ਅਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਉਸ ਉੱਚਤਮ ਤੱਤ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਗਿਆਨ-ਰੂਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਇਸ ਦੇਹ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਆਤਮ-ਤੱਤ ਜਦੋਂ ਜਾਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਸਾਰੇ ਸਹਿਚਰ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤਰ ਆਦਿ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਅਤੇ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਯਾਤਰਾ ਵਿਚ, ਹਰੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਠ-ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਆਦਿ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗੁਰੂ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਚੰਡ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚੰਡ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਅੱਗ ਦੇ ਚੌਕ ਉੱਤੇ ਜਾ ਕੇ ਗਰੁੜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਕਸੇਨ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ ਆਦਿ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਸਹਿਚਰਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਨੂੰ ਅਰਪਣਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਲਿਆਂਦੇ ਹੋਏ ਕਪੜੇ, ਸੋਨਾ ਆਦਿ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਦਿਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਯਜ੍ਯ ਵਿਚ ਵਰਤੇ ਸਮੂਹ ਪਦਾਰਥ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੱਖਿਣਾ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੰਡਿਤਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੱਖਿਣਾ ਦੇ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਵੈਸ਼ਣਵ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਅਸੀਮ ਫਲ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸਮੂਹ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਲੈ ਕੇ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਆਮ ਹੈ—ਮੂਲ ਮੰਤ੍ਰ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਹੋਰ ਸਾਰਾ ਵਿਧਾਨ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਗਵਾਨ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹੁਣ ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਪੂਰਨ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਮੰਡਪ, ਸਨਾਨ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਰਕੇ, ਸ਼੍ਰੀ (ਲਕਸ਼ਮੀ) ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਅੱਠ ਘੜੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਘਿਉ ਅਤੇ ਮੂਲ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਕੇ, ਗਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਪ੍ਰਸਾਦਾਂ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਨੂੰ ਸਨਾਨ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਗ-ਨੇਤ੍ਰ ਵਾਲੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਨੇਤਰ ਖੋਲ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। "ਆਓ, ਮਾਂ!" ਆਖ ਕੇ ਤਿੰਨ ਮਿੱਠੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਭੇਟ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। 'ਅਸ਼ਵਪੂਰਵ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਘੜੇ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 'ਕਾਮੋਸਮੀ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਦੱਖਣ ਵੱਲੋਂ, ਪੱਛਮ ਵੱਲੋਂ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨਾ, 'ਚੰਦਰੰ ਪ੍ਰਭਾਸਾਮ' ਤੇ 'ਤ੍ਯਵਰਨ' ਉੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨਾ, 'ਉਪੈਤੁ ਮੇ' ਆਗਨੇ ਕੋਣ ਤੋਂ, 'ਕ੍ਸ਼ੁਤਪਿਪਾਸੇ' ਨੈਰਤ ਕੋਣ ਤੋਂ, 'ਗੰਧਦਵਾਰੇ' ਵਾਯੁ ਕੋਣ ਤੋਂ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ-ਚਾਹੀ ਆਕਾਰ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਈਸ਼ਾਨ ਘੜੇ ਨਾਲ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਵਰਤ ਕੇ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਸਨਾਨ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਕਿਆਸੀ ਘੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਬਣਾਕੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਛਿੜਕਾਅ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ ਕਮਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੁਗੰਧੀ ਫੁੱਲ ਭੇਟ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 'ਤਨਮਯਾਵਹ' ਮੰਤ੍ਰ, 'ਯ ਆਨੰਦ' ਸਤੁਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। 