ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਸੁਰੇਸ਼ੋਰ੍ਯਬ੍ਜਸ਼ਙ੍ਖਾਢ੍ਯਃ ਸ਼੍ਰੀਗਦੀ ਪੁਰੁਪੋਤ੍ਤਮਃ। ਅਧੋਕ੍ਸ਼ਜਃ ਪਦ੍ਮਗਦੀ ਸ਼ਙਖੀ ਚਕ੍ਰੀ ਚ ਪਾਤੁ ਵਃ

ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਜੋ ਕੌਲ ਤੇ ਸ਼ੰਖ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਗਦਾ ਧਾਰੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮਨੁੱਖ; ਅਧੋਕਸ਼ਜ, ਜੋ ਕੌਲ, ਗਦਾ, ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਚੱਕਰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।

ਦੇਵੋ ਨृਸਿਂਹਸ਼੍ਚਕ੍ਰਾਬ੍ਜਗਦਾਸ਼ਙ੍ਖੀ ਨਮਾਮਿ ਤਮ੍। ਅਚ੍ਯੁਤਃ ਸ਼੍ਰੀਗਦੀ ਪਦ੍ਮੀ ਚਕ੍ਰੀ ਸ਼ਙ੍ਖੀ ਚ ਪਾਤੁ ਵਃ

ਮੈਂ ਉਸ ਨਰਸਿੰਘ ਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਚੱਕਰ, ਕੌਲ, ਗਦਾ ਤੇ ਸ਼ੰਖ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਚੁਤ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਗਦਾ, ਕੌਲ, ਚੱਕਰ ਤੇ ਸ਼ੰਖ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।

ਬਾਲਰੂਪੀ ਸ਼ਙ੍ਖਗਦੀ ਉਪੇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚਕ੍ਰਪਦ੍ਮ੍ਯਪਿ। ਜਨਾਰ੍ਦ੍ਦਨਃ ਪਦ੍ਮ ਚਕ੍ਰੀ ਸ਼ਙ੍ਖਧਾਰੀ ਗਦਾਧਰਃ

ਬਾਲ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਗਦਾ ਵਾਲਾ, ਉਪਿੰਦਰ ਚੱਕਰ ਤੇ ਕੌਲ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਨਾਰਦਨ, ਕੌਲ, ਚੱਕਰ, ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਙ੍ਖੀਪਦ੍ਮੀ ਚ ਚਕ੍ਰੀ ਚਹਰਿਃ ਕੌਮੋਦਕੀਧਰਃ। ਕृष੍ਣਃ ਸ਼ਙ੍ਖੀ ਗਦੀ ਪਦ੍ਮੀ ਚਕ੍ਰੀ ਮੇ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਦਃ

ਹਰਿ, ਜੋ ਸ਼ੰਖ, ਕੌਲ ਤੇ ਚੱਕਰ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਕੌਮੋਦਕੀ ਗਦਾ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਸ਼ੰਖ, ਗਦਾ, ਕੌਲ ਤੇ ਚੱਕਰ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਆਦਿ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਰ੍ਵਾਸੁਦੇਵਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਙ੍ਕਰ੍ਪਣੋਭਵਤ੍। ਸਙ੍ਕਰ੍ਪਣਾਚ੍ਚ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਃ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਾਦਨਿਰੁਦ੍ਧਕਃ

ਵਾਸੁਦੇਵ ਆਦਿ ਰੂਪ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ, ਤੇ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਤੋਂ ਅਨਿਰੁੱਧ ਹੋਇਆ।

ਕੇਸ਼ਵਾਦਿਪ੍ਰਭੇਦੇਨ ਏਕੈਕਸ੍ਯ ਤ੍ਰਿਧਾ ਕ੍ਰਮਾਤ੍। ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ਰਕਂ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਾਤਿਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਮਤ੍

ਕੇਸ਼ਵ ਆਦਿਕ ਭੇਦਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਹਰ ਇੱਕ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਹੈ; ਬਾਰਾਂ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਚੌਵੀ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਯਃ ਪਠੇਚ੍ਛृਣੁਯਾਦ੍ਵਾਪਿ ਨਿਰ੍ਮਲਃ ਸਰ੍ਵਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍

ਜੋ ਕੋਈ ਇਸਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਦਸ਼ਾਵਤਾਰਂ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਦਿਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਪ੍ਰਵਦਾਮਿ ਤੇ। ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਕਾਰਸ੍ਤੁ ਮਤ੍ਸ੍ਯਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਕੂਰ੍ਮਃ ਕੂਰ੍ਮ੍ਮਾਕृਤਿਰ੍ਭਵੇਤ੍

ਭਗਵਾਨ ਨੇ فرمایا: ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਦਸ ਅਵਤਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਕੀ ਹਨ, ਜੋ ਮਤਸਯ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਤਸਯ ਮੱਛੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕੂਰਮ ਕਛੂਏ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਨਰਾਙ੍ਗੋ ਵਾਥ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯੌ ਭੂਵਰਾਹੌ ਗਦਾਦਿਭृਤ੍। ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਵਾਮਕੇ ਸ਼ਙ੍‌ਖਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਵਾ ਪਦ੍ਮਮੇਵ ਵਾ

ਵਰਾਹਾ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਰੂਪ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਗਦਾ ਆਦਿਕ ਹਥਿਆਰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੱਜੇ ਜਾਂ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਸ਼ੰਖ, ਜਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਜਾਂ ਕੌਲ ਰੱਖੋ।

ਸ਼੍ਰੀਰ੍ਵਾਮਕੂਰ੍ਪ੍ਪਰਸ੍ਥਾ ਤੁ ਕ੍ਸ਼੍ਮਾਨਨ੍ਤੌ ਚਰਣਾਨੁਗੌ। ਵਰਾਹਸ੍ਥਾਪਨਾਦ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਭਵਾਬ੍ਧਿਤਰਣਂ ਭਵੇਤ੍

ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਕੂਰਮ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਧਰਤੀ ਦੋਵੇਂ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ। ਵਰਾਹਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਰਾਜ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਉਤਰਨਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਨਰਸਿਂਹੋ ਵਿਵृਤ੍ਤਾਸ੍ਯੋ ਵਾਮੋਰੁਕ੍ਸ਼ਤਦਾਨਵਃ । ਤਦ੍ਵਕ੍ਸ਼ੋ ਦਾਰਯਨ੍ਮਾਲੀ ਸ੍ਫੁਰਚ੍ਚਕ੍ਰਗਦਾਧਰਃ

ਨਰਸਿੰਘ, ਜਿਸਦਾ ਮੂੰਹ ਖੁੱਲਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਖੱਬੀ ਰਾਨ ਨਾਲ ਦੈਤ ਨੂੰ ਚੀਰਦਾ ਹੈ; ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਚਮਕਦਾ ਚੱਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਛਤ੍ਰੀ ਦਣ੍ਡੀ ਵਾਮਨਃ ਸ੍ਯਾਦਥਵਾ ਸ੍ਯਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਃ। ਰਾਮਸ਼੍ਚਾਪੇषੁਹਸ੍ਤਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਖਡ੍ਗੀ ਪਰਸੁਨਾਨ੍ਵਿਤਃ

ਵਾਮਨ ਛਤਰੀ ਤੇ ਡੰਡਾ ਵਾਲਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਧਨੁਸ਼, ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਕੁਹਾੜੀ ਹੱਥ ਵਿਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਰਾਮਸ਼੍ਚਾਪੀ ਸ਼ਰੀ ਖਡ੍ਗੀ ਸ਼ਙ੍ਖੀ ਵਾ ਦ੍ਵਿਭੂਜਃ ਸ੍ਮृਤਃ। ਗਦਾਲਾਙ੍ਗਲਧਾਰੀ ਚ ਰਾਮੋ ਵਾਥ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਃ

ਰਾਮ ਨੂੰ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ, ਤਲਵਾਰ, ਸ਼ੰਖ ਜਾਂ ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਗਦਾ ਤੇ ਹਲ ਵਾਲਾ, ਜਾਂ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਵਾਮੋਰ੍ਧ੍ਵੇ ਲਾਙ੍ਗਲਂ ਦਦ੍ਯਾਦਧਃ ਸ਼ਙ੍ਖਂ ਸੁਸ਼ੋਭਨਮ੍। ਮੁषਲਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋਰ੍ਧ੍ਵੇ ਤੁ ਚਕ੍ਰਞ੍ਚਾਧਃ ਸੁਸ਼ੋਭਨਮ੍

ਖੱਬੇ ਉਪਰਲੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਹਲ ਰੱਖੋ, ਹੇਠਾਂ ਸੁੰਦਰ ਸ਼ੰਖ; ਸੱਜੇ ਉਪਰਲੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਮੁਸ਼ਲ, ਹੇਠਾਂ ਸੁੰਦਰ ਚੱਕਰ ਰੱਖੋ।

