ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਹਰਿ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ-ਸਲਾਹ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਅਸ਼ੁਭ ਨਿਸ਼ਾਨ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਕੋਈ ਅਸ਼ੁਭ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦਿੱਸ ਪਏ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਰਾਹੀਂ ਅੰਦਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪੂਰਾ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਘੜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਮਾਸ, ਮੱਛੀ, ਦੂਰੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ, ਇਕੱਲਾ ਬੁੱਢਾ ਬੰਦਾ ਜਾਂ ਚਮੜੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਜਾਨਵਰ—ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਗਾਂ, ਘੋੜੇ, ਹਾਥੀ, ਦੇਵਤੇ, ਭੜਕਦੀਆਂ ਅੱਗਾਂ, ਤਾਜ਼ਾ ਘਾਹ, ਗੀਲੀ ਗੋਬਰ, ਵੈਸ਼ਿਆ, ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਸ਼ਬਦ, ਮਨਚਾਹੀ ਦਵਾਈਆਂ, ਮੋਹਰ, ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ, ਛਤਰੀ, ਆਸਨ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਤੇ ਉਹ ਲਾਸ਼ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਰੋਣਾ ਨਾ ਹੋਵੇ—ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਵੀ ਉਲਲੇਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਲ, ਘਿਉਂ, ਦਹੀਂ, ਦੁੱਧ, ਅਟੁੱਟ ਚਾਵਲ, ਆਇਨਾ, ਸ਼ਹਦ, ਸ਼ੰਖ, ਗੰਨਾ, ਮੰਗਲਮਈ ਬੋਲੀ, ਭੋਜਨ, ਵਾਜੇ ਅਤੇ ਗੀਤ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਨ। ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵੇਖ ਕੇ ਮਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਵੀ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਨ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਬੰਦਾ ਖੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਰਵਾਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਸ਼ਕੁਨ-ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਉਸਨੂੰ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲਈ ਭੀ ਸ਼ੁਭ ਜਾਂ ਅਸ਼ੁਭ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਭੜਕਦੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜਿਹੜੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਛੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰਤਾ ਸ਼ਕੁਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਮਾਂ, ਥਾਂ, ਕਰਮ, ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਕਿਸਮ ਨਾਲ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਪਿਛਲਾ ਸ਼ਕੁਨ ਪਹਿਲੇ ਨਾਲੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਦਿਨ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਦਿਨ ਨੂੰ ਰਾਤ ਵਾਲਾ ਸ਼ਕੁਨ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰੂਰ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾਰਤਾ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰ ਜਾਂ ਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਉਗਣ ਸਮੇਂ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਧੂੰਏਂ ਵਾਲਾ ਸ਼ਕੁਨ ਸੂਰਜ ਦੇ ਹਿਲਣ ਸਮੇਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸ਼ਕੁਨ ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਭੜਕਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਛੱਡਿਆ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਚਮਕਦਾਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਪੰਜ ਸ਼ਾਂਤ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕੁਨ ਚਮਕਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਦਿਸ਼ਾ-ਸ਼ਕੁਨ ਕਹੀਦਾ ਹੈ; ਪਿੰਡ, ਜੰਗਲ ਜਾਂ ਬਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਘਰੇਲੂ ਸ਼ਕੁਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਅਪਵਿੱਤਰ ਦਰੱਖਤ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ। ਅਸ਼ੁਭ ਥਾਂ ਵਿੱਚ, ਥਾਂ-ਚਮਕਦਾਰ ਸ਼ਕੁਨ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਕਰਮ ਆਪਣੇ ਵਰਗਿਆਂ ਲਈ ਠੀਕ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਰਿਵਾਜ-ਚਮਕਦਾਰ ਸ਼ਕੁਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਵਾਜ਼-ਚਮਕਦਾਰ ਸ਼ਕੁਨ ਉਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਭਿਆਨਕ ਜਾਂ ਡਰਾਉਣੀ ਹੋਵੇ; ਜਾਤੀ-ਚਮਕਦਾਰ ਸ਼ਕੁਨ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਸਿਰਫ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ। ਚਮਕਦਾਰ ਸ਼ਕੁਨ ਤੋਂ, ਸ਼ਾਂਤ ਸ਼ਕੁਨ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਛਾਣਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮਿਲੇ-ਝੁਲੇ ਸ਼ਕੁਨ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ-ਝੁਲਿਆ ਨਤੀਜਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ। ਗਾਂ, ਘੋੜੇ, ਊਠ, ਗਧੇ, ਕੁੱਤੇ, ਸਟਾਰਲਿੰਗ, ਘਰ ਦੀ ਛਿਪਕਲੀ, ਚਿੜੀਆਂ, ਸਾਰਸ, ਕੁੰਭ, ਤੇ ਹੋਰ ਕਈ, ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਿੱਲੀਆਂ ਤੇ ਮੁਰਗੀਆਂ ਘਰੇਲੂ ਵੀ ਹਨ ਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਵੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਰੂਪ ਦੇ ਅੰਤਰ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਗਾਂ ਵਾਲੇ ਕੰਨ, ਮੋਰ, ਚੱਕਰ, ਗਧੇ, ਤੋਤੇ, ਕਾਂ, ਕੁਲਾਹਾ, ਕੁਕੁਭਾ, ਬਾਜ, ਫੇਰੁਕਾ, ਅੰਜਨਾ, ਅਤੇ ਬਾਂਦਰ—ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਸ਼ਤਘਨਾ, ਚਿੜੀਆਂ, ਕਾਲੀਆਂ ਚਿੜੀਆਂ, ਕਾਂ, ਬਾਜ, ਕਾਲੀ ਤਿਤਲੀ, ਤਿਤਲੀ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਕਬੂਤਰ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਖੰਜਰੀਤਾ, ਦਾਤਯੂਹ, ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ, ਜੀਵ-ਕੁੱਕੜ, ਭਾਰਦਵਾਜ ਅਤੇ ਸਾਰੰਗ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਹਨ। ਵਾਗੁਰਯੁ, ਉਲੂ, ਸ਼ਰਭ, ਸਾਰਸ, ਖਰਗੋਸ਼, ਕੁੰਭ, ਵਾਲ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਹੰਸ, ਹਰਣ, ਬਿੱਲੀ, ਨੀਵਲਾ, ਰਿੱਛ, ਸੱਪ, ਭੇੜੀਏ, ਸ਼ੇਰ, ਬਾਘ, ਊਠ, ਪਿੰਡ ਦਾ ਸੂਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ—ਇਹ ਵੀ ਸ਼ਕੁਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਕੁੱਤੇ, ਬਲਦ, ਗਿੱਦੜ, ਭੇੜੀਏ, ਕੋਕਿਲ, ਸਾਰਸ, ਘੋੜੇ, ਕਉਪੀਨ-ਧਾਰੀ, ਛਿਪਕਲੀਆਂ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਦੋਵੇਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਜਾਨਵਰ ਜਾਂ ਪੰਛੀ ਟੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਗੂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਪਿੱਛੋਂ ਭਾਰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੌਤ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਘਰ ਤੋਂ ਕਾਂ ਆ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਰੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਰਾਜੇ ਦੀ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਜਾਂ ਖਾਣ ਵੇਲੇ ਝਗੜੇ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇਕਰ ਉਹ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਹੋਵੇ। ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ, ਕਾਂ ਦਾ ਦਿੱਖਣਾ ਚਾਹੇ ਖੱਬੇ ਜਾਂ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਹੋਵੇ, ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਮੋਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਭੜਕਦੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਚੋਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚੋਰੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਰਵਾਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਰਾਮਾ, ਜੇਕਰ ਸਾਹਮਣੇ ਹਰਣ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਮੌਤ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ; ਐਸਾ ਹੀ ਰਿੱਛ, ਸੂਰ, ਗਿੱਦੜ, ਬਾਘ, ਸ਼ੇਰ, ਬਿੱਲੀ ਅਤੇ ਗਧਾ ਆਉਣ ਤੇ ਵੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮਾ, ਪ੍ਰਤਿਲੋਮ ਪੰਛੀ, ਖ਼ਰਾਬ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲਾ ਖਰਾ, ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਕਪਿੰਜਲ, ਅਤੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤਿਤਿਰੀ ਪੰਛੀ, ਜਿਸਦਾ ਫਲ ਨਿੰਦਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਿੱਛੋਂ ਵੇਖਣ ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਪਰ ਏਨਾ, ਸੂਰ, ਪ੍ਰਿਸ਼ਤ—ਜਦੋਂ ਖੱਬੇ ਤੇ ਫਿਰ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਆਉਣ, ਤਾਂ ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਹਨ। ਪੰਛੀ ਜਦੋਂ ਸੱਜੇ ਤੇ ਫਿਰ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਆਉਣ, ਤਾਂ ਇੱਛਤ ਨਤੀਜਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਸ਼ੁਭ ਹਨ ਸ਼ਿਆਮਾ, ਨਾਚੂ, ਸ਼ੂਹ, ਪਿੰਗਲਾ ਅਤੇ ਘਰ ਦੀ ਛਿਪਕਲੀ। ਮਾਦਾ ਸੂਰ, ਪਰਪੁਸ਼ਟਾ, ਪੁੰਨਾਮਾਨਾ, ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਵਾਲੇ, ਭਾਸਾ, ਕਾਰੂ਷ਾ, ਕਪਿਸ਼੍ਰੀ, ਕਰਣਚਿਤ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕਪਿਸ਼੍ਰੀ, ਕਰਣ, ਪਿਪੀਕਾ, ਰੁਰੁ, ਅਤੇ ਏਨਾ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਆਉਣ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹਨ; ਬਲਦ, ਸੱਪ, ਖਰਗੋਸ਼, ਸੂਰ ਅਤੇ ਛਿਪਕਲੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਵੀ ਮੰਗਲਮਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲੋਂ ਆਉਂਦੇ ਬਾਂਦਰ ਜਾਂ ਰਿੱਛ ਦਾ ਦਿੱਖਣਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ; ਪਰ ਜੋ ਪੰਛੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪਿੱਛੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹਨ। ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਉਸੇ ਦਿਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਦੱਸਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਪੰਛੀ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਖਾਣ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਨਵੇਂ ਜਾਂ ਵੈਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹੋਣ, ਉਹ ਵੀ ਐਸੇ ਹੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਪੰਛੀ ਹੱਦ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਅੰਦਰ ਰੁਕ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਫਲਹੀਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਕ, ਦੋ, ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਚਾਰ ਵਾਰੀ ਰੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਫਲਦਾਇਕ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪੰਜ ਜਾਂ ਛੇ ਵਾਰੀ ਰੋਵੇ, ਤਾਂ ਫਲਹੀਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮੁੜ ਫਲਦਾਇਕ, ਪਰ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਫਲਹੀਨ। ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਮਾਂਚ ਅਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਲਈ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜਵਾਲਾਨਲਾ ਜਾਂ ਸੂਰਯਮੁਖੀ ਪੰਛੀ ਡਰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਹਰਣ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਸ਼ੁਭ ਥਾਂ ਤੇ ਦਿੱਸ ਪਏ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਵਧੀਆ ਭਾਗ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਅਸ਼ੁਭ ਥਾਂ ਤੇ ਵੀ ਇਹ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਐਸਾ ਹਰਣ ਵੇਖ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਲ ਭਰ ਲਈ ਆਪਣੇ ਲਈ ਉਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਤੀਜਾ ਜਾਣ ਲਵੇ।