ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਭਾਰਗਵ ਜੀ, ਜਦੋਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਅਸ਼ਾਂਤੀਆਂ ਜਾਂ ਵਿਘਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਕਟਾਵਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਭੇਟਾਂ ਦੇਣ ਨਾਲ ਦੂਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਨਹੀਂ ਬਲਦੀ ਜਾਂ ਅਚਾਨਕ ਘਨੇ ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਾਲੀ ਬਿਜਲੀ ਕੜਕਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਸੱਕਾ ਅੱਗ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ, ਉਹ ਰਾਜ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਵਿਘਨਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਅਗਨਿ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਜਾਪ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਰੁੱਖ ਵਿਅਕਤ ਰੁੱਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਫਲ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪੈਣ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਲਹੂ ਵਾਂਗ ਵਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਤਾਂ ਇਹ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਦੀ ਵਿਪਤਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਉਪਚਾਰ auspicious ਸ਼ਿਵ ਪੂਜਾ ਕਰਵਾਉਣ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੀਂਹ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਜਾਂ ਘੱਟ ਪਵੇ, ਜਾਂ ਅਕਾਲ ਪੈ ਜਾਵੇ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਵਿਪਤਾਵਾਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਤੱਕ ਵਿਅਕਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ ਪੈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਡਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੀਂਹ ਦੀ ਵਿਘਨਤਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪਰਜਨਯ, ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਐਸਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋ ਲੋਕ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋੰ ਦੂਰ ਚਲੇ ਗਏ ਹੋਣ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਦਰਿਆ, ਝੀਲਾਂ ਜਾਂ ਚਸ਼ਮੇ ਸੁਆਦ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜਲ ਦੀ ਵਿਘਨਤਾ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰੁਣ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਔਰਤਾਂ ਵਿਅਕਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਬੱਚਾ ਜਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਬੱਚੇ ਅਸਧਾਰਣ ਜਾਂ ਵਿਅੰਗ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਜੁੜਵੇਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਵਿਘਟਨ ਵਾਲੇ ਜਣਮ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਵਿਪਤਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਐਸੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਔਰਤਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਘੋੜੀ, ਹਾਥਣ ਜਾਂ ਗਾਂ ਜੁੜਵੇਂ ਬੱਚੇ ਜਣੇ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜਾਤਿ ਜਾਂ ਵਿਅੰਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੱਚਾ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਵਿਅੰਗ ਜਣਮ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੈਨਾ ਵਲੋਂ ਖਤਰਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਐਸੀਆਂ ਵਿਪਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਰਣ ਲਈ ਹਵਨ, ਮੰਤ੍ਰ ਜਾਪ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਦਿਕ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਯੋਗ ਸੰਤਾਨ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ। ਜਦੋਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਸੁਣਾਈ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਪੰਛੀ ਪਿੰਡ ਵੱਲ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪੈਣ, ਜਾਂ ਘਰੇਲੂ ਪਸ਼ੂ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾਂਣ, ਜਲ ਚਿਰ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਜੀਵ ਆਪਣੀ ਵਾਸਤਵਿਕ ਥਾਂ ਛੱਡਣ, ਜਾਂ ਸ਼ੁਭ ਜੀਵ ਰਾਜ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਆਉਣ, ਇਹ ਸਭ ਅਸ਼ੁਭ ਸੰਕੇਤ ਹਨ। ਸ਼ਾਮ ਸਮੇਂ ਜੇ ਮੁਰਗਾ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਸਵੇਰੇ ਕਿਸੇ ਸ਼ੁਭ ਪੰਛੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਕਬੂਤਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਜਾਨਵਰ ਛੱਤ ਉੱਤੇ ਲੇਟ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਸ਼ਹਦ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗ ਪੈਣ, ਜਾਂ ਕਾਂਵਾ ਮੇਲ ਕਰਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇ, ਇਹ ਸਭ ਘਰ, ਬਾਗ, ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ, ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਪਤਾ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਚਾਨਕ ਢਹਿ ਪੈਣ, ਤਾਂ ਇਹ ਰਾਜੇ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਜਾਂ ਜੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਧੂੜ ਜਾਂ ਧੂੰਏ ਨਾਲ ਵਿਗੜ ਜਾਣ, ਜਾਂ ਧੂਮਕੇਤੂ ਚੜ੍ਹਦੇ ਜਾਂ ਡੁੱਬਦੇ ਵੇਲੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ, ਜਾਂ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਦਾਗ ਪੈ ਜਾਣ, ਜਾਂ ਗ੍ਰਹਾਂ ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਘਟਨ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਖਤਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਅੱਗ ਨਹੀਂ ਬਲਦੀ ਜਾਂ ਘੜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਰਿਸਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਮੌਤ, ਡਰ, ਸੁੰਨਪਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਪਤਾਵਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਉਪਰੰਤ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: "ਹੁਣ ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਵਿਪਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਰਣ ਦੇ ਕਰਮ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਤਿੰਨ 'ਆਪੋਹਿਸ਼ਠ' ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੂੰ ਜਲ ਅਰਪਣ ਕਰੋ। 'ਹਿਰਣਯਵਰਨਾ' ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਜਲ ਦਿਓ, 'ਸ਼ੰਨਾ ਆਪੋ' ਜਲ ਚੁੰਕਣ ਲਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਜਲ ਛਿੜਕਾਅ ਲਈ ਵਰਤੋ।" "ਰਥ ਤੇ ਧੁਰੀ ਉੱਤੇ ਤਿੰਨ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹੋ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧ ਦਿਓ। 'ਯੁਵੇਤੀ' ਕਪੜੇ ਲਈ, 'ਪੁਸ਼ਪੰ ਪੁਸ਼ਪਵਤੀ' ਫੁੱਲਾਂ ਲਈ, 'ਧੂਪੰ ਧੂਪੋਸੀ' ਧੂਪ ਲਈ ਵਰਤੋ। 'ਤੇਜੋਸੀ' ਘੀ ਲਈ, 'ਸ਼ੁਕ੍ਰੰ' ਦੀਵਾ ਲਈ, 'ਮਧੁਪਰਕੰ' ਮਿਸ਼੍ਰਤ ਮਧੂ ਲਈ, 'ਦਧੀਤੀ' ਦਹਿ ਲਈ, ਅਤੇ 'ਹਿਰਣਯਗਰਭ' ਦੇ ਅੱਠ ਮੰਤ੍ਰ ਭੇਟ ਲਈ ਹਨ।" "ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਪਾਨੀ, ਪੰਖਾ, ਚਾਮਰ, ਜੁੱਤੀ, ਛਤਰੀ, ਵਾਹਨ ਅਤੇ ਆਸਨ ਆਦਿ ਵੀ ਇਸੀ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਸਾਵਿਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਭੇਟ ਕਰੋ। ਜੇ ਮੂਰਤੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੇਦੀ, ਜੋੜੇ ਹੱਥ, ਭਰਿਆ ਘੜਾ, ਦਰਿਆ ਦਾ ਕੰਢਾ ਜਾਂ ਕਮਲ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।" "ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਅੱਗ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਲ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਹਵਨ ਕਰੋ। ਸਭ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਕੇ, ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਕੇ, ਵੰਡੋ। ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਨਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਅਵਿਨਾਸੀ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰੋ।" "ਅਗਨੀ, ਸੋਮਾ, ਮਿਤ੍ਰ, ਵਰੁਣ, ਮਹਾਨ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ ਇੰਦ੍ਰ, ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰ-ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਵੀ ਭੇਟ ਕਰੋ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਅਨੁਮਤੀ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਧਨਵੰਤਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਭੇਟ ਕਰੋ।" "ਫਿਰ ਵਾਸਤੋਸ਼ਪਤੀ, ਦੇਵੀ, ਅਤੇ ਯਜਨਾ ਦੇ ਕਰਤਾ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਅਨੁਸਾਰ ਭੇਟ ਦਿਓ। ਅੱਗ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਲੁਹਾਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਹਾਇਕ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਭੇੜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭੇਟ ਦਿਓ। ਨਿਰੁੰਧੀ, ਧੂਮ੍ਰਿਨੀਕਾ, ਅਸ਼ਵਪੰਤੀ ਤੇ ਮੇਘਪਤਨੀ – ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਦੇ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਭੇਟ ਕਰੋ।" "ਫਿਰ ਆਗਨੇਈ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਉੱਤੇ ਭੇਟ ਰੱਖੋ। ਨੰਦਿਨੀ, ਸੁਭਾਗਿਆ ਅਤੇ ਸੁਮੰਗਲਿਆ ਨੂੰ ਵੀ ਯਥਾ-ਕ੍ਰਮ ਭੇਟ ਦਿਓ। ਭਦਰਕਾਲੀ, ਯੂਪ (ਯਜਨ ਸਥੰਭ), ਸ਼੍ਰੀ, ਹਿਰਣਯਕੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭੇਟ ਦਿਓ।" "ਦੋ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਤੇ ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਨੂੰ, ਘਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਧ੍ਰੁਵ ਨੂੰ, ਬਾਹਰ ਮ੍ਰਿਤਿਉ ਨੂੰ, ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਵਰੁਣ ਨੂੰ। ਬਾਹਰ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਨੂੰ, ਆਸਰੇ ਤੇ ਧਨਾਦਾ ਨੂੰ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਇੰਦ੍ਰ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰ-ਗਣਾਂ ਨੂੰ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਯਮ ਤੇ ਯਮ-ਗਣਾਂ ਨੂੰ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਰੁਣ ਤੇ ਵਰੁਣ-ਗਣਾਂ ਨੂੰ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸੋਮ ਤੇ ਸੋਮ-ਗਣਾਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਗਣਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਦਿਓ।" "ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਉਪਰ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਥੰਡਿਲਾ ਨੂੰ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦਿਨ-ਚਰ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਰਾਤ-ਚਰ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਦਿਓ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਸ਼ਾਮ, ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਭੇਟ ਰੱਖੋ। ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਸਿਰਫ਼ ਸਵੇਰੇ ਕਰੋ, ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ।" "ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿਤਾ ਨੂੰ, ਫਿਰ ਦਾਦਾ ਨੂੰ, ਤਦ ਪਰਦਾਦਾ ਨੂੰ, ਮਾਤਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਤੇ ਮਾਤਾ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਦਿਓ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ-ਜਦੋਂ ਵਿਪਤਾਵਾਂ ਜਾਂ ਅਸ਼ੁਭ ਸੰਕੇਤ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਰਣ ਲਈ, ਸਹੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਹਵਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਰਾਜ, ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੂਰ ਹੋ ਸਕਣ।