ਮੁਦ੍ਗਰਸ਼ੂਲਚਕ੍ਰਾਵ੍ਜਭृਤੋਗ੍ਨ੍ਯਾਦਿਵਿਦਿਕ੍ਸ੍ਥਿਤਾਃ। ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਾਰ੍ਯਮਾਦਿਰਕ੍ਸ਼ੋਨ੍ਤਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਹਸ੍ਤਾ ਦ੍ਵਿषਡ੍ਦਲੇ
ਹਥੌੜਾ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਚੱਕਰ ਤੇ ਕਮਲ ਫੜੇ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹਨ; ਸੂਰਜ, ਅਰਯਮਾਨ ਤੇ ਹੋਰ ਰੱਖਿਆਕਾਰ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਬਾਰਾਂ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਰੱਖੇ ਹਨ।
ਵਰੁਣਃ ਸੂਰ੍ਯਨਾਮਾ ਚ ਸਹਸ੍ਰਾਂਸ਼ੁਸ੍ਤਥਾਪਰਃ । ਧਾਤਾ ਤਪਨਸਞ੍ਜ੍ਞਸ਼੍ਚ ਸਵਿਤਾਥ ਗਭਸ੍ਤਿਕਃ
ਵਰੁਣ, ਸੂਰਜ ਨਾਮ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਹੋਰ ਇੱਕ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਹਸਰਾਂਸ਼ੁ ਹੈ; ਧਾਤਾ, ਤਪਨ ਨਾਮਕ, ਸਵਿਤਾ ਤੇ ਗਭਸਤਿਕ।
ਰਵਿਸ਼੍ਚੈਵਾਥ ਪਰ੍ਜ੍ਜਨ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵष੍ਟਾ ਮਿਤ੍ਰੋਥ ਵਿष੍ਣੁਕਃ। ਮੇषਾਦਿਰਾਸ਼ਿਸਂਸ੍ਥਾਸ਼੍ਚ ਮਾਰ੍ਗਾਦਿਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕਾਨ੍ਤਕਾਃ
ਰਵੀ, ਪਰਜਨਯ, ਤਵਸ਼ਟਾ, ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁਕ; ਮੇਸ਼ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਤੋਂ ਕਰਤਿਕ ਤਕ।
ਕृष੍ਣੋ ਰਕ੍ਤੋ ਮਨਾਗ੍ਰਕ੍ਤਃ ਪੀਤਃ ਪਾਣ੍ਡਰਕਃ ਸਿਤਃ। ਕਪਿਲਃ ਪੀਤਵਰ੍ਣਸ਼੍ਚ ਸ਼ੁਕਾਭੋ ਧਵਲਸ੍ਤਥਾ
ਕਾਲਾ, ਲਾਲ, ਹਲਕਾ ਲਾਲ, ਪੀਲਾ, ਫਿੱਕਾ, ਚਿੱਟਾ, ਭੂਰਾ, ਸੁਨਹਿਰੀ, ਤੋਤਾ-ਹਰਾ, ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਚਿੱਟਾ।
ਧੂਮ੍ਰੋ ਨੀਲਃ ਕ੍ਰਮਾਦ੍ਵਰ੍ਣਾਃ ਸ਼ਕ੍ਤਯਃ ਕੇਸ਼ਰਾਗ੍ਰਗਾਃ। ਇਡਾ ਸੁषੁਮ੍ਣਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਰ੍ਚ੍ਚਿਰਿਨ੍ਦੁਸਞ੍ਜ੍ਞਾ ਪ੍ਰਮਰ੍ਦਿਨੀ
ਧੂੰਏਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਨੀਲਾ—ਇਹ ਰੰਗ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਹਨ; ਕਿਰਨਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਇਡਾ, ਸੁਸ਼ੁਮਣਾ, ਵਿਸ਼ਵਾਰਚੀ, ਇੰਦੂ ਨਾਮ ਵਾਲੀ ਤੇ ਪ੍ਰਮਰਦਿਨੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ।
ਗ੍ਰਹਰ੍षਣੀ ਮਹਾਕਾਲੀ ਕਪਿਲਾ ਚ ਪ੍ਰਬੋਧਨੀ। ਨੀਲਾਮ੍ਬਰਾ ਘਨਾਨ੍ਤਸ੍ਥਾ ਅਮृਤਾਖ੍ਯਾ ਚ ਸ਼ਕ੍ਤਯਃ
ਗ੍ਰਹਰਸ਼ਣੀ, ਮਹਾਕਾਲੀ, ਕਪਿਲਾ, ਤੇ ਪ੍ਰਭੋਧਿਨੀ; ਨੀਲਾਂਬਰ, ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ, ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਵਾਲੀ—ਇਹ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ।
ਵਰੁਣਾਦੇਸ਼੍ਚ ਤਦ੍ਵਰ੍ਣਾਃ ਕੇਸ਼ਰਾਗ੍ਰੇषੁ ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍। ਤੇਜਸ਼੍ਚਣ੍ਡੋਮਹਾਵਕ੍ਰੋ ਦ੍ਵਿਭੁਜਃ ਪਦ੍ਮਖਡ੍ਗਭृਤ੍