'ਸ਼ਾਯੰਤੀਆ' ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਸੋਫੇ ਉੱਤੇ, 'ਸ਼੍ਰੀਸੂਕਤ' ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਲਈ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਬੀਜ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਚੇਤਨਾ-ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਦੁਬਾਰਾ ਪੂਜਾ ਕਰੀਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 'ਸ਼੍ਰੀਸੂਕਤ' ਨਾਲ ਮੰਡਪ ਸਜਾ ਕੇ, ਹੋਮ ਕੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਭੇਟ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਕਰਉਂਦੇ ਦੇ ਫੁੱਲ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ ਹਜ਼ਾਰ ਜਾਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸੌ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਘਰੇਲੂ ਭਾਂਡੇ ਆਦਿ ਵੀ 'ਸ਼੍ਰੀਸੂਕਤ' ਨਾਲ ਭੇਟ ਕਰਕੇ, ਮੰਦਰ ਦੀ ਸਾਰੀ ਪੂਜਾ ਵਿਧੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਪੂਰੀ ਕਰੀਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਚੌਕ ਬਣਾਕੇ, ਉੱਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰੀਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 'ਸ਼੍ਰੀਸੂਕਤ' ਦੇ ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ ਨਾਲ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਚੇਤਨਾ-ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਜਗਾ ਕੇ, ਮੁੱਖ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਆਵਾਹਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸੋਨਾ, ਕਪੜਾ, ਗਾਂ ਆਦਿ ਗੁਰੂ ਜਾਂ ਪੂਜਾਰੀ ਨੂੰ ਦਿਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਐਸਾ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਆਵਾਹਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪਰੇ ਵੱਸਦੀ ਹੋਈ ਕਲਪਨਾ ਕਰਕੇ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਧਾਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਹੈ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਜੋ ਸਭ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। "ਗਣਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ!"—ਇਹ ਹਿਰਦੇ ਲਈ ਹੈ; "ਏਕਦੰਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ!"—ਸਿਰ ਲਈ; "ਹਾਥੀ-ਕੰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ!"—ਜੂੜੀ ਲਈ; "ਹਾਥੀ-ਮੁਖ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ!"—ਸਮੂਹ ਲਈ; "ਮੋਟੇ ਪੇਟ ਵਾਲੇ, ਟੁੱਟੇ ਦੰਦ ਅਤੇ ਹੱਥ ਵਾਲੇ"—ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਹਨ। ਗਣਾਂ (ਸੰਗਤ) ਨੂੰ ਗੁਰੂ, ਜੁੱਤੀ, ਦੋ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਜੋਂ ਪੂਜੋ। ਹੇਠਾਂ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਉੱਤੇ ਦੇ ਆਵਰਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਕਮਲ-ਨਾਭੀ ਦੇ ਬੀਜ-ਅੱਖਰ, ਨੰਦਾ ਸਮੇਤ ਜਵਾਲਾ-ਰੂਪ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਸੂਰਯੇਸ਼ਾ, ਕਾਮਰੂਪਾ, ਉਦਯਾ, ਕਾਮਵਰਤਿਨੀ, ਸਤਿਆ ਅਤੇ ਵਿਘਨਨਾਸ਼ਾ, ਭੇਟ, ਸੁਗੰਧੀ-ਮਿੱਟੀ, ਅਤੇ ਅੱਖਰ—ਯੰ, ਸ਼ੋ਷, ਰੰ, ਜਲਾਓ, ਪਲਵ, ਲੰ, ਵੰ ਅਤੇ ਅਮ੍ਰਿਤ—ਇਹ ਸਭ ਪੂਜਾ ਵਿਚ ਹਨ। "ਅਸੀਂ ਵੱਡੇ ਪੇਟ ਵਾਲੇ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ; ਵੱਡੇ ਪੇਟ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਿਮਰਦੇ ਹਾਂ; ਏਕਦੰਤ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇਵੇ।" ਗਣਪਤੀ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਗਣੇਸ਼, ਗਣਾਂ ਦੇ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ, ਗਣਾਂ ਵਿਚ ਖੇਡਣ ਵਾਲੇ, ਵਕਰੀ-ਦੰਤ, ਏਕ-ਦੰਤ, ਵੱਡੇ ਪੇਟ ਵਾਲੇ, ਹਾਥੀ-ਮੁਖ ਵਾਲੇ, ਢੀਲੇ ਪੇਟ ਵਾਲੇ, ਭਿਆਨਕ, ਵਿਘਨ-ਹਰਨ—ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਦੇ ਗੁਣ ਹਨ। ਧੂੰਏਂ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਂ ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਵੀ ਗਣਪਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਯੋਗ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਾਕਸ਼ਯ ਦੇ ਚਕਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਨ੍ਰਿਹਰੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਾਂਗ ਹੀ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ "ਹੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ, ਮਹਾਨ ਚਕਰ, ਸ਼ਾਂਤ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਅਤੇ ਭੈਅ ਦੇ ਨਾਸਕ—ਕੱਟੋ! ਕੱਟੋ! ਚੀਰੋ! ਚੀਰੋ! ਫਾੜੋ! ਫਾੜੋ!"—ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰਕੇ ਕਰੀਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਨਰਸਿੰਹਾ ਦੀ ਪੂਜਾ—"ਓਮ ਕ੍ਸ਼ੋਂ! ਹੇ ਨਰਸਿੰਹਾ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ—ਦਹਕੋ! ਚਮਕੋ! ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੋ! ਫੈਲੋ! ਅੱਗੇ ਵਧੋ! ਗਰਜੋ! ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਗਰਜਨਾ ਛੱਡੋ! ਫਾੜੋ! ਭਜਾਓ! ਹਰ ਰੂਪ ਤੇ ਮੰਤ੍ਰ-ਵੰਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰੋ! ਵੱਜੋ! ਕੱਟੋ! ਸੰਕੋਚੋ! ਵਗੋ! ਚੀਰੋ! ਫਟੋ! ਅਗਨਿ-ਵਿਜਲੀ ਦੇ ਚਕਰ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਨਰਕ-ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰੋ! ਨਰਕ-ਵਾਸੀ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਖਿੱਚੋ, ਜਲਾਓ, ਪਕਾਓ, ਮਥੋ, ਸੁਕਾ ਦਿਓ, ਵੱਖ ਕਰ ਦਿਓ—ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਨਾ ਆ ਜਾਣ। ਹੇ ਨਰਸਿੰਹਾ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਮੈਨੂੰ ਸਾਰੇ ਭੈਅਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਓ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ!" ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਣ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਮੋਹਕ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰੋ; ਦਾਇਣੇ ਪਾਸੇ ਗਦਾ-ਧਾਰੀ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਚਾਰ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਚਕਰ ਨੂੰ ਖੱਬੇ ਉਪਰ, ਪਾਂਚਜਨਯ ਸ਼ੰਖ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖੋ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ, ਬਲਾ ਅਤੇ ਭਦਰਾ ਨਾਲ ਜੋੜੋ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਮੰਦਰ, ਘਰ ਜਾਂ ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ। ਵਾਮਨ, ਵੈਕੁੰਠ, ਹਯਗ੍ਰੀਵ ਅਤੇ ਅਨਿਰੁੱਧ ਦੀ ਵੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰੋ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਜਲ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰਦੇ, ਮਤਸਯ ਆਦਿ ਅਵਤਾਰਾਂ, ਸੰਕਰਸ਼ਣ, ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ ਅਤੇ ਰੁਦਰ ਰੂਪ ਲਿੰਗ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ। ਇਉਂ ਹੀ, ਅਰਧਨਾਰੀਸ਼ਵਰ, ਹਰੀ, ਸ਼ੰਕਰ, ਮਾਤਾਵਾਂ, ਭੈਰਵ, ਸੂਰਜ, ਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਵਿਨਾਇਕ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਬਣਾਓ। ਫਿਰ, ਮੈਂ ਗੌਰੀ, ਇੰਦਰ ਆਦਿ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਵੀਆਂ, ਬਲਾ ਅਤੇ ਬਲਾ, ਅਤੇ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਵੀ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਸਵਸਤਿਕ ਜਾਂ ਮੰਡਲ ਉੱਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਕੂਸ਼ ਦੀ ਚੌਕੀ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਪੁਸਤਕ, ਗੁਰੂ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਯਜਮਾਨ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਕਮਲ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਕੇ, ਪੰਜ ਸ਼ਲੋਕ ਲਿਖ ਕੇ, ਗੁਰੂ, ਗਿਆਨ, ਹਰੀ ਅਤੇ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਧੀਆਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਅਤੇ ਆਤਮ-ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਜਾਗਣ ਦੀ ਕਥਾ ਵਜੋਂ ਸਾਡੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਪੂਜਕ ਨੂੰ ਅਣੰਤ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਆਤਮਿਕ ਉੱਨਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।