ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ଶୁଶୋଚ ଵିଲଲାପାର୍ତ୍ତୋ ମାଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା କ୍କ ଗତାସି ଵୈ। ଲକ୍ଷ୍ମଣାଶ୍ଵାସିତୋ ରାମୋ ମାର୍ଗଯାମାସ ଜାନକୀମ୍

ସେ ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦିଲେ, ବିଳାପ କଲେ, 'ମୋତେ ଛାଡ଼ି କେଉଁଠି ଚାଲିଗଲୁ?' ବୋଲି । ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କର ସାନ୍ତ୍ୱନାରେ, ରାମ ଜାନକୀକୁ ଖୋଜିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ ।

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଜଟାଯୁସ୍ତଂ ପ୍ରାହ ରାଵଣୋ ହୃତଵାଂଶ୍ଚ ତାମ୍। ମୃତୋଽଥ ସଂସ୍କୃତସ୍ତେନ କବନ୍ଧଞ୍ଚାଵଧୀତ୍ତତଃ

ଜଟାୟୁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ, 'ରାବଣ ସୀତାକୁ ନେଇଯାଇଛି' । ପରେ, ଜଟାୟୁ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ ଓ ରାମ ତାଙ୍କର କ୍ରିୟା କଲେ; ତା'ପରେ କବନ୍ଧକୁ ମାରିଦେଲେ ।

ନାରଦ ଉଵାଚ ରାମଃ ପସ୍ପାସରୋ ଗତ୍ଵା ଶୋଚନ୍ ସ ଶର୍ଵରୀଂ ତତଃ। ହନୂମତା ସ ସୂଗ୍ନୀଵଂ ମିତ୍ରଞ୍ଚକାର ହ

ନାରଦ କହିଲେ: ରାମ ଗଲେ ଓ ଦୁଃଖରେ ସେଇ ରାତି କାଟିଲେ; ପରେ ହନୁମାନ ସହିତ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ବନ୍ଧୁ କରିଲେ ।

ସପ୍ତ ତାଲନ୍ ଵିନିର୍ଭିଦ୍ଯ ଶରେଣୈକେନ ପଶ୍ଯତଃ। ପାଦେନ ଦୁନ୍ଦୁଭେଃ କାଯଞ୍ଚିକ୍ଷେପ ଦଶଯୋଜନମ୍

ସେ ଏକଟି ତୀରରେ ସାମ୍ନାରେ ସାତିଟି ତାଳଗଛକୁ ଭେଦିଦେଲେ; ପାଦରେ ଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କ ଦେହକୁ ଦଶ ଯୋଜନ ଦୂରକୁ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ ।

ତଦ୍ରିପୁଂ ବାଲିନଂ ହତ୍ଵା ଭ୍ରାତରଂ ଵୈରସାରିଣମ୍। କିଷ୍କିନ୍ଧାଂ କପିରଜ୍ଯଞ୍ଚ ରୁମାନ୍ତାରାଂ ସମର୍ପଯତ୍

ସେ ଶତ୍ରୁ ବାଲିଙ୍କୁ, ତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁଭାଇକୁ ମାରିଦେଲେ; କିଷ୍କିନ୍ଧା ରାଜ୍ୟ ଓ ରୁମାଙ୍କୁ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ ।

ଋଷ୍ଯମୂକେହରୀଶାଯକିଷ୍କିନ୍ଧେଶୋଽବ୍ରଵୀତ୍ସଚ । ସୀତାଂ ତ୍ଵଂ ପ୍ରାଶ୍ଯସେଯଦ୍ଵତ୍ ତଥା ରାମ କରୋମିତେ

ଋଷ୍ୟମୂକ ପାହାଡ଼ରେ ବନ୍ଦରମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ରହୁଛନ୍ତି, ସେଠାର ରାଜା କିଷ୍କିନ୍ଧାଧିପତି କହିଲେ: 'ମୁଁ ଯେପରି ରାମଙ୍କ ପାଇଁ କାମ କରିବି, ସେଭଳି ତୁମେ ସୀତାକୁ ଫେରାଇପାରିବ ।'

ତଛ୍ରୁତ୍ଵା ମାଲ୍ଯଵତ୍ପୃଷ୍ଠେ ଚାତୁର୍ମାସ୍ଯଂ ଚକାରସଃ। କିଷ୍କିନ୍ଧାଯାଞ୍ଚ ସୁଗ୍ରୀଵୋ ଯଦା ନାଯାତି ଦର୍ଶନମ୍

ଏହା ଶୁଣି ସେ ମାଲ୍ୟବତ୍ ପାହାଡ଼ରେ ଚାରିମାସିଆ ବ୍ରତ କଲେ; କିଷ୍କିନ୍ଧାରେ ସୁଗ୍ରୀବ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସିଲେ ନାହିଁ ।

ତଦାଽବ୍ରଵୀତ୍ତଂ ରାମୋକ୍ତଂ ଲକ୍ଷମଣୋ ଵ୍ରଜ ରାଘଵମ୍। ନ ସ ସଙ୍କୁଚିତଃ ପନ୍ଥା ଯେନ ବାଲୀ ହତୋ ଗତଃ

ତେବେ, ରାମଙ୍କ କଥା ଅନୁଯାୟୀ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ କହିଲେ: 'ରାଘବଙ୍କୁ ଯାଅ; ବାଲି ଯେପଥରେ ମାରାଗଲେ, ସେପଥ ବନ୍ଦ ହୋଇନାହିଁ ।'

ସମଯେ ତିଷ୍ଠ ସୁଗ୍ରୀଵ ମା ବାଲିପଥମନ୍ଵଗଃ। ସୁଗ୍ରୀଵ ଆହ ସଂସକ୍ତୋ ଗତଂ କାଲଂ ନ ବୁଦ୍ଧଵାନ୍

'ସମୟ ରଖ, ସୁଗ୍ରୀବ; ବାଲିଙ୍କ ପଥକୁ ଚାଲିନଅ' । ସୁଗ୍ରୀବ କହିଲେ: 'ମୁଁ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲି, ସମୟ କେମିତି ଚାଲିଗଲା ଧ୍ୟାନ ରହିଲି ନାହିଁ ।'

ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସ ଗତୋ ରାମଂ ନତ୍ଵୋଵାଚ ହରୀଶ୍ଵରଃ। ଆନୀତା ଵାନରାଃ ସର୍ଵେ ସୀତାଯାଶ୍ଚ ଗଵେଷଣେ

ଏଭଳି କହି ସେ ରାମଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ, ଶିର ନମାଇଲେ ଓ ବନ୍ଦରମାନଙ୍କ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ବନ୍ଦରମାନେ ଏକଠା ହୋଇଛନ୍ତି ।'

ତ୍ଵନ୍ମତାତ୍ ପ୍ରେଷଯିଷ୍ଯାମି ଵିଚିନ୍ଵନ୍ତୁ ଚ ଜାନକୀମ୍ । ପୂର୍ଵାଦୌ ମାସମାଯାନ୍ତୁ ମାସାଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ନିହନ୍ମି ତାନ୍

'ମୋ ଆଦେଶରେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ପଠାଇବି; ସେମାନେ ଜାନକୀକୁ ଖୋଜନ୍ତୁ । ଏକ ମାସ ଭିତରେ ଫେରିଆସନ୍ତୁ; ଏକ ମାସ ପରେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ନଶ୍ଚିନ୍ନ କରିଦେବି ।'

ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ଵାନରାଃ ପୂର୍ଵପଶ୍ଚମୋତ୍ତରମାର୍ଗଗାଃ। ଜଗ୍ମୂ ରାମଂ ସସୁଗ୍ରୀଵମପଶଯନ୍ତସ୍ତୁ ଜାନକୀମ୍

ଏଭଳି ଆଦେଶ ପାଇ ବନ୍ଦରମାନେ ପୂର୍ବ, ପଶ୍ଚିମ ଓ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଗଲେ; ସେମାନେ ରାମ ଓ ସୁଗ୍ରୀବ ସହିତ ଯାତ୍ରା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଜାନକୀକୁ ମିଳିଲେ ନାହିଁ ।

ରାମାଙ୍ଗୁଲୀଯଂ ସଂଗୃହ୍ଯ ହନୂମାନ୍ ଵାନରୈଃ ସହ। ଦକ୍ଷିଣେ ମାଗଯାମାସ ସୁପ୍ରଭାଯା ଗୁହାନ୍ତିକେ

ହନୁମାନ ରାମଙ୍କ ଅଙ୍ଗୁଠି ନେଇ ବନ୍ଦରମାନେ ସହିତ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଖୋଜିଲେ, ସୁପ୍ରଭା ଗୁହା ନିକଟରେ ।

ମାସାଦୂର୍ଧ୍ଵଞ୍ଚ ଵିନ୍ଯସ୍ତା ଅପଶ୍ଯନ୍ତସ୍ତୁ ଜାନକୀମ୍। ଊଚୁର୍ଵୃଥାମରିଷ୍ଯାମୋ ଜଟାଯୁର୍ଦ୍ଧନ୍ଯ ଏଵ ସଃ

ଏକ ମାସ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲାପରେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଜାନକୀକୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ; ସେମାନେ କହିଲେ: 'ଆମେ ବ୍ଯର୍ଥ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବୁ; ଜଟାୟୁ ମାନ୍ୟ ହେଲେ ।'

ସୀତାର୍ଥେ ଯୋଽତ୍ଯଜତ୍ ପ୍ରାଣାନ୍ରାଵଣେନ ହତୋ ରଣେ। ତଚ୍ଛ୍ରୁ ତ୍ଵା ପ୍ରାହ ସମ୍ପାତିର୍ଵିହାଯ କପିଭକ୍ଷଣମ୍

ସୀତା ପାଇଁ ଯେଉଁଠି ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କଲେ, ରାବଣଙ୍କ ହାତରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ—ଏହା ଶୁଣି ସମ୍ପାତି ବନ୍ଦରମାନେ ଖାଇବାକୁ ଛାଡ଼ି କହିଲେ ।

ଭ୍ରାତାଽସୌ ମେ ଜଟାଯୁର୍ଵୈ ମଯୋଡ୍ଡୀନୋଽର୍କମଣ୍ଡଲମ୍। ଅର୍କ ତାପାଦ୍ରକ୍ଷିତୋଽଗାଦ୍ ଦଗ୍ଧପକ୍ଷୋଽହମଭ୍ରଗଃ

'ସେ ଜଟାୟୁ ମୋ ଭାଇ; ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳକୁ ଉଠିଯାଇଥିଲି । ସୂର୍ଯ୍ୟର ତାପରୁ ରକ୍ଷା ପାଇ, ଯିବାବେଳେ ମୋ ପାଖ ଜଳିଗଲା ଓ ମୁଁ ଆକାଶରୁ ପଡ଼ିଗଲି ।'

ରାମଵାର୍ତ୍ତାଶ୍ରଵାତ୍ ପକ୍ଷୌ ଜାତୌ ଭୂଯୋଽଥ ଜାନକୀମ୍। ପଶ୍ଯାମ୍ଯଶୋକଵନିକାଗତାଂ ଲଙ୍କାଗତାଂ କିଲ

ରାମଙ୍କ ବିଷୟରେ ଖବର ଶୁଣି ମୋ ପାଖ ପୁଣି ବଢ଼ିଆସିଛି; ଏବେ ମୁଁ ଦେଖୁଛି, ଜାନକୀ ଅଶୋକବନରେ ଅଛନ୍ତି, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଲଙ୍କାରେ ଅଛନ୍ତି ।

