ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਰਸਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ, ਇੱਕ ਮਟਕੇ ਉੱਤੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਥਿਰ ਸਥਾਨ ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਲਈ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਆਸਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਪਿਛਲੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਤਪੱਤੀ ਦੇ ਮੂਦਰਾ ਨਾਲ ਛੂਹਿਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ: “ਹੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀ ਯਜਨਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।” ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੱਖਿਆ ਵਾਲੀਆਂ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਉਚਾਰਣ ਕਰਕੇ, ਤਲਵਾਰ ਨੂੰ ਮਟਕੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਦੀਖਿਆ ਅਤੇ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਚਾਹੇ ਮਟਕੇ ਉੱਤੇ, ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ, ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਕੇ, ਅੱਗ ਦੇ ਚੌਕ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਗ ਦੇ ਚੌਕ ਦਾ ਨਾਭੀ ਹਿੱਸਾ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਅਤੇ ਮੂਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਹਵਨ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲ ਜਪ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਲੋਕ ਸੰਹਿਤਾ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸੂਕਤ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ ਪਾਠੀ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸ਼੍ਰੀਸੂਕਤ, ਪਾਵਮਾਨੀ, ਮੈਤ੍ਰਕ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਾਕਪੀ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਸੂਕਤ ਜਪਦੇ ਹਨ। ਸਾਮਵੇਦ ਦੇ ਪਾਠੀ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਦੇਵਵ੍ਰਤ, ਭਾਰੁੰਡ, ਜੇਠਸਾਮਨ, ਰਥੰਤਰੀ, ਪੁਰੁਸ਼ ਅਤੇ ਗੀਤੀ ਆਦਿ ਸੂਕਤ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੇ ਪਾਠੀ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਰੁਦ੍ਰ, ਪੁਰੁਸ਼ਸੂਕਤ ਅਤੇ ਆਰੰਭਕ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਥਰਵਵੇਦ ਦੇ ਪਾਠੀ ਨੀਲਰੁਦ੍ਰ, ਸੁਖਸ਼ਮ ਅਤੇ ਅਤਿ ਸੁਖਸ਼ਮ ਸੂਕਤ, ਅਤੇ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ—ਇਹੀ ਨਿਯਮਤ ਕਰਮ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਅੱਗ ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ ਕਰਕੇ, ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਵਨ ਕੁੰਡ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪੂਰਬ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਹਵਨ ਦੀਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪਹਿਲੇ ਕੁੰਡ ਤੋਂ ਵੰਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਧੂਪ, ਦੀਵੇ ਅਤੇ ਪੱਕੀ ਹੋਈ ਭੋਜਨ ਸਮਗਰੀ ਭੇਟ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਅੱਗ ਜਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸਥਾਨ, ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਹਾਲਾਤ ਸ਼ੁਭ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਅਸ਼ੁਭ ਸੰਕੇਤ ਦੂਰ ਕਰਨੇ ਹੋਣ, ਤਦ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਹਵਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੱਕੀ ਹੋਈ ਭੋਜਨ ਸਮਗਰੀ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਹਰ ਹਵਨ ਕੁੰਡ ਉੱਤੇ ਭੇਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਯਜਮਾਨ, ਸੋਹਣੇ ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਸਨਾਨ ਮੰਡਪ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਮੰਗਲਮਈ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਛੁਹ ਕੇ ਅਤੇ ਢੱਕ ਕੇ, ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਕੇਸਰ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਊ ਮੂਤਰ, ਗਊ ਮਲ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲੜੀਵਾਰ, ਫਿਰ ਭਸਮ, ਸੁਗੰਧਤ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸੰਸਕਾਰਿਤ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ, ਮੂਰਤੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਧਰਮ-ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਉਚਾਰਣ ਕਰਕੇ, ਪੀਲੇ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਫੈਦ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਵੇਦੀ ਉੱਤੇ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਥੇ ਆਸਨ ਅਤੇ ਸੇਜ ਲਗਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਧੀਅਨੁਸਾਰ ਵਿਧਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੇਸਰ ਲੱਗੀ ਧਾਗੇ ਨਾਲ, ਗੁਰੂ ਰੇਖਾਵਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਛੜੀ ਨਾਲ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਅੱਖਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰਮਾ ਲਾ ਕੇ, ਨਿਯਮਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਲਾ-ਕਾਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯੰਤਰ ਨਾਲ ਮੰਗਲ ਚਿੰਨ੍ਹ ਉਭਾਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੰਗਲ ਚਿੰਨ੍ਹ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਤੀਜੇ, ਅੱਧੇ, ਚੌਥੇ ਹਿੱਸੇ ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਅੱਧੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਹੋਣ। ਲਿੰਗ ਦੇ ਲੰਬੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ, ਹਰ ਥਾਂ ਉਸ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਲਿੰਗ ਦੇ ਅਕਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨੌਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਠ ਜੌਂ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਨਾਲ, ਹੱਥ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ, ਮੰਗਲ ਰੇਖਾ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਅਤੇ ਚੌੜਾਈ ਮਾਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੱਥ ਅਤੇ ਅੱਧ ਦੇ ਲਿੰਗ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ-ਅੱਠ ਵਾਧੇ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਹੱਥ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਨੌਂ ਹੱਥ ਉੱਤੇ ਅੱਠ ਜੌਂ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਅਤੇ ਗਹਿਰਾਈ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਲੰਬਾਈ ਜਿੱਥੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਮਾਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਹਰ ਥਾਂ ਚੌੜਾਈ ਜੌਂ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤੀਜੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲ, ਚੌੜਾਈ ਅਤੇ ਲੰਬਾਈ ਦੋਵੇਂ ਵਿੱਚ ਰੇਖਾ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਸਾਰੇ ਅਧਾਰ ਤੋਂ ਚੋਟੀ ਤੱਕ ਸੁਖਸ਼ਮ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਮੰਗਲ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਅੱਠ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ, ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਦੋ ਮੰਗਲ ਭਾਗ, ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਛੇਵਾਂ ਭਾਗ ਛੱਡ ਕੇ, ਹੇਠਾਂ ਦੋ ਭਾਗ ਛੱਡ ਕੇ, ਪਿੱਛੇ ਤਿੰਨ ਰੇਖਾਵਾਂ ਮਿਲਾ ਕੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਲਿੰਗ ਰਤਨ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਣੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਦੋ ਜੌਂ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਅਸਲ ਰੂਪ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਰਤਨਾਂ ਵਿਚ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਖੁਲਣਾ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਰੇਖਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਭਾਰਨ ਲਈ, ਘੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਦ ਵਰਤ ਕੇ, ਮ੍ਰਿਤਿਉੰਜਯ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਰਹਿ ਨਾ ਜਾਵੇ। ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਆਦਿ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਕੇ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਲਿੰਗ ਦੀ ਧੂਪ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਮਾਲਕ ਦੀਆਂ ਘਰਵਾਲੀਆਂ ਧਾਗਾ ਜਾਂ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਨਾਲ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਰੰਗ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਦੇ ਕੇ, ਸੁਧਾਈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਬੰਧਤ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਹਨ; ਗੁੜ, ਲੂਣ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਂ ਹਿਰਦੇ ਜਾਂ ਓਮ ਨਾਲ, ਮਿੱਟੀ, ਗਊ ਮਲ, ਗਊ ਮੂਤਰ, ਭਸਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਾਣੀਆਂ ਵਰਤਣੇ ਹਨ। ਪੰਜ ਗਵਯਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਪੰਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੇ ਕਾਢੇ ਜਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਵੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਾਫ ਫੁੱਲ, ਫਲ, ਸੋਨਾ, ਰਤਨ, ਸਿੰਗ, ਜੌਂ ਦਾ ਪਾਣੀ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਧਾਰਾਂ ਅਤੇ ਦੈਵੀ ਔਸ਼ਧੀ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ ਸਨਾਨ ਕਰਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ, ਗੰਗਾ, ਚੰਦਨ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ, ਦੂਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਘੜਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਘੜੇ ਦਾ ਪਾਣੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਧੀ ਅਤੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਚੰਦਨ ਆਦਿ ਸੁਗੰਧਤ ਵਸਤੂਆਂ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਫੁੱਲਾਂ, ਕਵਚ ਅਤੇ ਲਾਲ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਲਾਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਰੱਖਿਆ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਵੇ ਜਲਾਉਣੇ ਹਨ; ਘੀ, ਪਾਣੀ, ਦੁੱਧ ਦੀ ਧਾਰਾਂ, ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਅਤੇ ਧਾਗਿਆਂ ਨਾਲ ਦੱਸੇ ਹੋਏ ਭੇਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਮੱਗਰੀ, ਸੂਕਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਗ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਤ੍ਰਿਪਤ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੁਰੁਸ਼ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰੀਦੀ ਹੈ: “ਉਠੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ!