ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਕੁਹੁਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਧ੍ਰਸ਼्णੁ ਸੀ। ਧ੍ਰਸ਼्णੁ ਤੋਂ ਧ੍ਰਤੀ ਜਨਮਿਆ, ਅਤੇ ਧ੍ਰਤੀ ਤੋਂ ਕਪੋਤਰੋਮ। ਕਪੋਤਰੋਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤਿੱਤਿਰੀ ਹੋਇਆ। ਤਿੱਤਿਰੀ ਤੋਂ ਨਰਾ, ਅਤੇ ਨਰਾ ਤੋਂ ਚੰਦਨਦੁੰਦੁਭੀ। ਚੰਦਨਦੁੰਦੁਭੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪੁਨਰਵਸੁ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਆਹੁਤੀ ਜਨਮਿਆ। ਆਹੁਤੀ ਤੋਂ ਆਹੁਕ, ਆਹੁਕ ਤੋਂ ਦੇਵਕਾ, ਅਤੇ ਦੇਵਕਾ ਤੋਂ ਉਗ੍ਰਸੇਨਾ ਹੋਇਆ। ਦੇਵਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇਵਵਾਨ ਅਤੇ ਉਪਦੇਵ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਭੈਣਾਂ ਵਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ: ਦੇਵਕੀ, ਸ਼੍ਰੁਤੇਵੀ, ਮਿਤ੍ਰਦੇਵੀ, ਯਸ਼ੋਧਰਾ, ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ, ਸਤ੍ਯਦੇਵੀ, ਅਤੇ ਸੁਰਾਪੀ। ਉਗ੍ਰਸੇਨਾ ਦੇ ਨੌਂ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੰਸਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ। ਬਾਕੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸਨ: ਨਯਗ੍ਰੋਧਾ, ਸੁਨਾਮਾ, ਕਂਕਾ, ਸ਼ਂਕੁ, ਸੁਤਨੂ, ਆਸ਼ਟਰਪਾਲਾ, ਯੁੱਧਮੁਸ਼ਟੀ, ਅਤੇ ਸੁਮੁਸ਼ਟਿਕਾ। ਭਜਮਾਨਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਥਮੁਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਦੂਰਥਾ ਹੋਏ। ਵਿਦੂਰਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾਧਿਦੇਵ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰ ਹੋਏ। ਰਾਜਾਧਿਦੇਵ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ: ਸ਼ੋਣਾਸ਼ਵ ਅਤੇ ਸ਼੍ਵੇਤਵਾਹਨ। ਸ਼ੋਣਾਸ਼ਵ ਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ: ਸ਼ਮੀ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਜਿਤ, ਆਦਿ। ਸ਼ਮੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਤਿਕਸ਼ੇਤਰ, ਪ੍ਰਤਿਕਸ਼ੇਤਰ ਤੋਂ ਭੋਜਕਾ, ਭੋਜਕਾ ਤੋਂ ਹ੍ਰਦਿਕਾ, ਅਤੇ ਹ੍ਰਦਿਕਾ ਦੇ ਦਸ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ: ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ, ਸ਼ਤਧਨਵਾ, ਦੇਵਾਰਹ, ਭੀਸ਼ਣ, ਆਦਿ। ਦੇਵਾਰਹ ਤੋਂ ਕੰਬਲਵਰਹਿਰਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਅਸਮੌਜਸ। ਅਸਮੌਜਸ ਤੋਂ ਸੁਦੰਸ਼ਟ੍ਰਾ, ਸੁਵਾਸਾ, ਅਤੇ ਧ੍ਰਸ਼ਟਾ ਜਨਮਿਆ। ਧ੍ਰਸ਼ਟਾ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਗਾਂਧਾਰੀ ਅਤੇ ਮਾਦ੍ਰੀ ਬਣੀਆਂ। ਗਾਂਧਾਰੀ ਤੋਂ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ, ਮਾਦ੍ਰੀ ਤੋਂ ਯੁਧਾਜਿਤ। ਧ੍ਰਸ਼ਟਾ ਤੋਂ ਅਨਮਿਤ੍ਰਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਨੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਦੇਵਮੀਢੁਸ਼ਾ। ਅਨਮਿਤ੍ਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਿਘਨਾ, ਨਿਘਨਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਸੇਨਕਾ। ਪ੍ਰਸੇਨਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੇਨਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਸਯਮੰਤਕ ਮਣੀ ਮਿਲੀ। ਜਦ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਇੱਕ ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮਣੀ ਲੈ ਗਇਆ। ਜਾਮਬਵਤ ਨੇ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਅਤੇ ਹਰੀ ਨੇ ਜਾਮਬਵਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਹਰੀ ਨੇ ਮਣੀ ਅਤੇ ਜਾਮਬਵਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਦਵਾਰਕਾ ਨਗਰ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਸ਼ਤਧਨਵਾ ਨੇ ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਸ਼ਤਧਨਵਾ ਨੂੰ ਮਾਰਕੇ ਮਣੀ ਲੈ ਲਈ ਅਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਮਣੀ ਅਕ੍ਰੂਰ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਜਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ 'ਤੇ ਝੂਠਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਉਣਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਸਤ੍ਯਭਾਮਾ, ਹਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀ। ਅਨਮਿਤ੍ਰਾ ਤੋਂ ਸ਼ਿਨੀ, ਸ਼ਿਨੀ ਤੋਂ ਸਤ੍ਯਕਾ, ਸਤ੍ਯਕਾ ਤੋਂ ਸਾਤ੍ਯਕੀ, ਯੁਯੁਧਾਨਾ ਤੋਂ ਹੁਨੀ। ਧੁਨੇਰੀ ਯੁਗੰਧਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਵਾਹਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਯੁਧਾਜਿਤ ਬਣਿਆ; ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਿਸ਼ਭਾ ਅਤੇ ਖੇਤਰਕਾ, ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਭਾ ਤੋਂ ਸ੍ਵਫਲਕਾ। ਸ੍ਵਫਲਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਕ੍ਰੂਰ, ਅਕ੍ਰੂਰ ਤੋਂ ਸੂਧਨਵਕਾ; ਸ਼ੂਰ ਤੋਂ ਵਸੁਦੇਵ ਆਦਿ ਜਨਮੇ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥਾ ਪਾਂਡੁ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਬਣੀ। ਧਰਮ ਤੋਂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਪਾਂਡੁ ਨੂੰ ਜਨਮਿਆ; ਵਾਯੂ ਤੋਂ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ (ਭੀਮ) ਕੁੰਤੀ ਨੂੰ; ਇੰਦ੍ਰ ਤੋਂ ਧਨੰਜਯ (ਅਰਜੁਨ); ਅਤੇ ਮਾਦ੍ਰੀ ਤੋਂ ਨਕੁਲ ਤੇ ਸਾਹਦੇਵ। ਵਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਰੋਹਿਨੀ ਤੋਂ ਰਾਮਾ, ਸਾਰਣਾ, ਅਤੇ ਦੁਰਗਮਾ; ਵਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਦੇਵਕੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਸੇਨਕਾ ਜਨਮਿਆ। ਫਿਰ ਕੀਰਤਿਮਾਨ, ਭਦ੍ਰਸੇਨਾ, ਜਾਰੁਖਿਆ, ਵਿਸ਼ਨੁਦਾਸਕਾ, ਭਦ੍ਰਦੇਹਾ, ਅਤੇ ਕੰਸਾ—ਇਹ ਛੇ ਭ੍ਰੂਣ ਕੰਸਾ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ ਬਲਰਾਮ, ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਸੁਭਦ੍ਰਾ, ਚਾਰੁਦੇਸ਼ਨਾ, ਸ਼ਾਮਬਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਜਾਮਬਵਤੀ ਤੋਂ ਜਨਮੇ। ਅਗਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਕਸ਼੍ਯਪ ਵਸੁਦੇਵ ਬਣਿਆ, ਅਤੇ ਦੇਵਕੀ ਮਹਾਨ ਆਦਿਤੀ ਸੀ; ਵਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਦੇਵਕੀ ਤੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਤਪਸਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ। ਉਹ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ, ਅਧਰਮ ਦੀ ਨਸ਼ਟ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਖੀ, ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਦਬਾਈ ਲਈ ਜਨਮਿਆ। ਰੁਕਮੀਣੀ, ਸਤ੍ਯਭਾਮਾ, ਸਤ੍ਯਾ, ਨਗਨਜਿਤੀ, ਗਾਂਧਾਰੀ, ਲਕਸ਼ਮਣਾ, ਮਿਤ੍ਰਵਿੰਦਾ, ਕਾਲਿੰਦੀ, ਜਾਮਬਵਤੀ, ਸੁਸ਼ੀਲਾ, ਮਾਦ੍ਰੀ, ਕੌਸ਼ਲਿਆ, ਵਿਜਯਾ, ਜਯਾ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਸੋਲ੍ਹ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਣੀਆਂ ਸਨ। ਰੁਕਮੀਣੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨਾ ਆਦਿ, ਸਤ੍ਯਭਾਮਾ ਤੋਂ ਭੀਮ ਆਦਿ, ਜਾਮਬਵਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮਬਾ ਆਦਿ; ਕੁਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਅੱਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨਾ ਅਤੇ ਵੈਦਰਭੀ ਤੋਂ ਅਨਿਰੁੱਧ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਸੀ। ਅਨਿਰੁੱਧ ਤੋਂ ਵਜ੍ਰਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਯਾਦਵ ਜਨਮੇ। ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਸੀ, ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰੀ ਨੇ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ; ਹਰੀ ਮਨੁੱਖ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਕਰਮ ਦੀ ਵ੍ਯਵਸਥਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਸਤ ਲਈ ਬਾਰ੍ਹ ਯੁੱਧ ਹੋਏ; ਪਹਿਲਾ ਨਰਸਿੰਘ ਯੁੱਧ, ਦੂਜਾ ਵਾਮਨ ਦਾ ਯੁੱਧ। ਫਿਰ ਵਾਰਾਹਾ ਦਾ ਯੁੱਧ, ਚੌਥਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਥਨ; ਤਾਰਕਾਮਯ ਯੁੱਧ, ਛੇਵਾਂ ਆਜੀਵਕ ਯੁੱਧ। ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਯੁੱਧ, ਅੰਧਕ ਦਾ ਵਧ, ਨੌਂਵਾਂ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਵਧ; ਹਲਾਹਲ ਦੀ ਹਾਰ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਭਿਆਨਕ ਕੋਲਾਹਲ ਯੁੱਧ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਨਰਸਿੰਘ ਨੇ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਫਾੜ ਕੇ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ। ਦੇਵ-ਦਾਨਵ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਵਾਮਨ, ਕਸ਼੍ਯਪ ਅਤੇ ਆਦਿਤੀ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਬਲੀ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ ਮਹੇਂਦ੍ਰ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦਿੱਤਾ। ਵਾਰਾਹਾ ਨੇ ਹਿਰਣਯਾਕਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ; ਸੁਰਗਣਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਭਾਰ ਲਿਆ। ਮੰਦਰ ਪਹਾੜੀ ਨੂੰ ਮਥਨੀ ਤੇ ਵਾਸੁਕੀ ਨੂੰ ਰੱਸੀ ਬਣਾਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ churn ਕਰਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।