ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਇੱਕ ਲੱਖ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੰਤ੍ਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਥਾਪਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਹੋਮ ਦੀ ਵਿਧੀ ਵੀ ਸਮਾਨ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਸੇਵਾ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਅਗਲੇ ਕਰਮ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਸਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਰਮ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਵਰਤ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਣ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਸੱਜਣ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣਾ ਖੱਬਾ ਪੈਰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰੱਖੇ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਾਨ ਨਾ ਲਵੇ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਾਧਨਾ ਦੁੱਗਣੀ ਜਾਂ ਤਿੱਣੀ ਕਰ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਧਯਮ ਜਾਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਿੱਧੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਧਿਆਨ ਵਿਧੀ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਫਲ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਜੋ ਸਥੂਲ, ਧੁਨੀ-ਰੂਪ ਮੂਰਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਬਾਹਰੀ ਰੂਪ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਸੁਕਸ਼ਮ ਰੂਪ ਹੈ, ਉਹ ਚਿੱਤ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ ਰੂਪ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਪਰਮ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਹੋਰਾਂ ਲਈ, ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ, ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਮੂਰਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਥੂਲ ਰੂਪ ਨੂੰ 'ਵਿਰਾਟ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੁਕਸ਼ਮ ਨੂੰ 'ਲਿੰਗ' ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਦੈਵੀ ਰੂਪ ਹੈ—ਜਾਣ, ਜੋ ਅਮਰ ਤੇਜ ਹੈ, ਜੋ ਦਿਲ ਦੇ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬੀਜ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਹੋਈ ਬੀਜ-ਰੂਪ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਕਦੰਬ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਮਟਕੇ ਵਿੱਚ ਦੀਵਾ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਲੌ ਬੰਦ ਹੋਵੇ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਤ੍ਰ-ਪਤੀ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲਾ ਤੇ ਅਟੂਟ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਮਟਕੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਛਿੜਕੀਆਂ ਹੋਣ, ਇਉਂ ਬੀਜ ਦੀਆਂ ਰੇਖਾਵਾਂ (ਕਿਰਣਾਂ) ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਾਸਿਆਂ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਰੇਖਾਵਾਂ ਨਾਡੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਫੈਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਫਿਰ, ਚਮਕਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਇਹ ਰੇਖਾਵਾਂ ਦੈਵੀ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਦਿਲ ਤੋਂ ਨਾਡੀਆਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਇੰਦਰੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪਹੁੰਚਣਯੋਗ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਨਾਡੀਆਂ, ਜੋ ਅੱਗ ਅਤੇ ਸੋਮ (ਚੰਦ੍ਰਮਾ) ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਨੱਕ ਦੇ ਸਿਰੇ ਤੇ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਯੋਗ ਦੀ ਗੁਪਤ ਸਾਧਨਾ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਸਾਧਕ ਸਰੀਰ ਦੀ ਹਵਾ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਪ ਤੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਲੱਛਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪੰਜ ਤੱਤ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਕਸ਼ਮ ਰੂਪ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਯੋਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅਭਿਆਸ ਕਰਕੇ, ਅਣਿਮਾ ਆਦਿਕ ਸਿੱਧੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਅਸਕਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੱਤ ਜਦੋਂ ਦੈਵੀ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੀ ਪਕੜ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਅਗਨਿ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: "ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮਾਰਜਨ ਨਾਮਕ ਵਿਧੀ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਕੇ ਸੁਖ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" ਅਗਨਿ ਜੀ ਫਿਰ ਆਖਦੇ ਹਨ: "ਹੁਣ ਮੈਂ ਪਵਿਤ੍ਰਾਰੋਹਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦੇ ਫਲ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ। ਆਢੀ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕਾਰਤਿਕ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਦਿਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਰੋਜ਼, ਸ਼੍ਰੀ, ਗੌਰੀ, ਗਣੇਸ਼, ਸਰਸਵਤੀ, ਗੁਹਾ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਮਾਤਾਵਾਂ, ਦੁਰਗਾ, ਨਾਗ, ਰਿਸ਼ੀ, ਹਰੀ ਅਤੇ ਮਨਮਥਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਭਗਵਾਨ ਨਾਲ ਭਕਤ ਦਾ ਲਗਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਦਿਨ ਉਸਦੇ ਲਈ ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਦਿਨ ਹੈ। ਪਵਿਤ੍ਰਾਰੋਹਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਕੁਝ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ, ਤੰਬੇ, ਸੂਤ, ਰੂਈ ਆਦਿ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਉਹ ਸੂਤ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਔਰਤ ਵਲੋਂ ਕੱਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸ਼ੁਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਉਸਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਗੁੰਝ ਕੇ, ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੁੰਝੀ ਹੋਈ ਲੱਕੜੀ (ਮਾਲਾ) ਸੌ ਅੱਠ ਜਾਂ ਉਸਦਾ ਅੱਧਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਆਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਵੇ। "ਮੈਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਆਵੇ, ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਅਮਰਤਾ ਮਿਲੇ," ਇਉਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਕੇ, ਚੱਕਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: "ਓਮ, ਅਸੀਂ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਧਿਆਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।" "ਵਿਸ਼ਨੂ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇਣ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਅਨੁਸਾਰ; ਗੁੱਟਾਂ ਤੋਂ ਨਾਭੀ ਤੇ ਨੱਕ ਤੱਕ, ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਮੂਰਤੀਆਂ 'ਤੇ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪੈਰਾਂ ਤੱਕ ਜਾਂਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਇਕ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਠ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਲੀ ਜੰਗਲੀ ਮਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣੀ ਹੋਈ, ਸੋਲਾਂ ਅੰਗੂਠਿਆਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਵਾਲੀ ਦੁੱਗਣੀ ਮਾਲਾ। ਇਸ ਦੀ ਮੱਧੀ, ਧਾਗਾ, ਪੱਤਾ, ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਦਾ ਅੰਤ—ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਇਕ ਅੰਗੂਠੀ ਵਾਲੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬੇਦੀ ਉੱਤੇ, ਆਪਣੀ ਉਂਗਲਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਤਾਈਂ ਮਾਪ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਧਿਆਪਕਾਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਮਾਵਾਂ ਲਈ ਧਾਗੇ ਦੀ ਵਿਧੀ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਅੰਦਰੋਂ, ਬਾਰਾਂ ਗੰਢਾਂ, ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਲਈ ਵੀ; ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਉਂਗਲਾਂ, ਅਤੇ ਸੌ ਅੱਠ ਦੀ ਦੋਹਰੀ ਮਾਲਾ। ਜਾਂ, ਸੂਰਜ ਲਈ ਚੌਵੀ ਜਾਂ ਛੱਤੀ ਮਾਲਾ। ਅੰਗੂਠਾ, ਮੱਝਲਾ ਤੇ ਤੀਜਾ ਉਂਗਲ ਵਰਤ ਕੇ, ਆਰੰਭ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਲਾ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਛੋਟੀ ਉਂਗਲ ਅਤੇ ਅਗਲੀ ਜਾਂ ਬਾਰਾਂ ਗੰਢਾਂ ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ; ਸੂਰਜ, ਘੜਾ ਅਤੇ ਅੱਗ ਲਈ ਇਹ ਵੈਸ਼ਨਵ ਮਤ ਹੈ। ਆਸਨ ਦਾ ਮਾਪ ਪੱਟੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਗੁੰਝ ਤੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜਿੰਨਾ ਹੋ ਸਕੇ, ਧਾਗਾ ਤੇ ਗੰਢਾਂ ਵੈਸ਼ਨਵ ਸੇਵਕ ਲਈ ਬਣੇ ਹੋਣ। ਜਾਂ ਸਤਾਰਾਂ ਧਾਗੇ, ਤਿੰਨ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ, ਰੋਚਨਾ, ਅਗੁਰੂ, ਕਪੂਰ, ਹਲਦੀ, ਕੇਸਰ ਆਦਿ ਨਾਲ। ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਧਲ ਆਦਿ ਨਾਲ (ਭਗਵਾਨ) ਦਾ ਸ਼੍ਰਿੰਗਾਰ ਕਰੇ, ਇਸਨਾਨ, ਸੰਧਿਆ ਆਦਿ ਕਰਮ ਕਰੇ; ਗਿਆਰਵੇਂ ਦਿਨ, ਯਗ੍ਯ ਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਉਹ ਸਭ ਸੇਵਕਾਂ ਲਈ ਬੇਦੀ ਉੱਤੇ ਬਲੀ ਦੇਵੇ; ਥੱਡੀ ਤੇ ਖੇਤ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਪੜਾ, ਅਤੇ ਦਰਵਾਜੇ ਤੇ ਧਨ ਭੇਂਟ ਕਰੇ। ਧਾਤ੍ਰ, ਦਕ੍ਸ਼, ਵਿਧਾਤ੍ਰ, ਗੰਗਾ, ਯਮੁਨਾ, ਸ਼ੰਖ, ਕਮਲ, ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ; ਮੱਧ ਵਿੱਚ, ਸਥਾਨ ਦੀ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰੇ। "ਓਮ ਹ੍ਰੂਂ ਹਹ ਫਟ ਹ੍ਰਮ, ਮੈਂ ਸੁਗੰਧ ਦੇ ਸੁਕਸ਼ਮ ਤੱਤ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ ਹ੍ਰੂਂ ਹਹ ਫਟ ਹ੍ਰੂਂ, ਮੈਂ ਰਸ ਦੇ ਸੁਕਸ਼ਮ ਤੱਤ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ ਹ੍ਰੂਂ ਹਹ ਫਟ ਹ੍ਰੁੰ, ਮੈਂ ਰੂਪ ਦੇ ਸੁਕਸ਼ਮ ਤੱਤ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ ਹ੍ਰੂਂ ਹਹ ਫਟ ਹ੍ਰੂਂ, ਮੈਂ ਸਪਰਸ਼ ਦੇ ਸੁਕਸ਼ਮ ਤੱਤ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ ਹ੍ਰੂਂ ਹਹ ਫਟ ਹ੍ਰੂਂ, ਮੈਂ ਧੁਨੀ ਦੇ ਸੁਕਸ਼ਮ ਤੱਤ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਨਮਸਕਾਰ।" ਪੰਜ ਪ੍ਰਤਿਆਹਾਰ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਮੰਡਲ, ਚੌਕੋਰ, ਪੀਲਾ, ਸਖਤ, ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਤ, ਸੁਗੰਧ ਤੱਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਵਜੋਂ, ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਜੋੜ ਵਿਚਕਾਰ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ, ਸ਼ੁੱਧ ਰਸ ਤੱਤ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਵਾਪਸ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। "ਓਮ ਹ੍ਰੀਂ ਹਹ ਫਟ ਹ੍ਰੂਂ, ਮੈਂ ਰਸ ਦੇ ਸੁਕਸ਼ਮ ਤੱਤ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ ਹ੍ਰੂਂ ਹਹ ਫਟ, ਮੈਂ ਰੂਪ ਦੇ ਸੁਕਸ਼ਮ ਤੱਤ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ ਹ੍ਰੀਂ ਹਹ ਫਟ ਹ੍ਰੂਂ, ਮੈਂ ਸਪਰਸ਼ ਦੇ ਸੁਕਸ਼ਮ ਤੱਤ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ ਹ੍ਰੀਂ ਹਹ ਫਟ ਹ੍ਰੂਂ, ਮੈਂ ਧੁਨੀ ਦੇ ਸੁਕਸ਼ਮ ਤੱਤ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਨਮਸਕਾਰ।" ਗੁੱਟਾਂ ਅਤੇ ਨਾਭੀ ਵਿਚਕਾਰ, ਚਿੱਟਾ, ਅਰਧਚੰਦ੍ਰਾਕਾਰ, ਕਮਲ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲਾ, ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਵਜੋਂ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਚਾਰ ਪ੍ਰਤਿਆਹਾਰ ਨਾਲ, ਸ਼ੁੱਧ ਰਸ ਤੱਤ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਰੂਪ ਤੱਤ ਨਾਲ, ਰੂਪ ਤੱਤ ਨੂੰ ਵੀ ਵਾਪਸ ਲੈਣਾ ਹੈ। "ਓਮ ਹ੍ਰੂਂ ਹਹ ਫਟ ਹ੍ਰੂਂ, ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੁਕਸ਼ਮ ਤੱਤ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਨਮਸਕਾਰ; ਹ੍ਰੂਂ ਹਹ ਫਟ ਹ੍ਰੂਂ, ਮੈਂ ਸਪਰਸ਼ ਦੇ ਸੁਕਸ਼ਮ ਤੱਤ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ ਹ੍ਰੂਂ ਹਹ ਫਟ ਹ੍ਰੂਂ, ਮੈਂ ਧੁਨੀ ਦੇ ਸੁਕਸ਼ਮ ਤੱਤ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਨਮਸਕਾਰ।" ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਤਿਆਹਾਰ ਨਾਲ, ਅੱਗ ਦਾ ਮੰਡਲ, ਤਿਕੋਣੀ, ਨਾਭੀ ਤੇ ਗਲੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਲਾਲ, ਸਵਾਸ੍ਤਿਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲਾ, ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ, ਮਨੁੱਖ ਆਤਮਿਕ ਉੱਚਾਈਆਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ੁੱਧਤਾ, ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਆਤਮਿਕ ਅਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।