ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ଗାରୁଡଂ ମଣ୍ଡପଞ୍ଚାଗ୍ରେ ଏକଂ ଭୌମାଦିଧାମ ଚ। କୁର୍ଯ୍ଯାଦ୍ଧି ପ୍ରତିମାଯାନ୍ତୁ ଦିକ୍ଷୁ ଚାଷ୍ଟାସୁ ଚୋପରି

ମଣ୍ଡପର ସାମ୍ନାରେ ଗାରୁଡ଼ ମଣ୍ଡପ ଏବଂ ଭୂମି ନିବାସ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍; ପ୍ରତିମା ପାଇଁ ଆଠଟି ଦିଗରେ ଉପରେ ଏକ ଏକ ରଖିବା ଦରକାର।

ପୂର୍ଵଂ ଵରାହଂ ଦକ୍ଷେ ଚ ନୃସିଂହଂ ଶ୍ରୀଧରଂ ଜଲେ। ଉତ୍ତରେ ତୁ ହଯଗ୍ରୀଵମାଗ୍ନେଯ୍ଯାଂ ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯକମ୍

ପୂର୍ବଦିଗରେ ବରାହ ରୂପ, ଦକ୍ଷିଣରେ ନୃସିଂହ, ଜଳରେ ଶ୍ରୀଧର, ଉତ୍ତରରେ ହୟଗ୍ରୀବ ଏବଂ ଆଗ୍ନେୟ ଦିଗରେ ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବିଦ୍ୟମାନ କରିବା ଉଚିତ୍।

ନୈର୍ଋତ୍ଯାଂ ରାମକଂ ଵାଯୌ ଵାମନଂ ଵାସୁଦେଵକମ୍। ଈଶେ ପ୍ରାସାଦରଚନା ଦେଯା ଵସ୍ଵର୍କକାଦିଭିଃ

ନୈୃତ୍ୟ ଦିଗରେ ରାମ, ବାୟୁକୋଣରେ ବାମନ, ପଶ୍ଚିମରେ ବାସୁଦେବ ଏବଂ ଈଶାନ କୋଣରେ ବସୁ, ଆଦିତ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ମନ୍ଦିର ରଚନା କରିବା ଉଚିତ୍।

ଭଗଵାନୁଵାଚ ପ୍ରାସାଦେ ଦେଵତାଃ ସ୍ଥାପ୍ଯା ଵକ୍ଷ୍ଯେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଶ୍ରୃଣୁଷ୍ଵ ମେ। ପଞ୍ଚାଯତନମଧ୍ଯେ ତୁ ଵାସୁଦେଵଂ ଵିଵେଶଯେନ୍

ଭଗବାନ କହିଲେ: ମନ୍ଦିରରେ ଦେବତାମାନେ ବିଦ୍ୟମାନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍। ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶୁଣ। ପଞ୍ଚାୟତନର ମଧ୍ୟରେ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ବସାଇବା ଉଚିତ୍।

ଵାମନଂ ନୃହରିଞ୍ଚାଶ୍ଵଶୀର୍ଷଂ ତଦ୍ଵଚ୍ଚ ଶୂକରମ୍। ଆଗ୍ନେଯେ ନୈର୍ଋତେ ଚୈଵ ଵାଯଵ୍ଯେ ଚେଶଗୋଚରେ

ବାମନ, ନୃହରି, ଅଶ୍ୱଶୀର୍ଷ ଓ ଏଭଳି ଶୂକରକୁ ଆଗ୍ନେୟ, ନୈୃତ୍ୟ, ବାୟୁକୋଣ ଓ ଈଶାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବସାଇବା ଉଚିତ୍।

ଅଥ ନାରାଯଣଂ ମଧ୍ଯେ ଆଗ୍ନେଯ୍ଯାମମ୍ବିକାଂ ନ୍ଯସେତ୍। ନୈର୍ଋତ୍ଯାଂ ଭାସ୍କରଂ ଵାଯୌ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଲିଙ୍ଗମୀଶକେ

ତାପରେ ମଧ୍ୟରେ ନାରାୟଣ, ଆଗ୍ନେୟରେ ଅମ୍ବିକା, ନୈୃତ୍ୟରେ ଭାସ୍କର, ବାୟୁକୋଣରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଈଶାନରେ ଲିଙ୍ଗ ବିଦ୍ୟମାନ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଅଥଵା ରୁଦ୍ରରୂପନ୍ତୁ ଅଥଵା ନଵଧାମସୁ। ଵାସୁଦେଵଂ ନ୍ଯସେନ୍ମଧ୍ଯେ ପୂର୍ଵାଦୌ ଵାମଵାମକାନ୍

ଅଥବା ରୁଦ୍ରଙ୍କ ରୂପ, କିମ୍ବା ନବ ମନ୍ଦିରରେ, ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟରେ ବସାଇ, ପୂର୍ବ ଓ ଅନ୍ୟ ଦିଗରେ ବାମ ଓ ଡାହାଣ ଦିଗରେ ବସାଇବା ଉଚିତ୍।

ଇନ୍ଦ୍ରାଦୀନ୍ ଲୋକପାଲାଂଶ୍ଚ ଅଥଵା ନଵଧାମସୁ। ପଞ୍ଚାଯତନକଂ କୁର୍ଯ୍ଯାତ୍ ମଧ୍ଯେ ତୁ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍

ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଲୋକପାଳମାନେ, କିମ୍ବା ନବ ମନ୍ଦିରରେ, ପଞ୍ଚାୟତନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ମଧ୍ୟରେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ବସାଇବା ଉଚିତ୍।

ଲକ୍ଷ୍ମୀଵୈଶ୍ରଵଣୌ ପୂର୍ଵଂ ଦକ୍ଷେ ମାତୃଗଣଂ ନ୍ଯସେତ୍। ସ୍କନ୍ଦଂ ଗଣେଶମୀଶାନଂ ସୁର୍ଯ୍ଯାଦୀନ୍ ପଶ୍ଚିମେ ଗ୍ରହାନ୍

ପୂର୍ବରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ବୈଶ୍ରବଣ, ଦକ୍ଷିଣରେ ମାତୃଗଣ, ଗଣେଶ, ସ୍କନ୍ଦ, ଈଶାନ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ପଶ୍ଚିମରେ ଗ୍ରହମାନେ ବସାଇବା ଉଚିତ୍।

ଉତ୍ତରେ ଦଶମତ୍ସ୍ଯାଦୀନାଗ୍ନେଯ୍ଯାଂ ଚଣ୍ଡିକାଂ ତଥା। ନୈର୍ୠତ୍ଯାମମ୍ବିକାଂ ସ୍ଥାପ୍ଯ ଵାଯଵ୍ଯେ ତୁ ସରସ୍ଵତୀମ୍

ଉତ୍ତରରେ ଦଶ ମତ୍ସ୍ୟ ଆଦି ରୂପ, ଆଗ୍ନେୟରେ ଚଣ୍ଡିକା, ନୈୃତ୍ୟରେ ଅମ୍ବିକା ଓ ବାୟୁକୋଣରେ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ବସାଇବା ଉଚିତ୍।

ପଦ୍ମାମୈଶେ ଵାସୁଦେଵଂ ମଧ୍ଯେ ନାରାଯଣଞ୍ଚ ଵା। ତ୍ରଯୋଦଶାଲଯେ ମଧ୍ଯେ ଵିଶ୍ଵରୂପଂ ନ୍ଯସେଦ୍ଧରିମ୍

ପଦ୍ମା ଓ ଈଶାନ କୋଣରେ, ମଧ୍ୟରେ ବାସୁଦେବ କିମ୍ବା ନାରାୟଣ, ତ୍ରୟୋଦଶ ମନ୍ଦିରରେ ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱରୂପ ହରିଙ୍କୁ ବସାଇବା ଉଚିତ୍।

ପୂର୍ଵାଂଦୌ କେଶଵାଦୀନ୍ ଵା ଅନ୍ଯଧାମସ୍ଵଯଂ ହରିମ୍ । ମୃଣ୍ମଯୀ ଦାରୁଘଟିତା ଲୋହଜା ରତ୍ନଜା ତଥା

ପୂର୍ବ ଓ ଅନ୍ୟ ଦିଗରେ କେଶବ ଆଦି ଦେବତା, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ମନ୍ଦିରରେ ହରି ସ୍ୱୟଂ ବସିପାରନ୍ତି; ପ୍ରତିମା ମାଟି, କାଠ, ଧାତୁ କିମ୍ବା ମଣିରେ ତିଆରି ହୋଇପାରେ।

ଶୈଲଜା ଗନ୍ଧଜା ଚୈଵ କୌସୁମୀ ସପ୍ତଦା ସ୍ମୃତା। କୌସୁମୀ ଗନ୍ଧଜା ଚୈଵ ମୃଣ୍ମଯୀ ପ୍ରତିମା ତଥା

ପ୍ରତିମା ସାତ ପ୍ରକାରର ଥାଏ: ପାହାଡ଼ ପଥର, ସୁଗନ୍ଧି ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ଫୁଲର; ଫୁଲ, ସୁଗନ୍ଧି ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ମାଟିର ପ୍ରତିମା ମଧ୍ୟ ଥାଏ।

ତତ୍‌କାଲପୂଜିତାଶ୍ଚୈତାଃ ସର୍ଵକାମଫଲପ୍ରଦାଃ। ଅଥ ଶୈଲମଯୀ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଶିଲା ଯତ୍ର ଚ ଗୃହ୍ଯତେ

ଯେତେବେଳେ ସମୟରେ ପୂଜା କରାଯାଏ, ଏମାନେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି। ଏବେ ମୁଁ ପାହାଡ଼ ପଥର ପ୍ରତିମା ବିଷୟରେ କହିବି, ଏବଂ କେଉଁଠୁ ପଥର ନେବା ଉଚିତ୍।

ପର୍ଵତାନାମଭାଵେ ଚ ଗୃହ୍ଣୀଯାଦ୍ ଭୂଗତାଂ ଶିଲାମ୍। ପାଣ୍ଡରା ହ୍ଯରୁଣା ପୀତା କୃଷ୍ଣା ଶସ୍ତା ତୁ ଵର୍ଣିନାମ୍

ପାହାଡ଼ ନଥିଲେ ଭୂମି ତଳରୁ ପଥର ନେବା ଉଚିତ୍। ଧଳା, ଲାଲ, ହଳଦିଆ ଓ କଳା ରଙ୍ଗର ପଥର ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ।

ନ ଯଦା ଲଭ୍ଯତେ ସମ୍ଯଗ୍ ଵର୍ଣିନାଂ ଵର୍ଣତଃ ଶିଲା। ଵର୍ଣାଦ୍ଯାପାଦନଂ ତତ୍ର ଜୁହୁଯାତ୍ ସିଂହଵିଦ୍ଯଯା

ଯଦି ଠିକ୍ ରଙ୍ଗର ପଥର ମିଳିନଥାଏ, ତେବେ ଚାହିଦା ରଙ୍ଗ ଆଣିବା ପାଇଁ ସିଂହ ବିଧି କରିବା ଉଚିତ୍।

ଶିଲାଯାଂ ଶୁକ୍ଲରେଖାଗ୍ର୍ଯା କୃଷ୍ଣାଗ୍ର୍ଯା ସିଂହହୋମତଃ। କାଂସ୍ଯଘଣ୍ଟାନିନାଦା ସ୍ଯାତ୍ ପୁଂଲିଙ୍ଗା ଵିସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗିକା

ପଥରର ଶୀର୍ଷରେ ଧଳା ରେଖା କିମ୍ବା ସିଂହ ବିଧିରେ କଳା ଶୀର୍ଷ ଥିଲେ, କାଂସ୍ୟ ଘଣ୍ଟାର ଶବ୍ଦ ହୁଏ; ପୁରୁଷ ଲିଙ୍ଗ ଥିଲେ ତାରୁ ଚିଙ୍ଗାରି ଉଡ଼େ।

