾਂ ਲਈ, ਨਮ:' ਉਤਪੱਤੀ ਮੁਦਰਾ ਨਾਲ ਰੇਚਕ ਕਰਕੇ ਕੰਭਕ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ; 'ਓਂ ਹਾਂ, ਨਿਵ੍ਰਿੱਤੀ ਦੇ ਪਾਸ਼ਾਂ ਲਈ, ਨਮ:' ਅਰਘ ਦਿਓ, ਸ਼ੁੱਧ ਕਰੋ, ਤੇ ਸਵਾਹਾ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਆਹੁਤੀਆਂ ਹਾਜ਼ਰੀ ਲਈ, ਤਿੰਨ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਲਈ ਦਿਓ; 'ਓਂ ਹਾਂ ਬ੍ਰਹਮਣੋ ਨਮ:' ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਓ, ਪੂਜੋ ਤੇ ਸਵਾਹਾ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰੋ। ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇਸ ਅਧਿਕਾਰ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦੀਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।