ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਕਹਿਆ: "ਕੰਧੀ ਵਿਚਲੇ ਕਮਲ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਸਮੇਤ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪੂਰਬੀ ਪੰਖੜੀ ਵਿਚ, ਕਮਲ-ਨਾਭੀ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ; ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਪੰਖੜੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ, ਤੇ ਦੱਖਣ ਪੰਖੜੀ ਵਿਚ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ। ਪੁਰੁਸ਼ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਅਗਨੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ; ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਪੰਖੜੀ ਵਿਚ ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਦੀ; ਪੱਛਮੀ ਪੰਖੜੀ ਵਿਚ ਆਦਿਤਯ ਦੀ; ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਪੰਖੜੀ ਵਿਚ ਰਿਗ ਅਤੇ ਯਜੁਰ ਵੇਦਾਂ ਦੀ, ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਪੰਖੜੀ ਵਿਚ ਇਸ਼ਾਨ ਰੂਪ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ। ਦੂਜੇ ਚਕਰ ਦੀ ਪੰਖੜੀਆਂ ਵਿਚ ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਤਾਰਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ; ਸਮਾ, ਅਥਰਵਾ, ਆਕਾਸ਼, ਵਾਯੂ, ਤੇਜਸ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਜਲ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ। ਧਰਤੀ, ਮਨ, ਕੰਨ, ਚਮੜੀ, ਅੱਖ, ਜੀਭ, ਨੱਕ, ਅਤੇ ਭੂਰ, ਭੁਵ: ਤੇ ਸਵ:—ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ। ਮਹਰ, ਜਨਸ, ਤਪਸ, ਸਤਯ, ਅਤੇ ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ, ਅਤਿਰਾਤ੍ਰ, ਉਕਥ, ਸ਼ੋਦਸ਼ੀ, ਤੇ ਵਜਾਪੇਯ ਯਜਨਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ। ਅਤਿਰਾਤ੍ਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਅਪਤੋਰੀਯਾਮਾ ਦੀ ਵੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ; ਮਨ, ਬੁੱਧੀ, ਅਹੰਕਾਰ, ਧੁਨੀ, ਸਪਰਸ਼, ਤੇ ਰੂਪ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ। ਸਵਾਦ ਅਤੇ ਗੰਧ, ਵੀਹ-ਚੌਂ ਪੰਖੜੀਆਂ ਵਿਚ, ਜੀਵਨ, ਮਨ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਪੰਜ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਤੇ ਧੁਨੀ ਤੱਤ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਸ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ; ਮਨ, ਕੰਨ, ਚਮੜੀ, ਅੱਖ, ਤੇ ਜੀਭ ਦੀ ਵੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ। ਨੱਕ, ਬੋਲ, ਹੱਥ, ਤੇ ਪੈਰ—ਇਹ ਤੀਹ-ਦੋ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਕਮਲ ਪੰਖੜੀਆਂ ਵਿਚ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ; ਚੌਥੀ ਘੇਰੇ ਵਿਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ। ਅਨੁਸ ਤੇ ਜਨਨ ਅੰਗ ਦੀ, ਤੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਬਾਰਾਂ ਸਵਾਮੀਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ; ਬਾਹਰਲੇ ਘੇਰੇ ਵਿਚ, ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਛੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ। ਚਕਰ-ਕਮਲ ਵਿਚ, ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸਵਾਮੀਆਂ ਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ; ਅੱਠ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀਆਂ, ਫਿਰ ਛੇ, ਪੰਜ, ਤੇ ਚਾਰ ਹੋਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ। ਫਿਰ, ਚਿੱਤਰ ਵਿਚ ਲਕੀਰਾਂ ਖਿੱਚੋ; ਸੁਣੋ: ਕੇਂਦਰ ਪੀਲਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਪੰਖੜੀਆਂ ਚਿੱਟੀਆਂ ਤੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣ। ਪੰਖੜੀਆਂ ਦੋ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਅੰਗੂਠੀ ਜਿੰਨੀ ਵੱਡੀ, ਤੇ ਇੱਕ ਹੱਥ ਦੀ ਅੰਗੂਠੀ ਜਿੰਨੀ ਆਧੀ ਹੋਣ, ਸਭ ਚਿੱਟੀਆਂ; ਕਮਲ ਦੇ ਜੋੜ ਚਿੱਟੇ, ਤੇ ਜੇ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਕਾਲੇ ਜਾਂ ਨੀਲੇ। ਧਾਗੇ ਲਾਲ ਤੇ ਪੀਲੇ ਹੋਣ; ਕੋਨੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਣ; ਯੋਗਪੀਠਾ ਨੂੰ ਜੇਹੜਾ ਚਾਹੋ, ਸਾਰੇ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਓ। ਸੰਚਨਾ ਨੂੰ ਬੇਲਾਂ, ਛਾਤਰ, ਪੱਤਿਆਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸਜਾਓ; ਆਸਨ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਲਈ ਚਿੱਟਾ, ਉਜਾਸ ਲਈ ਲਾਲ, ਤੇ ਪੀਲਾ ਵੀ ਵਰਤੋ। ਸਜਾਵਟ ਵਿੱਚ ਨੀਲਾ ਰੰਗ ਵਧਾਓ, ਤੇ ਕੋਨੇ ਚਿੱਟੇ ਰੱਖੋ; ਭਦ੍ਰਕਾ ਲਈ ਇਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਭਰਾਈ ਕਰੋ, ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੀ। ਅਰਕਾ ਦੇ ਬੀਜ ਕਾਲੇ ਹਨ, ਲਾਲ ਲਕੀਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਲਾਲ ਤੋਂ ਕਾਲੇ; ਬਾਹਰ ਚਿੱਟਾ, ਕਾਲਾ, ਤੇ ਲਾਲ, ਤੇ ਪੀਲੇ ਲਕੀਰਾਂ ਵੀ ਬਾਹਰ ਹਨ। ਚਾਵਲ ਆਦਿ ਦਾ ਪੀਠਾ ਚਿੱਟਾ, ਕਸੁੰਭਾ ਆਦਿ ਦਾ ਲਾਲ, ਹਲਦੀ ਦਾ ਪੀਲਾ, ਤੇ ਜਲੇ ਹੋਏ ਅਨਾਜ ਦਾ ਕਾਲਾ। ਸ਼ਮੀ ਪੱਤਿਆਂ ਆਦਿ ਤੋਂ ਬੀਜ ਕਾਲੇ; ਬੀਜਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵੀ ਕਾਲੇ; ਚਾਰ ਲੱਖ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਮੰਤਰਾਂ ਤੇ ਵਿਦਿਆ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਹੈ। ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਬੁੱਧਿਵਿਦਿਆ ਲਈ, ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਤੁਤੀਆਂ ਲਈ; ਪਹਿਲਾਂ, ਇੱਕ ਲੱਖ ਨਾਲ ਮੰਤਰ ਤੇ ਆਤਮਾ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਲੱਖ ਨਾਲ ਮੰਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਹਿਲਾਂ, ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਹੋਮ ਸਮਾਨ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਮੰਤਰ ਆਦਿ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸੇਵਾ ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਰਮ ਵਿਚ, ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਵ੍ਰਤ ਰੱਖੋ। ਖੱਬਾ ਪੈਰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਰੱਖੋ, ਤੇ ਦਾਨ ਨਾ ਲਵੋ; ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਦੁੱਗਣੀ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਗੁਣੀ ਮਾਤਰਾ ਨਾਲ, ਮਧਯਮ ਤੇ ਉੱਤਮ ਸਿੱਧੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਮੰਤਰ ਦੀ ਧਿਆਨ ਵਿਧੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੰਤਰ ਤੋਂ ਫਲ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਸਥੂਲ, ਧੁਨੀ-ਰੂਪ ਚਿੱਤਰ ਬਾਹਰੀ ਰੂਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੂਖਮ ਰੂਪ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ; ਜੋ ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਰਾਂ ਲਈ, ਹਿਰਦੇ-ਆਧਾਰਤ, ਵਿਚਾਰ-ਰੂਪ ਚਿੱਤਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸਥੂਲ ਨੂੰ 'ਵਿਰਾਟ', ਸੂਖਮ ਨੂੰ 'ਲਿੰਗ' ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਚਾਰ-ਰਹਿਤ ਰੂਪ ਨੂੰ ਦਿਵਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਚੇਤਨਾ, ਅਭਿਨਾਸੀ ਜੋਤ, ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਕਮਲ ਵਿਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਮੰਤਰ ਦੇ ਬੀਜ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ, ਜੋ ਬੀਜ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਕਦੰਬਾ ਫੁੱਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ; ਜਿਵੇਂ ਮਟਕੇ ਵਿਚ ਦੀਵਾ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਲੌ ਰੋਕੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਇਕੱਤ੍ਰ ਤੇ ਇਕੱਲੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ ਮਟਕੇ ਵਿਚ ਕਈ ਛੇਦ ਹੋਣ, ਉਵੇਂ ਮਾਪਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ। ਉਹ ਕਿਰਣਾਂ ਉਵੇਂ ਹੀ ਬਾਹਰ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਬੀਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਡੀਆਂ ਰਾਹੀਂ; ਫਿਰ, ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਦਿਵਿਆ ਦੇਹ ਧਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹਿਰਦੇ ਤੋਂ ਨਾਡੀਆਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਦੋ ਨਾਡੀਆਂ—ਅਗਨੀ ਤੇ ਸੋਮਾ—ਨੱਕ ਦੇ ਥਾਂ ਹਨ। ਯੋਗ ਦੇ ਗੁਪਤ ਅਭਿਆਸ ਦੁਆਰਾ, ਦੇਹ ਦੇ ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਜਪ ਤੇ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲਗੇ ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਮੰਤਰ ਦੀ ਮਾਰਕ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਤੱਤਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੂਖਮ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਕੇ, ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਕਰਕੇ, ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਅਣਿਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਸਿੱਧੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ; ਵੈਰਾਗੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦਿਵਿਆਤਮਕ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਪਕੜ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਗਨੀ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਾਰਜਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦੁਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਸੁਖ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਅਗਨੀ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਮੈਂ ਪਵਿਤ੍ਰਾਰੋਹਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਦੇ ਫਲ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ। ਆਸ਼ਾਢ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਕਾਰਤਿਕ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਪਵਿਤ੍ਰ ਦੇਣ ਦਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ, ਗੌਰੀ, ਗਣੇਸ਼, ਸਰਸਵਤੀ, ਗੁਹਾ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਮਾਤਾਵਾਂ, ਦੁਰਗਾ, ਨਾਗ, ਰਿਸ਼ੀ, ਹਰੀ, ਤੇ ਮਨਮਥਾ— ਇਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲਈ, ਕ੍ਰਮਵਾਰ; ਜਿਸ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਭਗਤ ਭਾਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਉਹ ਦਿਨ ਪਵਿਤ੍ਰ ਦਾ ਹੈ। ਪਵਿਤ੍ਰਾਰੋਹਣ ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ, ਮਨਤਰਾਂ ਆਦਿ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕ੍ਰਮ ਉਹੀ ਹੈ; ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ, ਤਾਂਬਾ, ਧਾਗਾ, ਰੂਈ ਆਦਿ— ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਔਰਤ ਦੁਆਰਾ ਕਾਤਿਆ ਧਾਗਾ, ਜਾਂ ਜੇ ਨਾ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ; ਤਿੰਨ ਗੁਣ ਕਰਕੇ, ਪਵਿਤ੍ਰ ਬਣਾਓ।" ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਨਾਰਦ ਤੇ ਅਗਨੀ ਜੀ ਨੇ ਕਮਲ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ, ਉਸ ਦੀ ਸਜਾਵਟ, ਬੀਜਾਂ, ਮੰਤਰਾਂ, ਯੋਗ, ਤੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਆਤਮਕ ਉੱਚਾਈ, ਸੁਖ, ਤੇ ਸਿੱਧੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।