ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਆਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤੋऽਕਸਿ ਦੇਵੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਤਃ ਕਾਲੇ ਮਥਾ ਪ੍ਰਭੋ। ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਸ੍ਤਪਸੋ ਲਾਭਃ ਪੂਰ੍ਣ ਸਰ੍ਵਂ ਤਵਾਜ੍ਞਯਾ

ਸਵੇਰੇ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤੈਨੂੰ ਸੱਦ ਕੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤਪ ਦਾ ਲਾਭ ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਮੂਲੇਨ ਸ਼ੇषਂ ਪਾਤ੍ਰਸ੍ਥਂ ਪਿਧਾਯਾਥ ਪਵਿਤ੍ਰਕਂ। ਪ੍ਰਾਤਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਜਗਨ੍ਨਾਥਂ ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਾਦਿਭਿਰ੍ਯਜੇਤ੍

ਜੜ੍ਹ ਨਾਲ, ਪਤਰੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਬਾਕੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਢੱਕੋ ਅਤੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਧਾਗਾ ਵੀ। ਸਵੇਰੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਜਗਤ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।

ਨਿਤ੍ਯਂ ਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਦਮਨੈਃ ਪੂਜਯੇਤ੍ਤਤਃ। ਸ਼ੇषਮਞ੍ਜਲਿਮਾਦਾਯ ਆਤ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਸ਼ਿਵਾਤ੍ਮਭਿਃ

ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਦਮਨਕਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਬਾਕੀ ਚੀਜ਼ ਹਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ, ਆਤਮ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਗਿਆਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ।

ਮੂਲਾਦ੍ਯੈਰੀਸ਼੍ਵਰਾਨ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਚਤੁਰ੍ਥਾਞ੍ਜਲਿਨਾ ਤਤਃ। ਓਂ ਹੌਂ ਮਖੇਸ਼੍ਵਰਾਯ ਮਖਂ ਪੂਰਯ ਪੂਰਯ ਸ਼ੂਲਪਾਣਯੇ ਨਮਃ

ਫਿਰ ਚੌਥੀ ਮੋਠੀ ਨਾਲ, ਜੜ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਤੱਕ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਸਮੇਂ, "ਓṃ ਹੌਂ, ਯਜਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ, ਯਜਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ, ਪੂਰਾ ਕਰ, ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਧਾਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ" ਕਹੋ।

ਭਗਵਨ੍ਨਤਿਰਿਕ੍ਤਂ ਵਾ ਹੀਨਂ ਵਾ ਯਨ੍ਮਯਾ ਕृਤਂ। ਸਰ੍ਵ ਤਦਸ੍ਤੁ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਂ ਯਚ੍ਚ ਦਾਮਨਕਂ ਮਮ

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਵਧ ਜਾਂ ਘਟ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਭ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਜੋ ਕੁਝ ਮੇਰੀ ਭੇਟ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇ।

ਈਸ਼੍ਵਰ ਉਵਾਚ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਸਂਸ੍ਕਾਰਦੀਕ੍ਸ਼ਾਯਾਂ ਵਿਧਾਨਂ ਸ਼ृਣੁ षਣ੍ਮੁਖ ।੮੨.੦੦੧ ਆਵਾਹਯੇਨ੍ਮਹੇਸ਼ਸ੍ਯ ਵਹ੍ਨਿਸ੍ਥਸ੍ਯ ਸ਼ਿਰੋ ਹृਦਿ ॥੮੨.੦੦੧ ਸਂਸ਼੍ਲਿष੍ਟੌ ਤੌ ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਸਨ੍ਤਰ੍ਪ੍ਯ ਹृਦਯਾਤ੍ਮਨਾ ।੮੨.੦੦੨ ਤਯੋਃ ਸਨ੍ਨਿਧਯੇ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਤੇਨੈਵਾਹੁਤਿਪਞ੍ਚਕਂ ॥੮੨.੦੦੨ ਕੁਸੁਮੇਨਾਸ੍ਤ੍ਰਲਿਪ੍ਤੇਨ(੩) ਤਾਡਯੇਤ੍ਤਂ ਹृਦਾ ਸ਼ਿਸ਼ੁਂ ।੮੨.੦੦੩ ਪ੍ਰਸ੍ਫੁਰਤ੍ਤਾਰਕਾਕਾਰਂ ਚੈਤਨ੍ਯਂ ਤਤ੍ਰ ਭਾਵਯੇਤ੍ ॥੮੨.੦੦੩ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਹੁਙ੍ਕਾਰਮੁਕ੍ਤਂ ਰੇਚਕਯੋਗਤਃ ।੮੨.੦੦੪ ਸਂਹਾਰਿਣ੍ਯਾ ਤਦਾਕृष੍ਯ ਪੂਰਕੇਣ ਹृਦਿ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ ॥੮੨.੦੦੪ ਤਤੋ ਵਾਗੀਸ਼੍ਵਰੀਯੌਨੌ ਮੁਦ੍ਰਯੋਦ੍ਭਵਸਞ੍ਜ੍ਞਯਾ ।੮੨.੦੦੫ ਹृਤ੍ਸਮ੍ਪੁਟਿਤਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ(੧) ਰੇਚਕੇਨ ਵਿਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍ ॥੮੨.੦੦੫ ਓਂ ਹਾਂ ਹਾਂ ਹਾਂ ਆਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ(੨) ਜਾਜ੍ਵਲ੍ਯਮਾਨੇ ਨਿਰ੍ਧੂਮੇ ਜੁਹੁਯਾਦਿष੍ਟਸਿਦ੍ਧਯੇ ।੮੨.੦੦੬ ਅਪ੍ਰਵृਦ੍ਧੇ ਸਧੂਮੇ ਤੁ ਹੋਮੋ ਵਹ੍ਨੌ ਨ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯਤਿ ॥੮੨.੦੦੬ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਃ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਵਰ੍ਤਃ ਸੁਗਨ੍ਧਿਃ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇऽਨਲਃ ।੮੨.੦੦੭ ਵਿਪਰੀਤਸ੍ਫੁਲਿਙ੍ਗੀ ਚ ਭੂਮਿਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ ॥੮੨.੦੦੭ ਇਤ੍ਯੇਵਮਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚਿਹ੍ਨੈਰ੍ਹੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿष੍ਯਸ੍ਯ ਕਲ੍ਮषਂ ।੮੨.੦੦੮ ਪਾਪਭਕ੍ਸ਼ਣਹੋਮੇਨ(੩) ਦਹੇਦ੍ਵਾ ਤਂ ਭਵਾਤ੍ਮਨਾ ॥੮੨.੦੦੮ ਦ੍ਵਿਜਤ੍ਵਾਪਾਦਨਾਰ੍ਥਾਯ ਤਥਾ ਰੁਦ੍ਰਾਂਸ਼ਭਾਵਨੇ ।੮੨.੦੦੯ ਆਹਾਰਬੀਜਸਂਸ਼ੁਦ੍ਧੌ(੪) ਗਰ੍ਭਾਧਾਨਾਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤੌ ॥੮੨.੦੦੯ ਸੀਮਨ੍ਤੇ ਜਨ੍ਮਤੋ ਨਾਮਕਰਣਾਯ ਚ ਹੋਮਯੇਤ੍ ।੮੨.੦੧੦ ਸ਼ਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਮੂਲੇਨ ਵੌषਡਾਦਿਦਸ਼ਾਂਸ਼ਤਃ ॥੮੨.੦੧੦ ਸ਼ਿਥਿਲੀਭੂਤਬਨ੍ਧਸ੍ਯ ਸ਼ਕ੍ਤਾਵੁਤ੍ਕਰ੍षਣਂ ਚ ਯਤ੍ ।੮੨.੦੧੧ ਆਤ੍ਮਨੋ ਰੁਦ੍ਰਪੁਤ੍ਤ੍ਰਤ੍ਵੇ ਗਰ੍ਭਾਧਾਨਂ ਤਦੁਚ੍ਯਤੇ ॥੮੨.੦੧੧ ਸ੍ਵਾਨ੍ਤਤ੍ਰ੍ਯਾਤ੍ਮਗੁਣਵ੍ਯਕ੍ਤਿਰਿਹ ਪੁਂਸਵਨਂ ਮਤਂ ।੮੨.੦੧੨ ਮਾਯਾਤ੍ਮਨੋਰ੍ਵਿਵੇਕੇਨ ਜ੍ਞਾਨਂ ਸੀਮਨ੍ਤਵਰ੍ਧਨਂ ॥੮੨.੦੧੨ ਸ਼ਿਵਾਦਿਤਤ੍ਤ੍ਵਸ਼ੁਦ੍ਧੇਸ੍ਤੁ ਸ੍ਵੀਕਾਰੋ ਜਨਨਂ ਮਤਂ ।੮੨.੦੧੩ ਬੋਧਨਂ ਯਚ੍ਛਿਵਤ੍ਵੇਨ ਸ਼ਿਵਤ੍ਵਾਰ੍ਹਸ੍ਯ ਨੋ ਮਤਂ(੧) ॥੮੨.੦੧੩ ਸਂਹਾਰਮੁਦ੍ਰਯਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸ੍ਫੁਰਦ੍ਵਹ੍ਨਿਕਣੋਪਮਂ ।੮੨.੦੧੪ ਵਿਦਧੀਤ ਸਮਾਦਾਯ ਨਿਜੇ ਹृਦਯਪਙ੍ਕਜੇ ॥੮੨.੦੧੪ ਤਤਃ ਕੁਮ੍ਭਯੋਗੇਨ ਮੂਲਮਨ੍ਤ੍ਰਮੁਦੀਰਯੇਤ੍ ।੮੨.੦੧੫ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਮਵਸ਼ੀਭਾਵਂ ਤਦਾ ਚ ਸ਼ਿਵਯੋਰ੍ਹृਦਿ ॥੮੨.੦੧੫ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਕਾਰਣਾਤ੍ਯਾਗਕ੍ਰਮਾਦ੍ਰੇਚਕਯੋਗਤਃ ।੮੨.੦੧੬ ਨੀਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਵਾਨ੍ਤਮਾਤ੍ਮਾਨਮਾਦਾਯੋਦ੍ਭਵਮੁਦ੍ਰਯਾ ॥੮੨.੦੧੬ ਹृਤ੍ਸਮ੍ਪੁਟਿਤਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਰੇਚਕੇਨ ਵਿਧਾਨਵਿਤ੍ ।੮੨.੦੧੭ ਸ਼ਿष੍ਯਸ੍ਯ ਹृਦਯਾਮ੍ਭੋਜਕਰ੍ਣਿਕਾਯਾਂ ਵਿਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍ ॥੮੨.੦੧੭ ਪੂਜਾਂ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਵਹ੍ਨੇਸ਼੍ਚ ਗੁਰੁਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤਦੋਚਿਤਾਂ ।੮੨.੦੧੮ ਪ੍ਰਣਤਿਞ੍ਚਾਤ੍ਮਨੇ ਸ਼ਿष੍ਯਂ ਸਮਯਾਨ੍ ਸ਼੍ਰਾਵਯੇਤ੍ਤਥਾ ॥੮੨.੦੧੮ ਦੇਵਂ ਨ ਨਿਨ੍ਦੇਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਨਿਰ੍ਮਾਲ੍ਯਾਦਿ ਨ ਲਙ੍ਘਯੇਤ੍ ।੮੨.੦੧੯ ਸ਼ਿਵਾਗ੍ਨਿਗੁਰੁਪੂਜਾ ਚ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਜੀਵਿਤਾਵਧਿ ॥੮੨.੦੧੯ ਬਾਲਬਾਲਿਸ਼ਵृਦ੍ਧਸ੍ਤ੍ਰੀਭੋਗਭੁਗ੍ਵ੍ਯਾਧਿਤਾਤ੍ਮਨਾਂ ।੮੨.੦੨੦ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਦਦੀਤਾਰ੍ਥਂ(੨) ਸਮਰ੍ਥਸ੍ਯ ਸਮਗ੍ਰਕਾਨ੍ ॥੮੨.੦੨੦ ਭੂਤਾਙ੍ਗਾਨਿ ਜਟਾਭਸ੍ਮਦਣ੍ਡਕੌਪੀਨਸਂਯਮਾਨ੍ ।੮੨.੦੨੧ ਈਸ਼ਾਨਾਦ੍ਯੈਰ੍ਹृਦਾਦ੍ਯੈਰ੍ਵਾ ਪਰਿਜਪ੍ਯ ਯਥਾਕ੍ਰਮਾਤ੍ ॥੮੨.੦੨੧ ਸ੍ਵਾਹਾਨ੍ਤਸਂਹਿਤਮਨ੍ਤ੍ਰੈਃ ਪਾਤ੍ਰੇष੍ਵਾਰੋਪ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍ ।੮੨.੦੨੨ ਸਮ੍ਪਾਦਿਤਦ੍ਰੁਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸ੍ਥਣ੍ਡਿਲੇਸ਼ਾਯ ਦਰ੍ਸ਼ਯੇਤ੍ ॥੮੨.੦੨੨ ਰਕ੍ਸ਼ਣਾਯ ਘਟਾਧਸ੍ਤਾਦਾਰੋਪ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਣਮਾਤ੍ਰਕਂ ।੮੨.੦੨੩ ਸ਼ਿਵਾਦਾਜ੍ਞਾਂ ਸਮਾਦਾਯ ਦਦੀਤ ਯਤਿਨੇ ਗੁਰੁਃ ॥੮੨.੦੨੩ ਏਵਂ ਸਮਯਦੀਕ੍ਸ਼ਾਯਾਂ ਵਿਸ਼ਿष੍ਟਾਯਾਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ।੮੨.੦੨੪ ਵਹ੍ਨਿਹੋਮਾਗਮਜ੍ਞਾਨਯੋਗ੍ਯਃ ਸਞ੍ਜਾਯਤੇ ਸ਼ਿਸ਼੍ਰੁਃ ॥੮੨.੦੨੪ ਇਤ੍ਯਾਦਿਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਆਗ੍ਨੇਯੇ ਸਮਯਦੀਕ੍ਸ਼ਾਕਥਨਂ ਨਾਮ ਦ੍ਵ੍ਯਸ਼ੀਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ॥ ਈਸ਼੍ਵਰ ਉਵਾਚ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਸਂਸ੍ਕਾਰਦੀਕ੍ਸ਼ਾਯਾ ਵਿਧਾਨਂ ਸ਼ृਣੁ षਣ੍ਮੁਕ। ਆਵਾਹਯੇਨ੍ਮਹੇਸ਼ਸ੍ਯ ਵਹ੍ਨਿਸ੍ਥਸ੍ਯ ਸ਼ਿਰੋ ਹृਦਿ

ਸਂਸ਼੍ਲਿष੍ਟੌ ਤੌ ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਸਨ੍ਤਰ੍ਪ੍ਪ ਹृਦਯਾਨ੍ਮਨਾ। ਤਤੋਃ ਸਨ੍ਨਿਧਯੇ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਤੇਨੈਵਾਹੁਤਿਪਞ੍ਚਕਂ

ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਇਕੱਠੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ ਤੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰੋ। ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਲਈ, ਉਹੀ ਪੰਜ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦਿਓ।

ਕੁਸੁਮੇਨਾਸ੍ਤ੍ਰਲਿਪ੍ਤੇਨ ਤਾਡਯੇਤ੍ਤਂ ਹृਦਾ ਸ਼ਿਸ਼ੁਂ। ਪ੍ਰਸ੍ਫੁਰਤ੍ਤਾਰਕਾਕਾਰਂ ਚੈਤਨ੍ਯਂ ਤਤ੍ਰ ਬਾਵਯੇਤ੍

ਹਥਿਆਰ-ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਫੁੱਲ ਨਾਲ, ਉਸ ਬੱਚੇ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਛੂਹੋ। ਉਥੇ, ਤਾਰ ਦੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਚੇਤਨ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰੋ।

ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਹੁਙ੍ਕਾਰਮੁਕ੍ਤਂ ਰੇਚਕਯੋਗਤਃ। ਸਂਹਾਰਿਣ੍ਯਾ ਤਦਾਕृष੍ਯ ਪੂਰਕੇਣ ਹृਦਿ ਨ੍ਯਸੇਤ੍

ਉਥੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ, 'ਹੁਂ' ਅੱਖਰ ਉਚਾਰੋ ਤੇ ਸਾਹ ਛੱਡਣ ਦੀ ਕ੍ਰਿਆ ਨਾਲ। ਫਿਰ, ਸੰਹਾਰਕ ਸਾਹ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਖਿੱਚੋ ਤੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਨਾਲ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ।

ਤਤੋ ਵਾਗੀਸ਼੍ਵਰੀਯੌਨੌ ਮੁਦ੍ਰਯੋਦ੍ਭਵਸਞ੍ਜ੍ਞਯਾ। ਹृਤ੍‌ਸਮ੍ਪੁਟਿਤਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਰੇਚਕੇਨ ਵਿਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍

ਫਿਰ, ਵਾਗੀਸ਼ਵਰੀ ਦੀ ਮুদ্রਾ ਤੇ ਉਤਪੱਤੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਨਾਲ, ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਮੰਤ੍ਰ ਸਮੇਤ ਤੇ ਸਾਹ ਛੱਡਣ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਰੱਖੋ।

ਓਂ ਹਾਂ ਹਾਂ ਹਾਂ ਆਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ । ਜਾਜ੍ਵਲ੍ਯਮਾਨੇ ਨਿਰ੍ਦ੍ਧੂਮੇ ਜੁਹੁਯਾਦਿष੍ਟਸਿਦ੍ਧਯੇ। ਅਪ੍ਰਵृਦ੍ਧੇ ਸਧੂਮੇ ਤੁ ਹੋਮੋ ਵਹ੍ਨੌ ਨ ਸਿਧ੍ਯਤਿ

ਓṃ ਹਾਂ ਹਾਂ ਹਾਂ, ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜਦੋਂ ਅੱਗ ਬਿਨਾ ਧੂੰਏ ਦੇ ਤੇਜ ਹੋਵੇ, ਇੱਛਤ ਫਲ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਆਹੁਤੀ ਦਿਓ। ਜੇ ਅੱਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਜਲਦੀ ਤੇ ਧੂੰਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਹੋਮ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਃ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਵਰ੍ਤ੍ਤਃ ਸੁਗਨ੍ਧਿਃ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇऽਨਲਃ। ਵਿਪਰੀਤਸ੍ਫੁਲਿਙ੍ਗੀ ਚ ਭੂਮਿਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ

ਜੋ ਅੱਗ ਮ੍ਰਿਦੂ, ਸੱਜੇ ਵੱਲ ਘੁੰਮਦੀ ਤੇ ਸੁਗੰਧੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਅੱਗ ਉਲਟ ਚਿੰਗਾਰੀਆਂ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੂਹਦੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਚੰਗੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਤ੍ਯੇਵਮਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚਿਹ੍ਨੈਰ੍ਹੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿष੍ਯष੍ਯ ਕਲ੍ਮषਂ। ਪਾਪਭਕ੍ਸ਼ਣਹੋਮੇਨ ਦਹੇਦ੍ਵਾ ਤਂ ਭਵਾਤ੍ਮਨਾ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਕੇ, ਅਧਿਆਪਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਪਾਪ-ਭੋਜਨ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਉਹ ਪਾਪ ਸਾੜਦਾ ਹੈ।

ਦ੍ਵਿਜਤ੍ਵਾਪਾਦਨਾਰ੍ਥਾਯ ਤਥਾ ਰੁਦ੍ਰਾਂਸ਼ਭਾਵਨੇ। ਆਹਾਰਵੀਜ ਸਂਸ਼ੁਦ੍ਧੌ ਗਰ੍ਭਾਧਾਨਾਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤੋ

ਦੋਹਾਂ ਵਾਰਾ ਬਣਨ ਦੀ ਦਾਤ ਤੇ ਰੁਦਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਧਿਆਨ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਖੁਰਾਕ ਤੇ ਬੀਜ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਗਰਭਾਧਾਨ ਦੀ ਰਸਮ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸੀਮਨ੍ਤੇ ਜਨ੍ਮਤੋ ਨਾਮਕਰਣਾਚ ਚ ਹੋਮਯੇਤ੍। ਸ਼ਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਮੂਲੇਨ ਵੌषਡਾਦਿਦਸ਼ਾਂਸ਼ਤਃ

ਸੀਮੰਤ, ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੇ ਨਾਮ ਰੱਖਣ ਦੀ ਰਸਮ ਲਈ ਹੋਮ ਕਰੋ; ਜੜ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪੰਜ ਸੌ ਤੇ ਵੌ਷ਦ ਆਦਿ ਨਾਲ ਦਸ-ਦਸ ਸੌ ਆਹੁਤੀਆਂ।

ਸ਼ਿਥਿਲੀਭੂਤਬਨ੍ਧਸ੍ਯ ਸ਼ਕ੍ਤਾਵੁਤ੍‌ਕਰ੍षਣਂ ਚ ਯਤ੍। ਆਤ੍ਮਨੋ ਰੁਦ੍ਰਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵੇ ਗਰ੍ਭਾਧਾਨਂ ਤਦੁਚ੍ਯਤੇ

ਜਦੋਂ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸੂਤਰ ਢਿੱਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਗਰਭਾਧਾਨ ਦੀ ਰਸਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰੁਦਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ੍ਵਾਨ੍ਤਤ੍ਰ੍ਯਾਤ੍ਮਗੁਣਵ੍ਯਕ੍ਤਿਰਿਹ ਪੁਂਸਵਨਂ ਮਤਂ। ਮਾਯਾਤ੍ਮਨੋਵਿਵੇਕੇਨ ਜ੍ਞਾਨਂ ਸੀਮਨ੍ਤਵਰ੍ਦ੍ਧਨਂ

ਆਪਣੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਇੱਥੇ ਪੁੰਸਵਨ ਦੀ ਰਸਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਇਆ-ਸਵਭਾਵ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਾਲ ਗਿਆਨ, ਸੀਮੰਤ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਹੈ।

ਸ਼ਿਵਾਦਿਤਤ੍ਤ੍ਵਸ਼੍ਰੁਦ੍ਧੇਸ੍ਤੁ ਸ੍ਵੀਕਾਰੋਜਨਨਂ ਮਤਂ। ਬੋਧਨਂ ਯਚ੍ਛਿਵਤ੍ਵੇਨ ਸ਼ਿਵਤ੍ਵਾਰ੍ਹਸ੍ਯ ਨੋ ਮਤਂ

ਸ਼ਿਵ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਪਵਿਤਰਤਾ ਦੀ ਸਵੀਕਾਰਤਾ ਜਨਮ ਦੀ ਰਸਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ, ਸ਼ਿਵਤਵ ਲਈ ਯੋਗ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਰਸਮ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ।

ਸਂਹਾਰਮੁਦ੍ਰਯਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸ੍ਫੁਰਦ੍ਵਹ੍ਨਿਕਣੋਪਮਂ। ਵਿਦਧੀਤ ਸਮਾਦਾਯ ਨਿਜੇ ਹृਦਯਪਙ੍ਕਜੇ

ਸੰਹਾਰ ਮুদ্রਾ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਚਮਕਦੇ ਅੱਗ ਦੇ ਕਣ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਕਰੋ।

ਤਤਃ ਕੁਮ੍ਭਕਯੋਗੇਨ ਮੂਲਮਨ੍ਤ੍ਰਮੁਦੀਰਯੇਤ੍। ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ ਸਮਵਸ਼ੀਭਾਵਂ ਤਦਾ ਚ ਸ਼ਿਵਯੋਰ੍ਹृਦਿ

ਫਿਰ, ਕੁੰਭਕ ਦੀ ਯੋਗ ਕ੍ਰਿਆ ਨਾਲ, ਮੂਲ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰੋ ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਿਵਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨਤਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਕਾਰਣਾਤ੍ਯਾਗਕ੍ਰਮਾਦ੍ਰੇਚਕਯੋਗਤਃ। ਨੀਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਵਾਨ੍ਤਮਾਤ੍ਮਾਨਮਾਦਾਯੋਦ੍ਭਵਮੁਦ੍ਰਯਾ

ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਕਾਰਣਾਂ ਦੀ ਤਿਆਗ ਦੀ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਤੇ ਸਾਹ ਛੱਡਣ ਦੀ ਕ੍ਰਿਆ ਨਾਲ, ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾ ਕੇ, ਉਤਪੱਤੀ ਮুদ্রਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਲੋ।

ਹृਤ੍‌ਸਮ੍ਪੁਟਿਤਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਰੇਚਕੇਨ ਵਿਧਾਨਵਿਤ੍। ਸ਼ਿष੍ਯਸ੍ਯ ਹृਦਯਾਮ੍ਭੋਜਕਰ੍ਣਿਕਾਯਾਂ ਵਿਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍

ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਹਿਰਦੇ-ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਅਤੇ ਸਾਹ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦੇ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਹਿਰਦੇ-ਕਮਲ ਦੀ ਕੇਂਦਰ-ਕਰਨੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦੇਵੇ।

ਪੂਜਾਂ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਵਹ੍ਨੇਸ਼੍ਚ ਗੁਰੁਃ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ਤਦੋਚਿਤਾਂ। ਪ੍ਰਣਤਿਞ੍ਚਾਤ੍ਮਨੇ ਸ਼ਿषਯਂ ਸਮਯਾਨ੍ ਸ਼੍ਰਾਵਯੇਤ੍ਤਥਾ

ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਆਪਣੇ ਲਈ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਸਿਖਾਵੇ ਅਤੇ ਵਚਨ ਸੁਣਾਏ।

ਦੇਵਂ ਨ ਨਿਨ੍ਦੇਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਨਿਰ੍ਮ੍ਮਾਲ੍ਯਾਦਿਨ ਲਙ੍ਘਯੇਤ੍। ਸ਼ਿਵਾਗ੍ਨਿਗੁਰੁਪੂਜਾ ਚ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਾ ਜੀਵਤਾਵਧਿ

ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਜਾਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਵਰਤੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲ-ਫਲ ਆਦਿ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰੇ; ਜਿੰਦਗੀ ਰਹਿੰਦੀ, ਸ਼ਿਵ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਬਾਲਬਾਲਿਸ਼ਵृਦ੍ਧਸ੍ਤ੍ਰੀਭੋਗਭੁਗ੍‌ਵ੍ਯਾਧਿਤਾਤ੍ਮਨਾਂ। ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਦਦੀਤਾਰ੍ਥਂ ਸਮਰ੍ਥਸ੍ਯ ਸਮਗ੍ਰਕਾਨ੍

ਬੱਚਿਆਂ, ਮੂਰਖਾਂ, ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ, ਔਰਤਾਂ, ਭੋਗ-ਰਸ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਸਮਰਥ ਹਨ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾਨ ਦੇਣ।

ਭੂਤਾਙ੍ਗਾਨਿ ਜਟਾਭਸ੍ਮਦਣ੍ਡਕੌਪੀਨਸਂਯਮਾਨ੍। ਈਸ਼ਾਨਾਦ੍ਯੈਰ੍ਹृਦਾਦ੍ਯੈਰ੍ਵਾ ਪਰਿਜਪ੍ਯ ਯਥਾਕ੍ਰਮਾਤ੍

ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗ, ਜਟਾ, ਭਸਮ, ਡੰਡਾ, ਕਉਪੀਨ ਅਤੇ ਸੰਯਮ—ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਈਸ਼ਾਨ ਆਦਿ ਜਾਂ ਹਿਰਦੇ ਆਦਿ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਕ੍ਰਮ ਹੈ, ਉਚਾਰਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸ੍ਵਾਹਾਨ੍ਤਸਂਹਿਤਾਮਨ੍ਤ੍ਰੈਃ ਪ੍ਰਾਤ੍ਰੇष੍ਵਾਰੋਪ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍। ਸਮ੍ਪਾਦਿਤਦ੍ਰੁਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸ੍ਥਣ੍ਡਿਲੇਸ਼ਾਯ ਦਰ੍ਸ਼ਯੇਤ੍

ਸਵਾਹਾ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਭਾਂਡਿਆਂ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਨਿਯਮਤ ਹਵਨ ਕਰਕੇ, ਬਚਾ ਹੋਇਆ ਹਿੱਸਾ ਸਥੰਡਿਲਾ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਰਕ੍ਸ਼ਣਾਯ ਘਟਾਧਸ੍ਤਾਦਾਰੋਪ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਣਮਾਤ੍ਰਕਂ। ਸ਼ਿਵਾਦਾਜ੍ਞਾਂ ਸਮਾਦਾਯ ਦਦੀਤ ਵ੍ਰਤਿਨੇ ਗੁਰੁਃ

ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਘੜੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਇਹ ਵ੍ਰਤਧਾਰੀ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਏਵਂ ਸਮਯਦੀਕ੍ਸ਼ਾਯਾਂ ਵਿਸ਼ਿष੍ਟਾਯਾਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ। ਵਹ੍ਨਿਹੋਮਾਗਮਜ੍ਞਾਨਯੋਗ੍ਯਃ ਸਞ੍ਜਾਯਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ੁਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਚਨਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦীক্ষਾ ਵਿੱਚ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅੱਗ-ਹਵਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰ-ਗਿਆਨ ਲਈ ਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।