ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਪੂਸ਼ਕਰ ਨੇ ਰਾਜਧਰਮ ਦੀਆਂ ਮਹਾਨ ਵਿਧੀਆਂ ਬਿਆਨ ਕਰਦਿਆਂ ਆਖਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਉਸ ਦੀ ਬੈਠਕ ਲਈ ਟਾਪੂ ਦੇ ਜਾਨਵਰ, ਸਿੰਘ ਜਾਂ ਬੱਘ ਦੇ ਚਮੜੇ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਆਸਨ ਵਿਛਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਤਰਦਾਰ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮੰਤਰੀਆਂ, ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਰਾਜੇ ਅੱਗੇ ਲਿਆ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕਰੇ। ਰਾਜਾ, ਪੰਡਿਤਾਂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਾਂਵਾਂ, ਬਕਰੀਆਂ, ਘਰ ਆਦਿ ਵਰਗੀਆਂ ਦਾਤਾਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੁਜੀਆਂ ਉੱਤਮ ਦਾਤਾਂ—ਜਮੀਨ, ਅਨਾਜ ਆਦਿ—ਦੁਜਿਆਂ ਦੁਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਭੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅੱਗ ਦੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਫੇਰਾ ਲਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਪਿੱਛੇ ਜਾ ਕੇ, ਗਾਂ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬਛੜੇ, ਅਤੇ ਸਾਂਡ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ, ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਘੋੜੇ ਤੇ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਫੌਜ ਦੀ ਸਾਥੀ ਨਾਲ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਫੇਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਰਾਜਾ ਇੰਝ ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫੌਜ ਦਾ ਮੁਖੀ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕਸ਼ਤਰੀ, ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫੌਜ ਦਾ ਮੁਖੀ ਚੰਗੀ ਕੁਲ ਦਾ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਤੇ ਸਿਆਣਪ ਵਾਲਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦਫ਼ਤਰਦਾਰ ਨੂੰ ਚਾਲਾਕੀ ਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਦੂਤ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਵਾਲਾ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਉਹ ਪਾਨ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲਾ, ਮਹਿਲਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਨਿਭਾਊ ਤੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਸਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਮੰਤਰੀ ਸੰਧੀਆਂ ਤੇ ਯੁੱਧ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਛੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਨੀਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤਲਵਾਰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲਾ ਰਾਖਾ ਹੋਵੇ, ਰਥਵਾਹ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਵੇ। ਭੋਜਨਾਲੇ ਦਾ ਇੰਚਾਰਜ ਲਾਭਦਾਇਕ, ਗਿਆਨੀ ਤੇ ਵੱਡੇ ਰਸੋਈ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਧਰਮਸ਼ਾਸਤਰ ਜਾਣਦੇ ਹੋਣ, ਲੇਖਕ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਤੇ ਬੁਲਾਉਣ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋਣ, ਤੇ ਦਰਬਾਨ ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਹੋਣ। ਜੋ ਮੋਤੀ ਤੇ ਧਨ ਦੀ ਪਹਚਾਣ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੰਦਰਲੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵੈਦ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਵੇ, ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਇੰਚਾਰਜ ਤੇ ਹਾਥੀ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਕਦੇ ਥੱਕਣ ਵਾਲਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਘੋੜੇ ਦਾ ਇੰਚਾਰਜ ਤੇ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਵੇ। ਕਿਲੇ ਦਾ ਮੁਖੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਹੋਵੇ, ਮੁੱਖ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਇਮਾਰਤਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਮਸ਼ੀਨਾਂ, ਹੱਥੋਂ ਹੱਥ ਲੜਾਈ, ਨੰਗੇ ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋਵੇ। ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਿਲ ਦਾ ਇੰਚਾਰਜ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਹੋਣ। ਮਰਦ ਸੱਤਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਥਿਆਰਘਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਜਾਗਦਾ ਰਹੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਚਰਨ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਕੰਮ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ। ਰਾਜਾ ਚੰਗੇ, ਮੱਧਮ ਤੇ ਮਾੜੇ ਕੰਮ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰੇ। ਉਹ ਉਚੇ, ਹੇਠਲੇ ਤੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਕੰਮ ਲਈ ਉਚਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰੇ। ਧਰਤੀ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਨਿਭਾਊ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੋੜੇ। ਜੋ ਧਰਮੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੇ ਕੰਮ, ਜੋ ਬਹਾਦਰ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਦੇ ਕੰਮ, ਜੋ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਨ ਸੰਬੰਧੀ ਕੰਮ, ਤੇ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਕੰਮ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ। ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਨਪੁੰਸਕ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ; ਜਿਹੜੇ ਰੁੱਖੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਠੋਰ ਕੰਮ; ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਲਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਧਰਮ, ਅਰਥ ਤੇ ਕਾਮ ਵਿੱਚ ਹੇਠਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੇਠਲੇ ਕੰਮ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ। ਰਾਜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰ ਕੇ, ਉਚਿਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਲਵਾਏ। ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰੇ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਰਕਤ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਚੁਸਤ ਅਧਿਕਾਰੀ ਰੱਖੇ। ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਉਹ ਕੰਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਵੇ। ਵੰਸ਼ਾਂਨੁਸਾਰ ਨੌਕਰ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਣ। ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਮਾੜਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਚੰਗਾ, ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਸਹਾਰਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮਾੜਿਆਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾ ਕਰੀਏ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਚਰਨ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਣ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀਏ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਗੁਪਤਚਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਰਕੇ ਆਦਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦੁਸ਼ਮਣ, ਅੱਗ, ਜ਼ਹਿਰ, ਸੱਪ ਤੇ ਤਲਵਾਰ-ਇਹ ਸਭ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹਨ। ਬੇਵਫਾ ਤੇ ਮਾੜੇ ਨੌਕਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇੰਝ ਹੀ ਪਛਾਣੋ। ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਪਤਚਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਵਰਤੇ। ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਗਲਤ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਵਪਾਰੀ ਜੋ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹਨ, ਤੇ ਵੈਦ ਜੋ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ। ਜੋ ਤਪस्वੀ ਵਜੋਂ ਆਉਂਦੇ, ਜੋ ਤਾਕਤ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਪਛਾਣਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾ ਕਰੋ। ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾ ਕਰੀਏ, ਪਰ ਜੋ ਵਧੇਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰੋ। ਨੌਕਰਾਂ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਤੇ ਵੈਰ, ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ੂਬੀਆਂ ਤੇ ਖਾਮੀਆਂ ਪਛਾਣ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਥਾਂ ਤੇ ਲਵਾਓ। ਜਿਹੜੇ ਕੰਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਦਿਵਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਕਰੇ; ਜੋ ਨਫ਼ਰਤ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਛੱਡ ਦੇਵੇ। ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਰਾਹੀਂ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪੂਸ਼ਕਰ ਨੇ ਫਿਰ ਆਖਿਆ: ਨੌਕਰ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਾਂਗ ਮੰਨ ਕੇ, ਮਾਲਕ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰੇ। ਰਾਜਾ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਅਣਡਿੱਠਾ ਨਾ ਕਰੇ, ਸਦਾ ਸੁਖਦਾਈ ਤੇ ਮਨਭਾਵਣੀ ਗੱਲ ਕਰੇ। ਜੇ ਕੋਈ ਗੱਲ ਤਕਲੀਫ਼ਦਾਇਕ ਪਰ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਆਖੇ। ਬਿਨਾ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ, ਰਾਜੇ ਦਾ ਧਨ ਨਾ ਲਵੇ, ਨਾ ਹੀ ਉਸਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਵਿਚ ਕਮੀ ਲਿਆਵੇ। ਕਦੇ ਅਜਿਹਾ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰੇ ਜੋ ਰਾਜਾ ਲਈ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਅਸ਼ਲੀਲ ਬੋਲ ਜਾਂ ਇਸ਼ਾਰੇ ਵਰਤੇ। ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਿਲ ਦਾ ਇੰਚਾਰਜ ਵੈਰੀਆਂ ਨਾਲ ਨਾ ਮਿਲੇ। ਨੌਕਰ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਆਦਾ ਘੁਲ-ਮਿਲ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਰਾਜ਼ ਰੱਖੇ। ਕੁਝ ਕਲਾ ਵਿਖਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰਾਜੇ ਅੱਗੇ ਵਿਲੱਖਣ ਬਣਾਏ। ਜੋ ਰਾਜਾ ਨੇ ਰਾਜ਼ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਅੱਗੇ ਨਾ ਖੋਲ੍ਹੇ। ਜਦੋਂ ਹੋਰ ਕੰਮ ਲਈ ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲੇ, ‘ਕੀ ਕਰਾਂ?’ ਆਖੇ। ਬਿਨਾ ਆਵੇ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਜਾਵੇ, ਨਾ ਅਜਿਹੀ ਥਾਂ ਜਾਵੇ ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਛਲ, ਲਾਲਚ, ਚੁਗਲਖੋਰੀ, ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਤੇ ਨੀਚਤਾ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ। ਮਜ਼ਾਕ-ਮਸਖਰੀ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਗਿਆਨ, ਵਿਦਿਆ ਤੇ ਕੌਸ਼ਲ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜੋੜੇ। ਰਾਜੇ ਦੇ ਪ੍ਰੀਤਿ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ, ਸਤਿਕਾਰ ਦੇਵੇ। ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾ ਕਰੇ, ਪਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਹਾਰ ਕਰੇ। ਜੋ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ ਹੀ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ੀ ਲਏ। ਬਿਨਾ ਪੁੱਛੇ ਨਾ ਬੋਲੇ; ਜਰੂਰੀ ਸਮੇਂ ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰ ਲਵੇ, ਤੇ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਉੱਤੇ ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਕਰੇ। ਜਦ ਰਾਜਾ ਉਸ ਦੀ ਖ਼ੈਰੀਅਤ ਪੁੱਛੇ ਤੇ ਬੈਠਣ ਲਈ ਆਖੇ, ਉਹ ਰਾਜੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਤਕਲੀਫ਼ਦਾਇਕ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੇ। ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਭੀ ਦਾਤ ਮਿਲੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖੇ ਤੇ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ। ਇਹੀ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨੌਕਰ ਦੀ ਚਾਲ ਹੈ, ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਚੇ।