ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਆਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਪੈ ਕੇ "ਬਚਾਓ, ਬਚਾਓ!" ਦੀ ਪੁਕਾਰ ਕੀਤੀ ਤੇ ਸਰਣ ਲੱਭਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਭੂ ਕੋਲ ਆਏ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਮਾਇਆ ਅਤੇ ਮੋਹ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਸ਼ੁੱਧੋਦਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਭਟਕਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਲੋਕ ਵੇਦਿਕ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹਟ ਗਏ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਹੋ ਗਏ। ਕੁਝ ਹੋਰ ਵੀ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਬੈਠੇ। ਫਿਰ, ਉਹ ਅਰਹਤ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਰਹਤ ਬਣਾਇਆ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੂਲ ਵੇਦਿਕ ਧਰਮ ਤੋਂ ਵੰਞੇ ਹੋਏ ਨਾਸਤਿਕ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਉਹ ਲੋਕ ਐਸੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਜੋ ਨਰਕ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਵੇਂ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਵੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦੇ। ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗੀਆਂ। ਫਿਰ, ਧਰਮਹੀਨ ਚੋਰ ਅਤੇ ਵਜਸਨੇਯ ਵੇਦ ਹੀ ਬਚਣਗੇ; ਕੇਵਲ ਪੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਦੱਸ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਝੂਠੇ ਧਰਮ ਦੀ ਚਾਦਰ ਓੜ੍ਹ ਕੇ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰੂਪ ਦੇ ਰਾਜੇ ਮਾਸ ਖਾਣਗੇ ਅਤੇ ਮਦਿਰਾ ਪੀਣਗੇ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਵਿਸ਼ਨੁਯਸ਼ਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਲਕੀ, ਯਾਜ਼੍ਨਵਲਕਯ ਨੂੰ ਪੁਰੋਹਿਤ ਬਣਾ ਕੇ, ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਹ ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰੇਗਾ। ਉਹ ਚਾਰ ਵਰਣਾਂ ਅਤੇ ਸਭ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਮੁੜ ਸਥਾਪਤ ਕਰੇਗਾ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਲਿਆਵੇਗਾ। ਫਿਰ, ਕਲਕੀ ਦਾ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ, ਹਰੀ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲਾ ਜਾਵੇਗਾ; ਤਦੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਵਰਣ ਅਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਰਹਿਣਗੇ, ਹੇ ਉੱਤਮ! ਇਹ ਸਭ ਚਕ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਸਭ ਮਨਵੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਅਵਤਾਰ ਹਨ—ਪੁਰਾਣੇ, ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਮੌਜੂਦਾ। ਜੋ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਦੱਸ ਅਵਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਇੱਛਤ ਪੁੰਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਰੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਵਿਚ ਫ਼ਰਕ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਅਗਨੀ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੁਣ ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਆਦਿ ਦੀ ਲੀਲਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਉਹ ਜੋ ਸਵਰਗ ਆਦਿ ਦਾ ਰਚੈਤਾ ਹੈ, ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਉਸ ਦਾ ਟਿਕਾਉ, ਗੁਣ ਤੇ ਅਗੁਣ—ਸਭ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ।" ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੇਵਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਅਵਿਅਕਤ ਸੀ। ਨ ਆਕਾਸ਼ ਸੀ, ਨ ਰਾਤ, ਨ ਦਿਨ, ਨ ਕੁਝ ਹੋਰ। ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਜਿਤ ਕੀਤਾ।