ਵਰੁਣ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੰਗ ਕਿਰਨਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਤੇਜ, ਤਿੱਖਾ ਤੇ ਮਹਾਨ, ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਕਮਲ ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਫੜਦਾ ਹੈ।
ਕੁਣ੍ਡਿਕਾਕਜਪ੍ਯਮਾਲੀਨ੍ਦੁਃ ਕੁਜਃ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਮਾਲਿਕਃ। ਬੁਧਸ਼੍ਚਾਪਾਕ੍ਸ਼ਪਾਣਿਃ ਸ੍ਯਾਜ੍ਜੀਵਃ ਕੁਣ੍ਡ੍ਯਕ੍ਸ਼ਮਾਲਿਕਃ
ਕੁੰਡਿਕਾ, ਮਾਲਾ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਲਾ; ਕੁਜਾ ਭਾਲਾ ਤੇ ਮਾਲਾ ਫੜਦਾ ਹੈ; ਬੁਧ ਕਮਾਨ ਤੇ ਮਾਲਾ ਫੜਦਾ ਹੈ, ਜੀਵ ਕੁੰਡਿਕਾ ਤੇ ਮਾਲਾ ਫੜਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਕ੍ਰਃ ਕੁਣ੍ਡ੍ਯਕ੍ਸ਼ਮਾਲੀ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਕਿਙ੍ਕਿਣੀਸੂਤ੍ਰਵਾਞ੍ਛਨਿਃ । ਅਰ੍ਦ੍ਧਚਨ੍ਦ੍ਰਧਰੋ ਰਾਹੁਃ ਕੇਤੁਃ ਖਡ੍ਗੀ ਚ ਦੀਪਭृਤ੍
ਸ਼ੁਕਰ ਦੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਘੜਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਘੁੰਘਰੂਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹਾਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰਾਹੂ ਅਰਧ ਚੰਦ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕੇਤੂ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰ ਫੜਦਾ ਹੈ ਤੇ ਚਿਰਾਗ ਵੀ ਲੈ ਕੇ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਅਨਨ੍ਤਸ੍ਤਕ੍ਸ਼ਕਃ ਕਰ੍ਕ੍ਕਃ ਪਦ੍ਮੋ ਮਹਾਬ੍ਜਃ ਸ਼ਙ੍ਖਕਃ। ਕੁਲਿਕਃ ਸੂਤ੍ਰਿਣਃ ਸਰ੍ਵੇ ਫਣਵਕ੍ਤ੍ਰਾ ਮਹਾਪ੍ਰਭਾਃ ।। ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵਜ੍ਰੀ ਗਜਾਰੂਢਸ਼੍ਲਾਗਗੋਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚ ਸ਼ਕ੍ਤਿਮਾਨ੍। ਯਮੋ ਦਣ੍ਡੀ ਚ ਮਹਿषੇ ਨੈਰ੍ऋਤਃ ਖਡ੍ਗਵਾਨ੍ ਕਰੇ
ਅਨੰਤ, ਤਕਸ਼ਕ, ਕਰਕ, ਪਦਮ, ਮਹਾਬਜ, ਸ਼ੰਖਕ ਤੇ ਕੁਲਿਕ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਸੱਪ ਮਾਲਾਵਾਂ ਵਾਲੇ, ਫਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਬਹੁਤ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।
ਮਕਰੇ ਵਰੁਣਃ ਪਾਸ਼ੀ ਵਾਯੁਰ੍ਧ੍ਵਜਧਰੋ ਮृਗੇ। ਗਦੀ ਕੁਵੇਰੋ ਮੇषਸ੍ਥ ਈਸ਼ਾਨਸ਼੍ਚ ਜਟੀ ਵृषੇ
ਮਕਰ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵਰੁਣ ਪਾਸ ਫੜੇ ਹੋਏ ਹੈ, ਵਾਯੂ ਝੰਡਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮ੍ਰਿਗ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕੁਬੇਰ ਗਦਾ ਫੜ ਕੇ ਮੇਢ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਈਸ਼ਾਨਾ ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ ਤੇ ਵੱਛੇ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਬਾਹਵੋ ਲੋਕਪਾਲਾ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮ੍ਮਾਕ੍ਸ਼ਸੂਤ੍ਰਭृਤ੍। ਹਨੂਮਾਨ੍ ਵਜ੍ਰਹਸ੍ਤਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਸਮ੍ਪੀਡਿਤਾਸ਼੍ਰਯਃ
ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਖੇ ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਫੜਦਾ ਹੈ। ਹਨੂਮਾਨ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਵਜਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ ਖੜਾ ਹੈ।
ਵਿਣਾਹਸ੍ਤਾਃ ਕਿਨ੍ਨਰਾਃ ਸ੍ਯੁਰ੍ਮਾਲਾਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਸ਼੍ਚ ਖੇ । ਦੁਰ੍ਬਲਾਙ੍ਗਾਃ ਪਿਸ਼ਾਚਾਃ ਸ੍ਯੁਰ੍ਵੇਤਾਲਾ ਵਿਕृਤਾਨਨਾਃ
ਕਿੰਨਰ ਵੀਣਾ ਫੜਦੇ ਹਨ, ਵਿਦਿਆਧਰ ਗਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਲਾਵਾਂ ਪਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਪਿਸ਼ਾਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸ਼ਰੀਰ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਵੇਤਾਲਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਪਾਲਾਃ ਸ਼ੂਲਵਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰੇਤਾ ਮਹੋਦਰਾਃ ਕृਸ਼ਾਃ
ਖੇਤਾਂ ਦੇ ਰਾਖੇ ਭਾਲੇ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਪ੍ਰੇਤ ਵੱਡੇ ਪੇਟ ਵਾਲੇ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪਤਲੇ ਹਨ।
ਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਯੋਗਿਨ੍ਯष੍ਟਾष੍ਟਕਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਐਨ੍ਦ੍ਰਾਦੀਸ਼ਾਨ੍ਤਤਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍। ਅਕ੍ਸ਼ੋਭ੍ਯਾ ਰੂਕ੍ਸ਼ਕਰ੍ਣੀ ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀ ਕृਪਣਾਕ੍ਸ਼ਯਾ
ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਈਸ਼ਾਨ ਤੱਕ, ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਦੇ ਅੱਠ ਅੱਠ ਗਰੁੱਪ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਉਹ ਹਨ: ਅਕਸ਼ੋਭਿਆ, ਰੂਖ ਕਰਣੀ, ਰਾਖਸਣੀ ਤੇ ਕ੍ਰਿਪਣਾਖਸ਼ਯਾ।
ਪਿਙ੍ਗਾਕ੍ਸ਼ੀ ਚ ਕ੍ਸ਼ਯਾ ਕ੍ਸ਼ੇਮਾ ਇਲਾ ਲੀਲਾਲਯਾ ਤਥਾ। ਲੋਲਾ ਲਕ੍ਤਾ ਬਲਾਕੇਸ਼ੀ ਲਾਲਸਾ ਵਿਮਲਾ ਪੁਨਃ
ਫਿਰ ਪਿੰਗਾਖਸ਼ੀ, ਕਸ਼ਯਾ, ਕਸ਼ੇਮਾ, ਇਲਾ, ਲੀਲਾਲਯਾ, ਲੋਲਾ, ਲਕਤਾ, ਬਲਾਕੇਸ਼ੀ, ਲਾਲਸਾ ਤੇ ਵਿਮਲਾ।
ਹੁਤਾਸ਼ਾ ਚ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀ ਹੁਙ੍ਕਾਰਾ ਵਡਵਾਮੁਖੀ। ਮਹਾਕ੍ਰੂਰਾ ਕ੍ਰੋਧਨਾ ਤੁ ਭਯਙ੍ਕਰੀ ਮਹਾਨਨਾ
