ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਪੁਸ਼ਕਰ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਗਨਿਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੁਝ ਜੀਵ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਖੰਜਰਿਤਾ, ਦਾਟਯੂਹਾ, ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ, ਜੀਵ-ਕੁੱਕੜ, ਭਾਰਦਵਾਜ ਅਤੇ ਸਾਰੰਗਾ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵਾਗੁਰਯੁ, ਉਲੂ, ਸ਼ਰਭ, ਸਾਰਸ, ਖਰਗੋਸ਼, ਕਛੂਏ, ਵਾਲਦਾਰ ਅਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਰਾਤ ਨੂੰ ਚਲਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਜੀਵ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹੰਸ, ਹਿਰਨ, ਬਿੱਲੀ, ਨੈਲ, ਰੀਛ, ਸੱਪ, ਭੇਡੀਆ, ਸ਼ੇਰ, ਚੀਤਾ, ਊਠ, ਪਿੰਡ ਦੇ ਸੂਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ, ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦੋਵੇਂ ਸਮੇਂ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਕੁੱਤੇ, ਬਲਦ, ਗਿਦੜ, ਭੇਡੀਆ, ਕੋਕਿਲ, ਸਾਰਸ, ਘੋੜੇ, ਕਉਪੀਨਾ-ਧਾਰੀ, ਗੋਹ, ਇਹ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਦੋਵੇਂ ਸਮੇਂ ਚਲਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਜੀਵ ਜੱਥੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਗੂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉੱਤੇ ਭਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਿੱਛੋਂ ਮੌਤ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਾਂ ਘਰੋਂ ਆ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਕਾਂ-ਕਾਂ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਰਾਜਾ ਦੀ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਜਾਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ 'ਤੇ ਝਗੜਾ ਹੋਣ ਦੀ ਚਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇ ਉਹ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਹੋਵੇ। ਵਾਹਨ ਵਿੱਚ, ਕਾਂ ਦੀ ਦਰਸ਼ਨ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਖੱਬੇ ਜਾਂ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਹੋਵੇ। ਮੋਰ ਜਦੋਂ ਅਸਮਝੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਚੋਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚੋਰੀ ਦੀ ਚਤਾਵਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਯਾਤਰੀ ਰਵਾਨਾ ਹੋਵੇ, ਰਾਮ ਜੀ, ਅਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਿਰਨ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਮੌਤ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ; ਇਹੀ ਰੀਛ, ਸੂਰ, ਗਿਦੜ, ਚੀਤਾ, ਸ਼ੇਰ, ਬਿੱਲੀ ਅਤੇ ਗਧੇ ਲਈ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਜੀ, ਪ੍ਰਤਿਲੋਮ ਪੰਛੀ, ਖਰਾ (ਕਠੋਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲਾ), ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਕਪੀੰਜਲ, ਅਤੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਵਧੀਆ ਪੰਛੀ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਟਿਤਿਰੀ ਪੰਛੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਫਲ ਨਿੰਦਤ ਹੈ, ਪਿੱਛੋਂ ਵੇਖਣ ਤੇ ਵਧੀਆ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਏਨਾ, ਵਰਾ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਸ਼ਤਾ ਜਦੋਂ ਖੱਬੇ ਤੇ ਫਿਰ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਆਉਣ, ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੰਛੀ ਜਦੋਂ ਸੱਜੇ ਤੇ ਫਿਰ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਆਉਣ, ਉਹ ਇੱਛਿਤ ਫਲ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਸ਼ੁਭ ਹਨ ਸ਼ਿਆਮਾ, ਨਾਚੂ, ਸ਼ੂਹ, ਪਿੰਗਲਾ ਅਤੇ ਘਰ ਦੀ ਗੋਹ। ਮਾਦਾ ਸੂਰ, ਪਰਪੁਸ਼ਟਾ, ਪੁੰਨਾਮਾਨਾ, ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਔਰਤਾਂ ਉੱਤੇ ਹਨ, ਭਾਸਾ, ਕਾਰੂਸ਼ਾ, ਕਪੀਸ਼੍ਰੀ, ਕਰਨਚਿਤ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕਪੀਸ਼੍ਰੀ, ਕਰਣ, ਪਿਪੀਕਾ, ਰੁਰੂ, ਅਤੇ ਏਨਾ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਆਉਣ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹਨ; ਬਲਦ, ਸੱਪ, ਖਰਗੋਸ਼, ਸੂਰ ਅਤੇ ਗੋਹ ਦਾ ਉਲਲੇਖ ਵੀ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਵਿਰੋਧੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਬਾਂਦਰ ਜਾਂ ਰੀਛ ਦੀ ਦਰਸ਼ਨ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਜੋ ਪੰਛੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪਿੱਛੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਯਾਤਰੀ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹਨ। ਵਿਦਵਾਨ ਉਸ ਦਿਨ ਲਈ ਫਲ ਦਾ ਉਲਲੇਖ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਪੰਛੀ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਭੋਜਨ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ, ਨੌਜਵਾਨ ਜਾਂ ਵੈਰ ਦੀ ਲਗਨ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਪੰਛੀ ਹੱਦ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਅੰਦਰ ਰਹੇ, ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ, ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਜਾਂ ਚਾਰ ਵਾਰ ਕਾਂ-ਕਾਂ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਫਲਦਾਇਕ ਹੈ। ਪੰਜ ਜਾਂ ਛੇ ਵਾਰ ਕਾਂ-ਕਾਂ ਕਰੇ ਤਾਂ ਫਲ ਰਹਿਤ; ਸੱਤ ਵਾਰ ਕਰੇ ਤਾਂ ਫਲਦਾਇਕ, ਪਰ ਵੱਧ ਵਾਰ ਕਰੇ ਤਾਂ ਫਲ ਰਹਿਤ। ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਮਾਂਚ ਅਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਲਈ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜਵਾਲਾਨਲਾ ਜਾਂ ਸੂਰ्यमੁਖੀ ਪੰਛੀ ਡਰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਿਰਨ ਜੇ auspicious ਥਾਂ ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਅਣਸ਼ੁਭ ਥਾਂ ਤੇ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਐਸਾ ਹਿਰਨ ਵੇਖੇ, ਉਹ ਸਾਲ ਦਾ ਫਲ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਜਾਣੇ। ਪੁਸ਼ਕਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੇ ਕਾਂ ਵਧੇਰੇ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਰਸਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਅਤੇ ਉਹ ਰਸਤਾ ਰੁਕ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਸ਼ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਜੇ ਕਾਂ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਕਾਂ-ਕਾਂ ਕਰੇ, ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ, ਡਰੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਉਤਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ, ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਾਂ ਛਾਂ, ਅੰਗ, ਵਾਹਨ, ਜੁੱਤੇ, ਛਤਰੀ, ਕੱਪੜੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਚੁੰਘੇ, ਪੂਜਾ ਹੋਣ ਤੇ ਮੌਤ, ਪਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਤੇ ਸ਼ੁਭਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਾਂ ਜੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮੇ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਲਾਲ ਜਾਂ ਜਲਿਆ ਹੋਇਆ ਕੁਝ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟੇ, ਤਾਂ ਅੱਗ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਲਾਲ ਚੀਜ਼ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੇ ਤਾਂ ਕੈਦ ਦੀ ਚਤਾਵਨੀ; ਪੀਲੀ, ਸੋਨੇ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਲਿਆਵੇ ਤਾਂ ਲਾਭ; ਜੇ ਲੈ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਹਾਨੀ। ਸਾਹਮਣੇ ਧਨ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਲਾਭ; ਕੱਚਾ ਮਾਸ ਉਲਟੀ ਕਰੇ ਤਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਮਿਲੇ; ਮਿੱਟੀ ਸੁੱਟੇ ਤਾਂ ਖੇਤਰ ਮਿਲੇ; ਰਤਨ ਦੇ ਵੇਖਣ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜ। ਯਾਤਰੀ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਕਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੇ ਸਫਲਤਾ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਅਸ਼ੁਭ ਕਾਂ ਡਰ ਤੇ ਅਸਫਲਤਾ। ਸਾਹਮਣੇ ਕਾਂ-ਕਾਂ ਕਰਦੇ ਆਉਣ ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਰੁਕਦੀ ਹੈ। ਖੱਬਾ ਕਾਂ ਸ਼ੁਭ, ਸੱਜਾ ਹਾਨੀ; ਖੱਬਾ ਕਾਂ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ, ਮੱਧ ਦਾ ਸੱਜਾ; ਖੱਬਾ ਕਾਂ ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਰੁਕਦੀ ਹੈ। ਕਾਂ ਜੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਲਈ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਲੱਤ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖੜਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਡਰ; ਖੋਖਲੇ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਤਾਂ ਵੱਡੀ ਬੇਸਮਤੀ। ਕਾਂ ਜਮੀ 'ਤੇ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਅਸ਼ੁਭ, ਪਰ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵਧੀਆ। ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਗੰਦ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਭ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ। ਹੋਰ ਪੰਛੀ ਵੀ ਕਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੇ ਜਾਵਣ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ਜ। ਕੁੱਤੇ ਜੇ ਕੈਂਪ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਖੜੇ ਹੋਣ ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ। ਜੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਘਰ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਜਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਭੋਂਕਣ, ਤਾਂ ਮਾਲਕ ਲਈ ਮੌਤ। ਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਸੂੰਘਣ, ਤਾਂ ਸਫਲਤਾ; ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਡਰ; ਸੱਜੇ ਹੱਥ 'ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਰੁਕਦੀ ਹੈ। ਯਾਤਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਜਾਂ ਰਸਤਾ ਰੋਕਣ, ਚੋਰਾਂ ਦਾ ਸੰਕੇਤ। ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਹੱਡੀ ਜਾਂ ਰੱਸਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਹਾਨੀ; ਜੁੱਤੇ ਜਾਂ ਮਾਸ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸ਼ੁਭ। ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ੁਭ ਚੀਜ਼ ਜਾਂ ਵਾਲ ਹੋਣ, ਅਸ਼ੁਭ। ਸਾਹਮਣੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰੇ ਤਾਂ ਡਰ; ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਚੰਗੀ ਥਾਂ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਦਰਖ਼ਤ ਨੂੰ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸ਼ੁਭਤਾ। ਚੰਗੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਫਲਤਾ। ਗਿਦੜ ਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵ ਵੀ ਕੁੱਤੇ ਵਾਂਗ ਜਾਣੇ ਜਾਵਣ, ਰਾਮ ਜੀ। ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ ਹੋਲ ਕਰਨ, ਮਾਲਕ ਲਈ ਡਰ; ਰਾਤ ਨੂੰ ਅਜੀਬ ਹੋਲ, ਖਤਰਾ ਜਾਂ ਮੌਤ। ਬਲਦ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬੋਲਣ, ਮਾਲਕ ਲਈ ਸ਼ੁਭ; ਬਲਦ ਛੁਡਾਉਣ, ਰਾਜਾ ਲਈ ਜਿੱਤ। ਗਾਂ ਡਰ ਬਿਨਾ ਖਾਣ, ਦੇਣ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਹੋਣ, ਸ਼ੁਭ; ਪਰ ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਪਿਆਰ ਛੱਡਣ, ਗਰਭਪਾਤ। ਜੇ ਗਾਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪੈਰ ਮਾਰੇ, ਉਦਾਸ ਜਾਂ ਡਰੀ ਹੋਵੇ, ਡਰ। ਜੇ ਅੰਗ ਗਿੱਲੇ ਜਾਂ ਵਾਲ ਖੜੇ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਗਿਦੜ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਲੱਗੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸ਼ੁਭ। ਇਹ ਭੈਸ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੈ। ਘੋੜਾ ਜੇ ਦੂਜੇ ਵੱਲੋਂ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ, ਜਾਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਲੋਟੀ ਲਵੇ, ਇਹ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ। ਘੋੜਾ ਅਚਾਨਕ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ ਸੋ ਜਾਵੇ, ਅਸ਼ੁਭ। ਜੌ ਜਾਂ ਮਿਠਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ, ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ। ਮੂੰਹ 'ਚੋਂ ਖੂਨ ਆਵੇ ਜਾਂ ਕੰਪੇ, ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ। ਕਬੂਤਰ ਜਾਂ ਮੈਨਾ ਨਾਲ ਇਕੱਲਾ ਖੇਡੇ, ਮੌਤ। ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਹੰਝੂ, ਪੈਰ ਚੁੰਘੇ, ਨਾਸ। ਖੱਬੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਖੁਰਚੇ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਸੋਵੇ, ਅਸ਼ੁਭ। ਇਕ ਵਾਰ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰੇ ਜਾਂ ਮੂੰਹ ਸੁੱਤਾ ਹੋਵੇ, ਡਰ। ਚੜ੍ਹਨ ਨਾ ਦੇਵੇ ਜਾਂ ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਵੇ, ਯਾਤਰਾ ਰੁਕਦੀ ਹੈ। ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਛੂਹੇ, ਯਾਤਰਾ ਰੁਕਦੀ ਹੈ। ਘੋੜਾ ਰੰਘੇ ਜਾਂ ਪੈਰ ਛੂਹੇ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ। ਹਾਥੀ ਜੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ, ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਸ। ਮਾਦਾ ਹਾਥੀ ਜਨਮ ਦੇਵੇ ਜਾਂ ਮਦ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਰਾਜਾ ਦਾ ਅੰਤ। ਚੜ੍ਹਨ ਨਾ ਦੇਵੇ ਜਾਂ ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਵੇ, ਰੁਕਾਵਟ। ਹਾਥੀ ਮਦ ਖੋ ਦੇਵੇ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਮੌਤ। ਸੱਜੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਖੱਬਾ ਛੂਹੇ, ਸ਼ੁਭ; ਹੱਥ ਨਾਲ ਸੱਜਾ ਦੰਦ ਛੂਹੇ, ਵੀ ਸ਼ੁਭ। ਬਲਦ, ਘੋੜਾ ਜਾਂ ਹਾਥੀ ਵੈਰੀ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇ, ਅਸ਼ੁਭ। ਫੌਜ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟੇ ਬਦਲ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਪਵੇ, ਨਾਸ। ਅਕਾਲੀ ਗ੍ਰਹ, ਨਕਸ਼ਤਰ ਜਾਂ ਵਿਰੋਧੀ ਹਵਾ, ਯਾਤਰਾ ਜਾਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਛਤਰੀ ਦਾ ਡਿੱਗਣਾ ਡਰ। ਲੋਕ ਖੁਸ਼ ਹੋਣ ਤੇ ਗ੍ਰਹ ਸ਼ੁਭ, ਜਿੱਤ ਦਾ ਸੰਕੇਤ। ਜੰਗੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਉੱਤੇ ਕਾਂ ਜਾਂ ਮਾਸ-ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਹਾਵੀ ਹੋਣ, ਚੱਕਰ ਦਾ ਨਾਸ। ਪੂਰਬ, ਪੱਛਮ ਤੇ ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੁਸ਼ਕਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਰਾਜਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲੇ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ। ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਜਾਵੇ, ਨੀਵੀਂ ਥਾਂ ਤੇ ਹੋਵੇ, ਛੁਪ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਵੈਰੀ ਉਤਸ਼ਟ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਗ੍ਰਹ ਉਲਟ ਜਾਂ ਪੀੜਤ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਸ਼ੁਕਰ ਅਸ਼ੁਭ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਯਾਤਰਾ ਛੱਡ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਬੁਧ ਉਲਟ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਗ੍ਰਹ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਸੰਧੀ 'ਤੇ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਚੰਦ ਦਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਬੈਧ੍ਰਿਤੀ, ਵਯਤੀਪਾਤ, ਨਾਗ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਚਤੁਰਪਦ ਜਾਂ ਕਿੰਤੁਘਨਾ ਅਸ਼ੁਭ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਯਾਤਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ। ਵਿਪਤੀ, ਮੌਤ, ਵਿਰੋਧ, ਜਨਮ, ਜਾਂ ਗੰਡਾ ਜਾਂ ਖਾਲੀ ਤਿਥੀ 'ਤੇ ਵੀ ਯਾਤਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ। ਉੱਤਰ ਤੇ ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਪੱਛਮ ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਵੀ ਮਿਲੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਵਾ ਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪਰੀਘਾ (ਅਸ਼ੁਭ ਸਮਾਂ) ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੰਘਣਾ; ਸੂਰਜ, ਚੰਦ, ਮੰਗਲ ਦੇ ਦਿਨ ਵੀ ਅਸ਼ੁਭ ਹਨ। ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਦਿਨ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਦਿਨ ਵੀ ਬਚਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਸ਼ੁਭ ਹਨ; ਪਰ ਛਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ: ਸੂਰਜ ਲਈ ਵੀਹ, ਚੰਦ ਲਈ ਸੋਲ੍ਹਾਂ, ਮੰਗਲ ਲਈ ਪੰਦਰਾਂ, ਬੁਧ ਲਈ ਚੌਦਾਂ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਲਈ ਤੇਰਾਂ, ਸ਼ੁਕਰ ਲਈ ਬਾਰਾਂ, ਸ਼ਨੀ ਲਈ ਗਿਆਰਾਂ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਲਈ ਉਚਿਤ ਹਨ। ਜਨਮ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਧਨੁਸ਼ ਜਾਂ ਸਿੱਧਾ ਉਲਟ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਯਾਤਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ। ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਕੁਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ, ਹਰੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਕੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਚੱਕਰਾਂ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਉਲਲੇਖ ਹੋਵੇਗਾ। ਰਾਜਾ, ਮੰਤਰੀ, ਕਿਲਾ, ਖਜਾਨਾ, ਦੰਡ, ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਖੇਤਰ, ਇਹ ਰਾਜ ਦੇ ਸੱਤ ਅੰਗ ਹਨ। ਸੱਤ-ਅੰਗੀ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ, ਆਪਣਾ ਚੱਕਰ ਪਹਿਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪੜੋਸੀ ਰਾਜਾ ਵੈਰੀ, ਤੇ ਵੈਰੀ ਦੇ ਵੈਰੀ। ਮਿਤ੍ਰ ਜੋ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਮਿਤ੍ਰ; ਫਿਰ ਵੈਰੀ ਦਾ ਮਿਤ੍ਰ; ਫਿਰ ਮਿਤ੍ਰ ਦਾ ਮਿਤ੍ਰ; ਫਿਰ ਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਮਿਤ੍ਰ ਦਾ ਵੈਰੀ। ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ; ਹੁਣ ਅੱਗੇ ਸੁਣੋ: ਫਿਰ ਪਿੱਛਲੇ ਪਕੜਨ ਵਾਲਾ, ਫਿਰ 'ਚੀਖ' ਵਾਲਾ। ਫਿਰ 'ਚੀਖ' ਦੇ ਸਰਵਤ, ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ, ਵੈਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਜਾਂ ਵੈਰੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਇਹ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਵੀ, ਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਨਹੀਂ ਦੱਸੀ ਜਾ ਸਕਦੀ, ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਰੋਕਣ ਜਾਂ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਨਿਰਪੱਖ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਜਾਂ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਉਦਾਸੀਨ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਰਤਾਜ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਜੀਵਾਂ, ਪੰਛੀਆਂ, ਰਾਜ-ਯਾਤਰਾ, ਸ਼ਕੁਨ-ਅਸ਼ਕੁਨ, ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਰਚਨਾ ਤੇ ਚੱਕਰਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਬਾਰੇ ਵਿਸ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ।