ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਆਗਮ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ, ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲਛਣਾਂ ਬਾਰੇ ਗਹਿਰੀ ਵਿਵਰਣਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। neck (ਗਰਦਨ) ਨੂੰ ਇੱਕ ਤੇ ਅੱਧ ਕਲਾ ਲੰਬਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਅੱਖਾਂ, ਪੈਰਾਂ, ਘੁੱਟਣਾਂ ਅਤੇ ਅਧਾਰ (ਪੈਡੇਸਟਲ) ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛਲੇ ਹਿੱਸੇ, ਕਮਰ ਅਤੇ ਕਮਰ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਨੂੰ ਵੀ ਉਚਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਂਗਲਾਂ ਨੂੰ ਸੱਤ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਲੰਬਾਈ ਨੂੰ ਹੱਥ ਦੀ ਪੰਜੀ ਨਾਲ ਘਟਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਮੂਰਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੱਖ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੈਰ, ਘੁੱਟਣ ਅਤੇ ਕਮਰ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੱਧਲੇ ਪਾਸੇ ਗੋਲ ਅਤੇ ਘਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਛਾਤੀਆਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਛਾਤੀ ਹੱਥ ਦੀ ਹਥੇਲੀ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਮਰ ਅੱਧ ਇਕਾਈ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਬਾਕੀ ਨਿਸ਼ਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹਨ। ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਹੈ, ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਬੈਲ ਫਲ ਹੈ; ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੇ ਯਕ-ਪੂੰਛ (ਯਕ-ਪੁਛ) ਸ਼ੁਭਤਾ ਨਾਲ ਫੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਲੰਬੀ ਨੱਕ, ਭਾਰੀ ਠੋਡੀ ਅਤੇ ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਚੱਕਰ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ—ਇਹ ਸਭ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲਛਣ ਹਨ। ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੁਣ ਮੈਂ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਵਿਵਰਣਾ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੋਵੇਂ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਾਸੁਦੇਵ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਕਾਲਾ, ਪੱਥਰ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ, ਅਤੇ ਦੋ ਚੱਕਰ ਵਾਲਾ ਹੈ।" ਸੰਕਰਸ਼ਣਾ ਦੋ ਚੱਕਰਾਂ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨਾ ਸੁਕਸ਼ਮ ਚੱਕਰਾਂ, ਕਈ ਛਿਦਰਾਂ, ਨੀਲੇ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੀਤਾ ਨਿਰੁੱਧਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਕਮਲ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਗੋਲ ਅਤੇ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਰਾਇਣ ਨਾਭੀ ਉੱਤੇ ਉੱਠਿਆ ਹੋਇਆ, ਖੱਡ ਅਤੇ ਲੰਬਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਉੱਤੇ ਕਮਲ ਚੱਕਰ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਛੇਦ ਅਤੇ ਦਾਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਕਾਲਾ, ਮੋਟਾ ਚੱਕਰ, ਅਤੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਗਦਾ-ਆਕਾਰ ਦੀ ਲਕੀਰ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਰਸਿੰਹਾ ਸੁਨਹਿਰੀ, ਮੋਟਾ ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਪੰਜ ਦਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਰਾਹ ਉੱਤੇ ਭਾਲੇ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੇ ਚੱਕਰ ਅਸਮਾਨ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਅਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਨੀਲੇਮ ਵਾਂਗ, ਮੋਟਾ, ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ, ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੂਰਮਾ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਉੱਠਿਆ ਹੋਇਆ, ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਕਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਯਗਰੀਵ ਉੱਤੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਵਰਗਾ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਨੀਲਾ ਅਤੇ ਦਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵੈਕੁੰਠ ਇੱਕ ਚੱਕਰ, ਕਮਲ ਵਰਗਾ, ਮਣੀ ਵਰਗਾ ਅਤੇ ਪੂੰਛ ਦੀ ਲਕੀਰ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਮਤਸਯ ਲੰਬਾ, ਤਿੰਨ ਦਾਗਾਂ ਅਤੇ ਕਾਂਚ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਆਮ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਲਕੀਰ ਅਤੇ ਗੋਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਾਮਨ ਗੋਲ, ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ, ਨੀਲਾ ਅਤੇ ਦਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਆਮ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਲਕੀਰ ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਉੱਤੇ ਦਾਗ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਅਨੰਤ ਸੱਪ ਦੀ ਕੁੰਡਲੀ ਵਰਗਾ, ਕਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਦਾਮੋਦਰ ਮੋਟਾ, ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਸੁਕਸ਼ਮ ਦਾਗ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਇੱਕ ਚੱਕਰ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਰਾਇਣ ਦੋ ਚੱਕਰ, ਚਿਤ੍ਰਕ੍ਰਾ (ਅਚ੍ਯੁਤ) ਤਿੰਨ ਚੱਕਰ ਜਾਂ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜਨਾਰਦਨ ਚਾਰ ਚੱਕਰਾਂ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਪੰਜ, ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨਾ ਛੇ ਅਤੇ ਸੰਕਰਸ਼ਣਾ ਸੱਤ ਚੱਕਰਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਪੁਰੁਸ਼ੋत्तਮ ਅੱਠ ਚੱਕਰਾਂ, ਨਵਵਿਊਹ ਨੌਂ, ਦਸ਼ਾਵਤਾਰ ਦੱਸ, ਅਤੇ ਅਨਿਰੁੱਧ ਗਿਆਰਾਂ ਚੱਕਰਾਂ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਚੱਕਰਾਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉੱਪਰ ਅਨੰਤ ਦੀ ਵੀ ਇਉਂ ਹੀ ਵਿਵਰਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਚੱਕਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪੂਜਾ ਦੇ ਸਿੱਧੀ ਦੇਂਦਾ ਹਾਂ। ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਇੱਛਾ ਵਾਲੀ, ਨਿਰਿਛਾ ਅਤੇ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ। ਮਤਸਯ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਇੱਛਾ ਜਾਂ ਦੋਵੇਂ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਵਰਾਹ, ਨਰਸਿੰਹਾ ਅਤੇ ਵਾਮਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਚੱਕਰ ਵਾਲੇ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਬਾਰੇ ਸੁਣ: ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪੂਜਾ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਵੀਂ ਪੂਜਾ ਫਲਦਾਇਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੱਧਲੀ ਪੂਜਾ ਚਿੱਤਰ, ਕਮਲ ਅਤੇ ਵਰਗ ਉੱਤੇ, ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪ੍ਰਣਵ ਨੂੰ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਛੇ ਅੰਗ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਚੱਕਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਤਿੰਨ ਮুদ্রਾਵਾਂ ਬਣਾਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵਾਯੂ ਦੇ ਗਣ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਵਿਵਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਕਰਤਾ, ਨਿਵਾਰਕ; ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਕਸੇਨਾ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰਪਾਲ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਰਿਗ ਆਦਿ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ, ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਅਨੰਤ ਤੱਕ ਆਧਾਰ; ਆਸਨ, ਕਮਲ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਚੱਕਰ—ਅਰਕ, ਵੰਦ੍ਰਾ, ਵਾਹਵ੍ਯਾ—ਰੱਖੋ। ਬਾਰ੍ਹਾਂ-ਸਪੋਕ ਵਾਲੇ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਪੱਥਰ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰੋ; ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਤੇ ਇਕੱਠੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਬੀਜ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਫਿਰ, ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਗਾਇਤਰੀ, ਜੀਤਾ ਆਦਿਕ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਣਵ ਦੇ ਨਾਲ ਪੰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਦਿਖਾਓ। ਵਿਸ਼ਵਕਸੇਨਾ, ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਖੇਤਰਪਾਲ ਲਈ ਮੂਦਰਾਵਾਂ ਦਿਖਾਓ; ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੂਜਾ ਨਿਫਲ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਸੋਲਾਂ-ਸਪੋਕ ਵਾਲਾ ਚੱਕਰ ਕਮਲ ਨਾਲ ਬਣਾਓ; ਗੁਰੂ ਆਦਿਕ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ, ਗਦਾ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਕਰੋ। ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ, ਆਸਨ, ਵੇਦ ਆਦਿਕ ਰੱਖੋ; ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਸਪੋਕਾਂ ਵਾਲਾ ਪੱਥਰ ਰੱਖੋ—ਹੁਣ ਤੀਜੀ ਪੂਜਾ ਸੁਣੋ। ਅੱਠ-ਸਪੋਕਾਂ ਵਾਲਾ ਕਮਲ ਬਣਾਓ, ਗੁਰੂ ਆਦਿਕ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਪੂਜਾ ਕਰੋ; ਅੱਠ-ਸਪੋਕਾਂ ਵਾਲਾ ਆਸਨ ਦੇ ਕੇ ਪੱਥਰ ਰੱਖੋ। ਇਸ ਨਾਲ, ਦੱਸ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਗਾਇਤਰੀ ਤੇ ਜੀਤਾ ਨਾਲ ਵੀ ਇਉਂ ਹੀ ਕਰੋ। ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਓਮ। ਕੇਸ਼ਵ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਕਮਲ, ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਨਾਰਾਇਣ, ਜਿਸ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਸ਼ੰਖ, ਕਮਲ, ਗਦਾ ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਹਨ। ਫਿਰ, ਗਦਾ-ਧਾਰੀ ਮਾਧਵ, ਜੋ ਸ਼ੰਖ ਅਤੇ ਕਮਲ ਨਾਲ ਸੱਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਗੋਵਿੰਦ, ਜੋ ਚੱਕਰ, ਗਦਾ, ਕਮਲ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖ ਨਾਲ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ। ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼੍ਰੀਗਦੀ, ਪਦਮੀ, ਸ਼ੰਖੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਚੱਕਰ-ਧਾਰੀ—ਮੈਂ ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ, ਕਮਲ ਅਤੇ ਗਦਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ, ਪਦਮਗਦੀ, ਚਕ੍ਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖੀ; ਵਾਮਨ, ਜੋ ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ, ਗਦਾ ਅਤੇ ਕਮਲ ਨਾਲ ਸਦਾ ਮੇਰੀ ਰਾਖੀ ਕਰੇ। ਮਾਰਗ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼੍ਰੀਧਰ, ਪਦਮੀ, ਚਕ੍ਰਸ਼ਾਰੰਗੀ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖੀ। ਪਦਮਨਾਭ, ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਸ਼ੰਖ, ਕਮਲ, ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਦਾਮੋਦਰ, ਜੋ ਕਮਲ, ਸ਼ੰਖ, ਗਦਾ ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਹੈ—ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ, ਜੋ ਗਦਾ, ਸ਼ੰਖ ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ; ਸੰਕਰਸ਼ਣ, ਜੋ ਗਦਾ, ਸ਼ੰਖ, ਕਮਲ ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਰਾਖੀ ਕਰੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੂਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਰੂਪਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲਛਣਾਂ ਤੱਕ, ਸਾਰੀ ਕਥਾ ਪਿਆਰ, ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਹੋਈ।