ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਂ ਹਾਥੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵਾਸੂ, ਰੁਦ੍ਰ, ਆਦਿਤਯ ਅਤੇ ਮਾਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਾਂਝ ਨੂੰ ਨਿਭਾਏ। ਇੰਦਰ, ਜੋ ਵਜਰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਐਰਾਵਣ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਆਏ। ਇੰਦਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਆਏ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਗੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸਦਾ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰਹੋ। ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਐਰਾਵਣ ਵਰਗੀ ਤਾਕਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ। ਸੋਮਾ ਤੋਂ ਸੁਖ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੋਂ ਤਾਕਤ, ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਤੇਜ ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਤੋਂ ਚੁਸਤਾਈ ਮਿਲੇ। ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਢ੍ਰਿੜਤਾ, ਰੁਦ੍ਰ ਤੋਂ ਜਿੱਤ, ਪੁਰੰਦਰ ਤੋਂ ਨਾਮ ਮਿਲੇ; ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਅਸ਼ਵਿਨ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਮਨੁ, ਵਾਸੂ, ਰੁਦ੍ਰ, ਵਾਯੂ, ਸੋਮਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ। ਨਾਗ, ਕਿਨਨਰ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਭੂਤ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ; ਪ੍ਰਮਥਾ ਆਦਿਤਯਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਭੂਤੇਸ਼ ਮਾਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਸ਼ਕ੍ਰ, ਸਕੰਦਾ ਸੈਨਾਪਤੀ, ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਤੁਹਾਡੇ ਰੱਖਿਅਕ ਹਨ; ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਸਭ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਣ, ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਮਿਲੇ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੇ ਗਹਣੇ ਪਹਿਨੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਜਾਣ। ਜਿਵੇਂ ਕਾਲਨੇਮੀ ਦੇ ਵਧ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੀ ਨਾਸ, ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੁ ਨਾਲ ਯੁੱਧ, ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ; ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਅਭੂਸ਼ਿਤ ਹੋ, ਚਮਕੋ ਅਤੇ ਸਾਂਝ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖੋ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਨੀਲੇ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਹਾਥੀ ਦਿੱਖਦੇ ਹਨ, ਵੈਰੀ ਰਾਜੇ ਜਲਦੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣ। ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਿਆਨਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਤਨਾ, ਰੇਵਤੀ, ਲੇਖਾ ਅਤੇ ਕਾਲਰਾਤਰੀ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦੇਣ। ਤੁਸੀਂ ਚੰਨ੍ਹ ਦੇ ਤਲੇ ਹੋ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਸਭ ਵੈਰੀ ਜਲਦੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣ; ਮਹਾਨ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਤ੍ਰਿਸੂਲਧਾਰੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਹੋਵੇ। ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਰਵਾ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ; ਨੰਦਕਾ ਦੇ ਹੋਰ ਰੂਪ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੋ, ਵੈਰੀ ਨਾਸਕ। ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਦੀ ਪੰਖੜੀ ਵਰਗੇ ਕਾਲੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਮੰਦ ਬੁਰੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸਕ; ਤਲਵਾਰਧਾਰੀ, ਤੇਜ਼-ਧਾਰੀ, ਭਿਆਨਕ। ਅਉਗਰਭਾ, ਵਿਜਯਾ, ਧਰਮਪਾਲਾ—ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਅੱਠ ਨਾਮਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸਵੈ-ਭੂ ਨੇ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ। ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਤੁਹਾਡਾ ਹੈ; ਤੁਹਾਡਾ ਅਧਿਆਪਕ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹੈ। ਤੁਹਾਡਾ ਸਰੀਰ ਸੋਨੇ ਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਦੇਵਤਾ ਜਨਾਰਦਨ ਹੈ। ਰਾਜੇ, ਤਲਵਾਰ, ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਦਾਦਾ ਦਿਵਯ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਤੁਸੀਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹੋ; ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਮਿਲੇ। ਮੈਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਮੈਂ ਰੱਖਿਆਯੋਗ ਹਾਂ; ਨਿਰਦੋਸ਼, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਡੰਗ ਹੋ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਹਿਲਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਲਈ ਜਿੱਤ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬਣੋ। ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਂ ਹਾਥੀ ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਅਨੰਦ ਦੇਵੇ। ਜਿਵੇਂ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕੰਬਾ ਦੇਵੇ। ਤੁਹਾਡੀ ਸਦਾ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋ। ਸਾਲਾਨਾ ਸੰਸਕਾਰ ਵਿੱਚ ਘੀ, ਕੰਬਲ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਫਿਰ ਪੁਸ਼ਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੰਤ੍ਰ ਸਭ ਲਈ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਹਨ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਚਾਰ ਲਕਸ਼ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰਿਗ, ਅਥਰਵ, ਸਾਮਾ ਅਤੇ ਯਜੁਰ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇੱਕ ਲੱਖ ਹੈ। ਇੱਕ ਸੰਖਿਆਯਨ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਅਸ਼ਵਲਾਯਨ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ; ਦਸ ਸੌ ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਨ। ਰਿਗਵੇਦ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੁਵੈਪਾਯਨ ਆਦਿ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਯਾਦ ਰੱਖਿਆ। ਯਜੁਰ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਲਗਭਗ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਹਨ। ਦਸ ਸੌ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਹਨ, ਛਿਆਸੀ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਹਨ; ਕਨਵਾ, ਮਧਯੰਦਿਨੀ, ਕਾਠੀ, ਮਧਯਕਾਠੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ। ਮੈਤ੍ਰਾਇਣੀ, ਸੰਜਨਾ ਅਤੇ ਤੈਤਿਰਿਆ ਵੀ ਹਨ। ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਆਦਿ ਯਜੁਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ। ਸਾਮਾ ਵਿੱਚ ਕਾਊਥੁਮਾ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਥਰਵਣਯਾਨੀ ਦੂਜੀ। ਚਾਰ ਗੀਤ ਅਤੇ ਵੇਦ ਦੇ ਆਰਣਯਕ ਵੀ ਹਨ। ਉਕਥਾ, ਉਹਾ ਅਤੇ ਚੌਥਾ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੌ ਹਜ਼ਾਰ ਹੈ। ਚਾਰ ਸੌ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸੰਕਲਨ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਯਾਦ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਇੱਥੇ ਪੱਚੀ ਸਾਮਾ ਦੀ ਮਾਪ ਹੈ। ਸੁਮੰਤੁ, ਜਾਜਲੀ ਅਤੇ ਸ਼ਲੋਕਾਯਨ ਅਥਰਵ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਸ਼ੌਣਕ, ਪਿੱਪਲਾਦਾ ਅਤੇ ਹੋਰ, ਜਿਵੇਂ ਮੁੰਜਕੇਸ਼ਾ, ਹੋਰ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਹਨ। ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਂਠ ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੌ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਹਨ। ਭਾਗਵਤ ਵਿਅਾਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਭਾਜਨਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੀ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ, ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਵਿਅਾਸ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗ੍ਰੰਥ ਲੋਮਹਰਸ਼ਣ, ਸੁਮਤੀ, ਅਗਨੀਵਰਚ, ਮਿਤਰਯੂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਮਸ਼ਾਪਾਯਨ ਨੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਤਵ੍ਰਤ, ਜੋ ਸਾਵਰਨੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੇ ਛੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਨੇ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਸ਼ਾਪਾਯਨ ਆਦਿ ਨੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਸੰਕਲਨ ਬਣਾਏ। ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬ੍ਰਾਹਮਾ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੀਆਂ ਦਸ ਤੇ ਅੱਠ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਮਹਾਨ ਅਗਨਿ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਹਰੀ ਗਿਆਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਰੂਪ ਅਤੇ ਅਰੂਪ ਦੋਵੇਂ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਪੂਜ ਕੇ, ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਗਨਿ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਰੂਪ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਅਗਨਿ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਸਰਵੋਤਮ ਲਕਸ਼ ਹੈ। ਵੇਦ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਯਜਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਆਗਨੇਯ ਪੁਰਾਣ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਜਨਾਰਦਨ ਆਗਨੇਯ ਪੁਰਾਣ ਦਾ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਅਗਨਿ ਪੁਰਾਣਾ ਮਹਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਸੰਕਲਨ ਹੈ।