ਧਨੁਸ੍ਤृਣਾਨ੍ਵਿਤਃ ਕਲ੍ਕੀ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛੋਤ੍ਸਾਦਕਰੋਦ੍ਵਿਜਃ। ਅਥਵਾਸ਼੍ਵਸ੍ਥਿਤਃ ਖਙ੍ਗੀ ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਸ਼ਰਾਨ੍ਵਿਤਃ

ਕਲਕੀ, ਘਾਹ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦੁਰਾਚਾਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੋਜਾਤੀ ਹੈ; ਜਾਂ ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਤਲਵਾਰ, ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ ਤੇ ਤੀਰ ਹੱਥ ਵਿਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵਾਸੁਦੇਵਾਦਿਨਵਕਸ੍ਯ ਵਦਾਮਿ ਤੇ। ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋਰ੍ਧ੍ਵੇ ਗਦਾ ਵਾਮੇ ਵਾਮੋਰ੍ਧ੍ਵੇ ਚਕ੍ਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍

ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੌਂ ਰੂਪਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਉੱਤੇ ਗਦਾ ਤੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਚੱਕਰ ਹੈ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਸ਼ੌ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਗੌ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਾਸੁਦੇਵੋਸ੍ਤਿ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍। ਸ਼ਙ੍ਖੀ ਸ ਵਰਦੋ ਵਾਥ ਦ੍ਵਿਭੁਜੋ ਵਾ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਃ

ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਈਸ਼ ਸਦਾ ਪਾਸੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਂਪ ਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੱਥ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਦੋ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲਾ, ਕਦੇ ਚਾਰ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲਾ।

ਲਾਙ੍ਗਲੀ ਮੁषਲੀ ਰਾਮੋ ਗਦਾਪਦ੍ਮਧਰਃ ਸ੍ਮृਤਃ। ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਵਜ੍ਰਂ ਸ਼ਙ੍ਖਂ ਵਾਮੇ ਧਨੁਃ ਕਰੇ

ਰਾਮ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਲ ਤੇ ਮੂਸਲ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਵਜਰ, ਖੱਬੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਗਦਾਨਾਭ੍ਯਾਵृਤਃ ਗ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨੋ ਵਾ ਧਨੁਃ ਸ਼ਰੀ। ਚਤੁਰ੍ਭੁਜੋਨਿਰੁਦ੍ਧਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਥਾ ਨਾਰਾਯਣੋ ਵਿਭੁਃ

ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਦੀ ਗਰਦਨ ਕੋਲ ਗਦਾਵਾਂ ਹਨ ਜਾਂ ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ ਫੜਦਾ ਹੈ। ਅਨਿਰੁੱਧ ਚਾਰ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਇੰਝ ਹੀ ਨਾਰਾਇਣ ਵੀ ਚਾਰ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਵ੍ਵਾਹੁਰ੍ਬ੍ਬृਹਜ੍ਜਠਰਮਣ੍ਡਲਃ। ਲਮ੍ਬਕੂਰ੍ਚ੍ਚੇ ਜਟਾਯੁਕ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਹਂਸਾਗ੍ਰਵਾਹਨਃ

ਬ੍ਰਹਮਾ ਚਾਰ ਮੂੰਹਾਂ ਤੇ ਚਾਰ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਪੇਟ ਚੌੜਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਲਟਕਦੇ ਜਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੰਨੇ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਹੰਸ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੈ।

ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਚਾਕ੍ਸ਼ਸੂਤ੍ਰਞ੍ਚ ਸ੍ਰੁਵੋ ਵਾਮੇ ਤੁ ਕੁਣ੍ਡਿਕਾ। ਆਜ੍ਯਸ੍ਥਾਲੀ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਵਾਮਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ

ਉਹ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਮਾਲਾ ਜਾਂ ਚਮਚੀ ਫੜਦਾ ਹੈ, ਖੱਬੇ ਵਿੱਚ ਘੜਾ। ਸਰਸਵਤੀ ਤੇ ਸਾਵਿਤਰੀ ਉਸਦੇ ਖੱਬੇ ਤੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਹਨ।

ਵਿष੍ਣੁਰष੍ਟਭੁਜਸ੍ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼ੇ ਕਰੇ ਖਡ੍ਗਸ੍ਤੁ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ। ਗਦਾ ਸ਼ਰਸ਼੍ਚ ਵਰਦੋ ਵਾਮੇ ਕਾਰ੍ਮੁਕਖੇਟਕੇ

ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅੱਠ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲਾ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੈ। ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰ, ਖੱਬੇ ਵਿੱਚ ਗਦਾ, ਤੀਰ, ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੱਥ, ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਢਾਲ ਹੈ।

ਚਕ੍ਰਸ਼ਙ੍ਖੌ ਚਤੁਰ੍ਬਾਹੁਰ੍ਨ੍ਨਰਸਿਂਹਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਃ। ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਧਰੋ ਵਾਪਿ ਵਿਦਾਰਿਤਮਹਾਸੁਰਃ

ਨਰਸਿੰਘ ਚਾਰ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਚੱਕਰ ਤੇ ਸ਼ੰਖ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ। ਜਾਂ ਉਹ ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਚੱਕਰ ਫੜਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਦੈਤ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ।

ਚਤੁਰ੍ਬਾਹੁਰ੍ਵਰਾਹਸ੍ਤੁ ਸ਼ੇषੁਃ ਪਾਣਿਤਲੇ ਧृਤਃ। ਧਾਰਯਨ੍ ਬਾਹੁਨਾ ਪृਥ੍ਵੀਂ ਵਾਮੇਨ ਕਮਲਾਧਰਃ

ਵਰਾਹ ਚਾਰ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਸ਼ ਨੂੰ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ। ਇੱਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਥਾਮਦਾ ਹੈ ਤੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਪਾਦਲਗ੍ਨਾ ਧਰਾ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਾ ਪਦਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾ। ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਮੋਹਨਸ੍ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਅष੍ਟਵਾਹੁਸ੍ਤੁ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ

ਧਰਤੀ ਉਸਦੇ ਪੈਰ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਉਸਦੇ ਪੈਰਾਂ ਕੋਲ ਹੈ। ਅੱਠ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲਾ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਰੂਪ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਹੈ।

ਚਕ੍ਰਂ ਖਡ੍ਗਂ ਚ ਮੁषਲਂ ਅਙ੍ਕੁਸ਼ਂ ਵਾਮਕੇ ਕਰੇ। ਸ਼ਙ੍ਕਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਗਦਾਪਾਸ਼ਾਨ੍ ਪਦ੍ਮਵੀਣਾਸਮਨ੍ਵਿਤੇ

ਉਹ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਚੱਕਰ, ਤਲਵਾਰ, ਮੂਸਲ ਤੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਫੜਦਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ੰਖ, ਧਨੁਸ਼, ਗਦਾ, ਫਾਹੀ, ਕਮਲ ਤੇ ਤੰਤਰੀ ਵੀ ਹਨ।

ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯੇ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪੋऽਥ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ। ਮੁਦ੍ਗਰਂ ਚ ਤਥਾ ਪਾਸ਼ਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ਼ੂਲਂ ਸ਼ਰਂ ਕਰੇ

ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਦਰਸਾਈਆਂ ਜਾਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਹੈ। ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਮੁਗਦਰ, ਫਾਹੀ, ਭਾਲਾ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਤੇ ਤੀਰ ਹਨ।

ਵਾਮੇ ਸ਼ਙ੍ਖਞ੍ਚ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਞ੍ਚ ਗਦਾਂ ਪਾਸ਼ਂ ਚ ਤੋਮਰਮ੍। ਲਾਙ੍ਗਲਂ ਪਰਸ਼ੁਂ ਦਣ੍ਡਂ ਛੁਰਿਕਾਂ ਚਰ੍ਮ੍ਮਕ੍ਸ਼ੇਪਣਮ੍

ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਖ, ਧਨੁਸ਼, ਗਦਾ, ਫਾਹੀ ਤੇ ਭਾਲਾ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੀ ਹਲ, ਕੁਲ੍ਹਾੜੀ, ਲਾਠੀ, ਛੁਰੀ ਤੇ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲੀ ਢਾਲ ਵੀ ਹੈ।

ਵਿਂਸ਼ਦ੍‌ਬਾਹੁਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਵ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਸ੍ਥੋਥ ਵਾਮਕੇ। ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰੋ ਵਾਮਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇਨ ਸ਼ਯਿਤੋ ਜਲਸ਼ਾਯ੍ਯਪਿ

ਉਹ ਵੀਹ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਚਾਰ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸੱਜੇ ਤੇ ਖੱਬੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਖੜਾ ਹੈ। ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਲੰਘਿਆ ਹੋਇਆ ਵੀ ਹੈ।