ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਧਰਮ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਾਤ ਜਾਂ ਨਾਮ ਲੁਕਾਇਆ, ਜੂਆਰੀ, ਸ਼ਰਾਬੀ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁੱਕੀ ਜਾਂ ਟੁੱਟੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਸ਼ੱਕ ਦੇ ਘੇਰੇ 'ਚ ਆ ਜਾਂਦੇ। ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੇ, ਜਾਂ ਘਰ-ਘਰ ਭਟਕਦੇ, ਬਿਨਾ ਲਕੜੀ ਦੇ ਉੱਦੇ ਜਾਂ ਵਿਅਰਥ ਖਰਚ ਕਰਦੇ, ਜਾਂ ਗੁੰਮ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ਵੇਚਦੇ, ਉਹ ਵੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ। ਜੇ ਕਿਸੇ 'ਤੇ ਚੋਰੀ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਫਾਈ ਦੇਣ ਲਈ ਕਸਮ ਖਵਾਈ ਜਾਂਦੀ। ਜੇ ਦੋਸ਼ ਸਾਬਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਚੋਰੀ ਦੀ ਵਸਤੂ ਵਾਪਸ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਅਤੇ ਚੋਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਦੀ। ਚੋਰ ਨੂੰ ਚੋਰੀ ਵਾਪਸ ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ; ਜੇ ਚੋਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਨਿਕਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਜੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੱਤਿਆ ਜਾਂ ਚੋਰੀ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਮੁਖੀ ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਦੋਸ਼ ਉਸ 'ਤੇ ਆਉਂਦਾ; ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪੂਰਾ ਪਿੰਡ ਜਾਂ ਜਿਸ ਥਾਂ ਤੇ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ, ਉਹ ਜੁਰਮਾਨਾ ਭਰਦੇ। ਪੰਜ ਜਾਂ ਦਸ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਦੇ ਲੋਕ, ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਫੜਨ ਵਾਲੇ, ਘੋੜੇ ਜਾਂ ਹਿਰਨ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹਨ। ਜੋ ਜਬਰ ਨਾਲ ਹੱਤਿਆ ਕਰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੂਲ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਥੱਲੇ ਸੁੱਟਿਆ, ਜਾਂ ਹੱਡੀਆਂ ਤੋੜੀਆਂ, ਜਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਉਪਕਰਨ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੂਜੀ ਵਾਰੀ ਸਜ਼ਾ—ਇੱਕ ਹੱਥ ਜਾਂ ਪੈਰ ਕੱਟਣੀ ਹੁੰਦੀ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ, ਅੱਗ, ਪਾਣੀ, ਅਤੇ ਯਜਨ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਦਾ ਖਰਚਾ ਵੀ ਵਸੂਲਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਜ਼ਾ ਚੋਰ ਜਾਂ ਹੱਤਿਆਰੇ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ, ਜੇ ਦੋਸ਼ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇ। ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਗਰਭ-ਪਾਤ ਜਾਂ ਅਬਾਰਸ਼ਨ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਉੱਚੀ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਦੀ। ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਉੱਚਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨੀਵਾਂ, ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਮਰਦ ਜਾਂ ਔਰਤ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਮਰਦ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਬਾਂਧ ਕੇ ਪਾਣੀ 'ਚ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਜਦਕਿ ਜਹਿਰੀਲੀ ਜਾਂ ਹੱਤਿਆਕਾਰੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਣੀ 'ਚ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਜੋ ਔਰਤ ਜਹਿਰ ਜਾਂ ਅੱਗ ਦੇ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਜਾਂ ਬੱਚੇ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਦੀ, ਜਾਂ ਕੰਨ, ਨੱਕ, ਹੋਠ ਵੱਢਦੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖ ਕੇ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੇਤ, ਘਰ, ਜੰਗਲ, ਪਿੰਡ, ਖਲਿਹਾਨ ਜਾਂ ਅਨਾਜ-ਘਰ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾਈ, ਜਾਂ ਰਾਜਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪਾਸ ਆਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੰਸਾਂ ਦੀ ਗੱਠੀ ਨਾਲ ਜਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ। ਜੇ ਕੋਈ ਦੂਜੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਫੜਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ; ਜੇ ਔਰਤ ਉਸੇ ਜਾਤ ਦੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਦਾ; ਜੇ ਵਿਆਹ ਸਮਾਜਕ ਰੀਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਵਿਚਲਾ ਜੁਰਮਾਨਾ। ਪਰ ਜੇ ਸਮਾਜਕ ਰੀਤਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮਰਦ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਔਰਤ ਦੇ ਕੰਨ ਵੱਢੇ ਜਾਂਦੇ, ਉਸ ਦੀ ਕਮਰ-ਪੱਟੀ, ਛਾਤੀ ਦੀ ਚੋਲੀ, ਨਾਭੀ ਅਤੇ ਵਾਲ ਕੁਚਲੇ ਜਾਂਦੇ। ਗਲਤ ਥਾਂ ਜਾਂ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਜਾਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਔਰਤ ਨੂੰ ਸੌ ਮੋਹਰਾਂ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ, ਮਰਦ ਨੂੰ ਦੋਹਰਾ ਜੁਰਮਾਨਾ। ਜੇ ਰੋਕਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਵਾਪਰਦੇ, ਤਾਂ ਫੜੇ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਲੱਗਦੀ; ਜੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਸੌ ਮੋਹਰਾਂ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ; ਨੀਵੀਂ ਜਾਤ ਦੀ ਔਰਤ ਲਈ ਵਿਚਲਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਅਤੇ ਗਾਂਵਾਂ। ਕੈਦੀਆਂ, ਦਾਸੀਆਂ, ਨੌਕਰਾਂ ਜਾਂ ਆਸਾਨ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਭੋਗ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪਚਾਸ ਪਣਾਂ ਜੁਰਮਾਨਾ। ਜਬਰ ਨਾਲ ਸੰਭੋਗ 'ਤੇ ਦਸ ਪਣਾਂ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਿੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ, ਅਛੂਤ ਜਾਂ ਸੰਨਿਆਸੀ ਔਰਤ ਨਾਲ ਸੰਭੋਗ ਕੀਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਪਰੇਡ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਜੇ ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਘੱਟ ਜਾਂ ਵੱਧ ਲਿਖੇ, ਨਕਲੀ ਸੋਨਾ ਵੇਚੇ, ਜਾਂ ਗਿਰਵੀ ਚੀਜ਼ ਵੇਚੇ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹਨ। ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਿਧ ਅਹਾਰ ਦੇ ਕੇ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਭੰਗ ਕਰੀ, ਉਹ ਵੀ ਵੱਡੀ ਸਜ਼ਾ ਪਾਵੇ। ਨਕਲੀ ਸੋਨਾ ਵੇਚਣ ਜਾਂ ਗਿਰਵੀ ਚੀਜ਼ ਵੇਚਣ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਗ-ਭੰਗ ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਦਾ; ਜੇ ਪਸ਼ੂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਮੌਜੂਦ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਡੰਗ ਮਾਰਣ ਜਾਂ ਵੱਢਣ ਵਾਲਾ ਪਸ਼ੂ ਨਹੀਂ ਰੋਕਦਾ, ਉਹ ਵੀ ਦੋਸ਼ੀ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਹਿੰਸਕ ਘਟਨਾ 'ਤੇ ਜੁਰਮਾਨਾ, ਦੂਜੀ ਵਾਰੀ ਦੋਹਰਾ; ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ 'ਤੇ ਚੋਰੀ ਦਾ ਝੂਠਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ, ਤਾਂ ਪੰਜ ਸੌ ਜੁਰਮਾਨਾ। ਜੋ ਰਾਜਾ ਦੀ ਨੁਕਸਾਨੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਵੇ; ਮਰੇ ਹੋਏ ਦੀ ਵਸਤੂ ਵੇਚਣ ਵਾਲਾ, ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਕੇ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਵੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹਨ। ਜੋ ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਤੋੜੇ, ਉਸ ਦੀ ਜੀਭ ਕੱਟ ਕੇ ਨਿਕਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ; ਜੋ ਰਾਜਾ ਦੀ ਗੱਦੀ ਬਿਨਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਬੈਠੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਚਲੀ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਦੀ। ਜੇ ਦੋਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਘਾਇਲ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਰਾਜਾ ਦੇ ਨਾਪਸੰਦ ਹੁਕਮ 'ਤੇ ਚੱਲੇ, ਜਾਂ ਜਿੰਦਗੀ 'ਚ ਸ਼ੂਦਰ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਦਰਜਾ ਲੈ ਲਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਠ ਸੌ ਜੁਰਮਾਨਾ। ਜੇ ਕੋਈ ਸੋਚੇ "ਮੈਂ ਹਾਰਿਆ ਨਹੀਂ," ਪਰ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹਾਰ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਮੁੜ ਆ ਕੇ ਫਿਰ ਹਾਰ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋਹਰਾ ਜੁਰਮਾਨਾ। ਜੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਅਣਯਾਇਕ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਾਇਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਅਮਲ ਕਰੇ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਧਰਮ, ਧਨ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇਜ਼ਤ, ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਸਵਰਗ ਦਾ ਸਥਾਨ ਮਿਲਦਾ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਅਗਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਰਿਗ, ਯਜੁਰ, ਸਾਮ, ਅਤੇ ਅਥਰਵ—ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਧੀ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਸ਼ਕਰ ਨੇ ਸਿਖਾਈ, ਜਪ ਕਰਨ ਜਾਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਸੁਖ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।" ਪੁਸ਼ਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹਰ ਵੇਦ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਪਹਿਲਾਂ ਰਿਗ ਦੀ ਵਿਧੀ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਸੁਖ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।" ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਯਜਨ ਕਰਦੇ, ਜਾਂ ਜਪ ਕਰਦੇ, ਗਾਯਤਰੀ ਮਨ-ਚਾਹੇ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸਾਸ-ਨਿਯੰਤਰਣ ਦੇ ਨਾਲ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰੀ ਗਾਯਤਰੀ ਜਪੇ, ਰਾਤ ਨੂਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰੇ, ਅਕਸਰ ਨ੍ਹਾਵੇ, ਤਾਂ ਬਿਨਾ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ, ਸਭ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ। ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਜਪ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਿਰਫ ਯਜਨ-ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ; 'ਪ੍ਰਣਵ' ਅੱਖਰ—ਉੱਚਾ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਜਪ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ। 'ਓਮ' ਅੱਖਰ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨਾਭੀ ਤੱਕ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ ਸੌ ਵਾਰੀ ਜਪ ਕੇ, ਫਿਰ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਤੇ, ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ। ਤਿੰਨ ਮਾਪ, ਤਿੰਨ ਵੇਦ, ਤਿੰਨ ਦੇਵਤਾ, ਤਿੰਨ ਅੱਗ, ਸੱਤ ਮਹਾ-ਵਾਕ, ਸੱਤ ਲੋਕ—ਯਜਨ ਕਰਕੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦੇ। ਗਾਯਤਰੀ ਜਪ ਲਈ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਹਾ-ਵਾਕ; ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਰਾਮ ਨੇ ਸਿਖਾਇਆ, ਅਘਮਰਸ਼ਣ ਮੰਤਰ ਵੀ ਉੱਤਮ ਹੈ। 'ਅਗਨਿਮ ਈਲੇ ਪੁਰੋਹਿਤਮ'—ਇਹ ਅੱਗ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਮੰਤਰ ਹੈ; ਜੋ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਅੱਗ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਜਪ ਕਰੇ, ਉਹ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ। ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਯਜਨ ਕਰੇ, ਭਿਖਾ ਮੰਗੇ, ਬਿਨਾ ਅੱਗ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਨਾ ਖਾਏ; ਫਿਰ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸੱਤ ਰਿਗ-ਮੰਤਰ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜਪੇ। ਇਹ ਮੰਤਰ ਨਿੱਤ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਜਪਣ ਨਾਲ ਮਨ-ਚਾਹੇ ਸੁਖ ਮਿਲਦੇ; ਜੋ ਬੁੱਧੀ ਚਾਹੇ, 'ਸਦਸਨ ਯਮ ਇਤੀ' ਮੰਤਰ ਜਪੇ। ਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਅਰਥ, ਨੌ ਮੰਤਰ, ਜੋ ਮੌਤ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਬੰਨ੍ਹੇ ਜਾਂ ਰੋਕੇ ਹੋਏ, ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਜਪੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੇ ਜਪ ਅਤੇ ਯਜਨ, ਮਨ-ਚਾਹੇ ਫਲ, ਪਾਪ-ਮੁਕਤੀ, ਅਤੇ ਆਤਮਕ ਉੱਚਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।