ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਪਹਿਲਾਂ, ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬੂੰਦਿਆਂ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਛਿੜਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭੋਜਨ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਚੁਲਿਕਾ ਅੱਗ ਦੇ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੁਲਿਕਾ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਅੱਗ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦੀ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਨਾਭੀ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ, ਤਦ ਉਚ੍ਛਵਾਸੀ ਹਵਾ ਨੂੰ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੱਗ ਦੇ ਬੀਜ ਨੂੰ, 'ਕ' ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਚੁਲਿਕਾ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਕਰਦਿਆਂ, 'ਤੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅੱਗ ਹੈਂ', ਚੁਲਿਕਾ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬੀਜ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 'ਓਮ ਹਾਂ', ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; 'ਹਾਂ', ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਫਿਰ, ਸੂਰਿਆ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਵਿਸ਼ਵਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਗਨੀ ਨੂੰ 'ਹਾਂ' ਕਹਿ ਕੇ, ਯਜਨ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਲਈ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਇਹ ਸਭ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 'ਸਵਾਹਾ' ਨਾਲ ਭੇਟ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਛੋਟਾ ਕਰਕੇ, ਮਾਫੀ ਮੰਗੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਸੰਪੂਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚੁਲਿਕਾ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਧਰਮ ਲਈ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਨਮਸਕਾਰ। ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ, ਅਧਰਮ ਲਈ, ਖੱਟੀ ਘੋਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪাত্রਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੁਆਦ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਲਈ, ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਜਲ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ, ਵਿਘਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ, ਪੀਸਣ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਸੁਭਗਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। 'ਓਮ', ਉਗਰਤਾ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਪਿਸਣੀ ਤੇ ਉਪਾਸਨਾ। ਤਾਕਤ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਹਥਿਆਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਠੋਕਣ ਵਾਲੀ ਪੀਸਣੀ ਤੇ ਉਪਾਸਨਾ। ਝਾੜੂ ਤੇ, ਇੱਛਾ ਲਈ, ਖਟਿਆ ਤੇ, ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸਤੰਭ ਤੇ ਸਕੰਦਾ ਲਈ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਘਰ ਦੀ ਭੇਟ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭੋਜਨ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪাত্র ਜਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਪাত্র ਵਿੱਚ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਚਾਰਯ, ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ, ਇਕਸਾਰ ਹੋ ਕੇ ਚੁੱਪ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਵਟ, ਪੀਪਲ, ਅਰਕ, ਵਟਾ, ਭੱਲਾਤਕ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਪਹਿਲਾਂ ਲੈ ਕੇ, 'ਓਮ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਾਣ ਵਾਯੂ ਦੇ ਨਾਲ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੰਜ ਅਹੁਤੀਆਂ, 'ਸਵਾਹਾ' ਨਾਲ, ਅੰਦਰ ਦੀ ਅੱਗ—ਨਾਗ, ਕਛੂਆ, ਕ੍ਰਿਕਰਾ, ਦੇਵਦੱਤਾ, ਧਨੰਜਯ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਪਵਾਯੂਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦੀ ਭੇਟ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਚਾ ਹੋਇਆ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। 'ਤੂੰ ਅਮਰ ਚਾਦਰ ਹੈਂ'—ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨੂੰ ਅਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: 'ਪ੍ਰਾਣ ਨੂੰ ਸਵਾਹਾ, ਅਪਾਨ, ਸਮਾਨ', ਉਡਾਨ ਅਤੇ ਵਿਆਨ ਨੂੰ। ਭੋਜਨ ਖਾ ਕੇ, ਚੁਲਿਕਾ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। 