ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਹ ਸੰਸਕਾਰਕ ਕਥਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ: ਇਸ ਵਿਧੀ ਵਿਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਤਾੰ ਸਭ ਹੱਦਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਬਦ ਹਨ: ਵਿਆਪਿਨ, ਓਂ; ਅਰੂਪ, ਓਂ; ਪ੍ਰਮਥ, ਓਂ; ਤੇਜਹ, ਓਂ; ਜੋਤਿ, ਓਂ; ਪੁਰੁਸ਼, ਓਂ; ਅਗਨੇ, ਓਂ; ਅਧੂਮ, ਓਂ; ਅਭਸਮ, ਓਂ; ਅਨਾਦਿ, ਓਂ; ਨਾਨਾ, ਓਂ; ਧੂਧੂ, ਓਂ; ਭੂਹ, ਓਂ; ਭੁਵਹ, ਓਂ; ਸਵਹ; ਅਨਿਧਾਨ, ਨਿਧਨੋਦਭਵ, ਸ਼ਿਵ, ਸ਼ਰਵ, ਪਰਮਾਤਮਾ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਮਹਾਦੇਵ, ਸਦਭਾਵੇਸ਼ਵਰ, ਮਹਾਤੇਜ, ਯੋਗਾਧਿਪਤਿ, ਮੁੰਚ, ਪ੍ਰਥਮ, ਸਰਵ, ਸਰਵੇਸ਼ਰ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁੱਲ ਬਤੀਹ ਦੁਇ ਸ਼ਬਦ ਹਨ। ਬੀਜ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਮੰਤ੍ਰ ਹਨ: ਵਾਮਦੇਵ, ਸ਼ਿਵ, ਸ਼ਿਖਾ। ਫਿਰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗਾਂਧਾਰੀ ਅਤੇ ਸੁਸ਼ੁਮਨਾ ਦੋ ਨਾਡੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋ ਵਾਤਾਂ ਹਨ: ਸਮਾਨ ਅਤੇ ਉਦਾਨ। ਜੀਭ ਅਤੇ ਗੁਦਾ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਹਨ। ਰਸ ਇਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਰੂਪ, ਧੁਨੀ, ਸਪਰਸ਼, ਤੇ ਰਸ ਗੁਣ ਹਨ। ਚੱਕਰ ਗੋਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਕਮਲ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਚਿੱਟਾ ਹੈ। ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਕੁਝ ਗਰੁੜਧਵਜ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜਗਤ ਤੱਕ ਦੇ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਚਾਰ ਕੇ, ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਧਾਗਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਓਂ ਹਾਂ ਖੀਂ ਹਾਂ—ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਧਾਗੇ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਓਂ ਫਟ ਸਵਾਹਾ—ਇਸ ਨਾਲ, ਸ਼ਵਾਸ ਅੰਦਰ ਲੈ ਕੇ ਤੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਦੀ ਮудਰਾ ਨਾਲ ਧਾਗਾ ਖਿੱਚਣਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਓਂ ਹਾਂ ਹ੍ਰੂੰ ਹ੍ਰਾਂ ਹ੍ਰੂੰ—ਇਸ ਨਾਲ ਧਾਗੇ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਹ੍ਰਂ ਫਡ—ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਘਟਨ ਅਤੇ ਰੋਕਣ ਦੀ ਮудਰਾ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਹਿਰਦੇ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਨਾਡੀ ਦਾ ਧਾਗਾ ਲੈਣਾ ਹੈ। ਓਂ ਹਾਂ ਹ੍ਰੂੰ ਹ੍ਰਾਂ ਹਾਂ—ਇਸ ਨਾਲ ਧਾਗੇ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਨਮਹ—ਇਸ ਨਾਲ ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਕਰਣ ਦੀ ਮудਰਾ ਕਰਕੇ, ਧਾਗੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿਚ ਰੱਖਣਾ ਹੈ। ਓਂ ਹਾਂ ਹ੍ਰੀੰ—ਇਸ ਨਾਲ ਧਾਗੇ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਨਮਹ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਸਤਕਾਰ ਕਰਨਾ, ਤਿੰਨ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇਣੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸਵਾਹਾ ਉੱਤੇ ਖਤਮ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਫਿਰ, ਓਂ ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ, ਨਮਹ—ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਆਵਾਹਨ, ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਨੀ ਹੈ: "ਤੁਹਾਡੇ ਇਸ ਅਧਿਕਾਰ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਇਸ ਜਿਗਿਆਸੂ ਨੂੰ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਸੁਚਿੱਤ ਕਰਕੇ ਜਾਣੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਵਾਗੀਸ਼ਵਰੀ ਅਤੇ ਵਾਗੀਸ਼ਾ ਦਾ ਆਵਾਹਨ, ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਸਤਕਾਰ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਕਰਕੇ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਹਲਕਾ ਝਟਕਾ ਦੇਣਾ ਹੈ; ਓਂ ਹਾਂ ਹਾਂ ਹਂ ਫਟ—ਇਸ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਵੰਡਣਾ ਹੈ। ਹਥਿਆਰ ਨੂੰ ਪਾਸ਼ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਦੀ ਮудਰਾ ਕਰਕੇ, ਓਂ ਹਾਂ ਹਂ ਹੋਂ ਹ੍ਰੂੰ ਫਟ—ਇਸ ਨਾਲ ਹਿਰਦੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਣਾ ਹੈ, ਸਵਾਹਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਨਾਲ। ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, 'ਨਮਹ' ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖਣਾ ਹੈ; ਓਂ ਹਾਂ ਹਂ ਹੋਂ ਆਤਮਨੇ ਨਮਹ। ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਪਿਤਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਉਤਪੱਤੀ ਦੀ ਮудਰਾ ਨਾਲ। ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ, ਇਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਹੈ; ਓਂ ਹਾਂ ਹਂ ਹਾਂ ਆਤਮਨਾ ਨਮਹ। ਸਰੀਰ ਦੇ ਮੁਲ ਵਿੱਚ, ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਵੀ। ਚੋਟੀ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰ ਲਈ, ਭੋਗ ਲਈ ਕਵਚ ਭਾਗ ਨਾਲ; ਤੱਤ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ, ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਰੋਪਣ ਲਈ। ਸਿਰ ਨਾਲ, ਪਾਸ਼ ਨੂੰ ਢਿੱਲਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਹਟਾ ਕੇ, ਸੌ ਵਾਰੀ ਜਾਪ ਕਰਨਾ ਹੈ; ਪਾਸ਼ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਨ ਲਈ, ਫਿਰ ਹਥਿਆਰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਲਈ ਜਾਪ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਹਥਿਆਰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪਾਸ਼ ਨੂੰ ਕੱਟਣਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਬਿੰਦੂ ਬੀਜ ਨਾਲ। "ਓਂ ਹ੍ਰੀੰ, ਸਥਾਪਨਾ ਪਾਸ਼ ਨੂੰ, ਹਹ ਫਟ"—ਇਸ ਨਾਲ ਪਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਪਾਸ਼ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਘਿਉਂ ਨੂੰ ਕੱਠੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਚੰਦ੍ਰ ਬਿੰਦੂ ਹਥਿਆਰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਹੈ; ਹਥਿਆਰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪਾਸ਼ ਦੇ ਅੰਕੁਰਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪੰਜ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇਣੀਆਂ ਹਨ। ਦੋਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਅੱਠ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇਣੀਆਂ ਹਨ: "ਓਂ ਹਹ, ਹਥਿਆਰ ਨੂੰ, ਹ੍ਰੂੰ ਫਟ"—ਹ੍ਰਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦਾ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਆਵਾਹਨ ਕਰਕੇ, ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਆਹੁਤੀ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਤੇ ਤਰੀਕੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਹੈ: "ਓਂ ਹਾਂ, ਸਰ ਤੱਤ ਦਾ ਦੱਖਣਾ ਸਵੀਕਾਰੋ, ਸਵਾਹਾ।" ਹੇ ਹਰੀ, ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ, ਇਹ ਜੀਵ ਜਿਸ ਦੇ ਪਾਸ਼ ਸਾਰੇ ਸੜ ਗਏ ਹਨ, ਹੁਣ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਨਾ ਰਹੇ। ਕੋਈ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਨਾ ਰਹੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਹੁਕਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਛੱਡ ਕੇ, ਗਿਆਨ-ਸਰੂਪ ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਬਾਂਹ ਫੈਲਾਈ ਹੋਈ, ਅੱਧੀ ਦਿੱਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਰਗੀ, ਵਿਘਟਨ ਦੀ ਮудਰਾ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ, ਫਿਰ ਉਤਪੱਤੀ ਦੀ ਮудਰਾ ਲੈਣੀ ਹੈ। ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੂੰਦ ਰੱਖ ਕੇ, ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਹੈ, ਅੱਗ ਦੇ ਦੋ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਫੁੱਲਾਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਈਸ਼ਵਰ ਆਖਦੇ ਹਨ: "ਹੁਣ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਪੁਰਾਣੀ ਕਲਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਕਰਕੇ, ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਵਿਆਖਿਆ ਕਰ।" "ਓਂ ਹੋਂ ਕ੍ਸ਼ੀਮਿਤਿ" ਇਹ ਮਿਲਾਪ ਹੈ। ਰਾਗ, ਸ਼ੁੱਧ ਗਿਆਨ, ਨਿਯਤੀ, ਕਲਾ, ਕਾਲ, ਮਾਇਆ ਤੇ ਅਵਿਦਿਆ—ਇਹ ਸੱਤ ਤੱਤ ਹਨ। ਰ, ਲ, ਵ, ਸ਼, ਸ਼, ਸ—ਇਹ ਛੇ ਅੱਖਰ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਹਨ; ਸ਼ਬਦ, ਪ੍ਰਣਵ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਇਕੱਤੀ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। "ਓਂ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਨ, ਸਭ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ, ਹਂ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ, ਈਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਸਿਰ, ਤਤਪੁਰੁਸ਼ ਨੂੰ ਮੂੰਹ, ਅਘੋਰ ਨੂੰ ਹਿਰਦੇ, ਵਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਗੁਪਤ, ਸਦਿਓਜਾਤ ਨੂੰ ਰੂਪ; ਓਂ, ਨਮਨ, ਨਮਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਨੂੰ, ਰਖਿਆਕਾਰ ਨੂੰ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਸਭ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ, ਜੋਤਿ ਸਰੂਪ ਨੂੰ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ, ਤੱਤ ਰੂਪ—ਓਂ, ਆਕਾਸ਼।" ਹੁਣ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਮਦੇਵ, ਫਿਰ ਸਰਵਭਵਉਦਭਵ। ਵਜਰ ਵਰਗਾ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ, ਪ੍ਰਭੂ, ਆਧਾਰ, ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਚਮਕਦਾ ਤੇ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਨਾਲ; ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਨਾਮਕ ਬੱਚਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਰਮ ਅੱਖਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ, ਸਸ਼ਿਵ, ਬਭਰੂ, ਅਕ੍ਸ਼ਯ, ਸ਼ੰਭੂ; ਦੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼੍ਟ ਰੂਪ, ਤੇ ਇਕ ਰੂਪਵਰਧਨ। ਮਨੋਨਮਨਾ, ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਚਿਤ੍ਰੰਗ, ਫਿਰ ਕਲਿਆਣ—ਇਹ ਪਚੀਸ ਹਨ। ਮੰਤ੍ਰ ਘੋਰਾਮਰਉ, ਦੋ ਬੀਜ, ਅਤੇ ਦੋ ਨਾਡੀਆਂ: ਪੂਸ਼ਾ ਅਤੇ ਹਸਤੀਜਿਹਵਾ, ਵਿਆਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੰਜਨ। ਇਥੇ ਵਿਸ਼ਾ ਸਿਰਫ ਰੂਪ ਹੈ ਇਕ ਇੰਦ੍ਰੀ ਲਈ, ਪੈਰ ਅਤੇ ਅੱਖ; ਧੁਨੀ, ਸਪਰਸ਼, ਰੂਪ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਗੁਣ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਅਵਸਥਾ ਸੁੱਥ ਨੀਂਦ ਦੀ ਹੈ; ਰੁਦ੍ਰ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਸਭ ਕੁਝ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਮਾਰਨਾ, ਕੱਟਣਾ, ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ, ਜੋੜਨਾ; ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਖਿੱਚ ਕੇ ਫੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਉਰਜਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਬਾਰੇ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਕੇ, ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਹਿਰਦੇ ਉੱਤੇ ਛੂਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਖਿੱਚ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਪ ਕਰਨਾ; ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ, ਦਵਾਦਸ਼ਾਂਤ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਫੜ ਕੇ, ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਪ ਕਰਨਾ। ਸਰੀਰ ਦੀ ਸਿੱਧੀ, ਜਨਮ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ, ਭੋਗ, ਵਿਘਟਨ, ਨਾਡੀ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਅਤੇ ਤੱਤ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਪਾਪਾਂ, ਕਰਮ ਬੰਧਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬੰਧਨਾਂ ਦੇ ਪੂਰਨ ਨਿਵਾਰਣ ਲਈ, ਨਿਯਮਿਤ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਕਰਕੇ, ਸੌ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇਣੀਆਂ ਹਨ। ਹਥਿਆਰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਬੰਧਨਾਂ ਨੂੰ ਢਿੱਲਾ ਕਰਨਾ, ਅਸ਼ੁੱਧੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਣਾ, ਕੱਟਣਾ, ਕੁਚਲਣਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੋਲ ਕਰਨਾ। ਸਾੜਨਾ, ਉਹਨਾਂ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਕਰਨਾ; ਰੁਦ੍ਰਾਣੀ ਦਾ ਆਵਾਹਨ, ਪੂਜਾ, ਰੂਪ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧ ਦੀ ਆਹੁਤੀ। "ਓਂ ਹ੍ਰੀੰ, ਰੂਪ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧ, ਦੱਖਣਾ—ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਸਵੀਕਾਰੋ! ਸਵਾਹਾ!" ਸ਼ਾਂਭਵੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਕਰਕੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਕਾਰਨ ਵਜੋਂ ਛੱਡਣਾ, ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਧਨ ਦੀ ਡੋਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ। ਬਿੰਦੂ ਨੂੰ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ; ਨਿਯਮਿਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ, ਸਭ ਸੰਸਕਾਰ ਪੂਰੇ ਕਰਨਾ। ਗਿਆਨ ਸੰਸਕਾਰ ਵਿੱਚ ਮਾਰਨਾ ਆਦਿ ਕਰਮ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਕਰਨੇ ਹਨ; ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬੀਜ ਮੰਤ੍ਰ ਵਰਤਣਾ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਿਆਨ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਸਕਾਰ, ਮੰਤ੍ਰ, ਨਾਡੀਆਂ, ਆਹੁਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ, ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਪੂਰਨਤਾ, ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।