ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਰਾਮਾ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਲੀ ਹੂਮ ‘ਸਰਵਤ੍ਰੇਤੀ’ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ‘ਪ੍ਰਤਿਰਥ’ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ‘ਸੰਕਾਸ਼੍ਯਪਨ’ ਦਾ ਪਾਠ ਸਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ‘ਅਹੰ ਸਦ੍ਰੇਤੀ’ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ‘ਰਤੀਤੀ’ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਰਾਤ ਨੂੰ ‘ਰਾਤ੍ਰੀ ਸੁਕਤ’ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਨਿਰਭਯ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਦਕਸ਼ਾਯਣ ਮਹਾਨ ਹੂਮ, ਜੋ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਤੇਜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵ੍ਰਤਧਾਰੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਸ਼ ਲਈ ‘ਉਤਾ ਦੇਵ’ ਹੂਮ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੱਗ ਦੇ ਡਰ ਵਿੱਚ ‘ਅਯਾਪਤਗਨੇ ਜਨਿਤ’ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ‘ਅਰਣਯਾਨੀ’ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਕਰਨਾ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਬੂਟੀ ਕੋਲ ਜਾਵੋ, ਤਾਂ ਦੋ ਹੂਮਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਸ਼ਤਾਵਰੀ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਘੀ ਨਾਲ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਧਨ-ਸੰਪਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਲਈ ‘ਮਮ’ ਹੂਮ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ‘ਬ੍ਰਾਹਮਣੋਗਨੀ ਸਮਵਿਦਾਨ’ ਹੂਮ ਗਰਭਪਾਤ ਅਤੇ ਗਰਭ-ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ। ‘ਅਪੈਹਿ’ ਹੂਮ ਦੁਸ਼ਟ ਸੁਪਨੇ ਅਤੇ ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ‘ਯੇਨੇਦਮ’ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਕਰਕੇ ਮਨ ਦੀ ਅਤਿ ਧਿਆਨਸ਼ੀਲਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ‘ਮਯੋ ਭੂਰ ਵਾਤ’ ਹੂਮ ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ। ‘ਸ਼ੰਭਰੀ’ ਹੂਮ ਜਾਂ ਇੰਦਰਜਾਲ ਨਾਲ ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ‘ਮਹਿਤ੍ਰਿਨਾਮ ਅਵਰਸ’ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਭਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ‘ਅਗਨਯੇ ਬਿਦਵਿਸ਼ਨ’ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਵੈਰੀ ਨਾਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਘਰ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ‘ਵਾਸਤੁਪਤੀ’ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹੋਮ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨਾਲ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਭੋਜਨ, ਅੰਨ, ਅਤੇ ਸੋਨਾ ਦੇਣ ਨਾਲ ਹੋਮ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦਾਂ ਅਟੱਲ ਹਨ। ਹਰ ਥਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ। ਸਿੱਧਾਰਥਕ, ਜੌ, ਅੰਨ, ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ ਅਤੇ ਘੀ ਇਹ ਸਭ ਉੱਤਮ ਹਨ। ਦੁੱਧ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਅਤੇ ਜਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਲੱਕੜ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨੇੜੇ ਹੀ ਕੰਡੇਦਾਰ ਬੂਟੇ, ਸਰੋਂ, ਲਹੂ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰ ਦਰਜ ਹਨ। ਤਾਂਤਰਿਕ ਉਪਚਾਰ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰ, ਭੋਜਨ, ਹਥਿਆਰ, ਰਸਤੇ, ਦਹੀਂ, ਦਾਨ, ਫਲ ਅਤੇ ਪਸ਼ੁ-ਯਜਨਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਪੁਸ਼ਕਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੁਣ ਮੈਂ ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਵਿਆਹ੍ਰਿਤੀਆਂ, ਓਮਕਾਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਜ਼ਾਰ ਘੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ। ਰਾਮਾ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਚਾਹਿਆ ਜਾਵੇ, ਇਹ ਰਸਮ ਉਸ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਂਤੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਜੌ ਵਰਤੋ, ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਲ। ਅੰਨ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਰਥਕ ਬੀਜ, ਜੋ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਡੁੰਬਰ ਦੀ ਲੱਕੜ ਜਲਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ। ਭੋਜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਲਈ ਦਹੀਂ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਰਸਤਾ; ਸੋਨੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਲਈ ਅਪਾਮਾਰਗ ਦੀ ਲੱਕੜ ਜਲਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਕੁੜੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਜੋੜੀ-ਜੋੜੀ ਚਮਬੇ ਦੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ, ਘੀ ਨਾਲ ਲਪੇਟ ਕੇ ਆਹੁਤੀ ਦੇਵੇ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ ਤਿਲ ਤੇ ਚੌਲ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਵਸ਼ੀਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ਾਖੋਟਾ ਅਤੇ ਅਪਾਮਾਰਗ ਦੀ ਲੱਕੜ ਵਰਤੋ। ਰੋਗ ਨਾਸ਼ ਲਈ, ਜਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਲੱਕੜ ਵਿਚ ਜ਼ਹਿਰ ਤੇ ਲਹੂ ਮਿਲਾ ਕੇ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀ ਨਾਸ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੌਲਾਂ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਮਾ ਬਣਾਕੇ, ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਵਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਲਈ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਦੁਰਵਾ ਘਾਹ ਦੀ ਆਹੁਤੀ, ਜੋ ਰੋਗ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਾਹਮੀਕ ਤੇਜ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਲਈ ਕੱਪੜਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਤਯੰਗਿਰਾ ਰਸਮ ਵਿੱਚ ਤੁਸ਼ਕੰਟਕ ਦੀ ਰਾਖ ਨਾਲ ਹੂਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਵੈਰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕਾਂ ਅਤੇ ਕੌਸ਼ਿਕ ਪੰਛੀ ਦੀ ਪਲਕ, ਕਪਿਲਾ ਘੀ ਨਾਲ, ਚੰਦ੍ਰ ਗ੍ਰਹਣ ਵੇਲੇ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਵਚਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਲਿਆਉਣ ਤੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਖਾਣ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਬੁੱਧੀਵਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਲੋਹੇ ਦੀ ਸੂਈ, ਗਿਆਰਾਂ ਅੰਗੁਲ ਲੰਮੀ, ਜਾਂ ਖਦੀਰ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦੀ, ਵੈਰੀ ਦੇ ਘਰ ਦਫਨ ਕਰਕੇ, ਵੈਰੀ ਨਾਸ਼ਕ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੈਰੀ ਨਿਕਾਸਣ ਦੀ ਕ੍ਰਿਆ ਹੈ। ‘ਚਕਸ਼ੁਸ਼ਪਾ’ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਅੰਨ੍ਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਵਾਪਸ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। ‘ਉਪਯੁੰਜਤਾ’ ਅਤੇ ‘ਤਨੂਪਾਗਨੇ ਸਦ’ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਦੁਰਵਾ ਘਾਹ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਰੋਗ ਮੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ‘ਤ੍ਰਯੰਬਕੰ’ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਭਾਗ ਉੱਤਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਲੈਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਡਰ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਨਿੱਤ ਜਾਪ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਡਰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਧਤੂਰੇ ਦੇ ਫੁੱਲ ਘੀ ਨਾਲ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਗੁਗਲ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਰਾਮਾ, ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ‘ਯੁੰਜਤੇ ਮਨੋ’ ਅਨੁਵਾਕ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ‘ਵਿਸ਼্ণੋਰਰਾਟਮ’ ਮੰਤਰ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਤਰ ਰੱਖਿਆ, ਯਸ਼ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ‘ਅਯੰਨੋ ਅਗਨੀਰ’ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ਼ਨਾਨ ਸਮੇਂ, "ਹੇ ਜਲੋ! ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਲੈ ਜਾਓ," ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਸਮੇਂ, ਦਸ ਅੰਗੁਲ ਲੰਮੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਸੂਈ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੂਈ ਨੂੰ ਕੁੜੀ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਦੱਬ ਕੇ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਹੇ ਸਵਿਤਾ ਦੇਵਤਾ, ਭੋਜਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਤਾਕਤ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਿਲ, ਜੌ ਅਤੇ ਅਪਾਮਾਰਗ ਚੌਲ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ‘ਸਵਾਹਾ’ ਉਚਾਰ ਕੇ ਦੇਵੇ। ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਲਾਲ ਰੰਗ ਤੇ ਗਾਂ ਦੀ ਪਿੱਥ ਦੀ ਪੱਥਰੀ ਬਣਾਕੇ, ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਲਈ ਜਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰੁਦ੍ਰ ਮੰਤਰਾਂ ਦਾ ਜਾਪ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹੋਮ ਕਰਨਾ, ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸਫਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਰਾਮਾ ਨੂੰ ਹਰੇਕ ਹੂਮ, ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਆਹੁਤੀ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਅਤੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣਾਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਾਪ ਮੁਕਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਤੰਦਰੁਸਤੀ, ਤੇਜ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।