ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ, ਯਜਮਾਨ ਨੇ ਸ਼ਿਲਾ ਨੂੰ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟ ਕੇ, ਉੱਤੇ ਕੱਪੜਾ ਚੜ੍ਹਾਇਆ। ਫਿਰ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਬੈਠਕ ਸ਼ਿਲਾ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਯਜਨਾ ਸਥਲ ਦੇ ਚਾਰੀਂ ਪਾਸੇ ਸੱਜੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਘੁਮਾਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਿਲਾ ਨੂੰ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਕੁਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਚਟਾਈਆਂ ਜਾਂ ਮੰਜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਤੱਤ ਤੱਕ, ਸਾਰੇ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਵਿਵਸਥਾ ਬੁੱਧੀਮੱਤਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਤੱਤ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਭਾਜਿਤ ਹਨ—ਬੁੱਧੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮਨ ਤੱਕ—ਜੋ ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਸੁਕਸ਼ਮ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਹੱਦ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਸੁਕਸ਼ਮ ਤੱਤ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਤੱਕ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਸ਼ਿਵ-ਗਿਆਨ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਤੱਤਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਗੇ ਹੋਣ, ਉਥੇ ਠੀਕ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ: "ਓਮ ਹੂੰ, ਸ਼ਿਵ ਤੱਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ ਹੂੰ, ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ ਹਾਮ, ਗਿਆਨ ਤੱਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ ਹਾਮ, ਵਿਸ਼ਣੁ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ ਹਾਮ, ਆਤਮਾ ਤੱਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ ਹਾਮ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਤੀ, ਅੱਗ, ਯਜਮਾਨ, ਸੂਰਜ, ਪਾਣੀ, ਹਵਾ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਤੱਤ ਲਈ, ਹਰ ਇੱਕ ਸ਼ਿਲਾ ਵਿੱਚ ਅੱਠ-ਅੱਠ ਰੂਪ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਜੋ ਪਸ਼ੁਪਤੀ, ਉਗਰ ਰੁਦ੍ਰ, ਭਵ ਅਤੇ ਈਸ਼ਵਰ ਹਨ। ਮਹਾਦੇਵ ਅਤੇ ਭੀਮ ਦੇ ਰੂਪ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ "ਓਮ, ਧਰਤੀ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ" ਆਦਿ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਆਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਰੂਪ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਘੜਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਆਦਿਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬੀਜ-ਅੱਖਰ ਵੀ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨੇ ਹਨ: "ਲੂੰ, ਰੁੰ, ਸ਼ੂੰ, ਪੂੰ, ਵੂੰ, ਯੂੰ, ਮੂੰ, ਹੂੰ, ਕ੍ਸ਼ੂੰ"—ਇਹ ਨੌ-ਸ਼ਿਲਾ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਿਲਾ ਪੰਜ-ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ। ਹਰ ਤੱਤ ਲਈ, ਪੰਜ ਰੂਪ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਬਣਾਈਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੁ, ਰੁਦ੍ਰ, ਈਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਸਦਾਸ਼ਿਵ—ਇਹ ਪੰਜ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਹੈ। "ਓਮ, ਧਰਤੀ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ" ਆਦਿ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਪੰਜ ਘੜਿਆਂ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਿਲਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੀਲ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਅਤੇ ਤਿਲ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸੀਮਾ ਬਣਾਈਦੀ ਹੈ। ਉਰਜਾ ਨੂੰ ਹਵਨ ਕੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਹੋਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੱਤਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਘੀ ਆਦਿ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ, ਮੁੱਖ ਅਤੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਅਨੁਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੌ ਜਾਂ ਵੱਧ ਤੱਕ ਭਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ਿਲਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਕੁਸ਼ਾ ਨਾਲ ਛੂਹ ਕੇ, ਹਰ ਤੱਤ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਸੰਯੋਗ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੁੜ ਸ਼ੁੱਧੀ ਅਤੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕ੍ਰਿਆ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। "ਓਮ ਆਂ ਈਂ, ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਤੱਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ"—ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਦਰਭਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਨਾਲ ਛੂਹਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਰਦੇ ਹਨ। "ਓਮ ਹਾਮ ਉਮ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਤੱਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ"—ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਤਾਮੇ ਦੇ ਘੜਿਆਂ ਨੂੰ ਘੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਭਰਦੇ ਹਨ। ਲੋਕਪਾਲ ਦੇ ਮੁਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਗਾਉ ਮਾਤਾ ਦੇ ਪੰਜ ਉਤਪਾਦ ਅਤੇ ਅਰਘਾ ਦੇ ਨਾਲ ਛਿੜਕਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਹੋਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਿਲਾਵਾਂ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਖ ਦੇਵਤਿਆਂ—ਜੋ ਗਿਆਨ ਰੂਪ, ਸੁਨਹਿਰੀ ਚਮਕ ਵਾਲੇ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸਨਾਨ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਭੁੱਲ ਜਾਂ ਅਧਿਕਤਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਭੂਮੀ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਮੰਦਰ ਦਾ ਮਾਪ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੁੱਖ ਹਾਲ ਅਤੇ ਮੰਡਪ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਚੌਂਸਠ ਸਟੋਰ ਰੂਮ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੇਦਿਕਾ ਸਮਾਨ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੋਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਤੰਭ ਲਗਾ ਕੇ, ਅੱਠ ਰੱਸੀਵਾਂ ਤਿਰਛੇ ਕੋਣਿਆਂ ਤੱਕ ਖਿੱਚੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਥੇ, ਦੋ-ਪੈਰਾਂ ਅਤੇ ਛੇ-ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਵਾਸ্তু-ਪੁਰੁਸ਼ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਦੀ ਜਟਾ ਬੰਨੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਦੈਤਿਆਕ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮੂੰਹ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਕੰਧਾਂ ਆਦਿ ਦੀ ਲਾਈਨ ਲਗਾਉਣ ਸਮੇਂ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਗੋਡੇ ਤੇ ਕੋਹਣੀਆਂ ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹਨ; ਪਿਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਤਲਵੇ, ਉਗਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਅਤੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਉਹ ਮੰਗਲਮਈ ਦੇਵਤਾ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਥੇ, ਅੱਠ ਕੋਣਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਅੱਠ ਅਰਧ-ਕੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਛੇ-ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਮਰੀਚੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਚਾਰ-ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਇੱਕ-ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਨਾਡੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਾਣ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਸਵਸਤਿਕ, ਵਜ੍ਰ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸਵਸਤਿਕ ਮੰਡਲ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਚੋਟੀ ਵਾਲਾ, ਕਲਾਈ-ਜੋੜ ਅਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ—ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਪ੍ਰਾਣ-ਬਿੰਦੂ ਕੰਧਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿਆਗਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਈਸ਼ਾ ਨੂੰ ਘੀ ਅਤੇ ਅਖੰਡ ਚਾਵਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਪਰਜਨਯਾ ਨੂੰ ਕਮਲ-ਜਲ, ਅਤੇ ਜਯੰਤਾ ਨੂੰ ਚਟਕਦੇ ਕੇਸਰ ਦਾ ਝੰਡਾ। ਮਹਿੰਦ੍ਰਾ ਨੂੰ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲਾ ਜਲ, ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਧੂਸਰ ਛਤਰੀ, ਸਤਿਆ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਘਿਉ, ਗੇਹੂੰ ਅਤੇ ਪੂਰੀਆਂ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅੰਤਰੀਕਸ਼ ਨੂੰ ਕੱਚਾ ਮਾਸ, ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਅਸਤਰ, ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਦ, ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ ਅਤੇ ਘਿਉ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਕੜਛੀ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਵਿਤਥਾ ਨੂੰ ਭੁੰਨੇ ਚਾਵਲ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ, ਗ੍ਰਿਹਪਾਲਕ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਦ, ਅਤੇ ਯਮਰਾਜ ਨੂੰ ਦਾਲ ਵਾਲੇ ਪੱਕੇ ਚਾਵਲ ਭੇਟ ਕਰਨੇ ਹਨ। ਗੰਧਰਵ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧ, ਭ੍ਰਿੰਗਾ ਨੂੰ ਪੰਛੀ ਦੀ ਜੀਭ, ਹਿਰਣ ਨੂੰ ਕਮਲ ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਅੱਠ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਿਲ-ਜਲ, ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਦਰਖਤ ਦੀ ਦੰਦ-ਕਾਠੀ, ਅਤੇ ਦਿਵਯ ਦੁਆਰਪਾਲ ਨੂੰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲੱਗੀ ਗਾਂ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਪੂਰੀਆਂ, ਪੁਸ਼ਪਦੰਤ ਨੂੰ ਦਰਭਾ, ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਨੂੰ ਲਾਲ ਕਮਲ, ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਮਦਿਰਾ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਸ਼ੇਸ਼ ਨੂੰ ਘਿਉ ਅਤੇ ਗੁੜ ਵਾਲੇ ਚਾਵਲ, ਰੋਗਾ ਨੂੰ ਘਿਉ ਦੀਆਂ ਪੂਰੀਆਂ ਜਾਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਭੁੰਨੇ ਚਾਵਲ ਭੇਟ ਕਰਨੇ ਹਨ। ਮਾਰੁਤ ਨੂੰ ਪੀਲਾ ਝੰਡਾ, ਨਾਗ ਨੂੰ ਨਾਗਕੇਸ਼ਰ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਭੱਲਾਟਾ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਕਾਈ ਦਾਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭੋਜਨ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਘਿਉ ਵਾਲੇ ਦੁੱਧ-ਚਾਵਲ, ਸ਼ਾਲੂਕ ਅਤੇ ਮੂਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵੀ, ਅਤੇ ਲੋਪੀ, ਮਦਿਤੀ, ਦਿਤੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਨਗਰੀ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਮਿੱਠੀਆਂ ਪੂਰੀਆਂ, ਮਰੀਚੀ ਨੂੰ ਛੇ-ਪੰਖੜੀ ਵਾਲਾ ਫੁੱਲ, ਸਵਿਤਾ ਨੂੰ ਲਾਲ ਫੁੱਲ ਅੱਗ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਕੋਣੀ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਦਰਭਾ ਵਾਲਾ ਜਲ, ਦੱਖਣੀ ਪਾਸੇ ਛੇ-ਪੰਖੜੀ ਆਸਨ ਵਾਲੇ ਵਿਵਸਵਤ ਨੂੰ ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਰਕਸ਼ਸ ਕੋਣ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ਹੇਠਾਂ ਹਲਦੀ ਵਾਲੇ ਚਾਵਲ, ਇੰਦਰਜਯਾ ਨੂੰ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਭੋਜਨ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰ ਪਦਵੀ, ਤੱਤ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ, ਸੰਪੂਰਨ ਯਜਨਾ ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਪੂਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।