ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮੰਡਲ ਤੇ ਮਕਾਨ ਦੀ ਨਿਵ ਰੱਖਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਸੁਰ ਦੇ ਲਈ ਦੂਜੇ ਚੌਕ ਵਿੱਚ ਸੁਰਾ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸ਼ੇਸ਼ ਨੂੰ ਚੌਕ ਵਿੱਚ ਘੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਪਾਪ ਨੂੰ ਅੱਧੇ ਚੌਕ ਵਿੱਚ ਜੌ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਰੋਗ ਨੂੰ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿੱਚ ਪਿਠੇ ਨਾਲ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੱਗੇ, ਨਾਗ ਨੂੰ ਚੌਕ ਵਿੱਚ ਨਾਗ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਭਕਸ਼ਯ ਮੁਖ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਨਾਲ, ਭੱਲਾਟ ਨੂੰ ਮੂੰਗ ਵਾਲੇ ਚਾਵਲ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਸੋਮ ਨੂੰ ਵੀ ਚੌਕ ਵਿੱਚ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸ਼ਹਦ, ਖੀਰ ਅਤੇ ਕੰਡੇ ਨਾਲ ਦੋ ਚੌਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਿਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅੱਧੇ ਵਿੱਚ ਤਿਲਾਂ ਦੇ ਪਿਠੇ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਤੀ ਨੂੰ ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਈਸ਼ਾ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ, ਆਪਾ ਨੂੰ ਤਲੇ ਹੋਏ ਪਿਠੇ ਨਾਲ, ਚੌਕ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੁਬਾਰਾ ਆਪਾ ਨੂੰ ਦਹੀਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਚੌਕ ਵਿੱਚ ਆਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਾਰ ਪੂਰਬੀ ਖੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰੀਚੀ ਨੂੰ ਤਲੇ ਹੋਏ ਪਿਠੇ ਨਾਲ, ਸਾਵਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਲਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਕੋਨੇ ਦੇ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਆਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ, ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਕੁਸ਼ਾ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ, ਵਿਵਸਵਤ ਅਤੇ ਅਰੁਣ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ ਚੌਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਆਰਪਿਤ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਕਸ਼ਸ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ, ਅਤੇ ਇੰਦਰਜਯਾ ਨੂੰ, ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ, ਘੀ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ ਚਾਵਲ ਨਾਲ ਆਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ ਚੌਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਚਾਵਲ, ਵਾਯੂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਮਾਸ, ਅਤੇ ਫਿਰ, ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਯਕਸ਼ ਨੂੰ ਅੱਧਾ ਫਲ, ਮਹੀਧਰ ਨੂੰ ਮਾਸ ਅਤੇ ਕਾਲਾ ਚਣਾ ਆਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੌਕ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲਈ ਤਿਲ ਅਤੇ ਚਾਵਲ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਸਕੰਦ ਨੂੰ ਕਾਲਾ ਚਣਾ, ਘੀ ਅਤੇ ਪਤਲਾ ਭਾਤ ਆਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਪੁਤਨਾ ਨੂੰ ਲਾਲ ਪੱਤਿਆਂ, ਵਿਦਾਰੀ, ਕੰਦਰਪ ਅਤੇ ਪਲੋਦਨਾ ਨਾਲ, ਜੰਭਕਾ ਨੂੰ ਅੰਪਲਾ ਦੀ ਪਿੱਤ, ਮਾਸ ਅਤੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਆਰਪਿਤ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਿਲਿਪਿੰਚਾ ਨੂੰ ਪਿੱਤ, ਲਹੂ ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਇਸ਼ਾਦੀ ਆਦਿਕ ਨੂੰ ਲਹੂ ਅਤੇ ਮਾਸ ਜਾਂ ਜੋ ਉਪਲਬਧ ਹੋਵੇ, ਨਾਲ ਆਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਕਸ਼ਸੀ ਮਾਵਾਂ, ਪਿਸਾਚ ਆਦਿਕ, ਪਿਤਰ ਅਤੇ ਖੇਤ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਨਚਾਹੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਅਤੇ ਤਪਾਂ ਬਿਨਾਂ, ਮਹਿਲ ਜਾਂ ਹੋਰ ਇਮਾਰਤਾਂ ਬਣਾਉਣੀ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਹਰੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਗਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਮਾਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ, ਵਰਧਨੀ ਅਤੇ ਘੜਾ ਸਮੇਤ, ਜਗ੍ਹਾ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਵਜੋਂ ਪੂਜਾ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਘੜੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਥ ਪੂਜੇ ਜਾਣ। ਸਭ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੰਗਲ ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰ ਕੇ ਨਮਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਕਰਕਰੀ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ ਮੰਡਲ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਧਾਗੇ ਦੇ ਰਸਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਧਾਰੇ ਵਗਾਉਣੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਸੱਤ ਬੀਜ ਬੀਜਣੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਰਸਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਖੁਦਾਈ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਵਿਚਕਾਰ ਹੱਥ ਦੇ ਅਕਾਰ ਦਾ ਗੱਡਾ ਖੋਦਣਾ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਚਾਰ ਅੰਗੁਲ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਲਾ ਕੇ ਉਥੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਚਾਰ ਭੁਜਾਵਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਘੜੇ ਤੋਂ ਅਰਘਯਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਹੈ। ਖਾਈ ਨੂੰ ਕਰਕਰੀ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਉੱਤੇ ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲ ਰੱਖਣੇ ਹਨ। ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੁੜਦੇ ਚੰਗੇ ਖੰਡ ਨੂੰ ਬੀਜ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਭਰਨਾ ਹੈ। ਅਰਘਯਾ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੋਮਾਤਾ ਦੇ ਕਪੜੇ ਆਦਿਕ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਕੇ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ, ਸ਼ਿਲਪਕਾਰ, ਵੈਸ਼ਨਵ ਆਦਿਕ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਮਿਲਣ ਤੱਕ ਖੁਦਾਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਹੇਠਾਂ ਮਲਿਨਤਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਘਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ, ਪਰ ਜੇ ਹੱਡੀ ਦੀ ਮਲਿਨਤਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਕੰਧ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਘਰ ਦਾ ਮਾਲਕ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੁਣ ਮੈਂ ਨਿਵ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪੱਥਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਮੰਡਪ ਬਣਾਓ, ਚਾਰ ਹਵਨ ਕੁੰਡ ਬਣਾਓ। ਘੜੇ ਅਤੇ ਇੱਟਾਂ ਦਾ ਸਥਾਪਨ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਥੰਮ੍ਹ ਦਾ ਉਤਸ਼ਵ, ਅਤੇ ਪੈਰ ਹੇਠਾਂ ਗੱਡਾ ਭਰ ਕੇ ਉਥੇ ਵਾਸਤੁ ਯਜਨਾ ਕਰੋ।" ਇੱਟਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਕੀਆਂ ਹੋਣ, ਬਾਰ੍ਹ ਅੰਗੁਲ ਦੀਆਂ, ਚੌੜਾਈ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਢੁਕਵੀਂ ਹੋਣ। ਪੱਥਰ ਵੀ ਹੱਥ ਦੇ ਮਾਪ ਦੇ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਵੇ। ਨੌਂ ਤਾਮਬੇ ਦੇ ਘੜੇ ਅਤੇ ਇੱਟਾਂ ਵਾਲੇ ਬਰਤਨ ਰੱਖੋ। ਪਾਣੀ, ਪੰਜ ਕਾਢ, ਸਾਰੇ ਔਸ਼ਧੀ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਘੜੇ ਭਰੋ। ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਚਾਵਲ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ, ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟੋ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰੋ: "ਆਪੋ ਹਿ ਷ਠ", "ਸ਼ੰ ਨੋ ਦੇਵੀ" ਆਦਿ। ਫਿਰ "ਤਰਤਾ ਸਮੰਦੀਹ" ਅਤੇ ਪਵਮਾਨੀ ਰਿਕਾਵਾਂ, "ਉਦ ਉਤਤਮੰ ਵਰੁਣਮ" ਅਤੇ ਕਯਾਨਸ਼ ਸੂਕਤ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ। "ਵਰੁਣਸਯ" ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, "ਹੰਸ: ਸ਼ੁਚਿਸਤ" ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਸੂਕਤ ਨਾਲ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਘੜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਥਾਪਤ ਕਰੋ। ਪੂਰਬੀ ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ ਵਿਛਾਈ ਚੌਕੀ ਉੱਤੇ, ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਅੱਗ ਜਗਾ ਕੇ, ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਦਿਨ ਮੰਝੀਆਂ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦਿਓ। ਦੋ ਭਾਗ—ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਘਿਉ—ਪ੍ਰਣਵ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕਰੋ। ਫਿਰ, ਅੱਠ ਵਿਆਹ੍ਰਿਤੀਆਂ ਨਾਲ ਅੱਠ ਘਿਉ ਦੀਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਲਗਾਤਾਰ ਦਿਓ। ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਨਾਥਾਂ, ਅਗਨੀ, ਸੋਮ ਅਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ੋत्तਮ ਨੂੰ ਵਿਆਹ੍ਰਿਤੀਆਂ ਉਚਾਰ ਕੇ ਆਰਪਿਤ ਕਰੋ। ਫਿਰ, ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿੱਤ ਵਜੋਂ, ਘੜਿਆਂ ਨੂੰ ਰੂਪ, ਮਾਸ, ਘਿਉ ਅਤੇ ਤਿਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਭਰੋ, ਅਤੇ ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਵੇਦ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤੀ ਕਰੋ। ਗੁਰੂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੁੰਹ ਕਰਕੇ ਅੱਠ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚੋਪੜੇ, ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਇਕ ਘੜਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਮੰਤਰਿਤ ਕਰੇ। ਉਥੇ ਕਮਲ, ਮਹਾ ਕਮਲ, ਮਕਰ, ਕੁੰਭ, ਕੁਮੁਦ, ਨੰਦਾ, ਲੋਟਸ, ਸ਼ੰਖ ਅਤੇ ਪਦਮਿਨੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਘੜੇ ਹਿਲਾਏ ਨਾ ਜਾਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਇੱਟਾਂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਰੱਖਣੀਆਂ ਹਨ, ਪੂਰਬੀ ਇੱਟ ਨੂੰ ਈਸ਼ਾਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ। ਵਿਮਲ ਆਦਿਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਟਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ; ਵਿਚਕਾਰ ਕਰੁਪਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਰੱਖੋ। ਇਕ ਸੁਚੱਜੀ, ਅਟੁੱਟ, ਪੂਰੀ ਇੱਟ ਉੱਤੇ, ਅੰਗਿਰਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਨ-ਚਾਹੀ ਆਰਪਣੀ ਭੇਟ ਦਿਓ: "ਮੈਂ ਨਿਵ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਵਿਧੀ ਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਵਾਂ ਮਕਾਨ, ਮੰਦਰ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਸ਼ੁਭਤਾ, ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ।