ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਉਤ੍ਤਿष੍ਠੇਤਿ ਸਮੁਤ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸ਼ਯ੍ਯਾਯਾ ਮਣ੍ਡਿਕਾਂ ਤਥਾ। ਸ਼੍ਰੀਸੂਕ੍ਤੇਨ ਚਸ਼ਯ੍ਯਾਯਾਂ ਵਿष੍ਣੋਸ੍ਤੁ ਸ਼ਕਲੀਕृਤਿਃ

‘ਉਠੋ’ ਕਹਿ ਕੇ, ਬਿਸਤਰੇ ਦੀ ਚਾਦਰ ਉਤਾਰ ਕੇ, ਬਿਸਤਰੇ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਸੂਕਤ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਲਈ ਵੰਡ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਅਤੋ ਦੇਵੇਤਿ ਸੂਕ੍ਤੇਨ ਪ੍ਰਨਿਮਾਂ ਪਿਣ੍ਡਿਕਾਂ ਤਥਾ। ਸ਼੍ਰੀਸੂਕ੍ਤੇਨ ਚ ਸ਼ਯ੍ਯਾਯਾਂ ਵਿष੍ਣੋਸ੍ਤੁ ਸ਼ਕਲੀਕृਤਿਃ

‘ਅਤੋ ਦੇਵ’ ਸੂਕਤ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਪਿੰਡਿਕਾ ਉੱਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ, ਤੇ ਬਿਸਤਰੇ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਸੂਕਤ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਲਈ ਵੰਡ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਮृਗਰਾਜਂ ਵृषਂ ਨਾਗਂ ਵ੍ਯਜਨਂ ਕਲਸ਼ਂ ਤਥਾ। ਵੈਜਯਨ੍ਤਤੀਂ ਤਥਾ ਭੇਰੀਂ ਦੀਪਮਿਤ੍ਯष੍ਟਮਙ੍ਗਲਮ੍

ਸਿੰਘ, ਬਲਦ, ਸੱਪ, ਪੱਖਾ, ਘੜਾ, ਵੈਜਯੰਤ ਧਵਜ, ਭੇਰੀ, ਤੇ ਦੀਵਾ—ਇਹ ਅੱਠ ਸ਼ੁਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ।

ਦਰ੍ਸ਼ਯੇਦਸ਼੍ਵਸੂਕ੍ਤੇਨ ਪਾਦਦੇਸ਼ੇ ਤ੍ਰਿਪਾਦਿਤਿ। ਉਖਾਂ ਪਿਧਾਨਕਂ ਪਾਤ੍ਰਮਮ੍ਬਿਕਾਂ ਦਰ੍ਵ੍ਵਿਕਾਂ ਦਦੇਤ੍

ਘੋੜਾ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਅਸ਼ਵ ਸੂਕਤ ਨਾਲ ਦਿਖਾਉਣਾ, ‘ਤ੍ਰਿਪਾਦ’ ਪੜ੍ਹਨਾ; ਅੱਗ ਦੀ ਉਖ, ਢੱਕਣ, ਪਾਤਰ, ਅੰਬਿਕਾ, ਤੇ ਚਮਚਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਮੁषਲੋਲੂਖਲਂ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਛਿਲਾਂ ਕਮ੍ਮਾਰ੍ਜਨੀਂ ਤਥਾ। ਤਥਾ ਬੋਜਨਭਾਣ੍ਡਾਨਿ ਗृਹੋਪਕਰਣਾਨਿ ਚ

ਮੁਸ਼ਲ, ਓਲੂਖਲ, ਪਿਸਣ ਵਾਲੀ ਚੱਟੀ, ਝਾੜੂ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਅਤੇ ਘਰ ਦੇ ਸਾਮਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਿਰੋਦੇਸ਼ੇ ਚ ਨਿਦ੍ਰਾਖ੍ਯਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਰਤ੍ਨਯੁਤਂ ਘਟਮ੍। ਖਣਡਖਾਦ੍ਯੈਃ ਪੂਰਯਿਤ੍ਵਾ ਸ੍ਨਪਨਸ੍ਯ ਵਿਧਿਃ ਸ੍ਮृਤਃ

