ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਗਿਆਨ ਦੀ ਗਹਿਰਾਈ ਵਿੱਚ ਵਿਦਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਤੱਤ ਨੂੰ ਅਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਸਰਬਵਿਆਪਕਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਸੌ ਅੱਠ ਲੋਕ ਹਨ। ਉਹ ਤੱਤ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਉਹ ਕਪਾਲਾ, ਅਜਾ, ਬੁੱਧ, ਵਜ੍ਰਦੇਹ, ਪ੍ਰਮਰਦਨ, ਵਿਭੂਤੀ, ਅਵਯਯ, ਸ਼ਾਸਤਾ, ਪਿਨਾਕੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈ। ਉਹ ਅੱਗ, ਰੁਦ੍ਰ, ਹੁਤਾਸ਼ੀ, ਪਿੰਗਲਾ, ਖਾਦਕ, ਹਰਾ, ਜ੍ਵਲਨ, ਦਹਨ, ਬਭਰੂ, ਭਸਮਾਂਤਕ ਅਤੇ ਕ੍ਸ਼ਪਾਂਤਕ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਯਾਮਯਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁਹਰ, ਧਾਤਾ, ਵਿਧਾਤਾ, ਕਾਰਯਰੰਜਕ, ਕਾਲ, ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਦੋਵੇਂ, ਜੋੜਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਵੱਖ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਨੈਰਿਤ, ਮਾਰਣ, ਹੰਤਾ, ਭਿਆਨਕ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਡਰਾਉਣਾ, ਉਰਧਵਾਂਸ਼ਕ, ਵਿਰੂਪਾਖ੍ਸ਼ ਤੇ ਧੂੰਏਂ-ਲਾਲ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਬਲਾ, ਅਤਿਬਲਾ, ਪਾਸ਼ਹਸਤ, ਮਹਾਬਲਾ, ਸ਼ਵੇਤ, ਜਯਭਦ੍ਰ, ਲੰਮੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਜਲਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਡਵਾਸ੍ਯ ਤੇ ਭੀਮ ਹੈ; ਇਹ ਦਸ ਵਾਰੁਣ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਤੇਜ਼, ਹਲਕਾ, ਹਵਾ-ਵੇਗ, ਸੁਕਸ਼ਮ, ਤੀਖ਼ਾ, ਤੇ ਕ੍ਸ਼ਪਾਂਤਕ। ਉਹ ਪੰਜਾਂਤਕ, ਪੰਜਸ਼ਿਖ, ਕਪਰਦੀ, ਬੱਦਲ-ਸਵਾਰ, ਜਟਾਮੁਕੁਟਧਾਰੀ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਧਨ-ਪਤੀ, ਸੁੰਦਰ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਕੋਮਲ-ਦੇਹੀ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਚਮਕਦਾਰ, ਸੁਖੀ, ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਸ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰ, ਗਿਆਨ-ਧਾਰੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ, ਮਾਤਾ ਵਰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲਾ, ਪੀਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਤੇ ਹੋਮ-ਪਸੰਦ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੀ ਵਿਦਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਨੰਤ, ਰਖਵਾਲਾ, ਅਡੋਲ ਤੇ ਪਾਤਾਲ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ। ਉਹ ਵ੍ਰਿਸ਼, ਵ੍ਰਿਸ਼ਧਰ, ਬਲਵਾਨ, ਭਖਸ਼ਕ, ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਲੋਹਿਤ ਹੈ; ਇਹ ਦਸ ਰੁਦ੍ਰ ਸੱਪਾਂ ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸ਼ੰਭੂ, ਵਿਭੂ, ਗਣਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ, ਤ੍ਰਿਨੇਤਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ, ਲਯ, ਕ੍ਰੀੜਾ, ਲਾਭ, ਖੋਜੀ ਤੇ ਵਿਵੇਕਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਉਹ ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮਾਇਆ, ਕਾਲ, ਅੱਗ, ਰੁਦ੍ਰ, ਹਾਟਕ, ਕੂਸ਼ਮਾਂਡ, ਸੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਸੱਤਵਾਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਹੈ। ਇਹ ਅੱਠ ਰੁਦ੍ਰ, ਰੁਦ੍ਰ ਸਮੇਤ, ਪਾਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਯਾਦ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਭਵ, ਉਦਭਵ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਰਚੈਤਾ, ਸਭ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸਰਬਵਿਆਪਕਤਾ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੂ, ਰੁਦ੍ਰ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ, ਓਂਕਾਰ, ਸਾਕਸ਼ੀ, ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਤੰਗ, ਧੁਨੀ, ਸੁਕਸ਼ਮ, ਸ਼ਿਵ, ਸਰਵ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸਰਬਵਿਆਪਕਤਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਓਂ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ—ਇਹ ਅਠਾਈਂ ਚਰਨ ਹਨ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਅਪਕ ਹਨ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਲੁਕੇ ਹੋਏ, ਤੁਰੰਤ ਹਿਰਦੇ ਤੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਇਹ ਅੱਠ-ਅੱਖਰੀ ਮੰਤਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 'ਮਾ' ਅੱਖਰ ਇਸ ਦਾ ਬੀਜ-ਰੂਪ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਡਾ ਤੇ ਪਿੰਗਲਾ ਨਾਡੀਆਂ ਹਨ; ਪ੍ਰਾਣ ਅਤੇ ਅਪਾਨ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਾਣਵਾਯੂ ਹਨ, ਅਤੇ ਘ੍ਰਾਣ ਤੇ ਸਪਰਸ਼ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਹਨ। ਪੰਜ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਘੰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਸੁਗੰਧ ਇੰਦ੍ਰੀ-ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ; ਧਰਤੀ ਤੱਤ ਪੀਲੇ ਵਰਗ ਵਿੱਚ, ਵਜ੍ਰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਸੌ ਕਰੋੜ ਯੋਜਨ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚੌਦਾਂ ਯੋਨੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਮਨੂ ਆਦਿਕ ਤੇ ਹੋਰ ਹਨ; ਪਸ਼ੂ, ਪੰਛੀ, ਚੌਪਾਇਆ ਅਤੇ ਰੇੰਗਣ ਵਾਲੇ ਚਾਰ ਭਾਗ ਹਨ। ਪੰਜਵੀਂ ਯੋਨੀ ਸਾਰੀਆਂ ਅਚਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਹੈ; ਛੇਵੀਂ ਮਨੁੱਖ-ਰਹਿਤ: ਪਿਸ਼ਾਚ, ਰਾਖਸ਼ਸ, ਯਕਸ਼, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ। ਅੱਠਵੀਂ ਯੋਨੀ ਸ਼ਾਂਤ, ਪ੍ਰਾਣ-ਪਤੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਅੱਠ ਧਰਤੀ ਤੱਤ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ। ਲਯ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਭੋਗ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਕਾਰਣ ਵਿੱਚ; ਫਿਰ, ਜਾਗਰਤ ਅਵਸਥਾ, ਲੋਕ ਆਦਿਕ ਵਿਚ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਸਮਝ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਮੰਤਰ ਲੈ ਕੇ, ਲਯ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ 'ਓਂ ਹਾਂ ਹ੍ਰੂਂ ਹਾਂ, ਸੂਤਰਾਂ ਦੀ ਲਯ ਲਈ, ਹੂੰ ਫਟ; ਫਿਰ ਓਂ ਹਾਂ ਹਾਂ, ਸੂਤਰਾਂ ਦੀ ਲਯ ਲਈ, ਸ੍ਵਾਹਾ' ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ। ਹਥੀ-ਅੰਕੁਸ਼ ਮੁਦਰਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਣ ਲੈ ਕੇ, 'ਓਂ ਹ੍ਰੂਂ ਹ੍ਰਾਂ ਹ੍ਰੂਂ, ਸੂਤਰਾਂ ਦੀ ਲਯ ਲਈ, ਹੂੰ ਫਟ' ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਘਟਨ ਮੁਦਰਾ ਨਾਲ ਹੇਠਾਂ ਤੋਂ ਰੋਕ ਕੇ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; 'ਓਂ ਓਂ ਹ੍ਰਂ ਹਾਂ, ਸੂਤਰਾਂ ਦੀ ਲਯ ਲਈ, ਨਮ:' ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ। ਉਤਪੱਤੀ ਮੁਦਰਾ ਨਾਲ ਰੋਕ ਕੇ, ਨਿਕਾਸੀ ਕਰਦਾ ਹੈ; 'ਓਂ ਹਾਂ, ਸੂਤਰਾਂ ਦੀ ਲਯ ਲਈ, ਨਮ:' ਆਖਦਾ ਹੈ। ਅਰਘਯ ਦਿੰਦਾ, ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਾ ਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸ੍ਵਾਹਾ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਆਹੁਤੀਆਂ ਉਪਸਥਿਤੀ ਲਈ ਤੇ ਤਿੰਨ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਲਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; 'ਓਂ ਹਾਂ ਬ੍ਰਹਮਣੋ ਨਮ:', ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਸੱਦ ਕੇ, ਪੂਜਾ ਤੇ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਇੱਛੁਕ ਨੂੰ ਦੀਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਕਰਮ ਦੱਸੋ; ਫਿਰ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਦੇਵੀ ਵਾਗੀਸ਼ਵਰੀ ਨੂੰ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਸੱਦੋ। ਉਹ ਛੇ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ: ਇੱਛਾ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਕਰਮ, ਸਭ ਇੱਕ ਕਾਰਣ ਵਿੱਚ; ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੇ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਕਰੋ। ਵਾਗੀਸ਼ਵਰੀ ਸਾਰੀਆਂ ਯੋਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚਲਚਲਾਹਟ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਹਿਰਦੇ-ਕਪ ਤੇ ਬੀਜ-ਅੱਖਰ ਨਾਲ, ਹੂੰ ਫਟ ਨਾਲ ਅੰਤ ਕਰਕੇ। ਉਸ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਤੇ ਵਾਰ ਕਰੋ; ਜੋ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ, ਚੇਲੇ ਦਾ ਚੇਤਨ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦੀ ਚਿੰਗਾਰੀ ਵਰਗਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਯ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਬੰਧਨਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਵੱਡਿਆਂ ਨਾਲ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵੰਡੋ: 'ਓਂ ਹਾਂ ਹੂੰ ਹ: ਹੂੰ ਫਟ; ਓਂ ਹੰ ਸ੍ਵਾਹਾ,' ਫਿਰ ਪ੍ਰਾਣ ਲੈ ਕੇ, ਹਥੀ-ਅੰਕੁਸ਼ ਮੁਦਰਾ ਨਾਲ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਣ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਓ: 'ਓਂ ਹਾਂ ਹ੍ਰੂਂ ਹਾਂ, ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮ:'। ਨਿਕਾਸੀ ਕਰਕੇ ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਚੇਤਨ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਧਿਆਨ ਕਰੋ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣ ਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰਤਾ ਨਾਲ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਧਾਮ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਓ; ਗਰਭਧਾਰਣ ਲਈ, ਸਾਰੀਆਂ ਯੋਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕਸਾਥ ਲਓ। ਵਾਗੀਸ਼ਵਰੀ ਦੀ ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਮੁਦਰਾ ਨਾਲ ਸੁਟੋ: 'ਓਂ ਹਾਂ ਹਾਂ ਹਾਂ, ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮ:'। ਇਉਂ ਹੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ ਤੇ ਪੰਜ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਕਰੋ। ਹੋਰ ਸਾਰੀਆਂ ਯੋਨੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਦੇਹ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਰੋ; ਇੱਥੇ ਪੁੱਤਰ ਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਕੋਈ ਕਰਮ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੁੜੀ ਦਾ ਸਰੀਰ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਾਂ ਕੇਸ਼-ਵਿਭਾਗ ਜਾਂ ਹੋਰ ਦੇਵਤਾ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਜਿਵੇਂ ਸਰੀਰ ਲਈ ਕਰੋ; ਜਨਮ ਸਿਰ ਨਾਲ ਕਰੋ, ਸਾਰੇ embodied ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਹੋਏ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ-ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਕਰੋ; ਭੋਗ ਕਵਚ-ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਇੰਦ੍ਰੀ-ਵਿਸ਼ਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ। ਮੋਹ ਦੇ ਰੂਪ, ਉਸ ਦੀ ਅਭੇਦਤਾ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਲਯ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ; ਸ਼ਿਵ ਦੁਆਰਾ, ਨਾਡੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਤੇ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਵਿਵੇਕਸ਼ੀਲਤਾ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਕਰੋ। ਉਹ ਪੰਜ ਪੰਜ ਆਹੁਤੀਆਂ ਲਗਾਤਾਰ ਪੰਜ ਕ੍ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵੇ, ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਗਰਭਧਾਰਣ ਤੋਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੋਹ ਨਾਲ ਆਏ ਮਲ, ਕਰਮ ਆਦਿਕ ਦੇ ਬੰਧਨ ਦੂਰ ਹੋਣ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸੌ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇਵੇ; ਮਲ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। 'ਸ੍ਵਾਹਾ' ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਕੇ, ਪੰਜ ਪੰਜ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇਵੇ; ਮੋਹ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਬੰਧਨ ਲਈ, ਹਥਿਆਰ-ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਜਾਪੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਿਆਨ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚਲਦੇ ਹੋਏ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਮਹਾਤੱਤ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਬੇਅੰਤ ਲੀਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।