ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਹ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਵਰਨਨ ਅਗਨਿਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉਕਤ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਜਾਂ ਪੂਜਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਦਿਲ, ਸਿਰ, ਚੋਟੀ, ਕਵਚ, ਅਸਤਰ (ਹਥਿਆਰ), ਅੱਖ, ਅਤੇ ਪੇਟ, ਫਿਰ ਪਿੱਠ, ਬਾਂਹਾਂ, ਰਾਨਾਂ, ਘੁੱਟਣ, ਪਿੰਡਲੀਆਂ ਅਤੇ ਪੈਰ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਲਗਾਤਾਰ ਯੋਗ੍ਯ ਅਨੁਸਾਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਾਪਨਾ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੀਜ-ਅੱਖਰ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ "ਕੰ, ਟੰ, ਪੰ, ਸ਼ੰ"—ਇਹ ਵੈਨਤੇਯ (ਗਰੁੜ) ਲਈ ਹਨ; "ਖੰ, ਠੰ, ਫੰ, ਸ਼ੰ"—ਗਦਾਮਨੁ ਲਈ; "ਗੰ, ਡੰ, ਬੰ, ਸੰ"—ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਹਨ; "ਘੰ, ਢੰ, ਭੰ, ਹੰ"—ਇਹ ਸ੍ਰੀ (ਲਕਸ਼ਮੀ) ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ। ਫਿਰ "ਵੰ, ਸ਼ੰ, ਮੰ, ਕ੍ਸ਼ੰ" ਪਾਂਚਜਨਯ ਲਈ; "ਛੰ, ਤੰ, ਪੰ" ਕੌਸਤੁਭ ਲਈ; "ਜੰ, ਖੰ, ਵੰ" ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਲਈ; "ਸੰ, ਵੰ, ਦੰ, ਚੰ, ਲੰ" ਸ੍ਰੀਵਤਸ ਲਈ। "ਓਂ, ਧੰ, ਵੰ" ਵਨਮਾਲਾ ਲਈ; ਮਹਾਨੰਤ ਨੂੰ ਸੱਚੀ ਨਮਸਕਾਰ। ਜਿੱਥੇ ਬੀਜ-ਅੱਖਰ ਨਹੀਂ, ਉਥੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗ ਸਿੱਧਾ ਨਾਮ ਉਚਾਰ ਕੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਨਾਮ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵਰਗ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਜੋੜ ਕੇ, ਦਿਲ ਆਦਿ ਪੰਜ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਣਵ (ਓਂਕਾਰ) ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਦਿਲ ਆਦਿ ਪੰਜ ਭਾਗ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਣਵ ਦਿਲ ਹੈ, ਫਿਰ ਪਰਾਅ (ਉੱਚਤਮ ਸ਼ਕਤੀ) ਸਿਰ ਅਤੇ ਚੋਟੀ ਹੈ; ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਕਵਚ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਸਤਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਮਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਨਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ। "ਓਂ, ਪਰਾਅ, ਅਸਤਰ, ਆਪਣਾ ਨਾਮ"—ਇਹ ਚੌਥੇ ਵਿਭਕਤੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ "ਨਮਹ" ਲਾ ਕੇ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਿਯੂਹ ਤੋਂ ਦਸ ਵਿਯੂਹ ਤੱਕ, ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤ੍ਰ ਹਨ। ਛੋਟੀ ਉਂਗਲੀ ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ 'ਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸਵਰੂਪਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਰਾਅ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੁਈਆਤਮਕ ਹੈ। ਫਿਰ "ਓਂ"—ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ, ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਜੋਂ, ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਤੇ ਸੂਰਜ, ਜੋ ਦੁਈਆਤਮਕ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਥ ਤੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਟਿਕਾਉਣਾ ਹੈ। ਤ੍ਰੈਗੁਣੀ ਅਗਨੀ, ਜੋ ਸਰਵਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਹਥ ਤੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਵਾਯੂ ਤੇ ਸੂਰਜ ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਡੰਡੀਆਂ 'ਤੇ, ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਣੇ ਹਨ। ਇਹ ਰੂਪ ਦਿਲ ਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰੈਗੁਣੀ ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਰਿਗਵੇਦ ਸਰਵਵਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਹਥ 'ਤੇ, ਯਜੁਰਵੇਦ ਉਂਗਲੀਆਂ 'ਤੇ, ਅਥਰਵਵੇਦ ਦੋਵੇਂ ਹਥੇਲੀਆਂ 'ਤੇ, ਅਤੇ ਸਿਰ, ਦਿਲ, ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ 'ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਆਕਾਸ਼ ਸਰਵਵਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਹਥ ਤੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ, ਉਂਗਲੀਆਂ 'ਤੇ ਵਾਯੂ ਆਦਿ, ਅਤੇ ਸਿਰ, ਦਿਲ, ਗੁਪਤ ਅੰਗ, ਤੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਵਾਯੂ, ਅਗਨੀ, ਜਲ, ਧਰਤੀ—ਇਹ ਪੰਜ ਪ੍ਰਸਾਰ ਹਨ। ਮਨ, ਕੰਨ, ਚਮੜੀ, ਅੱਖ, ਜੀਭ, ਨੱਕ—ਇਹ ਛੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਹਨ। ਮਨ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅੰਗੂਠੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਿਰ, ਮੂੰਹ, ਦਿਲ, ਗੁਪਤ ਅੰਗ, ਪੈਰ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਦਯਾਲੂ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੂਲ ਰੂਪ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਜੀਵ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। "ਭੂਃ, ਭੁਵਃ, ਸ੍ਵਃ, ਮਹਰ, ਜਨ, ਤਪ, ਸਤ੍ਯ"—ਇਹ ਸੱਤ ਭੇਦ ਹਨ। ਹਥ ਤੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ, ਅੰਗੂਠੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੱਤਵਾਂ ਹਥੇਲੀ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਸਥਾਪਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ—ਸਿਰ, ਮੱਥਾ, ਮੂੰਹ, ਦਿਲ, ਗੁਪਤ ਅੰਗ, ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ 'ਤੇ—ਅਗ્નਿਸ਼੍ਟੋਮ, ਉਕਥ, ਸੋਡਸ਼ੀ, ਵਾਜਪੇਯ ਆਦਿ ਯਜਨਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਤਿਰਾਤ੍ਰ, ਅਪਤੋਰਿਆਮ ਆਦਿ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਸੱਤ ਰੂਪ ਹਨ। ਅਟਲ ਆਤਮਾ, ਮਨ, ਧੁਨੀ, ਸਪਰਸ਼, ਰੂਪ, ਰਸ, ਅਤੇ ਗੰਧ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ, ਜੋ ਸਰਵਵਿਆਪਕ ਹਨ, ਹਥ ਤੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਰੱਖਣੇ ਹਨ। ਆਖਰੀ ਦੋ ਹਥੇਲੀਆਂ ਤੇ, ਅਤੇ ਮੱਥੇ, ਮੂੰਹ, ਦਿਲ 'ਤੇ ਰੱਖਣੇ ਹਨ। ਨਾਭੀ, ਗੁਪਤ ਅੰਗ, ਤੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ, ਅੱਠ ਪ੍ਰਸਾਰ ਵਾਲਾ ਪੁਰੁਸ਼ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਪ੍ਰਾਣ, ਬੁੱਧੀ, ਅਹੰਕਾਰ, ਮਨ, ਧੁਨੀ, ਗੁਣ, ਤੇ ਵਾਯੂ। ਰੂਪ, ਰਸ—ਇਹ ਨੌਂ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਆਤਮਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਣ ਦੋਵੇਂ ਅੰਗੂਠਿਆਂ ਵਿੱਚ; ਬਾਕੀ, ਤर्जਨੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦੀ ਅੰਗੂਠੀ ਉਂਗਲ ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ। ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ—ਸਿਰ, ਮੱਥਾ, ਮੂੰਹ, ਦਿਲ, ਨਾਭੀ, ਗੁਪਤ ਅੰਗ, ਘੁੱਟਣ, ਪੈਰ—ਇਹ ਦੱਸ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਆਤਮਾ, ਇੰਦਰ ਵਜੋਂ ਸਰਵਵਿਆਪਕ ਸਥਾਪਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਅੰਗੂਠਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ ਹੈ; ਤर्जਨੀ ਆਦਿ ਉਂਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ; ਸਿਰ, ਮੱਥੇ, ਮੂੰਹ, ਦਿਲ, ਨਾਭੀ, ਗੁਪਤ ਅੰਗ, ਘੁੱਟਣ। ਦੋਵੇਂ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆਰਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਆਤਮਾ: ਮਨ, ਕੰਨ, ਚਮੜੀ, ਅੱਖ, ਜੀਭ, ਨੱਕ, ਵਾਣੀ, ਹੱਥ, ਪੈਰ, ਅਤੇ ਮਲ-ਨਿਸ਼ਕਾਸ਼ਨ ਅੰਗ। ਜਨਨ ਅੰਗ, ਮਨ, ਕੰਨ ਦੋਵੇਂ ਅੰਗੂਠਿਆਂ ਵਿੱਚ; ਤर्जਨੀ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਅੱਠ ਲਗਾਤਾਰ; ਬਾਕੀ ਦੋਵੇਂ ਹਥੇਲੀਆਂ 'ਤੇ। ਉੱਪਰਲੇ ਅੰਗ, ਮੱਥਾ, ਮੂੰਹ, ਦਿਲ, ਨਾਭੀ, ਫਿਰ ਗੁਪਤ ਅੰਗ; ਦੋਵੇਂ ਰਾਨਾਂ, ਪਿੰਡਲੀਆਂ, ਟਖਣੇ, ਤੇ ਪੈਰ—ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ—ਵਿਸ਼ਣੁ, ਮਧੁਸੂਦਨ, ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ, ਵਾਮਨ, ਸ਼੍ਰੀਧਰ, ਹ੍ਰੀਕੇਸ਼, ਪਦਮਨਾਭ, ਦਾਮੋਦਰ, ਕੇਸ਼ਵ, ਫਿਰ ਪਰਮ ਨਾਰਾਇਣ, ਮਾਧਵ, ਗੋਵਿੰਦ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰਵਵਿਆਪਕ ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅੰਗੂਠਿਆਂ, ਹਥੇਲੀਆਂ, ਪੈਰਾਂ, ਘੁੱਟਣ, ਕਮਰ, ਸਿਰ, ਚੋਟੀ, ਨਾਭੀ, ਪੈਰ—ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਬਾਰਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਆਤਮਾ, ਪਚੀਸਵਾਂ ਅਤੇ ਛਬੀਸਵਾਂ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ; ਪੁਰੁਸ਼, ਅਟਲ, 'ਮੈਂ' ਦੀ ਭਾਵਨਾ, ਮਨ, ਬੁੱਧੀ, ਅਤੇ ਧੁਨੀ ਦਾ ਤੱਤ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ, ਸਪਰਸ਼, ਰਸ, ਰੂਪ, ਗੰਧ; ਕੰਨ, ਚਮੜੀ, ਅੱਖ, ਜੀਭ, ਨੱਕ, ਵਾਣੀ, ਹੱਥ, ਪੈਰ, ਮਲ-ਨਿਸ਼ਕਾਸ਼ਨ ਅੰਗ। ਜਨਨ ਅੰਗ, ਧਰਤੀ, ਜਲ, ਅਗਨੀ, ਵਾਯੂ, ਆਕਾਸ਼ ਵੀ। ਸਰਵਵਿਆਪਕ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਕੇ, ਦਸ ਤੱਤ ਅੰਗੂਠੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰੱਖਣੇ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਹਥੇਲੀਆਂ, ਸਿਰ, ਮੱਥੇ, ਮੂੰਹ, ਦਿਲ, ਨਾਭੀ, ਗੁਪਤ ਅੰਗ, ਰਾਨ, ਪਿੰਡਲੀਆਂ, ਪੈਰ, ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਦੋ ਦੂਤਾਂ 'ਤੇ। ਪੈਰ, ਘੁੱਟਣ, ਰਾਨ, ਦਿਲ, ਸਿਰ 'ਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ; ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਪੁਰੁਸ਼ ਦੀ ਆਤਮਾ ਤੋਂ ਛਬੀਸਵਾਂ ਤੱਤ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਨੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪੂਰਬ, ਦੱਖਣ, ਪੱਛਮ, ਉੱਤਰ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਆਦਿ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਅਸਤਰ (ਹਥਿਆਰ) ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਆਦਿ ਕੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਗਰੁੜ ਆਦਿ, ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ; ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰੈਗੁਣੀ ਅਗਨੀ। ਘਿਉ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ, ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ; ਫੁੱਲ ਦੀ ਗੁੱਛੀ (ਪਦਮਕੋਸ਼) ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਮਨੋਮਯ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ। ਸਭ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਅਤੇ ਘਿਉ-ਹੋਮ ਦੀ ਜਿੱਤ ਲਈ, ਵਿਸ਼ਵ-ਰੂਪ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪੰਜ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ। ਗਰੁੜ ਆਦਿ, ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵਕਸੇਨ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੀਜ-ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਹੁਣ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ: "ਮੈਂ ਹੁਣ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਪਹਿਲੀ ਮੁਦਰਾ 'ਅੰਜਲੀ' ਹੈ, ਜੋ ਦਿਲ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" ਉਂਗਲੀਆਂ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਉੱਚੇ ਕਰਕੇ, ਖੱਬਾ ਮੁੱਕਾ ਅਤੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਦੀ ਗ੍ਰੰਥੀ; ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦਾ ਅੰਗੂਠਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗਾਂ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ, ਅਤੇ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਪੂਜਾ ਪੂਰਨ ਅਤੇ ਫਲਦਾਇਕ ਹੋਵੇ।