ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਦृष੍ਟ੍ਵੋਤ੍ਥਿਤਞ੍ਚ ਮੈਨਾਕਂ ਸਿਂਹਿਕਾਂ ਵਿਨਿਪਾਤ੍ਯ ਚ । ਲਙ੍ਕਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂ ਗृਹਾਣਿ ਵਨਿਤਾਗृਹੇ

ਉੱਠਦੇ ਮੈਨਾਕ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਿੰਹਿਕਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਲੰਕਾ, ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਘਰ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵੇਖੇ।

ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯ ਕੁਮ੍ਭਸ੍ਯ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਸਃ। ਵਿਭੀषਣਸ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਜਿਤੋ ਗृਹੇऽਨ੍ਯੇषਾਂ ਚ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍

ਉਸ ਨੇ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ, ਕੁੰਭ, ਕੁੰਭਕਰਨ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਇੰਦਰਜਿਤ ਤੇ ਹੋਰ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵੇਖੇ।

ਨਾਪਸ਼੍ਯਤ੍ ਪਾਨਭੂਮ੍ਯਾਦੌ ਸੀਤਾਂ ਚਿਨ੍ਤਾਪਰਾਯਣਃ। ਅਸ਼ੋਕਵਨਿਕਾਂ ਗਤ੍ਵਾ ਦृष੍ਟਵਾਞ੍ਛਿਂਸ਼ਪਾਤਲੇ

ਉਹ ਪਾਨਸ਼ਾਲਾ ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਂਵਾਂ 'ਚ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਿਆ, ਉਹ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਅਸ਼ੋਕ ਵਨ 'ਚ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ਿੰਸ਼ਪਾ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਵੇਖਿਆ।

ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਂ ਸੀਤਾਂ ਭਵ ਭਾਰ੍ਯੇਤਿ ਵਾਦਿਨਮ੍। ਰਾਵਣਂ ਸ਼ਿਸ਼ਪਾਸ੍ਥੋऽਥ ਨੇਤਿ ਸੀਤਾਨ੍ਤੁ ਵਾਦਿਨੀਮ੍

ਉਸ ਨੇ ਰਾਖਸ਼ਣੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਵਾਲੀ 'ਚ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਰਾਵਣ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, 'ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣੋ', ਤੇ ਸੀਤਾ ਸ਼ਿੰਸ਼ਪਾ ਹੇਠਾਂ ਬੋਲੀ, 'ਨਹੀਂ।'

ਭਵ ਭਾਰ੍ਯਾ ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਰ੍ਵਾਦਿਨੀਃ ਕਪਿਃ। ਗਤੇ ਤੁ ਰਾਵਣੇ ਪ੍ਰਾਹ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥੋऽਭਵਤ੍

ਵਾਨਰ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਰਾਖਸ਼ਣੀਆਂ ਕਹਿ ਰਹੀਆਂ, 'ਰਾਵਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣ', ਤੇ ਜਦ ਰਾਵਣ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਬੋਲੇ, 'ਦਸ਼ਰਥ ਰਾਜਾ ਸੀ।'

ਰਾਮੋऽਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਮਃ ਪੁਤ੍ਰੌ ਵਨਵਾਸਙ੍ਗਤੌ ਵਰੌ। ਰਾਮਪਤ੍ਨੀ ਜਾਨਕੀ ਤ੍ਵਂ ਰਾਵਣੇਨ ਹृਤਾ ਬਲਾਤ੍

ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਵਣਵਾਸੀ ਤੇ ਉੱਤਮ; ਤੂੰ ਜਾਨਕੀ, ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਜਬਰ ਨਾਲ ਲੈ ਗਿਆ।

ਰਾਮਃ ਸੁਗ੍ਰੀਵਮਿਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਾ ਮਾਰ੍ਗਯਨ੍ ਪ੍ਰੈषਯਚ੍ਚ ਮਾਮ੍ । ਸਾਭਿਜ੍ਞਾਨਞ੍ਚਾਂਗੁਲੀਯਂ ਰਾਮਦਤ੍ਤਂ ਗृਹਾਣ ਵੈ

ਰਾਮ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦਾ ਮਿੱਤਰ, ਤੈਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਭੇਜਿਆ; ਇਹ ਅੰਗੂਠੀ, ਜੋ ਰਾਮ ਨੇ ਦਿੱਤੀ, ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਜੋਂ ਲੈ।

ਸੀਤਾऽਙ੍ਗੁਲੀਯਂ ਜਗ੍ਰਹ ਸਾऽਪਸ਼੍ਯਨ੍ਮਾਰੁਤਿਨ੍ਤਰੌ। ਭੂਯੋऽਗ੍ਰੇ ਚੋਪਵਿष੍ਟਂ ਤਮੁਵਾਚ ਯਦਿ ਜੀਵਤਿ

ਸੀਤਾ ਨੇ ਅੰਗੂਠੀ ਲੈ ਲਈ ਤੇ ਮਾਰੁਤਿ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਫਿਰ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਉਹ ਬੋਲੀ, 'ਜੇ ਉਹ ਜੀਉਂਦਾ ਹੋਵੇ...'

ਰਾਮਃ ਕਥਂ ਨ ਨਯਤਿ ਸ਼ਙ੍ਕਿਤਾਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਕਪਿਃ। ਰਾਮਃ ਸੀਤੇ ਨ ਜਾਨੀਤੇ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਾਂ ਸ ਨਯਿष੍ਯਤਿ

'ਰਾਮ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲੈ ਜਾਂਦਾ?' ਉਹ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛੀ; ਵਾਨਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, 'ਰਾਮ, ਸੀਤੇ, ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਜਦ ਪਤਾ ਲੱਗੇਗਾ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਲੈ ਜਾਵੇਗਾ।'

ਰਾਵਣਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਂ ਹਤ੍ਵਾ ਸਬਲਂ ਦੇਵਿਮਾਸ਼ੁਚ। ਸਾਭਿਜ੍ਞਾਨਂ ਦੇਹਿ ਮੇ ਤ੍ਵਂ ਮਣਿਂ ਸੀਤਾऽਦਦਤ੍ਕਪੌ

ਰਾਵਣ, ਰਾਖਸ਼ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਰਾਣੀ, ਮੈਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਦੇ; ਸੀਤਾ ਨੇ ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਮਣੀ ਦਿੱਤੀ।

ਉਵਾਚ ਮਾਂ ਯਥਾ ਰਾਮੋ ਨਯੇਚ੍ਛੀਘ੍ਰਂ ਤਥਾ ਕੁਰੁ। ਕਾਕਾਕ੍ਸ਼ਿਪਾਤਨਕਥਾਮ੍ਪ੍ਰਤਿਯਾਹਿ ਹਿ ਸ਼ੋਕਹ

ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਜਿਵੇਂ ਰਾਮ ਮੈਨੂੰ ਜਲਦੀ ਲੈ ਜਾਵੇ, ਤੂੰ ਵੀ ਐਸਾ ਕਰ; ਕਾਕ ਦੀ ਉੱਡਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾ ਤੇ ਜਾ, ਦੁੱਖ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲੇ।'

ਮਣਿਂ ਕਥਾਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾਹ ਹਨੂਮਾਨ੍ਨੇष੍ਯਤੇ ਪਤਿਃ । ਅਥਵਾ ਤੇ ਤ੍ਵਾਰਾ ਕਾਚਿਤ੍ ਪृष੍ਠਮਾਰੁਹ ਮੇ ਸ਼ੁਭੇ

ਮਣੀ ਤੇ ਕਹਾਣੀ ਲੈ ਕੇ, ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਆਵੇਗਾ'; ਜਾਂ ਕੋਈ ਔਰਤ, ਸੁਭਾਗਨ, ਮੇਰੀ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਅਦ੍ਯ ਤ੍ਵਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਿष੍ਯਾਮਿ ਸਸੁਗ੍ਰੀਵਞ੍ਚ ਰਾਘਵਮ੍ । ਸੀਤਾऽਬ੍ਰਵਲੀਦ੍ਧਨੂਮਨ੍ਤਂ ਨਯਤਾਂ ਮਾਂ ਹਿ ਰਾਘਵਃ

ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਸਮੇਤ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਮਿਲਾਵਾਂਗਾ; ਸੀਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਹਨੂਮਾਨ, ਮੈਨੂੰ ਰਾਘਵ ਕੋਲ ਲੈ ਚਲ।'

ਹਨੂਮਾਨ੍ ਸ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਦਰ੍ਸ਼ਨੋਪਾਯਮਾਕਰੋਤ੍। ਵਨਂ ਬਭਞ੍ਚ ਤਤ੍ਪਾਲਾਨ੍ ਹਤ੍ਵਾ ਦਨ੍ਤਨਖਾਦਿਭਿਃ

ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦਾ ਢੰਗ ਬਣਾਇਆ; ਉਸ ਨੇ ਜੰਗਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੰਦ, ਨਖ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਹਤ੍ਵਾ ਤੁ ਕਿਙ੍ਕਰਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਸਪ੍ਤ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਸੁਤਾਨਪਿ। ਪੁਤ੍ਰਮਕ੍ਸ਼ਂ ਕੁਮਾਰਞ੍ਚ ਸ਼ਕ੍ਰਜਿਚ੍ਚਬਬਨ੍ਧ ਤਮ੍

ਸਾਰੇ ਕਿੰਕਰ ਤੇ ਸੱਤ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਅਕਸ਼, ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਨੇ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ, ਨੂੰ ਬਾਂਧ ਲਿਆ।

ਨਾਗਪਾਸ਼ੇਨ ਪਿਙ੍ਗਾਕ੍ਸ਼ਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਰਾਵਣਮ੍। ਉਵਾਚ ਰਾਵਣਃ ਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮਾਰੁਤਿਃ ਪ੍ਰਾਹ ਰਾਵਣਮ੍

ਸੰਪੋਲੇ ਵਾਲੀ ਫਾਂਸ ਨਾਲ, ਪਿੰਗਾ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ। ਰਾਵਣ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ?' ਮਾਰੁਤੀ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।

ਰਾਮਦੂਤੋ ਰਾਘਵਾਯ ਸੀਤਾਂ ਦੇਹਿ ਮਰਿष੍ਯਸਿ। ਰਾਮਬਾਣੈਰ੍ਹਤਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਲਙ੍ਕਾਸ੍ਥੈ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਰ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍

ਮੈਂ ਰਾਮ ਦਾ ਦੂਤ ਹਾਂ। ਰਾਘਵ ਲਈ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੂੰ ਮਰ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਤੇ ਲੰਕਾ ਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਾਰੇ ਜਾਣਗੇ।

ਰਾਵਣੋ ਹਨ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਵਿਭੀषਣਨਿਵਾਰਿਤਃ। ਦੀਪਯਾਮਾਸ ਲਾਙ੍ਗੂਲਂ ਦੀਪ੍ਤਪੁਚ੍ਛਃ ਸ ਮਾਰੁਤਿਃ

ਰਾਵਣ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਮਾਰੁਤੀ ਦੀ ਪੂੰਛ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾਈ ਗਈ, ਤੇ ਉਹ ਅੱਗ ਵਾਲੀ ਪੂੰਛ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।

ਦਗ੍ਧ੍ਵਾ ਲਙ੍ਕਾਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਸ਼੍ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੀਤਾਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਤਾਮ। ਸਮੁਦ੍ਰਪਾਰਮਾਗਮ੍ਯ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੀਤੇਤਿ ਚਾਬ੍ਰਵੀਤ੍

ਲੰਕਾ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ।'

ਅਙ੍ਗਦਾਦੀਨਙ੍ਗਦਾਦ੍ਯੈਃ ਪੀਤ੍ਵਾ ਮਧੁਵਨੇ ਮਧੁ। ਜਿਤ੍ਵਾ ਦਧਿਮੁਖਾਦੀਂਸ਼੍ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੇऽਬ੍ਰਵਨ੍

ਅੰਗਦ ਤੇ ਹੋਰ, ਅੰਗਦ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਮਧੁਵਨ ਵਿੱਚ ਮਧੂ ਪੀ ਲਿਆ। ਦਧਿਮੁਖ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ,

ਦृष੍ਟਾ ਸੀਤੇਤਿ ਰਾਮੋऽਪਿ ਹृष੍ਟਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਮਾਰੁਤਿਮ੍। ਕਥਂ ਦृष੍ਟਾ ਤ੍ਵਯਾ ਸੀਤਾ ਕਿਮੁਵਾਚ ਚ ਮਾਮ੍ਪ੍ਰਤਿ

'ਸੀਤਾ ਵੇਖੀ ਗਈ ਹੈ,' ਤੇ ਰਾਮ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮਾਰੁਤੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, 'ਤੂੰ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵੇਖਿਆ? ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਆਖਿਆ?'

ਸੀਤਾਕਥਾਮृਤੇਨੈਵ ਸਿਞ੍ਚ ਮਾਂ ਕਾਮਵਹ੍ਨਿਗਮ੍। ਹਨੂਮਾਨਬ੍ਰਵੋਦ੍ਰਾਮਂ ਲਙ੍ਘਯਿਤ੍ਵਾऽਬ੍ਧਿਮਾਗਤਃ

'ਸੀਤਾ ਦੀ ਕਥਾ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਦੀ ਅੱਗ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਮੈਨੂੰ ਸਿੰਚ।' ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਸਮੁੰਦਰ ਲੰਘ ਕੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।'

ਸੀਤਾਂ ਦृष੍ਠ੍ਵਾ ਪੁਰੀਂ ਦਗ੍ਧ੍ਵਾ ਸੀਤਾਮਣਿਂ ਗृਹਾਣ ਵੈ। ਹਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਂ ਰਾਵਣਂ ਸੀਤਾਂ ਪ੍ਰਾਸ੍ਯਸੇ ਰਾਮ ਮਾ ਸ਼ੁਚਃ

'ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਮਣੀ ਲੈ। ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਤੂੰ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਆਵੇਂਗਾ। ਰਾਮ, ਦੁੱਖ ਨਾ ਕਰ।'

ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤਂ ਮਣਿਂ ਰਾਮੋ ਰੁਰੋਦ ਵਿਰਹਾਤੁਰਃ । ਮਣਿਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਜਾਨਕੀ ਮੇ ਦृष੍ਟਾ ਸੀਤਾ ਨਯਸ੍ਵ ਮਾਮ੍

ਮਣੀ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਮ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਰੋਇਆ। ਮਣੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਜਾਨਕੀ ਵੇਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਸੀਤਾ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਲੈ ਚਲ।'

ਤਥਾ ਵਿਨਾ ਨ ਜੀਵਾਮਿ ਸੁਗ੍ਰੀਵਾਦ੍ਯੈਃ ਪ੍ਰਬੋਧਿਤਃ। ਸਮੁਦ੍ਰਤੀਰਂ ਗਤਵਾਨ੍ ਤਤ੍ਰ ਰਾਮਂ ਵਿਭੀषਣਃ

'ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਮੈਂ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।' ਸੁਗਰੀਵ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਸਮਝਾ ਕੇ, ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।

ਗਤਸ੍ਤਿਰਸ੍ਕृਤੋ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਰਾਵਣੇਨ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾ। ਰਾਮਾਯ ਦੇਹਿ ਸੀਤਾਂ ਤ੍ਵਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇਨਾਸਹਾਯਵਾਨ੍

ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਰਾਵਣ, ਜੋ ਮੰਦ ਕਿਰਤੀ ਸੀ, ਵਲੋਂ ਤਿਆਗਿਆ ਹੋਇਆ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੇ,' ਪਰ ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਤੇ ਬਿਨਾ ਸਾਥੀ ਸੀ।

ਰਾਮੋ ਵਿਭੀषਣਂ ਮਿਤ੍ਰਂ ਲਙ੍ਕੈਵਰ੍ਯੇऽਭ੍ਯषੇਚਯਤ੍। ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਨ੍ਮਾਰ੍ਗਂ ਯਦਾ ਨਾਯਾਤ੍ਤਦਾ ਸ਼ਰੈਃ

ਰਾਮ ਨੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਮਿੱਤਰ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਲੰਕਾ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਜਦ ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਰਾਮ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਛੇਦਿਆ।

ਭੇਦਯਾਮਾਸ ਰਾਮਞ੍ਚ ਉਵਾਚਾਬ੍ਧਿ ਸਮਾਗਤਃ। ਨਲੇਨ ਸੇਤੁਂ ਬਦ੍‌ਧ੍ਵਾਬ੍ਧੌ ਲਙ੍ਕਾਂ ਵ੍ਰਜ ਗਭੀਰਕਃ

ਰਾਮ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਫਾੜ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਜਦ ਸਮੁੰਦਰ ਆਇਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਨਲ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ 'ਤੇ ਪੁਲ ਬਣਾਓ ਤੇ ਲੰਕਾ ਜਾਓ, ਗਹਿਰੀ।'

ਅਹਂ ਤ੍ਵਯਾ ਕृਤਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਰਾਮੋऽਪਿ ਨਲਸੇਤੁਨਾ। ਕृਤੇਨ ਤਰੁਸ਼ੈਲਾਦ੍ਯੈਰ੍ਗਤਃ ਪਾਰਂ ਮਹੋਦਧੇਃ

'ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਰਾਮ ਵੀ ਨਲ ਦੇ ਪੁਲ ਨਾਲ, ਰੁੱਖਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਪੁਲ ਰਾਹੀਂ, ਵੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ।'