ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਗਨੀ ਨੇ ਵਰਨਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਤੁਰਵਸੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਵਰਗਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਗੋਭਾਨੂ ਹੋਇਆ, ਗੋਭਾਨੂ ਤੋਂ ਤ੍ਰੈਸ਼ਾਨੀ, ਤੇ ਤ੍ਰੈਸ਼ਾਨੀ ਤੋਂ ਕਰੰਧਮਾ। ਕਰੰਧਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਰੁਤਤਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਤੋਂ ਦੁਸ਼ਮੰਤਾ, ਦੁਸ਼ਮੰਤਾ ਤੋਂ ਵਰੂਥਾ, ਤੇ ਵਰੂਥਾ ਤੋਂ ਗਾਂਡੀਰਾ। ਗਾਂਡੀਰਾ ਤੋਂ ਗਾਂਧਾਰਾ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਗਾਂਧਾਰਾ ਤੋਂ ਪੰਜ ਵੱਡੇ ਲੋਕ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ — ਗਾਂਧਾਰਾ, ਕੇਰਲ, ਚੋਲਾ, ਪਾਂਡਿਆ, ਤੇ ਕੋਲਾ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਲੋਕ ਸਨ। ਫਿਰ ਦ੍ਰੁਹਯੁ ਤੇ ਵਭ੍ਰੁਸੇਤੁ ਦੀ ਉਲਲੇਖ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਵਭ੍ਰੁਸੇਤੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪੁਰੋਵਸੁ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਤੋਂ ਗਾਂਧਾਰਾ, ਤੇ ਗਾਂਧਾਰਾ ਤੋਂ ਘਰਮਾ, ਘਰਮਾ ਤੋਂ ਘ੍ਰਿਤਾ। ਘ੍ਰਿਤਾ — ਸਾਫ ਮੱਖਣ — ਤੋਂ ਇੱਕ ਗਿਆਨੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸੌ ਚਤੁਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ: ਆਨਦਰਾ, ਸਭਾਨਰਾ, ਆਕਸ਼ੁਪਾ, ਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਕਾ ਆਦਿ। ਸਭਾਨਰਾ ਤੋਂ ਕਾਲਾਨਲਾ, ਕਾਲਾਨਲਾ ਤੋਂ ਸ੍ਰੰਜਯਾ, ਸ੍ਰੰਜਯਾ ਤੋਂ ਪੁਰੰਜਯਾ, ਤੇ ਪੁਰੰਜਯਾ ਤੋਂ ਜਨਮੇਜਯਾ। ਜਨਮੇਜਯਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਸ਼ਾਲਾ, ਮਹਾਸ਼ਾਲਾ ਤੋਂ ਮਹਾਮਨਾ, ਤੇ ਮਹਾਮਨਾ ਤੋਂ ਉਸ਼ੀਨਰਾ; ਉਸ਼ੀਨਰਾ ਤੋਂ ਰਿਗਾਯੰਤੁ, ਤੇ ਰਿਗਾਯੰਤੁ ਤੋਂ ਤ੍ਰਿਗਾ। ਨਰਾਯੰਤੁ ਤੋਂ ਨਰਾ, ਕ੍ਰਿਮੀ ਤੋਂ ਕ੍ਰਿਮੀ, ਦਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸੁਬਰਤਾ, ਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਦਵਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਸ਼ਿਵੀ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਸਨ: ਪ੍ਰਥੁਦਰਭਾ, ਵੀਰਕਾ, ਕੈਕੇਯਾ, ਤੇ ਭਦਰਕਾ; ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਵਧੀਆ ਜਾਤੀਆਂ ਬਣੇ। ਉਸ਼ੀਨਰਾਜਾ ਤੋਂ ਤਿਤਿਕਸ਼ੁ, ਤਿਤਿਕਸ਼ੁ ਤੋਂ ਰੁਸ਼ਦਰਾਯਾ, ਰੁਸ਼ਦਰਾਥਾ ਤੋਂ ਪੈਲਾ, ਪੈਲਾ ਤੋਂ ਸੁਤਪਾ। ਸੁਤਪਾ ਤੋਂ ਮਹਾਂ ਯੋਗੀ ਬਲੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ; ਫਿਰ ਅੰਗਾ, ਵੰਘਾ, ਪੁੰਡੁ, ਕਲਿੰਗਾ, ਤੇ ਬਾਲੋਯਾ; ਬਲੀ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਯੋਗੀ ਸੀ। ਅੰਗਾ ਤੋਂ ਦਧਿਵਾਹਨ, ਦਧਿਵਾਹਨ ਤੋਂ ਰਾਜਾ ਦਿਵਿਰਥਾ, ਦਿਵਿਰਥਾ ਤੋਂ ਧਰਮਰਥਾ, ਧਰਮਰਥਾ ਤੋਂ ਚਿਤਰਰਥਾ। ਚਿਤਰਰਥਾ ਤੋਂ ਸਤ੍ਯਰਥਾ, ਸਤ੍ਯਰਥਾ ਤੋਂ ਲੋਮਪਾਦਾ, ਲੋਮਪਾਦਾ ਤੋਂ ਚਤੁਰੰਗਾ, ਚਤੁਰੰਗਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਥੁਲਾਕਸ਼ਾ। ਪ੍ਰਥੁਲਾਕਸ਼ਾ ਤੋਂ ਕਾਂਪੋ, ਕਾਂਪੋ ਤੋਂ ਹਰਿਆੰਗਕਾ, ਹਰਿਆੰਗਕਾ ਤੋਂ ਭਦਰਰਥਾ, ਭਦਰਰਥਾ ਤੋਂ ਬ੍ਰਿਹਤਕਰਮਾ। ਬ੍ਰਿਹਤਕਰਮਾ ਤੋਂ ਬ੍ਰਿਹਤਭਾਨੂ, ਬ੍ਰਿਹਤਭਾਨੂ ਤੋਂ ਬ੍ਰਿਹਾਤਮਵਾਨ, ਬ੍ਰਿਹਾਤਮਵਾਨ ਤੋਂ ਜਯਦਰਥ, ਜਯਦਰਥ ਤੋਂ ਬ੍ਰਿਹਦਰਥ। ਬ੍ਰਿਹਦਰਥ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵਜਿਤ, ਵਿਸ਼ਵਜਿਤ ਤੋਂ ਕਰਣਾ, ਕਰਣਾ ਤੋਂ ਵ੍ਰਿਸ਼ਸੇਨਾ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਸੇਨਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਥੁਸੇਨਾ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਪੁਰੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਅਗਨੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੁਰੁ ਤੋਂ ਜਨਮੇਜਯਾ ਹੋਇਆ, ਜਨਮੇਜਯਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨਨਤਾ, ਪ੍ਰਾਚੀਨਨਤਾ ਤੋਂ ਮਨਸਯੁ, ਮਨਸਯੁ ਤੋਂ ਵੀਤਮਯਾ। ਵੀਤਮਯਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁੰਧੂ, ਸ਼ੁੰਧੂ ਤੋਂ ਬਹੁਵਿਧਾ, ਬਹੁਵਿਧਾ ਤੋਂ ਸੰਯਾਤੀ, ਸੰਯਾਤੀ ਤੋਂ ਰਹੋਵਾਦੀ। ਰਹੋਵਾਦੀ ਤੋਂ ਭਦਰਾਸ਼ਵ, ਭਦਰਾਸ਼ਵ ਦੇ ਦਸ ਪੁੱਤਰ: ਰਚੇਯੁ, ਕ੍ਰਿਸ਼ੇਯੁ, ਸਨਨਤੇਯੁ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ। ਘ੍ਰਿਤੇਯੁ, ਚਿਤੇਯੁ, ਸਥੰਡਿਲੇਯੁ, ਧਰਮੋਯੁ, ਸਨਨਤੇਯੁ, ਕ੍ਰਿਚੇਯੁ, ਤੇ ਮਤਿਨਾਰਕਾ। ਤੰਸੁਰੋਘਾ, ਪ੍ਰਤਿਰਥ, ਪੁਰਸਤ, ਤੇ ਮਤਿਨਾਰਕਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ; ਪ੍ਰਤਿਰਥ ਤੋਂ ਕਣਵਾ, ਕਣਵਾ ਤੋਂ ਮੇਧਾਤਿਥੀ। ਤੰਸੁਰੋਘਾ ਤੋਂ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ: ਦੁਸ਼ਮੰਤਾ, ਪ੍ਰਵੀਰਕਾ, ਸੁਮੰਤਾ, ਅਨਯੋ, ਤੇ ਵੀਰ; ਦੁਸ਼ਮੰਤਾ ਤੋਂ ਭਰਤਾ ਹੋਇਆ। ਭਰਤਾ — ਭਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ — ਜਿਸਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ ਚਲਿਆ; ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਦੇ ਰੁਸਵੇ ਵਿਚ ਭਰਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਮਰੁਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਲਿਆ ਗਿਆ; ਭਰਦਵਾਜ ਨੇ ਯਜਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਤਥਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ। ਵਿਤਥਾ ਨੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤੇ: ਸੁਹੋਤ੍ਰਾ, ਸੁਹੋਤਾਰਾ, ਗਯਾ, ਗਰਭਾ, ਤੇ ਕਪਿਲਾ। ਕਪਿਲਾ — ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ — ਤੇ ਸੁਕੇਤੁ, ਇਹ ਦੋ ਪੁੱਤਰ; ਕਉਸ਼ਿਕਾ ਤੇ ਗ੍ਰਿਤਸਪਤੀ, ਇਹ ਗ੍ਰਿਤਸਪਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ। ਕਾਸੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖਸ਼ਤਰੀ, ਤੇ ਵੈਸ਼ — ਇਹ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਧਨਵੰਤਰੀ ਹੋਇਆ, ਧਨਵੰਤਰੀ ਤੋਂ ਕੇਤੁਮਾਨ। ਕੇਤੁਮਾਨ ਤੋਂ ਹੇਮਰਥਾ, ਹੇਮਰਥਾ ਤੋਂ ਦਿਵੋਦਾਸਾ, ਦਿਵੋਦਾਸਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਤਰਦਨਾ, ਪ੍ਰਤਰਦਨਾ ਤੋਂ ਭਰਗਵਤਸਾ। ਵਤਸਾ ਤੋਂ ਅਨਰਕਾ, ਅਨਰਕਾ ਤੋਂ ਖੇਮਕਾ, ਖੇਮਕਾ ਤੋਂ ਵਰਸ਼ਕੇਤੁ, ਵਰਸ਼ਕੇਤੁ ਤੋਂ ਵਿਭੂ। ਵਿਭੂ ਤੋਂ ਅਨਰਤਾ, ਵਿਭੂ ਤੋਂ ਸੁਕੁਮਾਰਕਾ, ਸੁਕੁਮਾਰਕਾ ਤੋਂ ਸਤ੍ਯਕੇਤੁ, ਵਤਸਕਾ ਤੋਂ ਵਤਸਭੂਮੀ। ਸੁਹੋਤ੍ਰਾ ਤੋਂ ਬ੍ਰਿਹਤ, ਬ੍ਰਿਹਤ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ: ਅਜਮੀਢਾ, ਦਵਿਮੀਢਾ, ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁਰੁਮੀਢਾ। ਅਜਮੀਢਾ ਤੇ ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜਹਨੂ ਹੋਇਆ; ਜਹਨੂ ਤੋਂ ਅਜਕਾਸ਼ਵਾ ਤੇ ਬਲਾਕਾਸ਼ਵਾ, ਬਲਾਕਾਸ਼ਵਾ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ। ਬਲਾਕਾਸ਼ਵਾ ਤੋਂ ਕੁਸ਼ਿਕਾ, ਕੁਸ਼ਿਕਾ ਤੋਂ ਗਾਧੀ (ਇੰਦਰਕਾ), ਗਾਧੀ ਦੀ ਧੀ ਸਤ੍ਯਵਤੀ, ਤੇ ਗਾਧੀ ਦਾ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ: ਦੇਵਰਾਤਾ, ਕਟਿਮੁਖਾ, ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਫਾ, ਅਸ਼ਟਕਾ, ਤੇ ਅਜਮੀਢਾ ਤੋਂ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ। ਨੀਲਿਨੀ ਤੋਂ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸੁਸ਼ਾਂਤੀ ਤੋਂ ਪੁਰੁਜਾਤੀ, ਪੁਰੁਜਾਤੀ ਤੋਂ ਵਾਹਿਆਸ਼ਵਾ, ਵਾਹਿਆਸ਼ਵਾ ਤੋਂ ਪੰਜ ਰਾਜੇ। ਮੁਕੁਲਾ, ਸ੍ਰੰਜਯਾ, ਰਾਜਾ ਬ੍ਰਿਹਦਿਸ਼ੁ, ਯਵੀਨਰਾ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਮਿਲਾ — ਇਹ ਪਾਂਚਾਲ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜੇ ਹਨ। ਮੁਕੁਲਾ ਤੋਂ ਮੌਕੁਲਿਆ, ਖੇਤ-ਜਾਤ ਵੰਸ਼; ਮੁਕੁਲਾ ਤੋਂ ਚੰਚਾਸ਼ਵਾ, ਚੰਚਾਸ਼ਵਾ ਤੋਂ ਜੋੜਾ। ਦਿਵੋਦਾਸਾ ਤੇ ਅਹਲਿਆ, ਅਹਲਿਆ ਤੋਂ ਸ਼ਰਦਵਤ; ਸ਼ਤਾਨੰਦ ਤੋਂ ਸਤ੍ਯਧ੍ਰਿਤੀ, ਮਿਥੁਨਾ ਤੋਂ ਵੰਸ਼ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਦਿਵੋਦਾਸਾ ਤੋਂ ਕ੍ਰਿਪਾ ਤੇ ਕ੍ਰਿਪੀ, ਮੈਤ੍ਰੇਯਾ ਤੋਂ ਸੋਮਪਾਸ; ਸ੍ਰੰਜਯਾ ਤੋਂ ਪਾਂਚਧਨੁ, ਸੋਮਦੱਤਾ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ। ਸੋਮਦੱਤਾ ਤੋਂ ਸਹਦੇਵ, ਸਹਦੇਵ ਤੋਂ ਸੋਮਕਾ, ਸੋਮਕਾ ਤੋਂ ਜੰਤੁ, ਜੰਤੁ ਤੋਂ ਪ੍ਰਿਸ਼ਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਗਨੀ ਨੇ ਪੁਰਾਣਕਾਲ ਦੇ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਬੜੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਾਈ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਜਿਆਂ, ਯੋਗੀਆਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸਦਾ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਦੀ ਹੈ।