ଶତଯୋଜନଚଵିଶ୍ତୀର୍ଣେ ଲଵଣାବ୍ଧୌ ତ୍ରିକୂଟକେ। ଜ୍ଞାତ୍ଵା ରାମଂ ସସୁଗ୍ରୀଵଂ ଵାନରାଃ କଥଯନ୍ତୁ ଵୈ

ଶତ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ଲବଣ ସମୁଦ୍ରରେ, ତ୍ରିକୂଟ ପର୍ବତ ନିକଟରେ, ବାନରମାନେ ରାମ ଓ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି ଏହି କଥା କହିଲେ।

ନାରଦ ଉଵାଚ ସମ୍ପାତିଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ହନୁମାନଙ୍ଗଦାଦଯଃ। ଅବ୍ଧିଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଽବ୍ରୁଵଂସ୍ତେଽବ୍ଧିଂ ଲଙ୍ଘଯେତ କୋ ନୁ ଜୀଵଯେତ୍

ନାରଦ କହିଲେ— ସମ୍ପାତିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ହନୁମାନ, ଅଙ୍ଗଦ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଦେଖି ପଚାରିଲେ: 'ଏହି ସମୁଦ୍ରକୁ କିଏ ଲାଘି ପାରିବ ଏବଂ ବଞ୍ଚି ପାରିବ?'

କପୀନାଂ ଜୀଵନାର୍ଥାଯ ରାମକାର୍ଯ୍ଯପ୍ରସିଦ୍ଧଯେ। ଶତଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ପୁପ୍ଲୁଵେଽବ୍ଧିଂ ସ ମାରୁତିଃ

ବାନରମାନଙ୍କ ଜୀବନ ଓ ରାମଙ୍କ କାମ ସଫଳ କରିବା ପାଇଁ, ମାରୁତି ଶତ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ସମୁଦ୍ରକୁ ଲାଘିଗଲେ।

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୋତ୍ଥିତଞ୍ଚ ମୈନାକଂ ସିଂହିକାଂ ଵିନିପାତ୍ଯ ଚ । ଲଙ୍କାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାକ୍ଷସାନାଂ ଗୃହାଣି ଵନିତାଗୃହେ

ଉଠୁଥିବା ମୈନାକ ପର୍ବତକୁ ଦେଖି, ସିଂହିକାକୁ ପଡ଼ି ଦେଇ, ହନୁମାନ ଲଙ୍କା, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଘର ଓ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଗୃହକୁ ଦେଖିଲେ।

ଦଶଗ୍ରୀଵସ୍ଯ କୁମ୍ଭସ୍ଯ କୁମ୍ଭକର୍ଣସ୍ଯ ରକ୍ଷସଃ। ଵିଭୀଷଣସ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଜିତୋ ଗୃହେଽନ୍ଯେଷାଂ ଚ ରକ୍ଷସାମ୍

ସେ ଦଶମୁଖୀ, କୁମ୍ଭ, କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ, ବିଭୀଷଣ, ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ଓ ଅନ୍ୟ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଘର ଦେଖିଲେ।

ନାପଶ୍ଯତ୍ ପାନଭୂମ୍ଯାଦୌ ସୀତାଂ ଚିନ୍ତାପରାଯଣଃ। ଅଶୋକଵନିକାଂ ଗତ୍ଵା ଦୃଷ୍ଟଵାଞ୍ଛିଂଶପାତଲେ

ପାନ ପାନ୍ଥି ଓ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଚିନ୍ତାରେ ଲିନ୍ନ ସୀତାଙ୍କୁ ସେ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ; ଅଶୋକବନିକାକୁ ଯାଇ, ଶିଂଶପା ଗଛ ତଳେ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

ରାକ୍ଷସୀରକ୍ଷିତାଂ ସୀତାଂ ଭଵ ଭାର୍ଯେତି ଵାଦିନମ୍। ରାଵଣଂ ଶିଶପାସ୍ଥୋଽଥ ନେତି ସୀତାନ୍ତୁ ଵାଦିନୀମ୍

ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଯେଉଁଠି ସୀତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ରାବଣ 'ମୋର ଭାର୍ଯ୍ୟ ହେଅ' ବୋଲି କହୁଥିବାବେଳେ, ଶିଂଶପା ତଳେ ବସିଥିବା ସୀତା 'ନା' ବୋଲି ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

ଭଵ ଭାର୍ଯା ରାଵଣସ୍ଯ ରାକ୍ଷସୀର୍ଵାଦିନୀଃ କପିଃ। ଗତେ ତୁ ରାଵଣେ ପ୍ରାହ ରାଜା ଦଶରଥୋଽଭଵତ୍

ବାନରଟି ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କୁ 'ରାବଣଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟ ହେଅ' ବୋଲି କହିବା ଶୁଣିଲା; ରାବଣ ଚାଲିଗଲାପରେ, ସେ କହିଲା: 'ଦଶରଥ ରାଜା ଥିଲେ।'

ରାମୋଽସ୍ଯ ଲକ୍ଷ୍ମମଃ ପୁତ୍ରୌ ଵନଵାସଙ୍ଗତୌ ଵରୌ। ରାମପତ୍ନୀ ଜାନକୀ ତ୍ଵଂ ରାଵଣେନ ହୃତା ବଲାତ୍

ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତାଙ୍କର ପୁଅ, ଉତ୍ତମ ଏବଂ ଅରଣ୍ୟରେ ବସୁଛନ୍ତି; ତୁମେ ଜାନକୀ, ରାମଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ରାବଣ ଜୋରକରି ତୁମକୁ ନେଇଛି।

ରାମଃ ସୁଗ୍ରୀଵମିତ୍ରସ୍ତ୍ଵା ମାର୍ଗଯନ୍ ପ୍ରୈଷଯଚ୍ଚ ମାମ୍ । ସାଭିଜ୍ଞାନଞ୍ଚାଂଗୁଲୀଯଂ ରାମଦତ୍ତଂ ଗୃହାଣ ଵୈ

ରାମ, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସହଯୋଗୀ, ମୋତେ ତୁମକୁ ଖୋଜିବାକୁ ପଠାଇଛନ୍ତି; ଏହି ଅଙ୍ଗୁଠି ନିଅ, ଏହା ରାମ ଦେଇଛନ୍ତି, ଚିହ୍ନ ଭାବେ।

ସୀତାଽଙ୍ଗୁଲୀଯଂ ଜଗ୍ରହ ସାଽପଶ୍ଯନ୍ମାରୁତିନ୍ତରୌ। ଭୂଯୋଽଗ୍ରେ ଚୋପଵିଷ୍ଟଂ ତମୁଵାଚ ଯଦି ଜୀଵତି

ସୀତା ଅଙ୍ଗୁଠି ନେଲେ ଓ ମାରୁତିପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ପୁଣି ସେ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ବସି କହିଲେ, 'ସେ ଯଦି ବଞ୍ଚିଛନ୍ତି...'

ରାମଃ କଥଂ ନ ନଯତି ଶଙ୍କିତାମବ୍ରଵୀତ୍ କପିଃ। ରାମଃ ସୀତେ ନ ଜାନୀତେ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତ୍ଵାଂ ସ ନଯିଷ୍ଯତି

'ରାମ କିପରି ମୋତେ ନେଇଯାଉନାହାନ୍ତି?' ଭୟରେ ପଚାରିଲେ; ବାନରଟି କହିଲା, 'ସୀତେ, ରାମ ଜାଣିନାହାନ୍ତି; ତୁମକୁ ଚିହ୍ନିଲେ ସେ ନିଶ୍ଚୟ ନେଇଯିବେ।'