ਉਰੱਜਾ ਅਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਤੋਂ ਰਾਜਾ ਗਾਤਰਉਰਧਵਬਾਹੁਕ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸਵਨਾ, ਆਲਘੁ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ, ਸੁਤਪਾ ਅਤੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਪਾਵਕ, ਪਵਮਾਨਾ ਤੇ ਸ਼ੁਚਿ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ; ਸਵਾਹਾ ਨੇ ਅਗਨਿਜਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਅਗਨਿਸ੍ਵਾਤ, ਵਰਹਿਸ਼ਦ, ਅਨਗਨਿ ਅਤੇ ਸਾਗਨਿ ਭੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸਵਧਾ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਵੈਧਾਰਾ ਦੀ ਧੀ ਮੇਨਾ ਤੋਂ ਵੀ ਸੰਤਾਨ ਹੋਈ। ਹਿੰਸਾ, ਜੋ ਅਧਰਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਤਥਾ ਅਤੇ ਅਨ੍ਰਿਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਇਕ ਧੀ ਨਿਕ੍ਰਿਤੀ, ਭਯ ਅਤੇ ਨਰਕਾ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮਾਇਆ ਅਤੇ ਵੇਦਨਾ, ਇਹ ਜੋੜਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਮ੍ਰਿਤਯੂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵੇਦਨਾ ਤੋਂ ਰੌਰਵ ਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੁੱਖ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਮ੍ਰਿਤਯੂ ਤੋਂ ਰੋਗ, ਬੁਢਾਪਾ, ਸ਼ੋਕ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਕੋਪ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਰੋਣ ਨਾਲ ਰੁਦ੍ਰਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਉਸਦੇ ਰੋਣ ਤੋਂ ਪਿਆ। ਭਵਾ, ਸ਼ਰਵਾ, ਈਸ਼ਾਨ, ਪਸ਼ੁਪਤੀ, ਭੀਮ, ਉਗ੍ਰ ਅਤੇ ਮਹਾਦੇਵ—ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਦਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਰੋਸ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਤੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਹਿਮਾਵਤ ਦੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮੀ ਅਤੇ ਮੁੜ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ। ਨਾਰਦ ਆਦਿ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਪੂਜਾ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਆਏ, ਜੋ ਸਨਾਨ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਵਿਧੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਵਾਯੰਭੂ ਆਦਿ ਤੋਂ ਹੋਈ, ਵਿਣੁ ਆਦਿਕ ਦੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਨੁ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਆਮ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਆਚੁਤ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਮੂਹ ਸੰਗੀਤਾਂ ਨੂੰ "ਨਮਸ" ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਧਾਤ੍ਰ, ਵਿਧਾਤ੍ਰ, ਗੰਗਾ, ਯਮੁਨਾ ਅਤੇ ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਨੂੰ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਨਵੇਂ ਸਥਾਨ, ਸ਼ਕਤੀ, ਕੂਰਮਾ ਅਤੇ ਅਨੰਤਕਾ ਨੂੰ ਵੀ ਪੂਜੋ। ਧਰਤੀ, ਧਰਮ, ਗਿਆਨ, ਵੈਰਾਗ, ਸਰਵਭੌਮਤਾ, ਅਧਰਮ ਆਦਿ, ਕਮਲ ਦੇ ਡੰਡ, ਪੰਖੁੜੀਆਂ, ਰੇਸ਼ੇ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਸਨਮਾਨ ਦਿਓ। ਰਿਗਵੇਦ ਤੇ ਹੋਰ ਵੇਦ, ਕ੍ਰਿਤ ਆਦਿ ਯੁੱਗ, ਸਤ੍ਵ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ, ਵਿਮਲੋਤਕਰਸ਼ਣੀ, ਗਿਆਨ, ਕਰਮ ਅਤੇ ਜੋਗ—ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਪ੍ਰਹਵੀ, ਸਤ੍ਯ, ਈਸ਼ਾਨ, ਅਨੁਗ੍ਰਹ, ਸਨਮੂਰਤੀ, ਦੁਰਗਾ, ਗਿਰਾ, ਅੰਗਣ, ਖੇਤਰ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਆਦਿ ਨੂੰ ਵੀ ਪੂਜੋ। ਦਿਲ, ਸਿਰ, ਤ੍ਰਿਸੂਲ, ਕਵਚ, ਅੱਖਾਂ, ਹਥਿਆਰ, ਸ਼ੰਖ, ਚਕ੍ਰ, ਗਦਾ, ਕਮਲ, ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਅਤੇ ਕੌਸਤੁਭ—ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਵਨਮਾਲਾ, ਸ਼੍ਰੀ, ਪੁਸ਼ਟੀ, ਗਰੁੜ ਅਤੇ ਗੁਰੂ; ਇੰਦਰ, ਅਗਨਿ, ਯਮ, ਰਾਖਸ਼ਸ, ਪਾਣੀ, ਵਾਯੁ ਅਤੇ ਧਨ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਸਨਮਾਨ ਦਿਓ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਤ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਅਖੰਡ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਜਨਮਾ, ਉਸਦੇ ਹਥਿਆਰ, ਵਾਹਨ, ਕਮਲ ਆਦਿ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਕਸੇਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਆਮ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਨੰਦੀ ਨੂੰ, ਫਿਰ ਮਹਾਕਾਲ, ਗੰਗਾ, ਯਮੁਨਾ ਅਤੇ ਗਣਾਂ ਨੂੰ ਪੂਜੋ। ਵਾਣੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਗੁਰੂ, ਨਿਵਾਸ, ਸ਼ਕਤੀ ਆਦਿ, ਧਰਮ ਆਦਿ, ਵਾਮਾ, ਜ੍ਯੇਸ਼ਠਾ, ਰੌਦ੍ਰੀ, ਕਾਲੀ, ਕਲਵਿਕਾਰੀਣੀ, ਬਲਵਿਕਾਰੀਣੀ, ਬਲਪ੍ਰਮਥਿਨੀ, ਸਰਵਭੂਤਦਮਨੀ, ਮਦਨਉਨਮਾਦਿਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਆਸਨ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। "ਹਾਂ", "ਹੁੰ", "ਹਾਂ" ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਪੂਜੋ। "ਹੌਂ" ਸ਼ਿਵ ਲਈ, "ਹਾਂ" ਆਦਿ ਇਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚਿਹਰਿਆਂ ਲਈ। "ਹ੍ਰੀਂ" ਗੌਰੀ ਲਈ, "ਗੰ" ਗਣਾਂ ਲਈ, ਇੰਦਰ ਆਦਿ, ਚੰਡੀ, ਹ੍ਰਿਦਾ ਆਦਿ ਲਈ; ਅਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ, ਸੂਰਜ, ਡੰਡਿਨ ਅਤੇ ਪਿੰਗਲਾ ਲਈ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਉਚੈਸ਼੍ਰਵਾ, ਆਰੁਣ, ਪ੍ਰਭੂਤ, ਵਿਮਲ ਅਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਕੰਦ ਆਦਿ, ਜੋ ਪਰਮ ਸੁਖ ਦੇ ਸਰੂਪ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਦੀਪਤਾ, ਸੂਕਸ਼ਮਾ, ਜਯਾ, ਭਦਰਾ, ਵਿਭੂਤੀ, ਵਿਮਲਾ, ਅਮੋਘਾ, ਵਿਦ੍ਯੁਤਾ, ਸਰਵਤੋਮੁਖੀ—ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਸੂਰਜ ਦੇ ਆਸਨ ਲਈ "ਹੰ", "ਖੰ", "ਖ", "ਸੋ", "ਉਲਕਾ" ਆਦਿ ਰੂਪ ਹਨ; "ਹ੍ਰਾਂ", "ਹ੍ਰੀਂ", "ਸ", "ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ", "ਆਂ" ਅਤੇ "ਹ੍ਰਿਦਯ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ" ਆਦਿ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜੋ। ਸੂਰਜ, ਸ਼ਿਖਾ, ਅਗਨਿ, ਈਸ਼, ਅਸੁਰ, ਵਾਯੁ ਲਈ; "ਭੂ:", "ਭੁਵ:", "ਸਵ:" ਜਲਦੇ ਹੋਏ ਲਈ; "ਸ਼ਿਖਾ", "ਹੁੰ" ਕਵਚ ਲਈ। ਅੱਖ "ਮਾਂ", ਨਿਵਾਸ "ਅਰਕਾਸ੍ਤ੍ਰ", ਰਾਣੀ "ਸ਼ਕਤੀ", ਨਿਸ਼ਕੁਭਾ; ਸੋਮਾ, ਅੰਗਾਰਕ, ਬੁਧ, ਜੀਵ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ, ਸ਼ਨੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪੂਜੋ। ਰਾਹੁ, ਕੇਤੁ, ਤੇਜ, ਚੰਡਾ; ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਪੂਜਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ: ਰੂਪ ਲਈ ਆਸਨ, ਮੂਲ, ਹ੍ਰਿਦਾ ਆਦਿ, ਅਤੇ ਸਾਥੀ। ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਆਸਨ, ਰੂਪ, "ਰੋਂ", "ਸ਼੍ਰੀਂ", "ਸ਼੍ਰੀਂ", "ਸ਼੍ਰੀਧਰ", "ਹਰੀ"; "ਹ੍ਰੀਂ", ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਲਈ ਮੰਤਰ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। "ਹ੍ਰੀਂ" ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਲਈ, "ਕਲੀਂ" ਵਿਸ਼ਨੁ ਲਈ, ਲੰਮੇ ਸਵਰਾਂ ਨਾਲ ਹ੍ਰਿਦਾ ਆਦਿ ਲਈ; ਸਭ, ਪੰਜਵੀਂ ਵਿਭਕਤੀ, ਪੂਜਾ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਯਾ ਆਦਿ। ਚਕ੍ਰ, ਗਦਾ, ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸ਼ੰਖ, ਮੁਸਲ, ਤਲਵਾਰ, ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼; ਪਾਸ, ਅੰਕੁਸ਼, ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ, ਕੌਸਤੁਭ, ਵਨਮਾਲਾ। "ਸ਼੍ਰੀਂ", "ਸ਼੍ਰੀ", ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ, ਤਾਤਾਰਕਸ਼, ਗੁਰੂ, ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹਨ; ਸਰਸਵਤੀ ਦਾ ਆਸਨ, ਰੂਪ, "ਔਂ", "ਹ੍ਰੀਂ", ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ। ਹ੍ਰਿਦਾ ਆਦਿ ਨਾਲ, ਅਲਕਸ਼ਮੀ, ਮੇਧਾ, ਕਲਾ, ਤੁਸ਼ਟੀ, ਪੁਸ਼ਟਿਕਾ; ਗੌਰੀ, ਪ੍ਰਭਾਮਤੀ, ਦੁਰਗਾ, ਗਣ, ਗੁਰੂ, ਖੇਤਰਪਾਲ। ਇੰਝ ਹੀ, "ਗੰ" ਗਣਪਤੀ ਲਈ, "ਹ੍ਰੀਂ" ਗੌਰੀ ਲਈ, "ਸ਼੍ਰੀਂ" ਸ਼੍ਰੀ ਲਈ; "ਹ੍ਰੀਂ" ਤ੍ਵਰਿਤਾ, "ਹ੍ਰੀਂ", "ਸੌ" ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਲਈ, ਚੌਥੀ ਵਿਭਕਤੀ ਅਤੇ ਓਮ ਨਾਲ। ਨਾਮ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅੱਖਰ ਨੂੰ ਬਿੰਦੀ ਜਾਂ ਓਮ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਜਪਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਤਿਲ, ਘੀ ਆਦਿ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੂਜਾ ਮੰਤਰ ਜਪਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਭੋਗ ਭੋਗ ਕੇ, ਉਹ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਕਰਮਾਂ ਲਈ ਸਨਾਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਨਰਸਿੰਘ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਲੈ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੋ; ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰੋ। ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੋ, ਆਚਮਨ ਕਰੋ, ਪਾਣੀ ਰੱਖੋ, ਅਤੇ ਸਿੰਘ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਸਨਾਨ ਕਰੋ। ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਦੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅੱਠ ਅੱਖਰੀ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਲੈ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸਿੰਘ ਮੰਤਰ ਜਪੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਭ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸੰਸਕਾਰੋ, ਫਿਰ ਵੇਦਿਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਰੂਪ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।