ਹੁਤਾਸ਼ਾ, ਵਿਸ਼ਾਲਾਖਸ਼ੀ, ਹੁੰਕਾਰਾ, ਵਡਵਾਮੁਖੀ, ਮਹਾਕਰੂਰਾ, ਕਰੋਧਨਾ, ਭਯੰਕਰੀ ਤੇ ਮਹਾਨਨਾ।
ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾ ਤਲਾ ਤਾਰਾ ऋਗ੍ਵੇਦਾ ਤੁ ਹਯਾਨਨਾ। ਸਾਰਾਖ੍ਯਾ ਰੁਦ੍ਰਸਙ੍ਗ੍ਰਹੀ ਸਮ੍ਬਰਾ ਤਾਲਜਙ੍ਘਿਕਾ
ਸਰਵਜ੍ਞਾ, ਤਲਾ, ਤਾਰਾ, ਰਿਗਵੇਦਾ, ਹਯਾਨਨਾ, ਸਾਰਾਖਿਆ, ਰੁਦ੍ਰਸੰਗ੍ਰਹੀ, ਸੰਬਰਾ ਤੇ ਤਾਲਜੰਘਿਕਾ।
ਰਕ੍ਤਾਕ੍ਸ਼ੀ ਸੁਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ ਤੁ ਵਿਦ੍ਯੁਜ੍ਜਿਹ੍ਵਾ ਕਾਰਙ੍ਕਿਣੀ। ਮੇਘਨਾਦਾ ਪ੍ਰਚਣ੍ਡੋਗ੍ਰਾ ਕਾਲਕਰ੍ਣੀ ਵਰਪ੍ਰਦਾ
ਰਕਤਾਖਸ਼ੀ, ਸੁਪ੍ਰਸਿੱਧਾ, ਵਿਦ੍ਯੁੱਜਿਹਵਾ, ਕਾਰੰਕਿਨੀ, ਮੇਘਨਾਦਾ, ਪ੍ਰਚੰਡੋਗ੍ਰਾ, ਕਾਲਕਰਨੀ ਤੇ ਵਰਪ੍ਰਦਾ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਵਲੀ ਚੈਵ ਪ੍ਰਪਞ੍ਚਾ ਪ੍ਰਲਯਾਨ੍ਤਿਕਾ। ਸ਼ਿਸ਼ੁਵਕ੍ਤ੍ਰਾ ਪਿਸ਼ਾਚੀ ਚ ਪਿਸ਼ਿਤਾਸ਼ਾ ਚ ਲੋਲੁਪਾ
ਚੰਦਰਾ, ਚੰਦ੍ਰਾਵਲੀ, ਪ੍ਰਪੰਚਾ, ਪ੍ਰਲਯਾਂਤਿਕਾ, ਸ਼ਿਸ਼ੁਵਕਤ੍ਰਾ, ਪਿਸ਼ਾਚੀ, ਪਿਸ਼ਿਤਾਸ਼ਾ ਤੇ ਲੋਲੁਪਾ।
ਧਮਨੀ ਤਾਪਨੀ ਚੈਵ ਰਾਗਿਣੀ ਵਿਕृਤਾਨਨਾ। ਵਾਯੁਵੇਗਾ ਬृਹਤ੍ਕੁਕ੍ਸ਼ਿਰ੍ਵਿਕृਤਾ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਿਕਾ
ਧਮਨੀ, ਤਾਪਨੀ, ਰਾਗਿਨੀ, ਵਿਕ੍ਰਿਤਾਨਨਾ, ਵਾਯੂਵੇਗਾ, ਬ੍ਰਿਹਤਕੁਕਸ਼ੀ, ਵਿਕ੍ਰਿਤਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪਿਕਾ।
ਯਮਜਿਹ੍ਵਾ ਜਯਨ੍ਤੀ ਚ ਦੁਰ੍ਜਯਾ ਚ ਜਯਨ੍ਤਿਕਾ। ਵਿਡਾਲੀ ਰੇਵਤੀ ਚੈਵ ਪੂਤਨਾ ਵਿਜਯਾਨ੍ਤਿਕਾ
ਯਮਜਿਹਵਾ, ਜਯੰਤੀ, ਦੁਰਜਯਾ, ਜਯੰਤਿਕਾ, ਵਿਡਾਲੀ, ਰੇਵਤੀ, ਪੂਤਨਾ ਤੇ ਵਿਜਯਾਂਤਿਕਾ।
ਅष੍ਟਹਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਹਸ੍ਤਾ ਇਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰਾਃ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਦਾਃ। ਭੈਰਵਸ਼੍ਚਾਰ੍ਕਹਸ੍ਤਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਕੂਰ੍ਪਰਾਸ੍ਯੋ ਜਟੇਨ੍ਦੁਭृਤ੍
ਕੁਝ ਦੇ ਅੱਠ ਹੱਥ ਹਨ, ਕੁਝ ਦੇ ਚਾਰ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਭੈਰਵ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਫੜਦਾ ਹੈ, ਕੋਹਣੀਆਂ ਮੂੰਹ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਜਟਾਵਾਂ ਤੇ ਚੰਦ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਖਡ੍ਗਾਙ੍ਕੁਸ਼ਕੁਠਾਰੇषੁਵਿਸ਼੍ਵਾਭਯਭृਦੇਕਤਃ। ਚਾਪਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਖਟ੍ਵਾਙ੍ਗਪਾਸ਼ਕਾਰ੍ਦ੍ਧਵਰੋਦ੍ਯਤਃ
ਉਹ ਤਲਵਾਰਾਂ, ਅੰਕੁਸ਼, ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਕਮਾਨ, ਤ੍ਰਿਸੂਲ, ਗਦਾ, ਫੰਦਾ ਤੇ ਅੱਧੀ ਢਾਲ ਵੀ ਫੜਦੇ ਹਨ।
ਗਜਚਰ੍ਮਧਰੋ ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਂ ਕृਤ੍ਤਿਵਾਸੋਹਿਭੂषਿਤਃ। ਪ੍ਰੇਤਾਸ਼ਨੋ ਮਾਤृਮਧ੍ਯੇ ਪੂਜ੍ਯਃ ਪਞ੍ਚਾਨਨੋਥਵਾ
ਹਥੀਂ ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਹਾਥੀ ਦੀ ਖਾਲ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਸੱਪਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਮਾਤਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਆਦਰਯੋਗ ਹਨ ਤੇ ਕਦੇ ਕਦੇ ਪੰਜ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਅਵਿਲੋਮਾਗ੍ਨਿਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਦੀਰ੍ਘਾष੍ਟਕੈਕਭੇਦਿਤਮ੍। ਤਤ੍षਡਙ੍ਗਾਨਿ ਜਾਤ੍ਯਨ੍ਤੈਰਨ੍ਵਿਤਂ ਚ ਕ੍ਰਮਾਦ੍ ਯਜੇਤ੍
ਅਵਿਲੋਮ ਤੋਂ ਅੱਗ ਤੱਕ, ਇਹ ਅੱਠ ਲੰਬੀਆਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਜਾਤੀ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਨ੍ਦਿਰਾਗ੍ਨਿਦਲਾਰੁਢਂ ਸੁਵਰ੍ਣਰਸਕਾਨ੍ਵਿਤਮ੍। ਨਾਦਵਿਨ੍ਦ੍ਵਿਨ੍ਦੁਸਂਯੁਕ੍ਤਂਮਾਤृਨਾਥਾਙ੍ਗਦੀਪਿਤਮ੍
ਮੰਦਰ ਦੀ ਲੱਕੜੀ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਰਸ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਧੁਨ, ਗੋਲ ਅਤੇ ਬੂੰਦ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵੀਰਭਦ੍ਰੋ ਵृषਾਰੂਢੋ ਮਾਤ੍ਰਗ੍ਰੇ ਸ ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਃ। ਗੌਰੀ ਤੁ ਦ੍ਵਿਭੁਜਾ ਤ੍ਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ਾ ਸ਼ੂਲਿਨੀ ਦਰ੍ਪਣਾਨ੍ਵਿਤਾ
ਵੀਰਭਦਰ, ਬੈਲ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ, ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਖੜਾ ਹੈ, ਚਾਰੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ। ਗੌਰੀ, ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੀ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਤੇ ਦਰਪਣ ਫੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਸ਼ੂਲਂ ਗਲਨ੍ਤਿਕਾ* ਕੁਣ੍ਡੀ ਵਰਦਾ ਚ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਾ। ਅਬ੍ਜਸ੍ਥਾ ਲਲਿਤਾ ਸ੍ਕਨ੍ਦਗਣਾਦਰ੍ਸ਼ਸ਼ਲਾਕਯਾ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਚਾਰ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਘੜਾ, ਕੁੰਡੀ ਅਤੇ ਵਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਲਲਿਤਾ ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਖੜੀ ਹੈ, ਸਕੰਦ ਦੇ ਸਾਥੀ ਦਰਪਣ ਵਾਲੀ ਛੜੀ ਫੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਚਣ੍ਡਿਕਾ ਦਸ਼ਹਸ੍ਤਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਖਡ੍ਗਸ਼ੂਲਾਰਿਸ਼ਕ੍ਤਿਧृਕ੍। ਦਕ੍ਸ਼ੇ ਵਾਮੇ ਨਾਗਪਾਸ਼ ਚਰ੍ਮਾਙ੍ਕੁਸ਼ਕੁਠਾਰਕਮ੍
ਚੰਡਿਕਾ ਦਸ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ ਭਾਲਾ ਹੈ। ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਸੱਪ ਦੀ ਰੱਸੀ, ਚਮੜਾ, ਅੰਕੁਸ਼ ਤੇ ਕੁਹਾੜੀ ਹੈ।