ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਉਵਾਚ ਮਾਂ ਯਥਾ ਰਾਮੋ ਨਯੇਚ੍ਛੀਘ੍ਰਂ ਤਥਾ ਕੁਰੁ। ਕਾਕਾਕ੍ਸ਼ਿਪਾਤਨਕਥਾਮ੍ਪ੍ਰਤਿਯਾਹਿ ਹਿ ਸ਼ੋਕਹ

ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਜਿਵੇਂ ਰਾਮ ਮੈਨੂੰ ਜਲਦੀ ਲੈ ਜਾਵੇ, ਤੂੰ ਵੀ ਐਸਾ ਕਰ; ਕਾਕ ਦੀ ਉੱਡਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾ ਤੇ ਜਾ, ਦੁੱਖ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲੇ।'

ਮਣਿਂ ਕਥਾਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾਹ ਹਨੂਮਾਨ੍ਨੇष੍ਯਤੇ ਪਤਿਃ । ਅਥਵਾ ਤੇ ਤ੍ਵਾਰਾ ਕਾਚਿਤ੍ ਪृष੍ਠਮਾਰੁਹ ਮੇ ਸ਼ੁਭੇ

ਮਣੀ ਤੇ ਕਹਾਣੀ ਲੈ ਕੇ, ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਆਵੇਗਾ'; ਜਾਂ ਕੋਈ ਔਰਤ, ਸੁਭਾਗਨ, ਮੇਰੀ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਅਦ੍ਯ ਤ੍ਵਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਿष੍ਯਾਮਿ ਸਸੁਗ੍ਰੀਵਞ੍ਚ ਰਾਘਵਮ੍ । ਸੀਤਾऽਬ੍ਰਵਲੀਦ੍ਧਨੂਮਨ੍ਤਂ ਨਯਤਾਂ ਮਾਂ ਹਿ ਰਾਘਵਃ

ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਸਮੇਤ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਮਿਲਾਵਾਂਗਾ; ਸੀਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਹਨੂਮਾਨ, ਮੈਨੂੰ ਰਾਘਵ ਕੋਲ ਲੈ ਚਲ।'

ਹਨੂਮਾਨ੍ ਸ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਦਰ੍ਸ਼ਨੋਪਾਯਮਾਕਰੋਤ੍। ਵਨਂ ਬਭਞ੍ਚ ਤਤ੍ਪਾਲਾਨ੍ ਹਤ੍ਵਾ ਦਨ੍ਤਨਖਾਦਿਭਿਃ

ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦਾ ਢੰਗ ਬਣਾਇਆ; ਉਸ ਨੇ ਜੰਗਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੰਦ, ਨਖ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਹਤ੍ਵਾ ਤੁ ਕਿਙ੍ਕਰਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਸਪ੍ਤ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਸੁਤਾਨਪਿ। ਪੁਤ੍ਰਮਕ੍ਸ਼ਂ ਕੁਮਾਰਞ੍ਚ ਸ਼ਕ੍ਰਜਿਚ੍ਚਬਬਨ੍ਧ ਤਮ੍

ਸਾਰੇ ਕਿੰਕਰ ਤੇ ਸੱਤ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਅਕਸ਼, ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਨੇ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ, ਨੂੰ ਬਾਂਧ ਲਿਆ।

ਨਾਗਪਾਸ਼ੇਨ ਪਿਙ੍ਗਾਕ੍ਸ਼ਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਰਾਵਣਮ੍। ਉਵਾਚ ਰਾਵਣਃ ਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮਾਰੁਤਿਃ ਪ੍ਰਾਹ ਰਾਵਣਮ੍

ਸੰਪੋਲੇ ਵਾਲੀ ਫਾਂਸ ਨਾਲ, ਪਿੰਗਾ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ। ਰਾਵਣ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ?' ਮਾਰੁਤੀ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।

ਰਾਮਦੂਤੋ ਰਾਘਵਾਯ ਸੀਤਾਂ ਦੇਹਿ ਮਰਿष੍ਯਸਿ। ਰਾਮਬਾਣੈਰ੍ਹਤਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਲਙ੍ਕਾਸ੍ਥੈ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਰ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍

ਮੈਂ ਰਾਮ ਦਾ ਦੂਤ ਹਾਂ। ਰਾਘਵ ਲਈ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੂੰ ਮਰ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਤੇ ਲੰਕਾ ਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਾਰੇ ਜਾਣਗੇ।

ਰਾਵਣੋ ਹਨ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਵਿਭੀषਣਨਿਵਾਰਿਤਃ। ਦੀਪਯਾਮਾਸ ਲਾਙ੍ਗੂਲਂ ਦੀਪ੍ਤਪੁਚ੍ਛਃ ਸ ਮਾਰੁਤਿਃ

ਰਾਵਣ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਮਾਰੁਤੀ ਦੀ ਪੂੰਛ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾਈ ਗਈ, ਤੇ ਉਹ ਅੱਗ ਵਾਲੀ ਪੂੰਛ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।

ਦਗ੍ਧ੍ਵਾ ਲਙ੍ਕਾਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਸ਼੍ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੀਤਾਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਤਾਮ। ਸਮੁਦ੍ਰਪਾਰਮਾਗਮ੍ਯ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੀਤੇਤਿ ਚਾਬ੍ਰਵੀਤ੍

ਲੰਕਾ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ।'

ਅਙ੍ਗਦਾਦੀਨਙ੍ਗਦਾਦ੍ਯੈਃ ਪੀਤ੍ਵਾ ਮਧੁਵਨੇ ਮਧੁ। ਜਿਤ੍ਵਾ ਦਧਿਮੁਖਾਦੀਂਸ਼੍ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੇऽਬ੍ਰਵਨ੍

ਅੰਗਦ ਤੇ ਹੋਰ, ਅੰਗਦ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਮਧੁਵਨ ਵਿੱਚ ਮਧੂ ਪੀ ਲਿਆ। ਦਧਿਮੁਖ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ,

ਦृष੍ਟਾ ਸੀਤੇਤਿ ਰਾਮੋऽਪਿ ਹृष੍ਟਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਮਾਰੁਤਿਮ੍। ਕਥਂ ਦृष੍ਟਾ ਤ੍ਵਯਾ ਸੀਤਾ ਕਿਮੁਵਾਚ ਚ ਮਾਮ੍ਪ੍ਰਤਿ

'ਸੀਤਾ ਵੇਖੀ ਗਈ ਹੈ,' ਤੇ ਰਾਮ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮਾਰੁਤੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, 'ਤੂੰ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵੇਖਿਆ? ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਆਖਿਆ?'

ਸੀਤਾਕਥਾਮृਤੇਨੈਵ ਸਿਞ੍ਚ ਮਾਂ ਕਾਮਵਹ੍ਨਿਗਮ੍। ਹਨੂਮਾਨਬ੍ਰਵੋਦ੍ਰਾਮਂ ਲਙ੍ਘਯਿਤ੍ਵਾऽਬ੍ਧਿਮਾਗਤਃ

'ਸੀਤਾ ਦੀ ਕਥਾ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਦੀ ਅੱਗ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਮੈਨੂੰ ਸਿੰਚ।' ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਸਮੁੰਦਰ ਲੰਘ ਕੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।'

ਸੀਤਾਂ ਦृष੍ਠ੍ਵਾ ਪੁਰੀਂ ਦਗ੍ਧ੍ਵਾ ਸੀਤਾਮਣਿਂ ਗृਹਾਣ ਵੈ। ਹਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਂ ਰਾਵਣਂ ਸੀਤਾਂ ਪ੍ਰਾਸ੍ਯਸੇ ਰਾਮ ਮਾ ਸ਼ੁਚਃ

'ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਮਣੀ ਲੈ। ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਤੂੰ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਆਵੇਂਗਾ। ਰਾਮ, ਦੁੱਖ ਨਾ ਕਰ।'

ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤਂ ਮਣਿਂ ਰਾਮੋ ਰੁਰੋਦ ਵਿਰਹਾਤੁਰਃ । ਮਣਿਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਜਾਨਕੀ ਮੇ ਦृष੍ਟਾ ਸੀਤਾ ਨਯਸ੍ਵ ਮਾਮ੍

ਮਣੀ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਮ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਰੋਇਆ। ਮਣੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਜਾਨਕੀ ਵੇਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਸੀਤਾ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਲੈ ਚਲ।'

ਤਥਾ ਵਿਨਾ ਨ ਜੀਵਾਮਿ ਸੁਗ੍ਰੀਵਾਦ੍ਯੈਃ ਪ੍ਰਬੋਧਿਤਃ। ਸਮੁਦ੍ਰਤੀਰਂ ਗਤਵਾਨ੍ ਤਤ੍ਰ ਰਾਮਂ ਵਿਭੀषਣਃ

'ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਮੈਂ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।' ਸੁਗਰੀਵ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਸਮਝਾ ਕੇ, ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।

ਗਤਸ੍ਤਿਰਸ੍ਕृਤੋ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਰਾਵਣੇਨ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾ। ਰਾਮਾਯ ਦੇਹਿ ਸੀਤਾਂ ਤ੍ਵਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇਨਾਸਹਾਯਵਾਨ੍

ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਰਾਵਣ, ਜੋ ਮੰਦ ਕਿਰਤੀ ਸੀ, ਵਲੋਂ ਤਿਆਗਿਆ ਹੋਇਆ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੇ,' ਪਰ ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਤੇ ਬਿਨਾ ਸਾਥੀ ਸੀ।

ਰਾਮੋ ਵਿਭੀषਣਂ ਮਿਤ੍ਰਂ ਲਙ੍ਕੈਵਰ੍ਯੇऽਭ੍ਯषੇਚਯਤ੍। ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਨ੍ਮਾਰ੍ਗਂ ਯਦਾ ਨਾਯਾਤ੍ਤਦਾ ਸ਼ਰੈਃ

ਰਾਮ ਨੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਮਿੱਤਰ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਲੰਕਾ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਜਦ ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਰਾਮ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਛੇਦਿਆ।

ਭੇਦਯਾਮਾਸ ਰਾਮਞ੍ਚ ਉਵਾਚਾਬ੍ਧਿ ਸਮਾਗਤਃ। ਨਲੇਨ ਸੇਤੁਂ ਬਦ੍‌ਧ੍ਵਾਬ੍ਧੌ ਲਙ੍ਕਾਂ ਵ੍ਰਜ ਗਭੀਰਕਃ

ਰਾਮ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਫਾੜ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਜਦ ਸਮੁੰਦਰ ਆਇਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਨਲ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ 'ਤੇ ਪੁਲ ਬਣਾਓ ਤੇ ਲੰਕਾ ਜਾਓ, ਗਹਿਰੀ।'

ਅਹਂ ਤ੍ਵਯਾ ਕृਤਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਰਾਮੋऽਪਿ ਨਲਸੇਤੁਨਾ। ਕृਤੇਨ ਤਰੁਸ਼ੈਲਾਦ੍ਯੈਰ੍ਗਤਃ ਪਾਰਂ ਮਹੋਦਧੇਃ

'ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਰਾਮ ਵੀ ਨਲ ਦੇ ਪੁਲ ਨਾਲ, ਰੁੱਖਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਪੁਲ ਰਾਹੀਂ, ਵੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ।'

ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਰਾਮੋਕ੍ਤਞ੍ਚਾਙ੍ਗਦੌ ਗਤ੍ਵਾ ਰਾਵਣਂ ਪ੍ਰਾਹ ਜਾਨਕੀ। ਦੀਯਤਾਂ ਰਾਘਵਾਯਾਸ਼ੁ ਅਨ੍ਯਥਾ ਤ੍ਵਂ ਮਰਿਪ੍ਯਸਿ

ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਅੰਗਦ ਰਾਮ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ ਰਾਵਣ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਦੇ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੂੰ ਮਰ ਜਾਵੇਂਗਾ।'

ਰਾਵਣੋ ਹਨ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮੋਦ੍ਧਤਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ। ਰਾਮਯਾਹ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵੋ ਯੁਦ੍ਧਮੇਕਂ ਤੁ ਮਨ੍ਯਤੇ

ਰਾਵਣ, ਮਾਰਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਤੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਾਹੀ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਦਸ ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਸਿਰਫ ਇਕੱਲੀ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਹੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।'

ਰਾਮੋ ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਲਙ੍ਕਾਂ ਸਕਪਿਰਾਯਯੌ। ਵਾਨਰੋ ਹਨੁਮਾਨ ਮੈਨ੍ਦੋ ਦ੍ਵਿਵਿਦੌ ਜਾਮ੍ਬਵਾਨ੍ਨਲਃ

ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਲੰਕਾ ਲੜਾਈ ਲਈ ਕਪੀਆਂ ਨਾਲ ਗਿਆ। ਵਾਨਰ ਹਨੂਮਾਨ, ਮੈੰਦ, ਦਵਿਦ, ਜਾਮਬਵਾਨ ਤੇ ਨਲ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਗਏ।

ਨੀਲਸ੍ਤਾਰੋਙ੍ਗਦੋ ਧੂਭ੍ਰਃ ਸੁषੇਣਃ ਕੇਸ਼ਰੀ ਗਯਃ। ਪਨਸੋ ਵਿਨਤੋ ਰਮ੍ਭਃ ਸ਼ਰਭਃ ਕਥਨੋ ਬਲੀ

ਨੀਲ, ਤਾਰਾ, ਅੰਗਦ, ਧੂਭਰਾ, ਸੁਸ਼ੇਣ, ਕੇਸਰੀ, ਗਯਾ, ਪਨਸਾ, ਵਿਨਤਾ, ਰੰਭਾ, ਸ਼ਰਭਾ, ਕਥਨ ਤੇ ਬਲੀ।

ਗਵਾਕ੍ਸ਼ੋ ਦਧਿਵਕ੍ਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਗਵਯੋ ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਃ। ਏਤੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਚ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਏਤੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਹ੍ਯਸਙ੍ਖ੍ਯਕੈਃ

ਗਵਾਕਸ਼, ਦਧਿਵਕਤਰ, ਗਵਯਾ, ਗੰਧਮਾਦਨ ਅਤੇ ਸੁਗਰੀਵ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬੇਹਿਸਾਬ ਹੋਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।

ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਵਾਨਰਾਣਾਞ੍ਚ ਯੁਦ੍ਧਂ ਸਙ੍ਕੁਲਮਾਬਭੌ। ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਵਾਨਰਾਞਜਘ੍ਨੁਃ ਸ਼ਰਸ਼ਕ੍ਤਿਗਦਾਦਿਭਿਃ

ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਛਿੜ ਗਈ। ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਤੀਰ, ਬਾਣ, ਗਦਾ ਤੇ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਵਾਨਰਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਞ੍ ਜਘ੍ਨੁਰ੍ਨਖਦਨ੍ਤਸ਼ਿਲਾਦਿਭਿਃ। ਹਸ੍ਤ੍ਥਸ਼੍ਵਰਥਪਾਦਾਤਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂ ਬਲਂ ਹਤਮ੍

ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਖ, ਦੰਦ, ਪੱਥਰ ਆਦਿ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ। ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਰਥ ਤੇ ਪੈਦਲ ਫੌਜ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ।

ਹਨੂਮਾਨ੍ ਗਿਰਿऋਙ੍ਗੇਣ ਧੂਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਮਵਧੀਦ੍ਰਿਪੁਮ੍। ਅਕਮ੍ਪਨਂ ਪ੍ਰਹਸ੍ਤਞ੍ਚ ਯੁਧ੍ਯਨ੍ਤਂ ਨੀਲ ਆਵਧੀਤ੍

ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਨਾਲ ਧੂਮਰਾਕਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਨੀਲ ਨੇ ਅਕੰਪਨ ਤੇ ਪ੍ਰਹਸਤ ਨੂੰ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਵਧ ਦਿੱਤਾ।

ਇਨ੍ਦ੍ਰਜਿਚ੍ਛਰਬਨ੍ਧਾਚ੍ਚ ਵਿਮੁਕ੍ਤੌ ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼ਮਣੌ। ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯਸਨ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦ੍ ਬਾਣੈਰ੍ਜਘ੍ਨਨੂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਂ ਬਲਮ੍

ਇੰਦ੍ਰਜਿਤ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਾਂਧ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਖਸ਼ਮਣ ਨੇ ਗਰੁੜ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਰਾਮਃ ਸ਼ਰੈਰ੍ਜਰ੍ਜਰਿਤਂ ਰਾਵਣਞ੍ਚਾਕਰੋਦ੍ਰਣੇ। ਰਾਵਣਃ ਕੁਮ੍ਬਕਰ੍ਣਞ੍ਚ ਬੌਧਯਾਮਾਸ ਦੁਃ ਖਿਤਃ

ਰਾਮ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਗੰਭੀਰ ਜਖਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਵਣ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ।