ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਧਰਮ ਦੇ ਨਿਆਂਕ ਪਾਠਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਜ਼ੇ ਅਤੇ ਗਵਾਹੀ ਦੇ ਨੇਮਾਂ ਬਾਰੇ ਵੱਡੀ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇੱਥੇ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤੀ ਦੇ ਗਰੀਬ ਵਿਅਕਤੀ ਉੱਤੇ ਕਰਜ਼ਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਰਕਮ ਮੁਕਾਊਣ ਲਈ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗਰੀਬ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕਰਜ਼ਾ ਉਤਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਰਜ਼ਾ ਮੁਕਾਉਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਜਦੋਂ ਪੈਸਾ ਦੇਣ ਆਵੇ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਉਸਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਰਕਮ ਕਿਸੇ ਮੱਧਸਥ ਵਿਅਕਤੀ ਕੋਲ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਸ ’ਤੇ ਹੋਰ ਸੁਧ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਾਰਸ ਜਾਇਦਾਦ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਰਜ਼ਾ ਚੁਕਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਨਾ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਜਾਇਦਾਦ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਪਿਤਾ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਚੁਕਾਉਣ ਦਾ ਪਾਬੰਦ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਜਾਂ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪਿਤਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਲਈ। ਪਰ ਜੇ ਘਰੇਲੂ ਲੋੜਾਂ ਲਈ ਪਤਨੀ ਨੇ ਕਰਜ਼ਾ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਪਤੀ ਨੂੰ ਉਹ ਚੁਕਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਪਤਨੀ ਗਵਾਲਣ, ਪਹਲਵਾਨਣ, ਨਾਚਣ ਵਾਲੀ, ਧੋਬਣ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਜਾਂ ਵੈਸ਼ਿਆ ਹੋਵੇ—ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਪਤੀ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ—ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਚੁਕਾਉਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਔਰਤ ਨੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕਰਜ਼ਾ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਜਾਂ ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਚੁਕਾਉਣਗੇ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਔਰਤ ਉਸ ਕਰਜ਼ੇ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਪਿਤਾ ਮੌਜੂਦ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਮਰ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿਚ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਪੋਤਰੇ, ਜੇ ਗਵਾਹੀ ਨਾਲ ਕਰਜ਼ਾ ਸਾਬਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਚੁਕਾਉਣਗੇ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਕਰਜ਼ਾ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ, ਜੂਆ, ਜੁਰਮਾਨੇ, ਟੈਕਸ ਜਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖਰਚਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚੀ ਰਕਮ, ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਉਦੇਸ਼ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਤੋਹਫਿਆਂ ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪੁੱਤਰ ਉਹ ਕਰਜ਼ਾ ਚੁਕਾਉਣ ਲਈ ਬਾਧ ਨਹੀਂ। ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਭਰਾਵਾਂ, ਪਤੀਆਂ, ਪਿਤਾ-ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿਚ, ਜੇ ਕਰਜ਼ਾ ਗਰੰਟੀ ਨਾਲ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਵੰਡ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੁਕਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਗਰੰਟੀ, ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਜਾਂ ਭੁਗਤਾਨ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਯਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਗਰੰਟੀ ਝੂਠੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਝੂਠੀ ਗਰੰਟੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹ ਕਰਜ਼ਾ ਚੁਕਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਗਰੰਟੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਗਰੰਟੀਦਾਰ ਮਰ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਰਜ਼ਾ ਚੁਕਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; ਕੇਵਲ ਉਹੀ ਜਿੰਨੇ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਗੇ। ਜੇ ਗਰੰਟੀਦਾਰ ਵੱਧ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪੈਸਾ ਦੇਣ; ਪਰ ਜੇ ਸਭ ਇਕ ਹੀ ਅਧੀਨ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਾ ਪਵੇ। ਜੇ ਗਰੰਟੀਦਾਰ ਨੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪੈਸਾ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਉਸਨੂੰ ਦੁੱਗਣਾ ਵਾਪਸ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਸੰਤਾਨ, ਔਰਤ, ਪਸ਼ੂ ਜਾਂ ਅਨਾਜ ਲਈ ਦੁੱਗਣਾ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਕੱਪੜੇ ਲਈ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਅਤੇ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਲਈ ਅੱਠ ਗੁਣਾ। ਜੇ ਦੁੱਗਣਾ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖੀ ਚੀਜ਼ ਜਬਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਕਰਕੇ ਗਿਰਵੀ ਚੀਜ਼ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਜਬਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਜੇ ਉਸਦੇ ਫਲ ਦਾ ਲੁਤਫ਼ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਹੀਂ ਜਬਤ ਹੁੰਦੀ। ਜੋ ਗਿਰਵੀ ਚੀਜ਼ ਲੁਕਾਈ ਜਾਂ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ’ਤੇ ਵਾਧੂ ਸੁਧ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ, ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਲਾਭ ਹੋਵੇ; ਜੇ ਉਹ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵਾਪਸ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਜਦ ਤੱਕ ਪ੍ਰਭੂ ਜਾਂ ਰਾਜੇ ਦੀ ਕਰਪਾ ਜਾਂ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਨਾ ਗੁੰਮ ਹੋਈ ਹੋਵੇ। ਜੇ ਗਿਰਵੀ ਚੀਜ਼ ਨਸ਼ਟ ਜਾਂ ਨਿਕੰਮੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਉਸ ਸੰਪਤੀ ਜਾਂ ਪੈਸੇ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਆਚਰਣ ਜਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮੂਲ ਅਤੇ ਸੁਧ ਸਮੇਤ ਵਾਪਸ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੇ ਸੱਚਾਈ ਲਈ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਦੁੱਗਣਾ ਵਾਪਸ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੇ, ਗਿਰਵੀ ਚੀਜ਼ ਛੁੜਵਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਆਪਣੀ ਗਿਰਵੀ ਚੀਜ਼ ਵਾਪਸ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗਿਰਵੀ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਕੀਮਤ ਜਿਹੜੀ ਸਮੇਂ ਤੇ ਸੀ, ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਸੁਧ ਦੇ ਰਹੀ ਜਾਵੇ; ਜਾਂ ਜੇ ਨਾ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਗਵਾਹਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਵੇਚੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖੇ ਕਰਜ਼ੇ ਨਾਲ ਦੁੱਗਣਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਗਿਰਵੀ ਚੀਜ਼ ਛੁਡਾ ਲਈ ਜਾਵੇ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ, ਬਿਨਾਂ ਦੱਸੇ, ਆਪਣੀ ਸੰਪਤੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਮਾਨਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਸੰਪਤੀ ਰਾਜੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਜਾਂ ਚੋਰਾਂ ਵਲੋਂ ਲੈ ਲਈ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਜੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਲਿਆਉਣ ਉੱਤੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੰਪਤੀ ਵਾਪਸ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਵੀ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸੰਪਤੀ ਆਪਣੇ ਲਾਭ ਲਈ ਲੈ ਲਈ, ਉਸਨੂੰ ਉਮਰ ਭਰ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨੂੰ ਸੁਧ ਸਮੇਤ ਵਾਪਸ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਯਮ ਉਹਨਾਂ ਅਮਾਨਤਾਂ ਜਾਂ ਗਿਰਵੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਮੰਗੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹੋਣ ਜਾਂ ਨਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੱਗੇ ਅੱਗਨੀ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੋ ਸੰਤ, ਦਾਨੀ, ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੇ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਸਿੱਧੇ-ਸਾਧੇ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ-ਪੋਤਰੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਪੰਜ ਯਜਨਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਗਵਾਹ ਵਜੋਂ—ਜਾਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜ ਜਾਂ ਤਿੰਨ—ਉਹ ਹਰ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਔਰਤਾਂ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ, ਬੱਚੇ, ਜੂਆਰੀ, ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਪਾਗਲ, ਦੋਸ਼ੀ, ਅਦਾਕਾਰ, ਨਾਸਤਿਕ, ਜਾਲਸਾਜ ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ—ਇਹ ਗਵਾਹ ਨਹੀਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ। ਜੋ ਪਤਿਤ ਹਨ, ਚੁੱਟੜਾਂ ਨਾਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਸਾਥੀ, ਸੰਗੀ, ਦੁਸ਼ਮਣ, ਚੋਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਗਵਾਹ ਨਹੀਂ, ਜਾਂ ਚੋਰੀ, ਗਾਲੀ ਜਾਂ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਵਾਹ—ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਤਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ। ਪਰ ਜੇ ਦੋਵੇਂ ਪੱਖ ਗਵਾਹ ਉੱਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਇਕੋ ਗਵਾਹ ਹੋਵੇ ਜੋ ਧਰਮ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਗਵਾਹੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ “ਚੁੱਪੀ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ” ਚੁਕਾਉਣ ਲਈ ਬੱਝਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ, ਜਦ ਤੱਕ ਚੁਕਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ, ਚਾਲੀ-ਛੇਵੇਂ ਦਿਨ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਕਾਰੀ ਹੋ ਕੇ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਗਵਾਹੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਉਹ ਝੂਠੇ ਗਵਾਹਾਂ ਵਰਗੇ ਹੀ ਪਾਪ ਅਤੇ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਗਵਾਹਾਂ ਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਪੱਖਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਗਵਾਹੀ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅੱਗ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਔਰਤਾਂ-ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਹਤਿਆਰੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਿਹੜੀ ਦੁਨੀਆਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਝੂਠੀ ਗਵਾਹੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਓਹੀ ਦੁਨੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ ਜੋ ਧਰਮ ਕਮਾਇਆ, ਸਾਰਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਝੂਠ ਬੋਲ ਕੇ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਜੇ ਕਈਆਂ ਵਿਚ ਰਾਏ ਵੰਡ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਧੇਰੇ ਗੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਗੁਣ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਧਰਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਲਿਆਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਪੱਖ ਲਈ ਗਵਾਹ ਸੱਚੀ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕਣ, ਉਹੀ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਜਿਸ ਪੱਖ ਦੇ ਗਵਾਹ ਘੱਟ ਗੁਣ ਵਾਲੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਹਾਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—even ਜੇ ਗਵਾਹੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਗੁਣ ਵਾਲੇ ਹੋਣ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਮੰਨਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਗਵਾਹ, ਪਹਿਲਿਆਂ ਤੋਂ ਦੁੱਗਣੇ ਹੋ ਕੇ ਵੱਖਰਾ ਬੋਲਣ, ਤਾਂ ਪਹਿਲੇ ਗਵਾਹ ਝੂਠੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਾਲਸਾਜ ਅਤੇ ਝੂਠੇ ਗਵਾਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁੱਗਣਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗਵਾਹੀ ਦੇਣ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਹ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਲੁਕਾਏ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅੱਠ ਗੁਣਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਦੇਵੇ, ਅਤੇ ਹਰ ਜਾਤਿ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀ ਜੇ ਝੂਠੀ ਗਵਾਹੀ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਦੋਵੇਂ ਪੱਖ ਆਪਸੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਮੰਨ ਲੈਣ, ਉਹ ਗਵਾਹਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਤ ਕਰ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਨਾਮ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਮ ਦੇ ਨਿਆਂਕ ਨੇਮਾਂ ਨੇ ਕਰਜ਼ੇ, ਗਵਾਹੀ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਤ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਬਾਰੇ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਨਿਆਇਕ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਸੱਚਾਈ, ਇਨਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਣੀ ਰਹੇ।