ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਕਰਤਵੀਰਯ ਦਾ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਕਦੇ ਵੀ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਦੀ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਅਸਲ ਵਿਚ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ ਰਾਜਾ ਕਰਤਵੀਰਯ ਵਾਲੀ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਿਆ। ਕਰਤਵੀਰਯ ਨੇ ਯਜਨਾਂ, ਦਾਨ, ਤਪੱਸਿਆ, ਵੀਰਤਾ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਵੱਡੀ ਮਹਾਨਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜ ਸਭ ਤੋਂ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਮਹਾਨ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸਨ: ਸੂਰਸੇਨ, ਸੂਰ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟੋਕਤ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਜਯਧਵਜ। ਜਯਧਵਜ ਤੋਂ ਤਾਲ-ਜੰਘਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਤਾਲ-ਜੰਘਾ ਤੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਇੱਥੋਂ ਹੈਹਯ ਵੰਸ਼ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ, ਭੋਜ ਅਤੇ ਅਵੰਤੀ ਵੀ ਬਣੀਆਂ। ਵੀਤਿਹੋਤ੍ਰ ਅਤੇ ਸ਼ੌਂਡਿਕੇਅ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਨਮੇ। ਵੀਤਿਹੋਤ੍ਰ ਤੋਂ ਅਨੰਤ, ਅਤੇ ਅਨੰਤ ਤੋਂ ਰਾਜਾ ਦੁਰਜਯਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕ੍ਰੋਸ਼ਟੁ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖੁਦ ਹਰੀ ਜਨਮੇ। ਕ੍ਰੋਸ਼ਟੁ ਤੋਂ ਵ੍ਰਜਿਨੀਵਾਨ, ਫਿਰ ਵ੍ਰਜਿਨੀਵਾਨ ਤੋਂ ਸ੍ਵਾਹਾ। ਸ੍ਵਾਹਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰੁਸ਼ਦਗੁ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਚਿਤ੍ਰਸਥ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਸ਼ਸ਼ਵਿੰਦੁ, ਫਿਰ ਚਿਤ੍ਰਰਥ ਅਤੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਚਕਵਰਤੀ ਰਾਜਾ ਹੋਏ। ਸ਼ਸ਼ਵਿੰਦੁ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ—ਸਾਰੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਸੁੰਦਰ, ਧਨ-ਧਾਨ ਅਤੇ ਉਰਜਾਵਾਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਿਥੁਸ਼ਰਵਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਯਜ੍ਞਕ, ਉਸ ਤੋਂ ਉਸ਼ਨਾ, ਅਤੇ ਉਸ਼ਨਾ ਤੋਂ ਤਿਤਿਕਸ਼ੁ ਹੋਇਆ। ਤਿਤਿਕਸ਼ੁ ਤੋਂ ਮਰੁੱਤ, ਫਿਰ ਕੰਬਲਵਰਹਿਸ਼; ਉਸ ਤੋਂ ਪੰਜਾਹ ਸੁਵਰਨ ਕਵਚਧਾਰੀ ਪੁੱਤਰ, ਰੁਕਮੇਸ਼ੁ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥੁਰੁਕਮਕਾ ਹੋਏ। ਹਵਿਰਜ੍ਯਾਮਘਾ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਜ੍ਯਾਮਘਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਜ੍ਯਾਮਘਾ ਅਤੇ ਸੇਵਿਆ ਤੋਂ ਵਿਦਰਭਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਉਸ਼ਿਕ ਸੀ। ਲੋਮਪਾਦ ਤੋਂ ਕ੍ਰਥਾ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਕ੍ਰਥਾ ਤੋਂ ਕ੍ਰਿਤੀ। ਲੋਮਪਾਦ ਤੋਂ ਕਉਸ਼ਿਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਚਿਦੀ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਚੈਦ੍ਯ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਚੱਲੀ। ਕ੍ਰਥਾ ਤੋਂ ਵਿਦਰਭਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ: ਕੁੰਤੀ, ਅਤੇ ਕੁੰਤੀ ਤੋਂ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕਾ; ਉਸ ਤੋਂ ਨਿਧ੍ਰਿਤੀ; ਫਿਰ ਵਿਦੂਰਥਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਦਰਕਾ ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਸ਼ਾਰ੍ਹਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵ੍ਯੋਮ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਜੀਮੂਤ; ਜੀਮੂਤ ਤੋਂ ਵਿਕਲ, ਅਤੇ ਵਿਕਲ ਤੋਂ ਭੀਮਰਥਾ। ਭੀਮਰਥਾ ਤੋਂ ਨਵਰਥਾ, ਫਿਰ ਦ੍ਰਿੜਰਥਾ; ਦ੍ਰਿੜਰਥਾ ਤੋਂ ਸ਼ਕੁੰਤੀ, ਅਤੇ ਸ਼ਕੁੰਤੀ ਤੋਂ ਕਰੰਭਕਾ। ਕਰੰਭਕਾ ਤੋਂ ਦੇਵਲਾਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇਵਕ੍ਸ਼ੇਤਰ; ਉਸ ਤੋਂ ਮਧੁਰ, ਅਤੇ ਮਧੁਰ ਤੋਂ ਦ੍ਰਵਰਸਾ। ਦ੍ਰਵਰਸਾ ਤੋਂ ਪੁਰੁਹੁਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜੰਤੁ; ਜੰਤੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਗੁਣੀ ਸੀ, ਜੋ ਯਾਦਵ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਾਤ੍ਵਤ ਹੋਇਆ। ਭਜਮਾਨਾ ਤੋਂ ਵਾਹਿਆ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਕ੍ਰਿਮੀ ਅਤੇ ਨਿਮੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਦੇਵਾਵ੍ਰਿਧਾ ਤੋਂ ਵਭ੍ਰੁ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਦੂਰੋਂ ਗੁਣ ਸੁਣਦੇ ਹਾਂ, ਤਿਵੇਂ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਵੀ। ਵਭ੍ਰੁ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਅਤੇ ਦੇਵਾਵ੍ਰਿਧਾ ਵੀ ਦੇਵਾਂ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਵਭ੍ਰੁ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਸਾਰੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਭਗਤ: ਕੁਹੁਰਾ, ਭਜਮਾਨਾ, ਸ਼ਿਨੀ ਅਤੇ ਕੰਬਲਵਰਹਿਸ਼। ਕੁਹੁਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧ੍ਰਿਸ਼ਣੁ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਣੁ ਦਾ ਧ੍ਰਿਤੀ। ਧ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਕਪੋਤਰੋਮ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤਿੱਤਿਰੀ। ਤਿੱਤਿਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਰਾ, ਨਰਾ ਦਾ ਚੰਦਨਦੁੰਦੁਭੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਪੁਨਰਵਸੁ, ਅਤੇ ਆਹੁਕੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆਹੁਤੀ। ਆਹੁਕਾ ਤੋਂ ਦੇਵਕਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਉਗ੍ਰਸੇਨਾ। ਦੇਵਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇਵਵਾਨ ਅਤੇ ਉਪਦੇਵ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਭੈਣਾਂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ: ਦੇਵਕੀ, ਸ਼੍ਰੁਤਦੇਵੀ, ਮਿਤ੍ਰਦੇਵੀ, ਯਸ਼ੋਧਰਾ, ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ, ਸਤ੍ਯਦੇਵੀ, ਅਤੇ ਸੁਰਾਪੀ। ਉਗ੍ਰਸੇਨਾ ਦੇ ਨੌ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੰਸਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ। ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਸਨ: ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਾ, ਸੁਨਾਮਾ, ਕੰਕਾ, ਸ਼ੰਕੁ (ਰਾਜਾ), ਸੁਤਨੂ, ਆਸ਼ਟਰਪਾਲ, ਯੁੱਧਮੁਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਸੁਮੁਸ਼ਟਿਕਾ। ਭਜਮਾਨਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਥਮੁਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਦੂਰਥਾ ਸੀ। ਵਿਦੂਰਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾਧਿਦੇਵ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰ ਹੋਏ। ਰਾਜਾਧਿਦੇਵ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ: ਸ਼ੋਣਾਸ਼ਵਾ ਅਤੇ ਸ਼੍ਵੈਤਵਾਹਨਾ। ਸ਼ੋਣਾਸ਼ਵਾ ਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ: ਸ਼ਮੀ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਜਿਤ ਆਦਿ ਹੋਏ। ਸ਼ਮੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਸ਼ੇਤਰ, ਉਸ ਤੋਂ ਭੋਜਕਾ। ਭੋਜਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹ੍ਰਦਿਕਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਦਸ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ: ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ, ਸ਼ਤਧਨਵਾ, ਦੇਵਾਰ੍ਹਾ, ਭੀਸ਼ਣ ਆਦਿ। ਦੇਵਾਰ੍ਹਾ ਤੋਂ ਕੰਬਲਵਰਹਿਰਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਅਸਮੌਜਸ। ਅਸਮੌਜਸ ਤੋਂ ਸੁਦੰਸ਼ਟ੍ਰਾ, ਸੁਵਾਸਾ ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਾ ਹੋਏ। ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਾ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਗਾਂਧਾਰੀ ਅਤੇ ਮਾਦਰੀ ਸਨ। ਗਾਂਧਾਰੀ ਤੋਂ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ, ਮਾਦਰੀ ਤੋਂ ਯੁਧਾਜਿਤ। ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਾ ਤੋਂ ਅਨਮਿਤ੍ਰਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਨੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਦੇਵਮੀਢੁਸ਼ਾ। ਅਨਮਿਤ੍ਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਿਘਨਾ, ਨਿਘਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਸੇਨਕਾ। ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੇਨਾ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਸਿਆਮੰਤਕ ਮਣੀ ਮਿਲੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਸਨ, ਇੱਕ ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਮਣੀ ਲੈ ਲਈ। ਜਾਮਬਵਤ ਨੇ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਹਰੀ ਨੇ ਜਾਮਬਵਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਮਣੀ ਅਤੇ ਜਾਮਬਵਤੀ ਮਿਲੀਆਂ, ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੁਆਰਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਮਣੀ ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਸ਼ਤਧਨਵਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਸ਼ਤਧਨਵਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਮਣੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਉਸ ਨੇ ਮਣੀ ਅਕ੍ਰੂਰ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਲੱਗੀ ਝੂਠੀ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਨੂੰ ਸੁਵਰਗ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਸਤਭਾਮਾ, ਜੋ ਹਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਆ ਸੀ, ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀ। ਅਨਮਿਤ੍ਰਾ ਤੋਂ ਸ਼ਿਨੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਸਤ੍ਯਕਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਸਾਤ੍ਯਕੀ, ਅਤੇ ਯੁਯੁਧਾਨ ਤੋਂ ਹੁਣੀ ਹੋਇਆ। ਧੁਨੇਰੀ ਯੁਗੰਧਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ੍ਵਾਹਯਾ ਸੀ, ਜੋ ਯੁਧਾਜਿਤ ਬਣਿਆ; ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਋ਸ਼ਭ ਅਤੇ ਖੇਤ੍ਰਕਾ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਋ਸ਼ਭ ਤੋਂ ਸ੍ਵਫਲਕਾ। ਸ੍ਵਫਲਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਕ੍ਰੂਰ, ਉਸ ਤੋਂ ਸੂਧਨਵਕਾ। ਸ਼ੂਰ ਤੋਂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥਾ ਪਾਂਡੂ ਦੀ ਪ੍ਰਿਆ ਬਣੀ।