ତନ୍ମନ୍ଦଲକ୍ଷଣା ସ୍ତ୍ରୀ ସ୍ଯାଦ୍ରୂପାଭାଵାନ୍ନପୁଂସକା। ଦୃଶ୍ଯତେ ମଣ୍ଡଲଂ ଯସ୍ଯାଂ ସଗର୍ଭାଂ ତାଂ ଵିଵର୍ଜଯେତ୍

ଯଦି ମଣ୍ଡଳ ଚିହ୍ନ ଥାଏ, ସେହି ପଥର ନାରୀ ଲିଙ୍ଗର; ରୂପ ନଥିଲେ ନପୁଂସକ। ପଥର ଭିତରେ ମଣ୍ଡଳ ଦେଖାଯିଲେ, ଗର୍ଭ ଥିବା ପଥର ବୋଲି ତାହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ପ୍ରତିମାର୍ଥଂ ଵନଂ ଗତ୍ଵା ଵନଯାଗଂ ସମାଚରେତ୍। ତତ୍ର ଖାତ୍ଵୋପଲିପ୍ଯାଥ ମଣ୍ଡପେ ତୁ ହରିଂ ଯଜେତ୍

ପ୍ରତିମା ପାଇଁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଇ ଅରଣ୍ୟ ଯଜ୍ଞ କରିବା ଉଚିତ୍। ସେଠାରେ ଖୋଡ଼ି ଏବଂ ଲେପି, ମଣ୍ଡପରେ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ୍।

ବଲିଂ ଦତ୍ତ୍ଵା କର୍ମ୍ମଶସ୍ତ୍ରଂ ଟଙ୍କାଦିକମଥାର୍ଚ୍ଚଯେତ୍। ହୁତ୍ଵାଥ ଶାଲିତୋଯେନ ଅସ୍ତ୍ରେଣ ପ୍ରୋକ୍ଷଯେଚ୍ଛିଲାମ୍

ବଳି ଦେଇ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଉପକରଣ, ଯେପରିକି କୁହାଡ଼ି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପକରଣକୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଏହା ପରେ, ଧାନ ମିଶା ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଏକ ବିଶେଷ ଉପକରଣରେ ଶିଳାକୁ ଛିଟିବା ଉଚିତ।

ରକ୍ଷାଂ କୃତ୍ଵା ନୃସିଂହେନ ମୂଲମନ୍ତ୍ରେଣ ପୂଜଯେତ୍ । ହୁତ୍ଵା ପୂର୍ଣାହୁତିଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ତତୋ ଭୂତବଲିଂ ଗୁରୁଃ

ନୃସିଂହ ମନ୍ତ୍ରରେ ରକ୍ଷା କରି, ମୂଳ ମନ୍ତ୍ରରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ହୋମ କରି, ଗୁରୁ ଏହା ପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆହୁତି ଓ ଭୂତମାନଙ୍କୁ ବଳି ଦେଇବେ।

ଅତ୍ର ଯେ ସଂସ୍ଥିତାଃ ସତ୍ତ୍ଵା ଯାତୁଧାନାଶ୍ଚ ଗୁହ୍ଯକାଃ। ସିଦ୍ଧାଦଯୋ ଵା ଯେ ଚାନ୍ଯେ ତାନ୍ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ କ୍ଷମାପଯେତ୍

ଏଠାରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ଯାତୁଧାନ, ଗୁହ୍ୟକ, ସିଦ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ କ୍ଷମା ଚାହିଁବା ଉଚିତ।

ଵିଷ୍ଣୁବିମ୍ବାର୍ଥମସ୍ମାକଂ ଯାତ୍ରୈଷା କେଶଵାଜ୍ଞଯା। ଵିଷ୍ଣ୍ଵର୍ଥଂ ଯଦ୍ଭଵେତ୍ କାର୍ଯ୍ଯଂ ଯୁଷ୍ମାକମପି ତଦ୍ଭଵେତ୍

ଏହି ଯାତ୍ରା ଆମ ପାଇଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ପାଇଁ, କେଶବଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ହେଉଛି। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ, ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ହେଉ।

ଅନେନ ବଲିଦାନେନ ପ୍ରୀତା ଭଵତ ସର୍ଵଥା। କ୍ଷେମେଣ ଗଚ୍ଛତାନ୍ଯତ୍ର ମୁକ୍ତ୍ଵା ସ୍ଥାନମିଦଂ ତ୍ଵରାତ୍

ଏହି ବଳି ଦାନ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ସମସ୍ତ ଭଳି ଖୁସି ହେଉ। ଏଠାରୁ ଶାନ୍ତିରେ ଶୀଘ୍ର ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ଚାଲିଯାଅ।

ଏଵଂ ପ୍ରବୋଧିତାଃ ସତ୍ତ୍ଵା ଯାନ୍ତି ତୃପ୍ତା ଯଥାସୁଖମ୍। ଶିଲ୍ପିଭିଶ୍ଚ ଚରୁଂ ପ୍ରାସ୍ଯ ସ୍ଵପ୍ନମନ୍ତ୍ରଂ ଜପେନ୍ନିଶି

ଏପରି ଭାବେ କହିଲେ, ସେମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ସୁଖରେ ଚାଲିଯାନ୍ତି। କାରିଗରମାନେ ଚାଲି ଦେଇ, ରାତିରେ ସ୍ୱପ୍ନ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ।

ଓଂ ନମଃ ସକଲଲୋକାଯ ଵିଷ୍ଣଵେ ପ୍ରଭଵିଷ୍ଣଵେ। ଵିଶ୍ଵାଯ ଵିଶ୍ଵରୂପାଯ ସ୍ଵପ୍ନାଧିପତଯେ ନମଃ

ଓଁ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ନାଥ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପିଥିବା, ବିଶ୍ୱର ଆକାର ଓ ସ୍ୱପ୍ନର ଅଧିପତିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

ଆଚକ୍ଷ୍ଵ ଦେଵଦେଵେଶ ପ୍ରସୁପ୍ତୋସ୍ମି ତଵାନ୍ତିକମ୍। ସ୍ଵପ୍ନେ ସର୍ଵାଣି କାର୍ଯାଣି ହୃଦିସ୍ଥାନି ତୁ ଯାନି ମେ

ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ଶୋଇଛି। ମୋ ସ୍ୱପ୍ନରେ, ମୋ ହୃଦୟରେ ଯେଉଁ କାମ ଅଛି, ସେଗୁଡିକୁ ଦେଖାଇଦିଅ।

ଓଂ ଓଂ ହ୍ରୁଂ ଫଟ୍ ଵିଷ୍ଣଵେ ସ୍ଵାହା । ଶୁଭେ ସ୍ଵପ୍ନେ ଶୁଭଂ ସର୍ଵଂ ହ୍ଯଶୁଭେ ସିଂହହୋମତଃ

ଓଁ ଓଁ ହ୍ରୁଁ ଫଟ୍, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ୱାହା। ଶୁଭ ସ୍ୱପ୍ନରେ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ହେଉ, ଅଶୁଭ ସ୍ୱପ୍ନରେ ସିଂହ ହୋମ ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ୍ଧ ହେଉ।

କୁଦ୍ଦାଲଟଙ୍କଶସ୍ତ୍ରାଦ୍ଯଂ ମଧ୍ଵାଜ୍ଯାକ୍ତମୁଖଞ୍ଚରେତ୍। ଆତ୍ମାନଂ ଚିନ୍ତଯେଦ୍ଵିଷ୍ଣୁଂ ଶିଲ୍ପିନଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମ୍ମକମ୍

କୁଦାଳ, କୁହାଡ଼ି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପକରଣ, ଯାହାର ମୁଁହ ମଧୁ ଓ ଘିଅରେ ଲିପ୍ତ, ସେଗୁଡିକୁ ଧରିବା ଉଚିତ। ନିଜକୁ ବିଷ୍ଣୁ ଭାବିବା ଓ କାରିଗରକୁ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଭାବିବା ଉଚିତ।