ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਪੁਸ਼్కਰ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਗਰੁੜ, ਵਾਮਦੇਵ, ਰਥੰਤਰਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹਦਰਥ ਚਾਂਤਾਂ ਦੀ ਉਚਾਰਣਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਪੁਸ਼ਕਰ ਨੇ ਸਮਾਨਾਂ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਥਰਵਣ ਸੰਬੰਧੀ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਸਮਝਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਾਂਤਤੀਆ ਮੰਡਲ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਔਸ਼ਧੀ ਮੰਡਲ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਤ੍ਰਿਸਪਤੀਆ ਮੰਡਲ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਅਭਯੰਗਾ ਮੰਡਲ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਡਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ, ਉਹ ਕਦੇ ਹਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਆਯੁਸ਼ਯ ਮੰਡਲ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਵਸਤਿਆਨਾ ਮੰਡਲ ਨਾਲ ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਭਲਾਈ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਉੱਤਮਤਾ ਅਤੇ ਰਕਸ਼ਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੰਡਲ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਾਸਤੋਸ਼ਪਤਿਆ ਮੰਡਲ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਘਰ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰੌਦ੍ਰ ਮੰਡਲ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੱਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਕਰਮ ਅਠਾਰਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਪੁਸ਼ਕਰ ਨੇ ਅਠਾਰਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕੀਤੀ—ਵੈਸ਼ਣਵੀ, ਐਂਦ੍ਰੀ, ਬ੍ਰਾਹਮੀ, ਰੌਦ੍ਰੀ, ਵਾਯਵੀ, ਵਾਰੁਣੀ, ਕੌਵੈਰੀ, ਭਾਰਗਵੀ, ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਆ, ਤੁਵਾਸ਼ਤ੍ਰੀ, ਕੌਮਾਰੀ, ਅੱਗਿਨ ਦੇਵਤਾ, ਮਾਰੁਤ ਗਣ, ਗਾਂਧਾਰੀ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਨੈਰਿਤਕੀ, ਆਂਗੀਰਸੀ, ਯਾਮਿਆ, ਪਾਰਥਿਵੀ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਵਾਲੀ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ "ਤੂੰ ਮੌਤ ਹੈਂ" ਕਹਿ ਕੇ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੌਤ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। "ਸੁਪਰਨਮ" ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਇਹ ਇੰਦਰ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। "ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਹਨ" ਮੰਤਰ ਮਹਾ-ਸ਼ਾਂਤਿਕਾਰੀ ਹੈ। "ਦੇਵਤਾ, ਮਾਰੁਤ" ਮੰਤਰ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, "ਯਮ ਲੋਕ ਤੋਂ" ਮੰਤਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਮੰਦੇ ਸੁਪਨੇ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। "ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਪੰਜ ਵਪਾਰੀ" ਵਪਾਰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਹੈ, "ਮੈਨੂੰ ਇੱਛਾ ਤੇ ਤਾਕਤ ਮਿਲੇ" ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ ਭਾਗਾਂ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। "ਸਿਰਫ ਤੈਨੂੰ ਹੀ, ਹੇ ਹੋਮ ਦੇ ਭੋਜਕ, ਸਦਾ ਆਹੁਤੀ ਮਿਲੇ" ਇਹ ਮੰਤਰ ਬੁੱਧੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ; "ਹੇ ਅੱਗਿ, ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ," ਗਿਆਨ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। "ਅਡੋਲ, ਅਡੋਲ ਨਾਲ" ਪਦਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ; "ਮੈਂ ਲਾਲ ਲਾਖ ਵਾਂਗ ਜੀਵਾਂ" ਅਤੇ ਕੁੱਤੇ ਨਾਲ, ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ" ਭਾਗਾਂ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ; "ਇਹ ਮੇਰੀਆਂ ਜੰਜੀਰਾਂ ਹਨ" ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। "ਮੈਂ ਵਚਨ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ" ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ; "ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈਂ" ਯਸ਼ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। "ਹਿਰਣ ਵਾਂਗ" ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ ਭਾਗਾਂ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ; "ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਤੇ ਇਹ" ਵੰਸ਼ ਵਾਧਾ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ। "ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ" ਰਸਤੇ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੈ; "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ" ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਮ ਸਮੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਯਜਨ ਦੀ ਲੱਕੜ, ਘਿਉ, ਚੌਲ, ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ, ਤੇ ਰਾਈ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਟੁੱਟ ਅਨਾਜ, ਤਿਲ, ਦਹੀਂ, ਦੁੱਧ, ਦਰਭਾ ਘਾਹ, ਦੂਬ, ਬਿਲਵ ਫਲ, ਤੇ ਕਮਲ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਦਾਰਥ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਿੰਡੀਆਂ, ਕਾਲੀ ਰਾਈ, ਖੂਨ ਤੇ ਜ਼ਹਿਰ ਵੀ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਵਾਲੀਆਂ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਟਿਆਂ ਵਾਲੀ ਲੱਕੜ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀ, ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਛੰਦ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੁਸ਼ਕਰ ਨੇ ਫਿਰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹਰ ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸ਼੍ਰੀਸੂਕਤ ਪਾਠਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਨ-ਧਾਨ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਦਰਾਂ ਮੰਤ੍ਰ "ਸੁਵਰਨਵਰਨੇ ਹਰਿਨੀ" ਆਦਿ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਹਨ। ਯਜੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਚੱਕਿਆਂ ਦੇ ਧੁਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਚਾਰ ਸੁਕਤ ਪਾਠੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸਾਮਵੈਦ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਸੂਕਤ ਸ੍ਰਾਵੰਤੀਯਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਥਰਵਵੈਦ ਵਿੱਚ ਵੀ "ਹੇ ਪਾਲਕ, ਮੈਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀ ਦਿਵੋ" ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਹੈ। ਜੋ ਸ਼੍ਰੀਸੂਕਤ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼੍ਰੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਮਲ, ਬਿਲਵ ਪੱਤਿਆਂ ਜਾਂ ਘਿਉ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਪੁਰੁਸ਼ਸੂਕਤ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਸੁਕਤ ਨਾਲ ਇਕ ਮਿਠਾ ਜਲ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਪਾਪ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਹਰ ਸੁਕਤ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਹਰ ਸੁਕਤ ਨਾਲ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੁਰੁਸ਼ਸੂਕਤ ਦੇ ਪਾਠ ਨਾਲ ਵੱਡੇ-ਛੋਟੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤਪ ਦੇ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਪਾਠ, ਆਹੁਤੀ ਤੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਠਾਰਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ—ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਤੇ ਅਭਿਆ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਜੋ ਨਰਮ ਹਨ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਹੈ ਤੇ ਅਭਿਆ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲਈ। ਸੌਮਿਆ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵੀ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਭਿਆ ਰਤਨ ਵਰੁਣ ਦੇ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਤਕੰਡਾ ਰਤਨ ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਲਈ ਤੇ ਸ਼ੰਖ-ਜਨਮ ਰਤਨ ਸੌਮਿਆ ਲਈ। ਹਰ ਰਤਨ ਆਪਣੇ ਮੰਤ੍ਰ ਤੇ ਦੇਵਤਾ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਤਨ ਆਕਾਸ਼, ਵਾਤਾਵਰਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਹਨ। ਪੁਸ਼ਕਰ ਨੇ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਅਸ਼ਚਰਜ ਘਟਨਾਵਾਂ—ਆਕਾਸ਼ੀ, ਵਾਤਾਵਰਣੀ ਅਤੇ ਭੂਮਿ ਸੰਬੰਧੀ—ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਤਾਰਿਆਂ ਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਘਨਾਂ, ਉਲਕਾ ਪਾਤ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਸੜਨਾ, ਤੇ ਚਕ੍ਰ ਬਣਨਾ ਆਕਾਸ਼ੀ ਵਿਘਨ ਹਨ। ਗਾਂਧਰਵ ਨਗਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਾ, ਅਸਾਧਾਰਣ ਮੀਂਹ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਅਜੀਬ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜਾਂ ਅਡੋਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਭੂਚਾਲ ਆਉਣਾ, ਇਹ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਘਨ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਅਜੀਬ ਘਟਨਾ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਿਰਫਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਜੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਲੰਘਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਡਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਨੱਚਦੀਆਂ, ਕੰਬਦੀਆਂ, ਚਮਕਦੀਆਂ, ਚੀਕਦੀਆਂ, ਰੋਂਦੀਆਂ, ਪਸੀਨਾ ਕਰਦੀਆਂ ਜਾਂ ਹੱਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਸ਼ਕਰ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਅਤੇ ਵਿਘਨ-ਨਿਵਾਰਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਿਆਰ ਤੇ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਸਮਝਾਏ।