ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪਸ਼ੁਪਤੀ, ਉਗ੍ਰ, ਰੁਦ੍ਰ, ਭਵ, ਮਖੇਸ਼ਵਰ, ਮਹਾਦੇਵ ਅਤੇ ਭੀਮ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਨਾਮ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਲਈ 'ਲ', 'ਵ', 'ਸ਼', 'ਚ', 'ਯ' ਅਤੇ 'ਹ' ਅੱਖਰ, ਤਿੰਨ ਮਾਤ੍ਰਾਵਾਂ ਵਾਲਾ 'ਹ', ਪ੍ਰਣਵ (ਓਮ), ਹ੍ਰਿਦਯ, ਅਣੁ ਜਾਂ ਮੁਲ ਮੰਤ੍ਰ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੰਜ ਅੱਗਾਂ ਵਾਲੀ ਯੋਗਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ, ਪੰਜ ਰੂਪ ਜਾਂ ਪੰਜ ਤੱਤ—ਪૃਥਵੀ, ਜਲ, ਅਗ्नੀ, ਵਾਯੁ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼—ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇਵਤਿਆਂ—ਬ੍ਰਹਮਾ, ਧਰਣੀਧਰ, ਰੁਦ੍ਰ, ਈਸ਼ ਅਤੇ ਸਦਾਖ੍ਯਾ—ਨੂੰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਵਿਅਕਤੀ ਵਲੋਂ ਨਿਯਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਿਵ੍ਰਿੱਤੀ ਜਾਂ ਅਜਾਤ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਤੱਤਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹਨ। ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਸ਼ੁੱਧ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਇਸੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੂਪ, ਬੰਧਨ, ਭੋਗਤਾ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ। ਇਹ ਤੱਤ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਇੰਦਰ ਆਦਿਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਪঁਝੀ, ਫਿਰ ਅੱਠ, ਫਿਰ ਪੰਜ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਯਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, 'ਓਮ ਹਾਂ', ਸ਼ਕਤੀ ਤੱਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, 'ਓਮ ਹਾਂ', ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, 'ਓਮ ਹਾਂ', ਧਰਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, 'ਓਮ ਹਾਂ', ਧਰਤੀ ਰੂਪ ਦੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, 'ਓਮ ਹਾਂ', ਧਰਤੀ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, 'ਓਮ ਹਾਂ', ਰੂਪ ਦੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, 'ਓਮ ਹਾਂ', ਸ਼ਿਵ ਤੱਤ ਦੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ—ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਨਾਭੀ ਦੇ ਮੂਲ ਤੋਂ ਘੰਟੀ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਿਕਾਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਦਵਾਦਸ਼ਾਂਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ। ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਲੱਖਣ, ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਦੇ ਸੁਆਦ ਵਰਗਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਦਵਾਦਸ਼ਾਂਤ ਤੋਂ ਖਿੱਚ ਕੇ ਨਿਰਾਕਾਰ, ਸਰਵਵਿਆਪਕ ਸ਼ਿਵ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਸ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਜੋ ਅਠੱਤੀ ਰੇਸ਼ਮੀਆਂ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਰਨਾਂ, ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਸੰਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਲੱਛ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਪੀਠ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਪੀਠ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਚੰਦਨ ਆਦਿ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਕੇ, ਵਧੀਆ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਯੋਨੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਪੰਜ ਮੂਲ ਰਤਨਾਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਲਿੰਗ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਆਦਿ ਕਰਕੇ, ਲਿੰਗ ਦੇ ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਨੰਦੀ (ਬੈਲ) ਤੱਕ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਆਦਿ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਣਵ (ਓਮ) ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਮੱਧ ਵਿੱਚ 'ਹੁੰ', 'ਪੂੰ', ਜਾਂ 'ਹ੍ਰੀਂ' ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਨਾਲ, ਪੱਥਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ (ਗੋਲਾ) ਰਚਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਾਖ, ਦੂਬ (ਦਰਭਾ) ਅਤੇ ਤਿਲ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਘੇਰੇ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਬਾਹਰ, ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਸਤ੍ਰਧਾਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਪਿੰਡ ਤੇ 'ਓਮ ਹੁੰ ਹ੍ਰਾਂ, ਕਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ', 'ਓਮ ਹੁੰ ਹ੍ਰਾਂ ਹ: ਹੇ ਮਹਾਨ ਸੁੰਦਰ, ਰੁਦ੍ਰ ਪ੍ਰਿਯ, ਸ੍ਵਾਹਾ' ਆਦਿ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ; 'ਓਮ ਹਾਂ, ਧਾਰਣ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ', 'ਓਮ ਹਾਂ, ਨੰਦੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਆਦਿ ਕਰਕੇ ਪੰਜ ਦੇਵੀਆਂ ਧਾਰਿਕਾ (ਤੇਜਸਵੀ ਤੇ ਉਗ੍ਰ), ਜੋਤਸਨਾ (ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ), ਧਾਤ੍ਰੀ ਅਤੇ ਵਿਧਾਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਦੇਵੀਆਂ—ਵਾਮਾ, ਜੇਸ਼ਠਾ ਅਤੇ ਕਰਮ, ਗਿਆਨ, ਵਿਭਾਗ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ—ਅਤੇ ਕਰਮ, ਗਿਆਨ, ਇੱਛਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਂਤ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਪੰਜ: ਅੰਧਕਾਰ, ਮੋਹ, ਧੈਰਜ, ਪੂਰਨਤਾ, ਮੌਤ ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਤੀਨ ਤੀਬਰ ਜ਼ੁਕਾਮਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਦੇਵੀਆਂ—ਕਰਮ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਿਘਨ ਨਾਸ਼ਕ—ਆਤਮਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਤਿੰਨ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੀਬਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਵੀ, ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਪੱਥਰ ਆਦਿ ਉੱਤੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਗਾਂ ਆਦਿ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਰਤ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਸਥਾਪਨ ਕਰਕੇ, ਹੁਣ ਹਵਨ ਕੁੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁੰਡ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਮਹੇਸ਼ਾਨ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਚਕ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਚਕ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਧੁਨੀ ਦੇ ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ, ਅੱਗ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਵਾਲਾ ਘੜਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਕਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਕਮਲ ਦੇ ਧਾਗੇ ਵਰਗਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਜੋਰ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਬਾਹਰ ਵਹਿ ਨਿਕਲੇ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੂਨ੍ਯ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਰੂਪ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਧਾਰਣ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਵਨ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਅਰਪਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਘੀ ਆਦਿ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਵਨ ਕਰਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਸਰਵ-ਕਣ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ, ਉਥੇ ਪੂਰਨ ਜਾਂ ਅਰਧ ਹਵਨ, ਸੋ ਵਾਰੀ ਜਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰੀ, ਪੂਰਨ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਅਤੇ ਧਾਰਣ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹਵਨ ਕਰਕੇ, ਰੂਪਧਾਰੀ ਵੀ ਹਵਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਪੂਜਾ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਘੜੇ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਕੁਸ਼ਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਤੇ ਛਿੜਕਦੇ ਹਨ। ਲਿੰਗ ਦੇ ਆਧਾਰ ਨੂੰ ਵਿ਷्णੂ ਆਦਿ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਛੂਹਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹਵਨ ਅਤੇ ਜਪ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੰਝ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਰਕੇ, ਵਿ਷्णੂ ਆਦਿ ਦੀ ਵੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ, ਕੁਸ਼ਾ ਦੇ ਸਿਰੇ ਨੂੰ ਲਿੰਗ ਦੇ ਸਿਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਛੂਹਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਵਿਧੀ ਹੁਣ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: 'ਓਮ ਹਾ ਹਾ ਓ ਓ ਓ ਏ ਓ ਭੂ ਭੂ, ਵਾਹਯ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ ਹਾ ਵਾ ਆ ਓਮ ਆ ਸ਼ਾ ਓ ਭੂ ਭੂ ਵਾ, ਅਗਨੀ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਆਦਿ ਕਰਕੇ, ਯਜਮਾਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਵਿਧੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪੰਜ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਹਿਰਦੇ ਆਦਿ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੂਲ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਬੀਜ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ, ਪੱਥਰ ਦਾ ਪਿੰਡ ਨੰਦੀ ਉੱਤੇ ਪੂਰਨ ਜਾਂ ਅਟੁੱਟ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਿੱਸਿਆਂ ਅਤੇ ਅਣ-ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ, ਸੋ ਵਾਰੀ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਹਵਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਘਾਟ ਜਾਂ ਵਾਧੂ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਸ਼ਿਵ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸੌ ਅੱਠ ਵਾਰੀ ਹਵਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਵਨ ਕਰਕੇ, ਕੀਤੇ ਕਰਮ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਕੰਨ ਵਿਚ ਆਖਦੇ ਹਨ—'ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਕਰਮ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ, ਮੇਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।' ਫਿਰ, 'ਓਮ, ਭਗਵਾਨ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਇਹ ਕਰਮ ਜੇ ਪੂਰਾ ਜਾਂ ਅਧੂਰਾ ਹੋਵੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇ।' 'ਓਮ ਹ੍ਰੀਂ, ਹੇ ਸ਼ਾਂਕਰੀ, ਇਸ ਨੂੰ ਭਰ ਦੇ, ਸ੍ਵਾਹਾ'—ਇਹ ਪਿੰਡੀਕਾ ਵਿੱਚ। ਫਿਰ, ਲਿੰਗ ਉੱਤੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਕਰਮ-ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਆਸਨ ਰੂਪ ਰੱਖੇ। ਸ਼ਕਤੀ, ਜੋ ਆਧਾਰ ਰੂਪ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸ਼ਿਲਾ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ, ਜਾਂ ਪੰਜ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਲਈ ਬੰਨ੍ਹੇ। ਜਾਂ ਇੱਕ ਰਾਤ ਜਾਂ ਤੁਰੰਤ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਕਿਉਂਕਿ ਸੰਸਕਾਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਭਲੇ ਹੀ ਪੂਜਾ ਕਰੀ ਜਾਵੇ, ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਪੀਠ ਆਦਿ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ, ਹਵਨ, ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧੀ ਸੰਪੂਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਲੱਛ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।