ਸਿਰ ਦੇ ਕੋਲ ‘ਨੀਂਦ’ ਨਾਮ ਦਾ, ਕਪੜੇ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਘੜਾ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਰੱਖਣਾ; ਇਹ ਸਨਾਨ ਦੀ ਰੀਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਹਰੇਃ ਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਕਰਣਮਧਿਵਾਸਨਮੁਚ੍ਯਤੇ ।੫੯.੦੦੧ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਂ ਸਰ੍ਵਗਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਂ ॥੫੯.੦੦੧ ਓਂਕਾਰੇਣ ਸਮਾਯੋਜ੍ਯ ਚਿਚ੍ਛਕ੍ਤਿਮਭਿਮਾਨਿਨੀਂ(੧) ।੫੯.੦੦੨ ਨਿਃਸਾਰ੍ਯਾਤ੍ਮੈਕਤਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਸ੍ਮਿਨ੍(੨) ਸਰ੍ਵਗਤੇ ਵਿਭੌ ॥੫੯.੦੦੨ ਯੋਜਯੇਨ੍ਮਰੁਤਾਂ ਪृਥ੍ਵੀਂ ਵਹ੍ਨਿਬੀਜੇਨ ਦੀਪਯੇਤ੍ ।੫੯.੦੦੩ ਸਂਹਰੇਦ੍ਵਾਯੁਨਾ ਚਾਗ੍ਨਿਂ ਵਾਯੁਮਾਕਾਸ਼ਤੋ ਨਯੇਤ੍ ॥੫੯.੦੦੩ ਅਧਿਭੂਤਾਦਿਦੇਵੈਸ੍ਤੁ ਸਾਧ੍ਯਾਖ੍ਯੈਰ੍ਵਿਭਵੈਃ(੧) ਸਹ ।੫੯.੦੦੪ ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਪਾਤ੍ਰਕਾਨ੍ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਂਹਰੇਤ੍ਤਤ੍ਕ੍ਰਮਾਦ੍ਬੁਧਃ ॥੫੯.੦੦੪ ਆਕਾਸ਼ਂ ਮਨਸਾਹਤ੍ਯ ਮਨੋਹਙ੍ਕਰਣੇ ਕੁਰੁ(੨) ।੫੯.੦੦੫ ਅਹਙ੍ਕਾਰਞ੍ਚ ਮਹਤਿ ਤਞ੍ਚਾਪ੍ਯਵ੍ਯਾਕृਤੇ ਨਯੇਤ੍ ॥੫੯.੦੦੫ ਅਵ੍ਯਾਕृਤਂ ਜ੍ਞਾਨਰੂਪੇ ਵਾਸੁਦੇਵਃ ਸ ਈਰਿਤਃ(੩) ।੫੯.੦੦੬ ਸ ਤਾਮਵ੍ਯਾਕृਤਿਂ ਮਾਯਾਮਭ੍ਯष੍ਟ ਸਿਸृਕ੍ਸ਼ਯਾ ॥੫੯.੦੦੬ ਸਙ੍ਕਰ੍षਣਂ ਸਂ ਸ਼ਬ੍ਦਾਤ੍ਮਾ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਖ੍ਯਮਸृਜਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ ।੫੯.੦੦੭ ਕ੍ਸ਼ੋਭ੍ਯ ਮਾਯਾਂ ਸ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਂ ਤੇਜੋਰੂਪਂ ਸ ਚਾਸृਜਤ੍ ॥੫੯.੦੦੭ ਅਨਿਰੁਦ੍ਧਂ ਰਸਮਾਤ੍ਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਗਨ੍ਧਰੂਪਕਂ ।੫੯.੦੦੮ ਅਨਿਰੁਦ੍ਧਃ ਸ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਅਪ ਆਦੌ ਸਸਰ੍ਜ ਹ ॥੫੯.੦੦੮ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਹਿਰਣ੍ਮਯਞ੍ਚਾਣ੍ਡਂ ਸੋऽਸृਜਤ੍ਪਞ੍ਚਭੂਤਵਤ੍ ।੫੯.੦੦੯ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਙ੍ਕ੍ਰਾਮਿਤੇ ਜੀਵੇ(੪) ਸ਼ਕ੍ਤਿਰਾਤ੍ਮੋਪਸਂਹृਤਾ ॥੫੯.੦੦੯ ਪ੍ਰਾਣੋ ਜੀਵੇਨ ਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਵृਤ੍ਤਿਮਾਨਿਤਿ ਸ਼ਬ੍ਦ੍ਯਤੇ ।੫੯.੦੧੦ ਜੀਵੋਵ੍ਯਾਹृਤਿਸਞ੍ਜ੍ਞਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਾਣੇष੍ਵਾਧ੍ਯਾਤ੍ਮਿਕਃ ਸ੍ਮृਤਃ ॥੫੯.੦੧੦ ਪ੍ਰਾਣੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਤਤੋ ਬੁਦ੍ਧਿਃ ਸਞ੍ਜਾਤਾ ਚਾष੍ਟਮੂਰ੍ਤਿਕੀ(੫) ।੫੯.੦੧੧ ਅਹਙ੍ਕਾਰਸ੍ਤਤੋ ਜਜ੍ਞੇ ਮਨਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਜਾਯਤ ॥੫੯.੦੧੧ ਅਰ੍ਥਾਃ ਪ੍ਰਜਜ੍ਞਿਰੇ ਪਞ੍ਚ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਾਦਿਯੁਤਾਸ੍ਤਤਃ ।੫੯.੦੧੨ ਸ਼ਬ੍ਦਃ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚ ਰੂਪਞ੍ਚ ਰਸੋ ਗਨ੍ਧ ਇਤਿ ਸ੍ਮृਤਾ ॥੫੯.੦੧੨ ਜ੍ਞਾਨਸ਼ਕ੍ਤਿਯੁਤਾਨ੍ਯੇਤੈਰਾਰਬ੍ਧਾਨੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਤੁ ।੫੯.੦੧੩ ਤ੍ਵਕ੍ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਘ੍ਰਾਣਚਕ੍ਸ਼ੂਂषਿ ਜਿਹ੍ਵਾਬੁਦ੍ਧੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਤੁ ॥੫੯.੦੧੩ ਪਾਦੌ ਪਾਯੁਃਸ੍ਤਥਾ ਪਾਣੀ ਵਾਗੁਪਸ੍ਥਸ਼੍ਚ ਪਞ੍ਚਮਃ ।੫੯.੦੧੪ ਕਰ੍ਮੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਚੈਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚਭੂਤਾਨ੍ਯਤਃ ਸ਼ृਣੁ ॥੫੯.੦੧੪ ਆਕਾਸ਼ਵਾਯੁਤੇਜਾਂਸਿ ਸਲਿਲਂ ਪृਥਿਵੀ ਤਥਾ ।੫੯.੦੧੫ ਸ੍ਥੂਲਮੇਭਿਃ ਸ਼ਰੀਰਨ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਾਧਾਰਂ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ ॥੫੯.੦੧੫ ਏਤੇषਾਂ ਵਾਚਕਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾ ਨ੍ਯਾਸਾਯੋਚ੍ਯਨ੍ਤ ਉਤ੍ਤਮਾਃ ।੫੯.੦੧੬ ਜੀਵਭੂਤਂ ਮਕਾਰਨ੍ਤੁ ਦੇਵਸ੍ਯ(੧) ਵ੍ਯਾਪਕਂ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ ॥੫੯.੦੧੬ ਪ੍ਰਾਣਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਭਕਾਰਨ੍ਤੁ ਜੀਵੋਪਾਧਿਗਤਂ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ ।੫੯.੦੧੭ ਹृਦਯਸ੍ਥਂ ਬਕਾਰਨ੍ਤੁ ਬੁਦ੍ਧਿਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਨ੍ਯਸੇਦ੍ਬੁਧਃ ॥੫੯.੦੧੭ ਫਕਾਰਮਪਿ ਤਤ੍ਰੈਵ ਅਹਙ੍ਕਾਰਮਯਂ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ ।੫੯.੦੧੮ ਮਨਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪਕਾਰਨ੍ਤੁ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਸਮ੍ਭਵਂ ॥੫੯.੦੧੮ ਸ਼ਬ੍ਦਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਤਤ੍ਤ੍ਵਨ੍ਤੁ ਨਕਾਰਂ ਮਸ੍ਤਕੇ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ ।੫੯.੦੧੯ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਤ੍ਮਕਂ ਧਕਾਰਨ੍ਤੁ ਵਕ੍ਤ੍ਰਦੇਸ਼ੇ ਤੁ ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍ ॥੫੯.੦੧੯ ਦਕਾਰਂ ਰੂਪਤਤ੍ਤ੍ਵਨ੍ਤੁ ਹृਦ੍ਦੇਸ਼ੇ ਵਿਨਿਵੇਸ਼ਯੇਤ੍(੨) ।੫੯.੦੨੦ ਥਕਾਰਂ ਵਸ੍ਤਿਦੇਸ਼ੇ ਤੁ ਰਸਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਕਂ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ ॥੫੯.੦੨੦ ਤਕਾਰਂ ਗਨ੍ਧਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਂ ਜਙ੍ਘਯੋਰ੍ਵਿਨਿਵੇਸ਼ਯੇਤ੍ ।੫੯.੦੨੧ ਣਕਾਰਂ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਯੋਰ੍ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਢਕਾਰਂ ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍ਤ੍ਵਚਿ ॥੫੯.੦੨੧ ਡਕਾਰਂ ਨੇਤ੍ਰਯੁਗ੍ਮੇ ਤੁ ਰਸਨਾਯਾਂ ਠਕਾਰਕਂ ।੫੯.੦੨੨ ਟਕਾਰਂ ਨਾਸਿਕਾਯਾਨ੍ਤੁ ਞਕਾਰਂ ਵਾਚਿ ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍ ॥੫੯.੦੨੨ ਝਕਾਰਂ ਕਰਯੋਰ੍ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਪਾਣਿਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ ।੫੯.੦੨੩ ਜਕਾਰਂ ਪਦਯੋਰ੍ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਛਂ ਪਾਯੌ ਚਮੁਪਸ੍ਥਕੇ ॥੫੯.੦੨੩ ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍ਪृਥਿਵੀਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਙਕਾਰਂ ਪਾਦਯੁਗ੍ਮਕੇ ।੫੯.੦੨੪ ਵਸ੍ਤੌ ਘਕਾਰਂ ਗਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਤੈਜਸਂ ਹृਦਿ ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍ ॥੫੯.੦੨੪ ਖਕਾਰਂ ਵਾਯੁਤਤ੍ਤ੍ਵਞ੍ਚ ਨਾਸਿਕਾਯਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ਯੇਤ੍ ।੫੯.੦੨੫ ਕਕਾਰਂ ਵਿਨ੍ਯਸੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਖਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਮਸ੍ਤਕੇ ਬੁਧਃ ॥੫੯.੦੨੫ ਹृਤ੍ਪੁਣ੍ਡਰੀਕੇ ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਯ ਯਕਾਰਂ ਸੂਰ੍ਯਦੈਵਤਂ ।੫੯.੦੨੬ ਦ੍ਵਾਸਪ੍ਤਤਿਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਹृਦਯਾਦਭਿਨਿਃਸृਤਾਃ ॥੫੯.੦੨੬ ਕਲਾषੋਡਸ਼ਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਮਕਾਰਂ ਤਤ੍ਰ ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍ ।੫੯.੦੨੭ ਤਨ੍ਮਧ੍ਯੇ ਚਿਨ੍ਤਯੇਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੀ ਵਿਨ੍ਦੁਂ ਵਹ੍ਨੇਸ੍ਤੁ ਮਣ੍ਡਲਂ ॥੫੯.੦੨੭ ਹਕਾਰਂ(੧) ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਣਵੇਨ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮਃ ।੫੯.੦੨੮ ਓਂ ਆਂ ਪਰਮੇष੍ਠ੍ਯਾਤ੍ਮਨੇ ਆਂ ਨਮਃ ਪੁਰੁषਾਤ੍ਮਨੇ ॥੫੯.੦੨੮ ਓਂ ਵਾਂ ਮਨੋਨਿਵृਤ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਮਨੇ ਨਾਞ੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ ।੫੯.੦੨੯ ਓਂ ਵਂ ਨਮਃ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨੇ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾਃ ਪਞ੍ਚ ਸ਼ਕ੍ਤਯਃ(੨) ॥੫੯.੦੨੯ ਸ੍ਥਾਨੇ ਤੁ ਪ੍ਰਥਮਾ ਯੋਜ੍ਯਾ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਆਸਨੇ ਮਤਾ ।੫੯.੦੩੦ ਤृਤੀਯਾ ਸ਼ਯਨੇ ਤਦ੍ਵਚ੍ਚਤੁਰ੍ਥੀ ਪਾਨਕਰ੍ਮਣਿ(੩) ॥੫੯.੦੩੦ ਪ੍ਰਤ੍ਯਰ੍ਚਾਯਾਂ(੪) ਪਞ੍ਚਮੀ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪਞ੍ਚੋਪਨਿषਦਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ ।੫੯.੦੩੧ ਹੂਙ੍ਕਾਰਂ(੫) ਵਿਨ੍ਯਸੇਨ੍ਮਧ੍ਯੇ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮਯਂ ਹਰਿਂ ॥੫੯.੦੩੧ ਯਾਂ ਮੂਰ੍ਤਿਂ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍(੬) ਮੂਲਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ਤਤਃ ।੫੯.੦੩੨ ਓਂ ਨਮੋ ਭਗਵਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵਾਯ ਮੂਲਕਂ ॥੫੯.੦੩੨ ਸ਼ਿਰੋਘ੍ਰਾਣਲਲਾਟੇषੁ ਮੁਖਕਣ੍ਠਹृਦਿ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ।੫੯.੦੩੩ ਭੁਜਯੋਰ੍ਜਙ੍ਘਯੋਰਙ੍ਘ੍ਯ੍ਰੋਃ ਕੇਸ਼ਵਂ ਸ਼ਿਰਸਿ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ ॥੫੯.੦੩੩ ਨਾਰਾਯਣਂ ਨ੍ਯਸੇਦ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰੇ ਗ੍ਰੀਵਾਯਾਂ ਮਾਧਵਂ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ ।੫੯.੦੩੪ ਗੋਵਿਨ੍ਦਂ ਭੁਜਯੋਰ੍ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੁਂ ਚ ਹृਦਯੇ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ ॥੫੯.੦੩੪ ਮਧੁਸੂਦਨਕਂ ਪृष੍ਠੇ ਵਾਮਨਂ ਜਠਰੇ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ ।੫੯.੦੩੫ ਕਕ੍ਸ਼੍ਯਾਨ੍ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮਂ ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਜਙ੍ਘਾਯਾਂ ਸ਼੍ਰੀਧਰਂ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ ॥੫੯.੦੩੫ ਹृषੀਕੇਸ਼ਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਯਾਂ ਪਦ੍ਮਨਾਭਂ ਤੁ ਗੁਲ੍ਫਕੇ ।੫੯.੦੩੬ ਦਾਮੋਦਰਂ ਪਾਦਯੋਸ਼੍ਚ ਹृਦਯਾਦਿषਡਙ੍ਗਕਂ ॥੫੯.੦੩੬ ਏਤਤ੍ਸਾਧਾਰਣਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮਾਦਿਰ੍ਮੂਰ੍ਤੇਸ੍ਤੁ ਸਤ੍ਤਮ ।੫੯.੦੩੭ ਅਥਵਾ ਯਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਰਬ੍ਧਂ ਸ੍ਥਾਪਨਂ ਭਵੇਤ੍ ॥੫੯.੦੩੭ ਤਸ੍ਯੈਵ ਮੂਲਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸਜੀਵਕਰਣਂ ਭਵੇਤ੍ ।੫੯.੦੩੮ ਯਸ੍ਯਾ ਮੂਰ੍ਤੇਸ੍ਤੁ ਯਨ੍ਨਾਮ ਤਸ੍ਯਾਦ੍ਯਂ ਚਾਕ੍ਸ਼ਰਂ ਚ ਯਤ੍ ॥੫੯.੦੩੮ ਤਤ੍ਸ੍ਵੈਰੈਰ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੈਰ੍ਭੇਦ੍ਯ ਹ੍ਯਙ੍ਗਾਨਿ ਪਰਿਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ ।੫੯.੦੩੯ ਹृਦਯਾਦੀਨਿ ਦੇਵੇਸ਼ ਮੂਲਞ੍ਚ ਦਸ਼ਮਾਕ੍ਸ਼ਰਂ ॥੫੯.੦੩੯ ਯਥਾ ਦੇਵੇ ਤਥਾ ਦੇਹੇ(੧) ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਨਿ ਵਿਨਿਯੋਜਯੇਤ੍ ।੫੯.੦੪੦ ਚਕ੍ਰਾਬ੍ਜਮਣ੍ਦਲੇ ਵਿष੍ਣੁਂ ਯਜੇਦ੍ਗਨ੍ਧਾਦਿਨਾ ਤਥਾ(੨) ॥੫੯.੦੪੦ ਪੂਰ੍ਵਵਚ੍ਚਾਸਨਂ ਧ੍ਯਾਯੇਤ੍ਸਗਾਤ੍ਰਂ(੩) ਸਪਰਿਚ੍ਛਦਂ ।੫੯.੦੪੧ ਸ਼ੁਭਞ੍ਚਕ੍ਰਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਰਂ ਹ੍ਯੁਪਰਿष੍ਟਾਦ੍ਵਿਚਿਨ੍ਤਯੇਤ੍ ॥੫੯.੦੪੧ ਤ੍ਰਿਨਾਭਿਚਕ੍ਰਂ ਦ੍ਵਿਨੇਮਿ ਸ੍ਵਰੈਸ੍ਤਚ੍ਚ ਸਮਨ੍ਵਿਤਂ ।੫੯.੦੪੨ ਪृष੍ਠਦੇਸ਼ੇ ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਾਦੀਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ਯੇਤ੍ ॥੫੯.੦੪੨ ਪੂਜਯੇਦਾਰਕਾਗ੍ਰੇषੁ(੪) ਸੂਰ੍ਯਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਧਾ ਪੁਨਃ ।੫੯.੦੪੩ ਕਲਾषੋਡਸ਼ਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਸੋਮਨ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਚਿਨ੍ਤਯੇਤ੍ ॥੫੯.੦੪੩ ਸਬਲਂ ਤ੍ਰਿਤਯਂ ਨਾਭੌ ਚਿਨ੍ਤਯੇਦ੍ਦੇਸ਼ਿਕੋਤ੍ਤਮਃ ।੫੯.੦੪੪ ਪਦ੍ਮਞ੍ਚ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਦਲਂ ਪਦ੍ਮਮਧ੍ਯੇ ਵਿਚਿਨ੍ਤਯੇਤ੍ ॥੫੯.੦੪੪ ਤਨ੍ਮਧ੍ਯੇ ਪੌਰੁषੀਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਚ ਦਿਸ਼ਿਕਃ(੧) ।੫੯.੦੪੫ ਪ੍ਰਤਿਮਾਯਾਂ ਹਰਿਂ ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਤਂ ਪੂਜਯੇਤ੍ਸੁਰਾਨ੍(੨) ॥੫੯.੦੪੫ ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਾਦਿਭਿਃ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸਾਙ੍ਗਂ ਸਾਵਰਣਂ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ।੫੯.੦੪੬ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ਰਵੀਜੈਸ੍ਤੁ ਕੇਸ਼ਵਾਦੀਨ੍ ਸਮਰ੍ਚਯੇਤ੍ ॥੫੯.੦੪੬ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਰੇ ਮਣ੍ਡਲੇ ਤੁ ਲੌਕਪਾਲਾਦਿਕਂ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ।੫੯.੦੪੭ ਪ੍ਰਤਿਮਾਮਰ੍ਚਯੇਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਾਦਿਭਿਰ੍ਦ੍ਵਿਜਃ ॥੫੯.੦੪੭ ਪੌਰੁषੇਣ ਤੁ ਸੂਕ੍ਤੇਨ ਸ਼੍ਰਿਯਾਃ ਸੂਕ੍ਤੇਨ ਪਿਣ੍ਡਿਕਾਂ ।੫੯.੦੪੮ ਜਨਨਾਦਿਕ੍ਰਮਾਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਜ੍ਜਨਯੇਦ੍ਵੈष੍ਣਵਾਨਲਂ ॥੫੯.੦੪੮ ਹੁਤ੍ਵਾਗ੍ਨਿਂ ਹੁਤਮਿਤਿ ਕੁਣ੍ਡੇਗ੍ਨਿਂ ਪ੍ਰਣਯੇਦ੍ਬੁਧਃ ।੫੯.੦੪੯ ਅਗ੍ਨਿਪ੍ਰਣਯਨੇ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਮਗ੍ਨੇ ਹ੍ਯਗ੍ਨਿਰੁਚ੍ਯਤੇ ॥੫੯.੦੪੯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਗ੍ਨਿਂ ਹੁਤਮਿਤਿ ਕੁਣ੍ਡੇਗ੍ਨਿਂ ਪ੍ਰਣਯੇਦ੍ਬੁਧਃ ।੫੯.੦੫੦ ਅਗ੍ਨਿਮਗ੍ਨੀਤਿ ਪੂਰ੍ਵੇ ਤੁ ਕੁਣ੍ਡੇਗ੍ਨਿਂ ਪ੍ਰਣਯੇਦ੍ਬੁਧਃ ॥੫੯.੦੫੦ ਉਤ੍ਤਰੇ ਪ੍ਰਣਯੇਦਗ੍ਨਿਮਗ੍ਨਿਮਗ੍ਨੀ ਹਵਾਮਹੇ ।੫੯.੦੫੧ ਅਗ੍ਨਿਪ੍ਰਣਯਨੇ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਮਗ੍ਨੇ ਹ੍ਯਗ੍ਨਿਰੁਚ੍ਯਤੇ ॥੫੯.੦੫੧ ਪਲਾਸ਼ਸਮਿਧਾਨਾਨ੍ਤੁ ਅष੍ਟੋਤ੍ਤਰਸਹਸ੍ਰਕਂ ।੫੯.੦੫੨ ਕੁਣ੍ਡੇ ਕੁਣ੍ਡੇ ਹੋਮਯੇਚ੍ਚ ਵ੍ਰੀਹੀਨ੍ ਵੇਦਾਦਿਕੈਸ੍ਤਥਾ ॥੫੯.੦੫੨ ਸਾਜ੍ਯਾਂਸ੍ਤਿਲਾਨ੍ ਵ੍ਯਾਹृਤਿਭਿਰ੍ਮੂਲਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵੈ ਘृਤਂ ।੫੯.੦੫੩ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤਤਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਹੋਮਂ ਮਧੁਰਤ੍ਰਿਤਯੇਨ ਚ ॥੫੯.੦੫੩ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਰ੍ਣੈਃ ਸ੍ਪृਸ਼ੇਤ੍ਪਾਦੌ ਨਾਭਿਂ ਹृਨ੍ਮਸ੍ਤਕਂ ਤਤਃ ।੫੯.੦੫੪ ਘृਤਂ ਦਧਿ ਪਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸ੍ਪृਸ਼ੇਨ੍ਮੂਰ੍ਧਨ੍ਯਥੋ ਤਤਃ ॥੫੯.੦੫੪ ਸ੍ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਿਰੋਨਾਭਿਪਾਦਾਂਸ਼੍ਚਤਸ੍ਰਃ ਸ੍ਥਾਪਯੇਨ੍ਨਦੀਃ(੧) ।੫੯.੦੫੫ ਗਙ੍ਗਾ ਚ ਯਮੁਨਾ ਗੋਦਾ ਕ੍ਰਮਾਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ॥੫੯.੦੫੫ ਦਹੇਤ੍ਤੁ ਵਿष੍ਣੁਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾ ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾ ਸ਼੍ਰਪਯੇਚ੍ਚਰੁਂ ।੫੯.੦੫੬ ਹੋਮਯੇਚ੍ਚ ਬਲਿਂ ਦਦ੍ਯਾਦੁਤ੍ਤਰੇ ਭੋਜਯੇਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ ॥੫੯.੦੫੬ ਸਾਮਾਧਿਪਾਨਾਂ ਤੁष੍ਟ੍ਯਰ੍ਥਂ ਹੇਮਗਾਂ ਗੁਰਵੇ ਦਦੇਤ੍ ।੫੯.੦੫੭ ਦਿਕ੍ਪਤਿਭ੍ਯੋ ਬਲਿਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਤ੍ਰੌ ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਚ ਜਾਗਰਂ ।੫੯.੦੫੭ ਬ੍ਰਹ੍ਮਗੀਤਾਦਿਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਸਰ੍ਵਭਾਗਧਿਵਾਸਨਾਤ੍ ॥੫੯.੦੫੭ ਇਤ੍ਯਾਦਿਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਆਗ੍ਨੇਯੇ ਅਧਿਵਾਸਨਂ ਨਾਮ ਊਨषष੍ਟਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ॥ ਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਹਰੇਃ ਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਕਰਣਮਧਿਵਾਸਨਮੁਚ੍ਯਤੇ। ਸਰ੍ਵ੍ਵਜ੍ਞਂ ਸਰ੍ਵਗਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍

ਓਂਕਾਰੇਣ ਸਮਾਯੋਜ੍ਯ ਚਿਚ੍ਛਕ੍ਤਿਮਭਿਮਾਨਿਨੀਮ੍ । ਨਿਃ ਸਾਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ਮੈਕਤਾਂ ਕृਤ੍ਵਾਸ੍ਵਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਰ੍ਵਗਤੇ ਵਿਭੌ

ਓਂਕਾਰ ਰਾਹੀਂ ਚਿੱਤ-ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮੰਨਦੀ ਹੈ, ਜੋੜ ਕੇ, ਆਪ ਵਿੱਚ ਏਕਤਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਯੋਜਯੇਃ ਮਰੁਤਾ ਪृਥ੍ਵੀਂ ਵਹ੍ਨਿਬੀਜੇਨ ਪੀਪਯੇਤ੍। ਸਂਹਰੇਦ੍ਵਾਯੁਨਾ ਚਾਗ੍ਨਿਂ ਵਾਯੁਮਾਕਾਸ਼ਤੋ ਨਯੇਤ੍

ਪ੍ਰਥਵੀ ਨੂੰ ਹਵਾ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ, ਅੱਗ ਦੇ ਬੀਜ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ; ਫਿਰ ਹਵਾ ਨਾਲ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਹਵਾ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਣਾ।

ਅਧਿਭੂਤਾਦਿਦੇਵੈਸ੍ਤੁ ਸਾਧ੍ਯਾਖ੍ਯੈਵਿਭਵੈਃ। ਸਹ। ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਪਾਤ੍ਰਕਾਨ੍ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਂਹਰੇਤ੍ਤਤ੍ ਕ੍ਰਮਾਦ੍ ਬੁਧਃ

ਅਧਿਭੂਤ ਤੇ ਅਧਿਦੇਵਤ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਸਾਧਿਆ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਖਮ ਰੂਪ ਬਣਾਕੇ, ਗਿਆਨੀ ਵਿਅਕਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸਮਾਪਤ ਕਰੇ।

ਆਕਾਸ਼ਂ ਮਨਸਾਹ੍ਤ੍ਯ ਮਨੋਹਙ੍ਕਰਣੇ ਕੁਰੁ । ਅਹਙ੍ਕਾਰਞ੍ਚ ਮਹਤਿ ਤਞ੍ਚਾਪ੍ਯਵ੍ਯਾਕृਤੇ ਨਯੇਤ੍

ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਮਨ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਦੇਣਾ; ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਮਹਤਤੱਤਵ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਵਿਆਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਦੇਣਾ।

ਅਵ੍ਯਾਕृਤਂ ਜ੍ਞਾਨਰੂਪੇ ਵਾਸੁਦੇਵਃ ਸ ਈਰਿਤਃ। ਸ ਤਾਮਵ੍ਯਾਕृਤਿ ਮਾਯਾਮਵष੍ਟਬ੍ਯ ਸਿਸृਕ੍ਸ਼ਯਾ

ਅਵਿਆਕ੍ਰਿਤ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਰੂਪ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ, ਉਸ ਅਵਿਆਕ੍ਰਿਤ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਰਚਨਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਸਙ੍ਕਰ੍षਣਂ ਸ ਸ਼ਵ੍ਦਾਤ੍ਮਾ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਖ੍ਯਮਸृਜਤ੍ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਕ੍ਸ਼ੋਭ੍ਯ ਮਾਯਾਂ ਸ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਂ ਤੇਜੋਰੁਪਂ ਸ ਚਾਸृਜਤ੍

ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਸੰਗਰਸ਼ਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਧੁਨੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਰਚਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਕਲਿਤ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਤੇਜ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਰਚਦਾ ਹੈ।

ਅਨਿਰੁਦ੍ਧਂ ਰਸਮਾਤ੍ਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਗਨ੍ਧਰੂਪਕਮ੍। ਅਨਿਰੁਦ੍ਧਃ ਸ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਅਪ ਆਦੌ ਸਸਰ੍ਜ ਚਹ

ਉਹ ਅਨਿਰੁੱਧ ਨੂੰ, ਜੋ ਰਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਗੰਧ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਰਚਦਾ ਹੈ; ਅਨਿਰੁੱਧ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਜੋਂ, ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਣੀ ਰਚਦਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਹਿਰਣ੍ਮਯਞ੍ਚਾਣ੍ਡਂ ਸੋऽਸृਜਤ੍ ਪਞ੍ਚਭੂਤਵਦ੍। ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਙ੍ਕ੍ਰਾਮਿਤੇ ਜੀਵ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰਾਤ੍ਮੋਪਸਂਹृਤਾ

ਉਸ ਵਿੱਚ, ਪੰਜ ਭੂਤਾਂ ਵਾਂਗ, ਸੋਨੇ ਦਾ ਅੰਡਾ ਰਚਿਆ; ਜਦ ਜੀਵ ਉਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਗਈ।

ਪ੍ਰਾਣੋ ਜੀਵੇਨ ਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਵृਤ੍ਤਿਮਾਨਿਤਿ ਸ਼ਬ੍ਦ੍ਯਤੇ। ਜੀਵੋ ਵ੍ਯਾਹृਤਿਸਞ੍ਜ੍ਞਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਾਣੇष੍ਵਾਧ੍ਯਾਤ੍ਮਿਕਃ ਸ੍ਮृਤਃ

ਪ੍ਰਾਣ ਜੀਵ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ 'ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ' ਕਹਾਇਆ; ਜੀਵ, ਵਿਆਹ੍ਰਿਤੀ ਨਾਮ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਤਮਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਾਣੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਤਤੋ ਬੁਦ੍ਧਿਃ ਸਞ੍ਜਾਤਾ ਚਾष੍ਟਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਕਾ । ਅਹਙ੍ਕਾਰਸ੍ਤਤੋ ਜਜ੍ਞੇ ਮਨਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਜਾਯਤ

ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਬੁੱਧੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਠ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਅਹੰਕਾਰ ਜੰਮਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਮਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਅਰ੍ਥਾਃ ਪ੍ਰਜਜ੍ਞਿਰੇ ਪਞ੍ਚ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਾਦਿਯੁਤਾਸ੍ਤਤਃ। ਸ਼ਬ੍ਦਃ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚ ਰੂਪਞ੍ਚ ਰਸੋ ਗਨ੍ਧ ਇਤਿ ਸ੍ਮृਤਾਃ

ਪੰਜ ਵਸਤਾਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਇਰਾਦਾ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ: ਧੁਨ, ਛੂਹ, ਰੂਪ, ਸਵਾਦ ਤੇ ਸੁਗੰਧ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜ੍ਞਾਨਸ਼ਕ੍ਤਿਯੁਤਾਨ੍ਯੇਤੈਰਾਰਬ੍ਧਾਨੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਤੁ। ਤ੍ਵਕ੍‌ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਘ੍ਰਾਣਚਕ੍ਸ਼ੂਂषਿ ਜਿਹ੍ਵਾਬੁਦ੍ਧੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਤੁ

ਜਾਣਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਬਣੀਆਂ: ਚਮੜੀ, ਕੰਨ, ਨੱਕ, ਅੱਖਾਂ, ਜੀਭ ਤੇ ਬੁੱਧੀ — ਇਹ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਹਨ।

ਪਾਦੌ ਪਾਯੁਸ੍ਤਥਾ ਪਾਣੀ ਵਾਗੁਪਸ੍ਥਸ਼੍ਚ ਪਞ੍ਚਮਃ। ਕਰ੍ਮ੍ਮੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਚੈਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚਭੂਤਾਨ੍ਯਤਃ ਸ਼੍ਰृਣੁ

ਪੈਰ, ਮਲਦਵਾਰ, ਹੱਥ, ਬੋਲਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਪੰਜਵਾਂ ਲਿੰਗ — ਇਹ ਕਰਮ ਦੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਹਨ; ਹੁਣ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ।

ਆਕਾਸ਼ਵਾਯੁਤੇਜਾਂਸਿ ਸਲਿਲਂ ਪृਥਿਵੀ ਤਥਾ। ਸ੍ਥੂਲਮੇਭਿਃ ਸ਼ਰੀਰਨ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਾਧਾਰਂ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ

ਅਕਾਸ਼, ਹਵਾ, ਅੱਗ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਧਰਤੀ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਦਾ ਮੂਲ, ਮੋਟਾ ਸਰੀਰ ਬਣਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਾਣਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਭਕਾਰਨ੍ਤੁ ਜੀਵੋਪਾਧਿਗਤਂ ਨ੍ਯਸੇਤ੍। ਹृਦਯਸ੍ਥਂ ਬਕਾਰਨ੍ਤੁ ਬੁਦ੍ਧਿਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਨ੍ਯਸੇਦ੍ ਬੁਧਃ

ਜੀਵ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾ ਅੱਖਰ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਾਣ ਤੱਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਬਾ ਅੱਖਰ ਨੂੰ ਦਿਲ ਵਿਚ ਬੁੱਧੀ ਤੱਤ ਵਜੋਂ ਰੱਖੇ।

ਫਕਾਰਮਪਿ ਤਤ੍ਰੈਵ ਅਹਙ੍ਕਾਰਮਯਂ ਨ੍ਯਸੇਤ੍। ਮਨਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪਕਾਰਨ੍ਤੁ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਸਮ੍ਭਵਮ੍

ਉਥੇ ਫਾ ਅੱਖਰ, ਜੋ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਮਨ ਤੱਤ, ਪਾ ਅੱਖਰ, ਜੋ ਇਰਾਦੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੈ, ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਬ੍ਦਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਤਤ੍ਤ੍ਵਨ੍ਤੁ ਨਕਾਰਂ ਮਸ੍ਤਕੇ ਨ੍ਯਸੇਤ੍। ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਤ੍ਮਕਂ ਧਕਾਰਨ੍ਤੁ ਵਕ੍ਤ੍ਰਦੇਸ਼ੇ ਤੁ ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍

ਨਾ ਅੱਖਰ, ਜੋ ਸੁਖਮ ਧੁਨ ਦਾ ਤੱਤ ਹੈ, ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖੋ; ਧਾ ਅੱਖਰ, ਜੋ ਛੂਹ ਦਾ ਤੱਤ ਹੈ, ਮੂੰਹ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੇ ਰੱਖੋ।

ਦਕਾਰਂ ਰੂਪਤਤ੍ਤ੍ਵਨ੍ਤੁ ਹृਦ੍ਦੇਸ਼ੇ ਵਿਨਿਵੇਸ਼ਯੇਤ੍ । ਥਕਾਰਂ ਵਸ੍ਤਿਦੇਸ਼ੇ ਤੁ ਰਸਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਕਂ ਨ੍ਯਸੇਤ੍

ਦਾ ਅੱਖਰ, ਜੋ ਰੂਪ ਦਾ ਤੱਤ ਹੈ, ਦਿਲ ਵਿਚ ਰੱਖੋ; ਥਾ ਅੱਖਰ, ਜੋ ਸਵਾਦ ਦਾ ਤੱਤ ਹੈ, ਪੇਟ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਰੱਖੋ।

ਤਕਾਰਂ ਗਨ੍ਧਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਂ ਜਙ੍ਘਯੋਰ੍ਵ੍ਵਿਨਿਵੇਸ਼ਯੇਤ੍। ਣਕਾਰਂ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਯੋਰ੍ਨ੍ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਢਕਾਰਂ ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍ਤ੍ਵਚਿ

ਤਾ ਅੱਖਰ, ਜੋ ਸੁਗੰਧ ਦਾ ਤੱਤ ਹੈ, ਲੱਤਾਂ ਵਿਚ ਰੱਖੋ; ਣਾ ਅੱਖਰ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ, ਤੇ ਢਾ ਅੱਖਰ ਚਮੜੀ ਵਿਚ ਰੱਖੋ।

ਡਕਾਰਂ ਨੇਤ੍ਰਯੁਗ੍ਮੇ ਤੁ ਰਸਨਾਯਾਂ ਠਕਾਰਕਮ੍। ਟਕਾਰਂ ਨਾਸਿਕਾਯਾਨ੍ਤੁ ਞਕਾਰਂ ਵਾਚਿ ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍

ਢਾ ਅੱਖਰ ਦੋਵਾਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ, ਠਾ ਅੱਖਰ ਜੀਭ ਵਿਚ; ਟਾ ਅੱਖਰ ਨੱਕ ਵਿਚ, ਤੇ ਞਾ ਅੱਖਰ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਰੱਖੋ।

ਝਕਾਰਂ ਕਰਯੋਰ੍ਨ੍ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਪਾਣਿਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ। ਜਕਾਰਂ ਪਦਯੋਰ੍ਨ੍ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਛਂ ਪਾਯੌ ਚਮੁਪਸ੍ਥਕੇ

ਝਾ ਅੱਖਰ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ, ਜੋ ਹੱਥਾਂ ਦਾ ਤੱਤ ਹੈ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਰੱਖੇ; ਜਾ ਅੱਖਰ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ, ਛਾ ਅੱਖਰ ਮਲਦਵਾਰ ਵਿਚ, ਤੇ ਚਾ ਅੱਖਰ ਲਿੰਗ ਵਿਚ।

ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍ ਪृਥਿਵੀਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਙਕਾਰਂ ਪਾਦਯੁਗ੍ਮਕੇ। ਵਸ੍ਤੌ ਘਕਾਰਂ ਗਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਤੈਜਸਂ ਹृਦਿ ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍

ਪृथਵੀ ਦਾ ਤੱਤ, ਙਾ ਅੱਖਰ, ਦੋਵਾਂ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਰੱਖੋ; ਘਾ ਅੱਖਰ ਪੇਟ ਵਿਚ, ਤੇ ਗਾ ਅੱਖਰ, ਜੋ ਅੱਗ ਦਾ ਤੱਤ ਹੈ, ਦਿਲ ਵਿਚ ਰੱਖੋ।