ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਵਿਧੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੰਦਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ ਨੇ ਸ਼ੁਭ ਕਾਰਜ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ "ਓਮ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ" ਦੇ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਪੰਜ ਘੜਿਆਂ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਪੱਥਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੀਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਹ ਮੰਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਸ ਅਤੇ ਤਿਲ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਹੱਦਬੰਦੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਗ ਦੇ ਗੜ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਰਜਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਮ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਦਵਾਨ, ਘੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ ਤੱਤਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਸ਼ੁਧਤਾ ਲਈ, ਜੜ ਅਤੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸੌ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਭਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਪੱਥਰਾਂ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਦਾ ਹੈ। ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਨਾਲ ਛੂਹ ਕੇ, ਹਰ ਤੱਤ ਦੀ ਲੜੀਵਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਹਾਜਰੀ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਮੁੜ ਸ਼ੁਧਤਾ ਅਤੇ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। "ਓਮ ਆਂ ਈਂ, ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ"—ਇਹ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਵਿਦਵਾਨ ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਦੀ ਜੜੀ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਲੜੀਵਾਰ ਛੂਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। "ਓਮ ਹਾਮ ਉਮ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ"—ਇਸ ਮੰਤਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਤਾਮਬੇ ਦੇ ਘੜਿਆਂ ਨੂੰ ਘੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਭਰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦ ਅਤੇ ਅਰਘ ਦੇ ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਛਿੜਕਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ, ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੰਗ ਦੇ, ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਸਨਾਨ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ—ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਘਾਟ ਜਾਂ ਵਾਧੂ ਦੋਸ਼ ਦੂਰ ਹੋ ਸਕੇ ਅਤੇ ਸਥਲ ਦੀ ਸ਼ੁਧਤਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਫਿਰ, ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਮਾਪ ਕੇ, ਮੁੱਖ ਹਾਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦਵਾਰ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਗਾਓ। ਚੌਂਸਠ ਭੰਡਾਰ ਘਰ ਬਣਾਓ, ਅਤੇ ਵੇਦਿਕਾ ਨੂੰ ਸਮਾਨ ਰੱਖੋ।" ਕੋਣਾਂ 'ਤੇ ਸਤੰਭ ਲਗਾਓ, ਅਤੇ ਅੱਠ ਰੱਸੀ diagonal ਕੋਣਾਂ ਤੱਕ ਫੈਲਾਓ। ਉਥੇ, ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਅਤੇ ਛੇ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜੋ। ਵਾਸਤੁ-ਪੁਰੁਸ਼ਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੋ, ਜਿਸ ਦੀ ਵੱਟੀ ਉਚੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਖਸ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁਖ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਕੰਧਾਂ ਆਦਿ ਦੀ ਲੜੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੋਡੀਆਂ ਅਤੇ ਕੂਹਣੀਆਂ ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਦੀ ਦਿਸਾ ਵਿੱਚ ਹਨ; ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਦਿਸਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ, ਉੱਤਮ ਦਿਸਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ, ਅਤੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਦੇਵਤਾ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ, ਜੋ ਪੂਜੇ ਗਏ ਹਨ; ਉਥੇ, ਆਠ ਕੋਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਆਠ ਅਰਧ-ਕੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਛੇ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਮਰੀਚੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਲੜੀਵਾਰ ਹਨ; ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਇੱਕ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਨਦੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਾਣ-ਕेंद्र ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਉਥੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਸਵਸਤਿਕਾ, ਵਜ੍ਰ, ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਸਵਸਤਿਕਾ enclosure ਸਮੇਤ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਚੋਟੀ ਵਾਲਾ, ਕਲਾਈ-ਜੋੜ, ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਸ਼ੁੱਧ ਸਥਾਨ—ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਪ੍ਰਾਣ-ਕेंद्रਾਂ ਨੂੰ ਕੰਧਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਟਾਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ਼ਾ ਨੂੰ ਘੀ ਤੇ ਅਟੁੱਟ ਚਾਵਲ ਦੀ ਆਹੁਤੀ, ਪਰਜਨਿਆ ਨੂੰ ਕਮਲ ਦਾ ਪਾਣੀ, ਅਤੇ ਜਯੰਤਾ ਨੂੰ ਚਟਕਦਾ ਕੇਸਰੀ ਝੰਡਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਹੇਂਦਰ ਨੂੰ ਰਤਨ-ਪਾਣੀ, ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਸਲੇਟੀ ਛਤਰੀ, ਸਤਿਆ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਘੀ, ਗਹੂੰ, ਅਤੇ ਚਾਵਲ-ਪੂੜੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਅੰਤਰੀਕਸ਼ ਨੂੰ ਕੱਚਾ ਮਾਸ, ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ, ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਦ, ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ, ਅਤੇ ਘੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਚਮਚਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਵਿਤਥਾ ਨੂੰ ਭੁੰਨਿਆ ਚਾਵਲ ਅਤੇ ਸੋਨਾ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ, ਘਰ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਦ, ਅਤੇ ਯਮਰਾਜ ਨੂੰ ਦਾਲ-ਚਾਵਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਗੰਧਰਵ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧ, ਭ੍ਰਿੰਗਾ ਨੂੰ ਪੰਛੀ ਦੀ ਜੀਭ, ਹਿਰਣ ਨੂੰ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤੇ, ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸਾ ਦੇ ਆਠ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੋਗ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਿਲ-ਪਾਣੀ, ਦੁੱਧ, ਅਤੇ ਦਰਖਤ ਦੀ ਦੰਦ-ਸਾਫੀ ਦੀ ਟਹਿਰੀ, ਅਤੇ ਦਿਵਯ ਦੁਆਰਪਾਲ ਨੂੰ ਮੁਹਰ ਲਾਈ ਗਈ ਗਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਪੂੜੀਆਂ, ਪੁਸ਼ਪਦੰਤ ਨੂੰ ਦਰਭਾ ਘਾਸ, ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਨੂੰ ਲਾਲ ਕਮਲ, ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੇਸ਼ ਨੂੰ ਘੀ ਅਤੇ ਗੁੜ-ਚਾਵਲ, ਰੋਗਾ ਨੂੰ ਘੀ ਵਾਲੀਆਂ ਪੂੜੀਆਂ ਜਾਂ ਪੱਛਮੀ ਦਿਸਾ ਵਿੱਚ ਭੁੰਨਿਆ ਚਾਵਲ, ਆਠ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ। ਮਾਰੁਤ ਨੂੰ ਪੀਲਾ ਝੰਡਾ, ਨਾਗ ਨੂੰ ਨਾਗਕੇਸ਼ਰ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਭਲਾਟਾ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਦਾਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭੋਜਨ। ਸੋਮਾ, ਸ਼ਾਲੂਕਾ, ਅਤੇ ਮੂਸ਼ਾ ਨੂੰ ਘੀ ਵਾਲਾ ਦੁੱਧ-ਚਾਵਲ; ਲੋਪੀ, ਮਦਿਤੀ, ਅਤੇ ਡਿਤੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦੀ ਅੰਸ਼-ਨਗਰੀ। ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਨ ਨੂੰ ਮਿੱਠੀਆਂ ਪੂੜੀਆਂ, ਮਰੀਚੀ ਨੂੰ ਛੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਫੁੱਲ, ਸਵਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਅੱਗ ਹੇਠਾਂ ਲਾਲ ਫੁੱਲ corner chamber ਵਿੱਚ। ਉਥੇ, ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਸ-ਪਾਣੀ, ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ, ਵਿਵਸਵਤ ਨੂੰ ਲਾਲ ਚੰਦਨ six-petaled seat ਵਿੱਚ। ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਰਕਸ਼ਸ ਕੋਣ ਹੇਠਾਂ ਹਲਦੀ ਵਾਲਾ ਚਾਵਲ, ਇੰਦਰਜਯਾ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ-ਭੋਜਨ ਇੰਦਰ ਹੇਠਾਂ। ਵਰੁਣੀ ਦੇ six-petaled seat ਵਿੱਚ ਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਿੱਠਾ ਚਾਵਲ, ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਘੀ-ਪਕਾਇਆ ਭੋਜਨ ਹਵਾ ਕੋਣ ਹੇਠਾਂ। ਉਥੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਸੇਵਕ ਨੂੰ ਮਾਸ, ਉੱਤਰ-ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ-ਧਾਰੀ ਨੂੰ ਕਾਲਾ ਚਣਾ six-petaled seat ਵਿੱਚ। ਆਪਾ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਕੋਣ ਹੇਠਾਂ, ਅਤੇ ਸਾਇਆ ਨੂੰ ਉਥੇ, ਦਹੀਂ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ। ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮਨ ਨੂੰ ਪੰਜ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦ ਅਤੇ ਘੀ ਨਾਲ ਯਜਨ-ਪੂੜੀ। ਕੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਈਸ਼ਾਨ ਤੋਂ ਹਵਾ-ਦਿਸਾ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਚਾਰ ਘਰ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਚਰਕਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ। ਚਰਕੀ ਨੂੰ ਮਾਸ-ਘੀ, ਵਿਦਾਰਿਆ ਨੂੰ ਦਹੀਂ-ਕਮਲ ਪਿਆਲੇ ਵਿੱਚ, ਪੂਤਨਾ ਨੂੰ ਪੀਤ ਤੇ ਲਹੂ ਦਾ ਭਾਗ। ਪਾਪਰਾਖਸ਼ਸੀ ਨੂੰ ਹੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਲਹੂ-ਪੀਤ, ਫਿਰ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਕੰਦਾ ਨੂੰ ਕਾਲਾ ਚਣਾ-ਚਾਵਲ। ਅਰਯਮਨ (ਦੱਖਣ), ਪੂੜੀਆਂ-ਦਾਲ, ਜੰਭਕਾ (ਵਰੁਣ), ਮਾਸ-ਲਹੂ। ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਪਿਲਿਪਿੰਜਾ ਨੂੰ ਲਾਲ ਚਾਵਲ ਤੇ ਫੁੱਲ, ਜਾਂ ਪੂਰੇ ਘਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਸ, ਦਹੀਂ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ। ਘਰ ਜਾਂ ਨਗਰ ਵਿੱਚ, ਇਕੱਤੀ ਅਸਨੀਆਂ 'ਤੇ ਪੂਜਾ, ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ, ਅਤੇ ਕੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਛੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਅਸਨੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਦਵਾਨ ਨੇ ਵਿਧੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਰ ਇਕ ਪੂਜਾ, ਆਹੁਤੀ, ਅਤੇ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਮੰਦਰ ਦੀ ਪਾਵਨ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਤੱਤ, ਦੇਵਤਾ, ਅਤੇ ਉਰਜਾ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ੁਧਤਾ ਮਿਲੀ।