ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਪਾਪ ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੀ ਪਰੀਖਿਆ ਲਈ ਮਾਂ-ਸਮਾਨ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—"ਜੇ ਮੈਂ ਪਾਪੀ ਹਾਂ, ਮਾਂ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਲੈ ਜਾ; ਜੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹਾਂ, ਉਪਰ ਲੈ ਜਾ"—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਤਰਾਜੂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰੀਖਿਆ ਦੀ ਰਸਮ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ 'ਤੇ ਚਿਪੜੇ ਚਾਵਲ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਅਸ਼ਵੱਥਾ ਦੇ ਸੱਤ ਪੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਹ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—"ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਦੀ ਹੈਂ, ਅੱਗ; ਤੂੰ ਪਾਪ ਤੇ ਪੁੰਨ ਦੀ ਗਵਾਹ ਹੈਂ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੱਚ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਪੰਜਾਹ ਪਲ ਭਾਰ ਦਾ ਲੋਹੇ ਦਾ ਟੁਕੜਾ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਟੁਕੜੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸੱਤ ਚੱਕਰ ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਚੱਕਰ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਉਂਗਲਾਂ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ। ਜੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਾਵਲ ਨਹੀਂ ਸੜਦੇ, ਤਾਂ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਜੇ ਲੋਹਾ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਰਹਿ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪਰੀਖਿਆ ਦੁਬਾਰਾ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਅੱਗ ਨੂੰ ਅਤੇ ਵਰਨ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ—"ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਕਰ; ਸੱਚ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ, ਵਰਨ।" ਇਕ ਹੋਰ ਰਸਮ ਵਿੱਚ, ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਬੀ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡੇ ਫੜ ਕੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਇੱਕ ਤੀਰ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਤੇਜ਼ ਹੈ, ਉਹ ਤੀਰ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। "ਤੂੰ ਜ਼ਹਿਰ ਹੈਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਸੱਚ ਦੇ ਨਿਆਂ ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ,"—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। "ਇਸ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਘਾਤ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ; ਸੱਚ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਅਮਰ ਕਰ,"—ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ਾਰੰਗ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇ ਕੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਜ਼ਹਿਰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਏ ਉਹ ਜ਼ਹਿਰ ਪਚਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਨ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਐਲਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਪਾਣੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੋਢੇ ਪੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਚੌਦਹਵੇਂ ਦਿਨ ਤੱਕ, ਜੇ ਕੋਈ ਰਾਜਸੀ ਜਾਂ ਦਿਵਿਆ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਭਿਆਨਕ ਮੁਸੀਬਤ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ। ਸੱਚ ਦੇ ਹਥਿਆਰ, ਗਾਂ, ਬੀਜ, ਸੋਨਾ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਚਰਨ, ਯਜਨ ਤੇ ਦਾਨ—ਇਹ ਸੌਖੇ ਸੱਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਸ਼ੱਕ ਘੱਟ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅੱਗ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗ, ਗਾਂ-ਚਰਾਵਾਂ ਵਾਲੇ, ਹੱਦਾਂ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਜੰਗਲ-ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਵਾਲੇ—ਇਹ ਸਭ ਹੱਦ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ। ਹੱਦਾਂ ਮਿੱਟੀ, ਕੋਲ, ਚਾਵਲ ਦੀ ਭੁਸੀ, ਰੁੱਖ, ਬੰਧ, ਚੀਟੀ ਦੇ ਟਿੱਬੇ, ਖੱਡ, ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਆਦਿ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨਬੰਦੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਲਾਲ ਮਾਲਾ ਤੇ ਲਾਲ ਪਹਿਰਾਵਾ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹੱਦ-ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾਵੋ। ਜੇ ਕੋਈ ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੱਧਮ ਦੰਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਹੱਦ-ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਹੀ ਹੱਦ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਨਿਯਮ ਬਾਗਾਂ, ਮੰਦਰਾਂ, ਪਿੰਡਾਂ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਥਾਵਾਂ, ਉਧਾਨ, ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਵਰਖਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਚਲਣ ਲਈ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੱਦ ਵੰਡ ਜਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਚੋਰੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਹੱਦ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਛੋਟਾ, ਵੱਡਾ ਜਾਂ ਮੱਧਮ ਦੰਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਬੰਧ ਘੱਟ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਕੇ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ; ਪਰ ਜੇ ਕਿਸੇ ਖੂਹ ਨੇ ਦੂਜੇ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਲੈ ਲਈ, ਭਾਵੇਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਜੇ ਪਾਣੀ ਵੱਧ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਕੋਈ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਬੰਧ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਬਿਨਾ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਦੱਸੇ, ਤਾਂ ਲਾਭ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਮਾਲਕ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਨੂੰ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਖੇਤ ਜੋਤਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂ ਜੋਤਿਆ ਹੋਇਆ ਖੇਤ ਨਹੀਂ ਜੋਤਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਜੋਤਿਆ ਫਲ ਦੇ ਕੇ, ਖੇਤ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜੋਤਣ ਲਈ ਦੇਵੇ। ਜੇ ਭੈਂਸ ਫਸਲ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰੇ, ਦੰਡ ਅਠ ਮਹੀਨੇ; ਗਾਂ ਲਈ ਅਧਾ; ਬੱਕਰੀ ਜਾਂ ਭੇੜ ਲਈ ਗਾਂ ਦੇ ਅਧਾ। ਜੋ ਪਸ਼ੂ ਖਾ ਕੇ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੰਡ ਦੋ ਗੁਣਾ; ਜੇ ਵੱਖਰੇ ਢੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਭੈਂਸ ਦਾ ਦੰਡ ਗਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ। ਜਿੰਨੀ ਫਸਲ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਈ, ਉਤਨਾ ਫਲ ਖੇਤ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਮਿਲੇ; ਗਾਂ-ਚਰਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦੰਡ, ਗਾਂ-ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਦੰਡ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਜਾਂ ਰਾਹ 'ਤੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਜਾਣ 'ਤੇ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਜੇ ਇਰਾਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਚੋਰੀ ਵਰਗਾ ਦੰਡ। ਵੱਡੇ ਬਲਦ ਵਲੋਂ ਛੱਡੀ ਗਈਆਂ ਗਾਂ, ਜਨਮ ਵਾਲੀਆਂ ਜਾਂ ਨਵੀਂ ਆਈਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕਿਸਮਤ ਜਾਂ ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਪੀੜਤ ਹਨ। ਗਾਂ-ਚਰਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਵਾਪਸ ਕਰੇ; ਜੇ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਜਾਂ ਮੌਤ ਵਲੋਂ ਗਾਂ ਗੁੰਮ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਜਦੂਰੀ ਲੈ ਕੇ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦੇਵੇ। ਜੇ ਗਾਂ-ਚਰਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਦੀ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤੇਰਾਂ ਤੇ ਅੱਧ ਪਣਾਂ ਦਾ ਦੰਡ, ਅਤੇ ਜਾਇਦਾਦ ਮਾਲਕ ਨੂੰ। ਜੇ ਪਸ਼ੂ ਪਿੰਡ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਂ ਰਾਜਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਚਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਦੁਜਾਤੀ ਹਰੇਕ ਥਾਂ ਘਾਹ, ਲੱਕੜ, ਫੁੱਲ ਆਪਣੇ ਸਮਝ ਕੇ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਤੇ ਖੇਤ ਦਾ ਫਾਸਲਾ ਸੌ ਧਨੁਸ਼; ਢਾਣੀ ਲਈ ਦੋ ਧਨੁਸ਼; ਸ਼ਹਿਰ ਲਈ ਚਾਰ ਸੌ। ਜੇ ਆਪਣੀ ਜਾਇਦਾਦ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਚੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਾਪਸ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਖਰੀਦਦਾਰ ਦੋਸ਼ੀ ਹੈ ਜੇ ਦੱਸਦਾ ਨਹੀਂ; ਘੱਟ ਕੀਮਤ 'ਤੇ, ਗਲਤ ਸਮੇਂ, ਜਾਂ ਹੱਦ ਬਿਨਾ ਖਰੀਦਣ ਵਾਲਾ ਚੋਰ ਹੈ। ਜੇ ਗੁੰਮ ਹੋਈ ਜਾਂ ਚੋਰੀ ਹੋਈ ਜਾਇਦਾਦ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਚੋਰ ਨੂੰ ਹਾਕਮਾਂ ਕੋਲ ਲਿਆਉ; ਜੇ ਸਮਾਂ ਤੇ ਥਾਂ ਵੱਧ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜਾਇਦਾਦ ਖੁਦ ਲੈ ਕੇ ਵਾਪਸ ਕਰ। ਵਸਤੂ ਪੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਵੇਚਣ ਵਾਲਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਜਾਇਦਾਦ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਜੁਰਮਾਨਾ, ਖਰੀਦਦਾਰ ਨੂੰ ਕੀਮਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ—ਇਹੀ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਦੀ ਨੁਕਸਾਨ ਵਰਤੋਂ ਜਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਰਨ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਿਣਤੀ ਹੋਵੇ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਪੰਜ ਗੁਣਾ ਬਾਂਡ ਜੁਰਮਾਨਾ—even if loss is not proven. ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਚੋਰੀ ਜਾਂ ਗੁੰਮ ਹੋਈ ਜਾਇਦਾਦ ਦੂਜੇ ਦੇ ਪਾਸ ਮਿਲੀ, ਪਰ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ, ਤਾਂ ਛਿਆਨਵੇ ਪਣਾਂ ਦੰਡ। ਜਾਂ ਚੋਰੀ ਜਾਂ ਗੁੰਮ ਹੋਈ ਜਾਇਦਾਦ ਚੌਕੀਦਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਮਾਲਕ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ। ਇੱਕ ਖੁਰ ਵਾਲੇ ਪਸ਼ੂ ਲਈ ਚਾਰ ਪਣਾਂ, ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਪੰਜ, ਭੈਂਸ, ਉੱਟ, ਗਾਂ ਲਈ ਦੋ-ਦੋ, ਭੇੜ ਤੇ ਬੱਕਰੀ ਲਈ ਚੌਥਾ। ਪਤਨੀ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਆਪਣੀ ਜਾਇਦਾਦ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਬਿਨਾ ਨਾ ਦੇਵੇ; ਜੇ ਵਾਰਸ ਹਨ, ਪੂਰੀ ਜਾਇਦਾਦ ਨਾ ਦੇਵੇ, ਤੇ ਨਾ ਉਹ ਜੋ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵਾਅਦਾ ਹੋ ਚੁੱਕੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਮ ਦੇ ਨਿਆਂ ਤੇ ਪਰੀਖਿਆ ਦੀਆਂ ਇਹ ਰਸਮਾਂ, ਜਾਇਦਾਦ, ਪਸ਼ੂ, ਖੇਤ, ਅਤੇ ਮਾਨਵ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਨਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।