ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੇ ਗੱਲ ਹੈ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਮਧਸਥਤਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਸ਼ਨਸ ਨੇ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਅੰਗੀਰਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਸੋਮਾ ਦੇ ਗੁਰੂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਤਾਰਾ ਗਰਭਵਤੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਬੱਚਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਭ੍ਰੂਣ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ, ਉਚਾਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਸੋਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬੁਧਾ ਸੋਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪੁਰੂਰਵਸ ਹੋਇਆ। ਉਰਵਸ਼ੀ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਉਤਰ ਆਈ, ਨੇ ਪੁਰੂਰਵਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਤੀ ਚੁਣਿਆ। ਪੁਰੂਰਵਸ ਨੇ ਉਰਵਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪੰਦਰਾਂ (15) ਸਾਲ, ਫਿਰ ਪੰਜ, ਛੇ, ਸੱਤ, ਅੱਠ, ਦਸ, ਅਤੇ ਅੱਠ ਸਾਲ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸਾਥੀ ਵਜੋਂ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਇਆ। ਆਰੰਭ ਵਿਚ ਇੱਕ ਹੀ ਅੱਗ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਤ੍ਰੈ-ਵਿਧ ਰਿਤੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਪੁਰੂਰਵਸ, ਜੋ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਰਵਸ਼ੀ ਤੋਂ ਆਯੁ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਾਯੁ, ਅਸ਼ਵਾਯੁ, ਧਨਾਯੁ, ਧ੍ਰਿਤਿਮਾਨ, ਵਸੁ, ਦਿਵਿਜਾਤਾ, ਅਤੇ ਸ਼ਤਾਯੁ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਜੋ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਬਲ ਦੇ ਧਨੀ ਸਨ। ਆਯੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੁਸ਼ਾ ਸੀ; ਵ੍ਰਿਦ੍ਹਸ਼ਰਮਨ, ਰਾਜੀ, ਦਰਭਾ, ਵਿਪਾਪਮਾ, ਅਤੇ ਪੰਚਾਗਨਯਾ ਵੀ ਹੋਏ। ਰਾਜੀ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਰਾਜੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਜੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਖੁਦ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਜੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਮੰਦ ਇਰਾਦਿਆਂ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਦਾ ਰਾਜ ਲੈ ਲਿਆ। ਗੁਰੂ ਨੇ ਗ੍ਰਹ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਰਿਤੀ ਕਰਕੇ, ਰਾਜ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦਿੱਤਾ, ਰਾਜੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਨਹੁਸ਼ਾ ਦੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ: ਯਤੀ, ਯਯਾਤੀ, ਉਦਭਵ, ਪੰਚਕ, ਸ਼ਰਯਾਤੀ, ਅਤੇ ਮੇਘਪਾਲਕ। ਯਤੀ, ਨੌਜਵਾਨ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ। ਸ਼ੁਕ੍ਰਾ ਦੀ ਧੀ ਦੇਵਯਾਨੀ, ਯਯਾਤੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ। ਵ੍ਰਸ਼ਪर्वਨ ਦੀ ਧੀ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਯਯਾਤੀ ਨੂੰ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਦਿੱਤੇ; ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਯਦੁ ਅਤੇ ਤੁਰਵਸੁ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਤੋਂ, ਦ੍ਰੁਹਯੁ, ਅਨੁ, ਅਤੇ ਪੂਰੁ ਪੈਦਾ ਹੋਏ; ਇਹਨਾਂ ਵਿਚ ਯਦੁ ਅਤੇ ਪੂਰੁ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਵੰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ। ਅਗਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਯਦੁ ਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਾਹਸਰਜਿਤ ਸੀ; ਸਾਹਸਰਜਿਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੀਲਾਂਜਿਕਾ, ਰਧੁ, ਕ੍ਰੋਸ਼ਟੁ, ਅਤੇ ਸ਼ਤਜਿਤ ਸਨ।" ਸ਼ਤਜਿਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੈਹਯਾ, ਰੇਣੁਹਯਾ, ਅਤੇ ਹਯਾ ਸਨ; ਹੈਹਯਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧਰਮਨੇਤ੍ਰਾ, ਅਤੇ ਧਰਮਨੇਤ੍ਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੰਹਨਾ। ਸੰਹਨਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹਿਮਾ, ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭਦ੍ਰਸੇਨਕਾ; ਭਦ੍ਰਸੇਨਾ ਤੋਂ ਦੁਰਗਮਾ, ਅਤੇ ਦੁਰਗਮਾ ਤੋਂ ਕਨਕਾ। ਕਨਕਾ ਤੋਂ ਕ੍ਰਿਤਵੀਰਿਆ, ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਤਾਗਨੀ, ਕਰਵੀਰਕਾ, ਅਤੇ ਚੌਥਾ ਕ੍ਰਿਤੌਜਾ; ਕ੍ਰਿਤਵੀਰਿਆ ਤੋਂ ਅਰਜੁਨ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਦੱਤਾ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਸੱਤ ਮਹਾਦੀਪਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ, ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਂਹਾਂ, ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਅਜੈਯਤਾ ਦਿਤੀ। ਪਰ ਅਧਰਮ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਹੱਥ ਹੋਣੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸੀ; ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਯਜਨ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਰਾਜ ਵਿਚ ਕਦੇ ਧਨ ਦੀ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਆਈ; ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਕਦੇ ਵੀ ਕਾਰਤਵੀਰਿਆ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਯਜਨ, ਦਾਨ, ਤਪ, ਸ਼ੂਰਤਾ, ਅਤੇ ਗਿਆਨ—ਕਾਰਤਵੀਰਿਆ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪੰਜ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ: ਸੂਰਸੇਨਾ, ਸੂਰ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟੋਕਤਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਅਤੇ ਜਯਧਵਜ। ਜਯਧਵਜ ਤੋਂ ਤਾਲ-ਜੰਘਾ, ਅਤੇ ਤਾਲ-ਜੰਘਾ ਤੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ; ਹੈਹਯਾਂ ਦੀ ਪੰਜ ਵੰਸ਼ਾਂ, ਭੋਜਾ ਅਤੇ ਅਵੰਤੀ ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਵੀਤਿਹੋਤ੍ਰਾ ਅਤੇ ਸ਼ੌਣਡਿਕੇਆ ਵੱਖਰੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ; ਵੀਤਿਹੋਤ੍ਰਾ ਤੋਂ ਅਨੰਤਾ, ਅਤੇ ਅਨੰਤਾ ਤੋਂ ਰਾਜਾ ਦੁਰਜਯਾ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਕ੍ਰੋਸ਼ਟੁ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਹਰੀ ਖੁਦ ਜਨਮਿਆ; ਕ੍ਰੋਸ਼ਟੁ ਤੋਂ ਵ੍ਰਜਿਨੀਵਾਨ, ਅਤੇ ਵ੍ਰਜਿਨੀਵਾਨ ਤੋਂ ਸਵਾਹਾ। ਸਵਾਹਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰੁਸ਼ਦਗੁ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਚਿਤ੍ਰਸਥਾ; ਫਿਰ ਸ਼ਸ਼ਵਿੰਦੁ, ਚਿਤ੍ਰਰਥਾ, ਅਤੇ ਹਰੀ ਭਗਤ ਸਮਰਾਟ। ਸ਼ਸ਼ਵਿੰਦੁ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਸਭ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਸੁੰਦਰ, ਅਤੇ ਧਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਥੁਸ਼ਰਵਾ ਮੁਖੀ ਸੀ; ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਯਜਨਕਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉਸ਼ਨਾ, ਅਤੇ ਉਸ਼ਨਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤਿਤਿਕਸ਼ੁ। ਤਿਤਿਕਸ਼ੁ ਤੋਂ ਮਰੁੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਕੰਬਲਵਰਹਿਸ਼ਾ; ਪਚਾਸ ਪੁੱਤਰ, ਸੁਨਹਿਰੀ ਕਵਚ ਵਾਲੇ, ਰੁਕਮੇਸ਼ੁ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਥੁਰੁਕਮਕਾ। ਹਵਿਰਜਾਮਘਾ, ਪਾਪ ਨਾਸਕ, ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਜ੍ਯਾਮਘਾ, ਜੋ ਨਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ; ਜ੍ਯਾਮਘਾ ਅਤੇ ਸੇਵਿਆ ਤੋਂ ਵਿਦਰਭਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕੌਸ਼ਿਕਾ। ਲੋਮਪਾਦਾ ਤੋਂ ਕਰਥਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ; ਕਰਥਾ ਤੋਂ ਕ੍ਰਿਤੀ; ਲੋਮਪਾਦਾ ਤੋਂ ਕੌਸ਼ਿਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਚਿਦੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਚੈਦਿਆ ਰਾਜੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਰਥਾ ਤੋਂ ਵਿਦਰਭਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ; ਕੁੰਤੀ, ਅਤੇ ਕੁੰਤੀ ਤੋਂ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕਾ; ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕਾ ਤੋਂ ਨਿਧ੍ਰਿਤੀ; ਉਸ ਤੋਂ ਵਿਦੂਰਥਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਦਰਕਾ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਦਸ਼ਾਰਹਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵ੍ਯੋਮਾ; ਵ੍ਯੋਮਾ ਤੋਂ ਜੀਮੂਤਾ; ਜੀਮੂਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਕਲਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭੀਮਰਥਾ। ਭੀਮਰਥਾ ਤੋਂ ਨਵਰਥਾ, ਫਿਰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਰਥਾ; ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਰਥਾ ਤੋਂ ਸ਼ਕੁੰਤੀ, ਅਤੇ ਸ਼ਕੁੰਤੀ ਤੋਂ ਕਰੰਭਕਾ। ਕਰੰਭਕਾ ਤੋਂ ਦੇਵਲਾਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇਵਕਸ਼ੇਤ੍ਰਾ; ਦੇਵਕਸ਼ੇਤ੍ਰਾ ਤੋਂ ਮਧੁਰ, ਅਤੇ ਮਧੁਰ ਤੋਂ ਦ੍ਰਵਰਸਾ। ਦ੍ਰਵਰਸਾ ਤੋਂ ਪੁਰੁਹੁਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜੰਤੁ; ਜੰਤੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਗੁਣੀ, ਯਾਦਵ ਰਾਜਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਾਤ੍ਵਤਾ। ਭਜਾਮਾਨਾ ਤੋਂ ਵਾਹਿਆ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਕ੍ਰਮੀ, ਅਤੇ ਨਿਮੀ; ਦੇਵਾਵ੍ਰਿਦ੍ਹਾ ਤੋਂ ਵਭ੍ਰੁ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਦੂਰ ਤੋਂ ਗੁਣ ਸੁਣਦੇ ਹਾਂ, ਤਿਵੇਂ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਵੀ; ਵਭ੍ਰੁ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗਾ, ਅਤੇ ਦੇਵਾਵ੍ਰਿਦ੍ਹਾ ਵੀ। ਵਭ੍ਰੁ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਸਭ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਭਗਤ: ਕੁਹੁਰਾ, ਭਜਾਮਾਨਾ, ਸ਼ਿਨੀ, ਅਤੇ ਕੰਬਲਵਰਹਿਸ਼ਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਇਹ ਗਾਥਾ, ਰਾਜਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਅਤੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ, ਪਿਆਰ, ਯੁੱਧ, ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।