ਇਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮੂਰਤੀ-ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਬੜੀ ਥਾਂ ਤੇ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਹਰ ਅੰਗ ਦੀ ਮਾਪ-ਸੰਭਾਲ ਬੜੀ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਥੇਲੀ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਛੇ ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਲੰਬਾਈ ਸੱਤ ਉਂਗਲਾਂ, ਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਉਂਗਲ ਪੰਜ ਉਂਗਲਾਂ ਦੀ ਮਾਪ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਗੂਠਾ ਤੇ ਛੋਟੀ ਉਂਗਲ ਚਾਰ-ਚਾਰ ਉਂਗਲਾਂ ਦੀਆਂ ਬਣਾਉਣੀਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਅੰਗੂਠੀ ਤੇ ਦੂਜੀ ਉਂਗਲ, ਅੱਧੀ ਉਂਗਲ ਘੱਟ ਕਰਕੇ, ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਗੂਠੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਜੋੜ, ਤੇ ਹੋਰ ਉਂਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਜੋੜ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹਰ ਜੋੜ ਉੱਤੇ ਨਖਾਂ ਦੀ ਮਾਪ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਛਾਤੀ ਦੀ ਮਾਪ ਪੇਟ ਦੀ ਮਾਪ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਨਾਭੀ ਇੱਕ ਉਂਗਲ ਦੀ ਗੋਲਾਈ ਵਿੱਚ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਜਨਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਥਾਂ ਤਾਲਾ (ਹਥੇਲੀ) ਦੇ ਬਰਾਬਰ, ਨਾਭੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਗੋਲਾਈ ਬਿਆਲੀ-ਦੋ ਉਂਗਲਾਂ, ਤੇ ਛਾਤੀ ਦੇ ਦੋਨਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਥਾਂ ਵੀ ਤਾਲਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ, ਨਿੱਪਲ ਜੌ ਦੇ ਦਾਣੇ ਵਰਗੇ, ਤੇ ਆਰੇਲਾ ਦੋ ਉਂਗਲਾਂ ਦੀ ਮਾਪ ਵਿੱਚ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਛਾਤੀ ਦੀ ਗੋਲਾਈ ਚੌਂਸਠ ਉਂਗਲਾਂ, ਤੇ ਹੋਰ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਮਾਪ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਕਮਰ ਦੀ ਗੋਲਾਈ ਚੌਨਵੀਂ ਉਂਗਲਾਂ, ਜੰਘਾਂ ਦੇ ਪਾਸੇ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਬਾਰਾਂ ਉਂਗਲਾਂ, ਤੇ ਜੰਘਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਥਾਂ ਵਧੀਕ, ਫਿਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੋਡਿਆਂ ਦੀ ਗੋਲਾਈ ਚੌਂਤੀ-ਚੌਂਤੀ ਉਂਗਲਾਂ, ਪਿੰਡਲੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਸੱਤ ਉਂਗਲਾਂ, ਤੇ ਪਿੰਡਲੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਪੰਜ ਉਂਗਲਾਂ। ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਮਾਪ ਤਾਲਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੈਰ ਚਾਰ ਉਂਗਲਾਂ ਦੀ ਉਚਾਈ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਂਗਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਉਣੇ ਹਨ। ਅੰਗੂਠੇ ਦਾ ਨਖ ਇੱਕ ਤੇ ਪੌਣਾ ਉਂਗਲ, ਤੇ ਨਖ ਜੌ ਦੇ ਦਾਣੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ; ਹੋਰ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਮਾਪ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅੱਧੀ ਉਂਗਲ ਘੱਟ ਕਰਕੇ, ਅੰਡਕੋਸ਼ ਤਿੰਨ ਉਂਗਲ, ਤੇ ਲਿੰਗ ਚਾਰ ਉਂਗਲ। ਅੰਡਕੋਸ਼ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਚਾਰ ਉਂਗਲ, ਤੇ ਅੰਡਕੋਸ਼ ਦੀ ਗੋਲਾਈ ਛੇ ਉਂਗਲ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਦੇਖੀ ਗਈਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿੱਤੀ ਹਨ। ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਚਕਰਾ, ਹੇਠਾਂ ਕਮਲ, ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸੰਖ ਤੇ ਗਦਾ, ਇਹ ਹਨ ਕਾਲੀ ਵਸਤ੍ਰਧਾਰੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਚਿਨ੍ਹ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਸ਼੍ਰੀ ਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਤੇ ਵੀਣਾ, ਉੱਚੀਆਂ ਜੰਘਾਂ, ਤੇ ਮਾਲਾ-ਧਾਰੀ, ਗਿਆਨ-ਧਾਰੀ ਵੀ ਬਣਾਉਣੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੋਨਾਂ ਚਮਕਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ, ਹਾਥੀ ਵਰਗੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਕਮਲ-ਆਕਾਰ ਦਾ ਆਸਨ ਹੋਵੇ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਆਸਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵੀ ਦੱਸੀ: ਆਸਨ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ, ਉਚਾਈ ਅੱਧੀ, ਚੌੜਾਈ ਚਾਰ ਜਾਂ ਸਠ ਇਕਾਈਆਂ। ਹੇਠਾਂ ਤੇ ਉਪਰ ਦੋ ਦੋ ਕਤਾਰਾਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਦੋਨਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਤਲ ਕਰਨਾ, ਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚਾਰ ਹਿੱਸੇ ਕਰਕੇ, ਦੋ ਉਪਰ ਕਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ, ਤੇ ਪਟਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ, ਖੋਖਾ ਅੱਧਾ, ਦੋਨਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਤਲ ਕਰਨਾ। ਬਾਹਰ ਇੱਕ ਪੈਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੇ ਪਾਸੇ ਪਾਣੀ ਲਈ ਨਿਕਾਸ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ। ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਆਸਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਆਸਨ ਆਠ ਤਾਲਾ ਦਾ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਮੂਰਤੀ ਦੀਆਂ ਭੌਂਹਾਂ ਥੋੜ੍ਹੀਆਂ ਲੰਬੀਆਂ, ਨੱਕ ਥੋੜ੍ਹੀ ਛੋਟੀ, ਚਿਹਰਾ ਉਪਰੋਂ ਵਧੀਕ ਗੋਲ, ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਲੰਬੀਆਂ, ਤਿੰਨ ਜੌ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ, ਚੌੜਾਈ ਅੱਧੀ। ਕੰਨ ਦਾ ਜੋੜ ਜੌਲਾਈ ਦੇ ਬਰਾਬਰ, ਦੋਨਾਂ ਹੋਠ ਵਕਰੇ ਤੇ ਬਿਨਾ ਕਲਾ ਦੇ, ਗਲ ਇਕ ਤੇ ਅੱਧ ਕਲਾ, ਤੇ ਪਾਸੇ ਦੀ ਚੌੜਾਈ। ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜੰਘਾਂ, ਗੋਡਿਆਂ ਤੇ ਆਸਨ ਦੀ ਚੌੜਾਈ, ਟਖਣਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਹਿਪ ਤੇ ਕਮਰ ਸਮਤਲ, ਉਂਗਲਾਂ ਸੱਤ ਹਿੱਸੇ, ਲੰਬਾਈ ਤਾਲਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਘੱਟ। ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਅੱਖ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਜੰਘ, ਗੋਡਾ ਤੇ ਕਮਰ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ; ਵਿਚਕਾਰ ਦੀਆਂ ਥਾਂ ਗੋਲ, ਘਣੀ, ਤੇ ਦੋਨਾਂ ਸਤਨ ਪੂਰੇ। ਸਤਨ ਹਥੇਲੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ, ਕਮਰ ਅੱਧ ਇਕਾਈ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵਧੀਕ, ਹੋਰ ਚਿਨ੍ਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗੇ, ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕਮਲ, ਖੱਬੇ ਵਿੱਚ ਬੈਲ ਦਾ ਫਲ, ਦੋਨਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਸ਼ੁਭ ਤੌਰ ਤੇ ਯਕ-ਪੂਛ, ਲੰਬੀ ਨੱਕ, ਭਾਰੀ ਠੋਡੀ, ਤੇ ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਚਕਰਾ ਦੇ ਚਿਨ੍ਹ। ਫਿਰ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੱਸੀ, ਜੋ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੋਨਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਕਾਲਾ, ਪੱਥਰ ਵਿੱਚ, ਦੋ ਚਕਰਾਂ ਨਾਲ; ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਲਾਲ ਤੇ ਦੋ ਚਕਰਾਂ ਵਾਲਾ; ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਨਾਜ਼ੁਕ ਚਕਰ, ਕਈ ਛੇਦ, ਨੀਲਾ ਤੇ ਲੰਬਾ; ਪੀਤਾ ਨਿਰੁੱਧ, ਕਮਲ ਦੇ ਚਿਨ੍ਹ, ਗੋਲ, ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਰਾਇਣ, ਨਾਭੀ ਉੱਤੇ ਉਭਰਾ, ਖੋਖਾ ਤੇ ਲੰਬਾ; ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ, ਕਮਲ ਚਕਰ, ਪਿੱਛੇ ਛੇਦ ਤੇ ਬਿੰਦੀ; ਵਿਸ਼ਨੁ ਕਾਲਾ, ਮੋਟਾ ਚਕਰ, ਵਿਚਕਾਰ ਗਦਾ-ਆਕਾਰ ਦੀ ਲਕੀਰ; ਨਰਸਿੰਘ ਪੀਲਾ, ਮੋਟਾ ਚਕਰ, ਪੰਜ ਬਿੰਦੀਆਂ; ਵਰਾਹਾ ਬਰਛੀ ਦੇ ਚਿਨ੍ਹ, ਜੇ ਚਕਰ ਅਸਮਾਨ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਅਸ਼ੁਭ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੂਰਤੀ-ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਵਿਦਿਆ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਦੇਖੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਬੜੀ ਬਾਰੀਕੀ ਤੇ ਸ਼ੁਭਤਾ ਨਾਲ ਸਿਖਾਈ।