'ਤੂੰ ਅਮਰ ਬੰਦ ਹੈਂ'—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਾਯੂਆਂ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਪਵਿੱਤਰ ਜਨੇਊ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਉਪਾਸਨਾ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਤ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਦਿਨਚਰੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿਨਾਂ ਤੇ ਕਰਨੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੈ। ਆਸ਼ਾਢ ਤੋਂ ਚੌਦਵੀਂ ਤਰੀਕ ਤੋਂ, ਸ਼ਰਾਵਣ ਅਤੇ ਭਾਦਰ, ਚਾਂਦਨੀ ਜਾਂ ਅੰਧੇਰੀ ਪਖਵਾਂ, ਚੌਦਵੀਂ ਅਤੇ ਅੱਠਵੀਂ ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਾਂ, ਪਹਿਲੀ ਤੋਂ ਕਾਰਤਿਕ ਤਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੰਦ੍ਰਮਾਸੀ ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਅਗਨੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਅੰਬਿਕਾ, ਸਰਪ, ਸਕੰਦਾ, ਸੂਰਜ, ਤ੍ਰਿਸੂਲਧਾਰੀ ਲਈ। ਦੁਰਗਾ, ਇੰਦ੍ਰ, ਗੋਵਿੰਦਾ, ਸ੍ਰਮਰ, ਸ਼ੰਭੂ, ਅਮ੍ਰਿਤ ਪਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ; ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ, ਤਾਮਬਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਾਤਾਂ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਲਿ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਕਪਾਹ, ਰੇਸ਼ਮ, ਕਮਲ-ਰੇਸ਼ਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਧਾਗਾ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਤ੍ਰ, ਚੰਦ, ਅੱਗ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸਰਪ, ਗੁਹਾ, ਅਤੇ ਹਰੀ—ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ, ਨੌ ਧਾਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; 108, ਜਾਂ ਅੱਧਾ, ਜਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ। 81, 30, ਜਾਂ 8 ਵਧਾ ਕੇ, ਜਾਂ 50 ਧਾਗੇ, ਗਾਂਠਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਮਾਨ ਦੂਰੀ। 12 ਅੰਗੂਠਾ ਚੌੜਾਈ, ਜਾਂ 8, ਲਿੰਗ ਦੀ ਚੌੜਾਈ 4 ਅੰਗੂਠਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪੀਠ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਦਾ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ, ਗੰਗਾ ਦੀ ਉਤਰੀ ਹੋਈ ਧਾਗਾ, ਵਧੀਆ ਮੜੀ ਹੋਈ, ਚੰਗੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਧੋਈ ਹੋਈ। ਗਾਂਠਾਂ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ, ਆਘੋਰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਕੇ, ਲਾਲ ਚੰਦਨ, ਕੇਸਰ, ਕਸਤੂਰੀ, ਪੀਲਾ ਰੰਗ, ਆਦਿ ਨਾਲ ਰੰਗਣਾ। 10 ਗਾਂਠਾਂ, ਕਸਤੂਰੀ, ਪੀਲਾ ਰੰਗ, ਕੈਫਰ, ਹਲਦੀ, ਲਾਲ ਮਿੱਟੀ, ਜਾਂ ਧਾਗਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਨੁਸਾਰ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦੂਰੀ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ, 1, 2, ਜਾਂ 4 ਅੰਗੂਠਾ ਚੌੜਾਈ; ਮੁੱਖ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ—ਪੁਰਸ਼, ਵੀਰ, ਤੇ ਚੌਥਾ ਅਜੈਤ। ਜਯਾ, ਵਿਜਯਾ, ਅਜਿਤ, ਸਦਾਸ਼ਿਵ, ਮਨੋਨਮਨੀ, ਸਰਵਮੁਖੀ—ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਗਾਂਠਾਂ ਹਨ, ਆਮ ਤੋਂ ਵੱਧ। ਚੰਦ, ਅੱਗ, ਸੂਰਜ, ਜਨੇਊ, ਜਾਂ ਸ਼ਿਵ ਲਈ; ਜਾਂ ਹਰ ਰੂਪ, ਫੁੱਲ ਭੇਟ, ਆਚਾਰਯ, ਜਾਂ ਸਮੂਹ ਲਈ। ਦਰਵਾਜ਼ੇ, ਦਿਸਾ ਰਖਵਾਲਿਆਂ, ਘੜਿਆਂ ਲਈ; ਲਿੰਗਾਂ ਲਈ ਜਨੇਊ ਹੱਥ ਤੋਂ 9 ਹੱਥ ਤਕ ਲੰਬਾ। 28 ਤੋਂ, ਦਸ-ਦਸ ਵਧਾ ਕੇ; ਦੂਰੀ 2 ਅੰਗੂਠਾ, ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ 1 ਅੰਗੂਠਾ। ਗਾਂਠਾਂ ਦੀ ਮਾਪ ਲਿੰਗ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ। 7 ਜਾਂ 13ਵੇਂ ਦਿਨ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਦਿਨਚਰੀ ਵਿਧੀਆਂ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਯਜਨ ਹਾਲ ਨੂੰ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਭੇਟ। ਜਨੇਊ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਜਗ੍ਹਾ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਲੈ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ; ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਪ੍ਰਾਰੰਭਿਕ ਵਿਧੀਆਂ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਆਚਾਰਯ 'ਪ੍ਰਣਵ' ਅਤੇ 'ਅਰਘ' ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ-ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਛਿੜਕ ਕੇ, ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ; ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ, ਹਰ ਦੂਜੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਦੋ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ। ਵਿਦਾਈ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ, ਕਲਾ ਰੂਪ ਸਥਾਪਨਾ ਵਾਲੇ ਲਈ, ਹਰ ਦੋ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਤੇ ਦੋ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ। ਜਨਮ ਦਿਨ ਤੇ, ਮਹਾਕਾਲ, ਭ੍ਰਿੰਗੀ, ਗਣ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ, ਸਕੰਦਾ, ਦੇਵੀ, ਚੰਡਾ, ਚਕਰਮਾਤ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ। ਹਮੇਸ਼ਾਂ, ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਪੱਛਮੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਉਪਾਸਨਾ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਰਘਾ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਭੇਟ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਛਿੜਕਾਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਯਜਨ ਸਮਗਰੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨੀ; ਦਰਭਾ, ਦੂੜਵਾ, ਫੁੱਲ, ਦਿਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪਾਠ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।