ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਹ ਸਭ ਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰ, ਰਾਮਾ, ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸੰਤੋਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ, ਪਰ ਜੇ ਵੇਚ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ‘ਘ੍ਰਿਤਵਤੀਤੀ’ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ‘ਅਯਾਨੋ ਦੇਵ ਸਵਿਤਾ’ ਮੰਤ੍ਰ ਦੁਆਰਾ ਮੰਦੇ ਸੁਪਨੇ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ‘ਅਬੋਧਿਆਗ್ನਿ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਘੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਘੀ ਬਚ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਗਰਭ ਅਸਥਿਰ ਹੋਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੰਧਾ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਜਨਮੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਮਗਰੋਂ ਤੁਰੰਤ ਮਣਕਾ ਬੰਨ੍ਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸੋਮਾ ਰਾਜਾ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਰਪਸਾਮਨ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ ਸੱਪ ਦਾ ਡੰਸ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ‘ਮਾਦਯ ਤਵਾ ਵਾਦਯਤੇ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲਾਭ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਸਤਾਵਰੀ ਮਣੀ ਬੰਨ੍ਹਣ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ; ‘ਦੀਰਘਤਸਸੋਰਕ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਤੇ ਭੋਜਨ ਵਧਦਾ ਹੈ। ‘ਸਵਮਧਿਆਯੰਤਿ’ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ; ‘ਤਵਮਿਮਾ ਔਸ਼ਧੀ’ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਰੋਗ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੇ। ‘ਪਥਿ ਦੇਵਵ੍ਰਤਾ’ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਡਰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ‘ਯਦਿੰਦ੍ਰੋ ਮੁਨਯੇ’ ਨਾਲ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਤੇ ਭਾਗ ਵਧਦਾ ਹੈ। ‘ਭਗੋ ਨ ਚਿਤ੍ਰ ਹਤ੍ਯੇਵੰ’ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੌਣਕ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। ‘ਸੌਭਾਗ੍ਯਵਰਧਨਾ’ ਪਾਠ ਨਾਲ ਭਾਗ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ‘ਇੰਦਰਿਤੀ’ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਗੁਣਗਾਨ ਨਾਲ ਭਾਗ ਵਧਦਾ ਹੈ; ‘ਪਰੀ ਪ੍ਰਿਆ ਹੀ ਵਹ ਕਾਰਿ’—ਇਹ ਦੋ ਮੰਤ੍ਰ ਸੁਣਾਉਣ ਨਾਲ ਔਰਤ ਪਤੀ ਵਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਰਥੰਤਰਾ ਅਤੇ ਵਾਮਦੇਵ ਸਾਮਨ ਪਾਠ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੀ ਤੇਜਸਵੀਤਾ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਘੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਵਾਕ-ਚੂਰਣ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰਮੀਦ ਗਾਥਿਨ ਪਾਠ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ, ਉਹ ਸੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਥੰਤਰਾ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਕੇ ਅਤੇ ਪਾਠ ਕਰਕੇ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ‘ਮਯਿ ਸ਼੍ਰੀ’ ਮੰਤ੍ਰ ਪਾਠ prosperity ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ ਤੇ ਅਠਵੀਂ ਵਿਧੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਖ-ਸਮਪੱਤੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਸੱਤ ਜਾਂ ਅੱਠ ਵਿਧੀਆਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਨਿਯਮਤ ਪ੍ਰਤਿ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ‘ਗਵ੍ਯੇਸ਼ੁਣੇਤੀ’ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਾਵਾਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿੰਨਾ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਘ੍ਰਿਤ ਦਾ ਡੋਲ੍ਹਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਹਵਾ ਦਵਾਈ ਲਿਆਉਂਦੀ ਰਹੇ; ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰਦੇਵਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨੌਕਰ ਰਾਹੀਂ ਤਿਲ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਨਾਲ, ‘ਅਭਿ ਤਵਾ ਪੂਰਵਪੀਤਯੇ’ ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਸ਼ਟ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ, ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਕੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਗੱਠਾਂ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਜਿੱਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਗਿਆਨੀ ਨੇ ਆਟੇ ਦੇ ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਭ ਮੂਰਤੀਆਂ ਬਣਾਉਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਫਿਰ, ਹੋਰਾਂ ਤੇ ਮੁੱਖ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਉਸਤਰੇ ਨਾਲ ਵੰਡੋ। ਹੇ ਵੀਰ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਨੂੰ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੂਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਰੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਮਲ ਕੇ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਆਹੁਤੀ ਕਰੀਏ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਇਹ ਕਰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਗਰੁੜ, ਵਾਮਦੇਵ, ਰਥੰਤਰਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹਦਰਥ ਸਾਮਨ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਪੁਸ਼ਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਸਾਮਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਅਥਰਵਣ ਵਿਧੀਆਂ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ। ਸ਼ਾਂਤਤੀਆ ਸਮੂਹ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਔਸ਼ਧੀ ਸਮੂਹ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਰੋਗ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤ੍ਰਿਸਪਤੀਆ ਸਮੂਹ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਅਭਯੰਗਾ ਸਮੂਹ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਡਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ; ਰਾਮਾ, ਇਸ ਸਮੂਹ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਹਾਰਦਾ ਨਹੀਂ। ਆਯੁਸ਼ਿਆ ਸਮੂਹ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਸਵਸਤਿਆਨਾ ਸਮੂਹ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਹਰ ਥਾਂ ਸੁਖ-ਸਮਪੱਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉੱਤਮਤਾ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਵਾਸਤੋਸ਼ਪਤਿਆ ਸਮੂਹ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਘਰ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਦੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਉਂ ਹੀ, ਰੌਦ੍ਰ ਸਮੂਹ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੱਸ ਵਿਧੀਆਂ ਅਠਾਰਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀਆਂ ਦੀ ਹੋਮ ਵਿਧੀ ਹਨ। ਵੈਸ਼ਣਵੀ, ਐੰਦ੍ਰੀ, ਬ੍ਰਾਹਮੀ, ਰੌਦ੍ਰੀ, ਵਾਯਵੀ, ਵਾਰੁਣੀ, ਕੌਵੇਰੀ, ਭਾਰਗਵੀ, ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਆ, ਤਵਾਸ਼ਤਰੀ, ਕੌਮਾਰੀ, ਅਗਨੀ-ਦੇਵਤਾ, ਮਰੁਤ ਗਣ, ਗਾਂਧਾਰੀ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਨੈਰ੍ਰਿਤਕੀ—ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਾਂਤੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ਾਂਤੀ, ਆੰਗਿਰਸੀ, ਯਾਮਿਆ, ਪਾਰਥਿਵੀ, ਅਤੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਾਂਤੀ—ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ‘ਤੂੰ ਮੌਤ ਹੈਂ’ ਕਹਿ ਕੇ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮੌਤ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ‘ਸੁਪਰਨਮ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਤੇ ਸੱਪਾਂ ਤੋਂ ਤਕਲੀਫ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ; ਇਹ ਇੰਦਰ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੰਦਰ ਪ੍ਰਦੱਤ ਮੰਤ੍ਰ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ‘ਇਹ ਦੇਵੀਆਂ ਹਨ’ ਮੰਤ੍ਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ‘ਦੇਵਾ ਮਰੁਤਸ’ ਮੰਤ੍ਰ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਦਾ ਹੈ; ‘ਯਮ ਲੋਕ ਤੋਂ’ ਮੰਤ੍ਰ ਮੰਦੇ ਸੁਪਨੇ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਖਾਸ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। ‘ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਪੰਜ ਵਣਿਕ’ ਵਪਾਰ ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ‘ਮੈਨੂੰ ਇੱਛਾ ਤੇ ਤਾਕਤ ਮਿਲੇ’ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਭਾਗ ਵਧਦਾ ਹੈ। ‘ਤੈਨੂੰ ਹੀ, ਹੇ ਹੋਮ ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਆਹੁਤੀ ਸਦਾ ਮਿਲੇ’—ਇਹ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਬੁੱਧੀ ਵਧਦੀ ਹੈ। ‘ਹੇ ਅਗਨੀ, ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ’, ਗਿਆਨ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਮੰਤਰ ਹੈ। ‘ਅਡੋਲ, ਅਡੋਲ ਨਾਲ’ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਉਚੀ ਪਦਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ‘ਮੈਂ ਲਾਲ ਲੱਕ ਵਾਂਗ ਜੀਵਾਂ’—ਇਹ ਕੁੱਤੇ ਨਾਲ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਖੇਤੀ-ਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ‘ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ’ ਨਾਲ ਭਾਗ ਵਧਦਾ ਹੈ। ‘ਇਹ ਮੇਰੀਆਂ ਬੇੜੀਆਂ ਹਨ’ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ‘ਮੈਂ ਸਪਥ-ਭੰਗੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ’ ਮੰਤ੍ਰ ਆਹੁਤੀ ਵਿੱਚ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ‘ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈਂ’ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਯਸ਼ ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਵਧਦੀ ਹੈ। ‘ਹਿਰਣ ਵਾਂਗ’ ਮੰਤ੍ਰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਭਾਗ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ; ‘ਇਸ ਨਾਲ ਅਤੇ ਇਥੇ’ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ‘ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ’ ਮੰਤ੍ਰ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਸੁਖ-ਸਮਪੱਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ‘ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ’ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਟਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਿਧੀਆਂ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਦੁੱਖ, ਪਾਪ, ਰੋਗ, ਡਰ, ਅਕਾਲ ਮੌਤ, ਬੰਧਨ, ਦੁਸ਼ਮਣ, ਅਤੇ ਘਰ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੁਖ, ਸੰਤੋਖ, ਭਾਗ, ਪੁੱਤਰ, ਬੁੱਧੀ, ਯਸ਼, ਅਤੇ ਸਮਪੱਤੀ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।