ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ଶଯ୍ଯାଯାଂ ମଣ୍ଡପେ ପ୍ରାଚ୍ଯାଂ ମଣ୍ଡଲେ ହରିମର୍ଚ୍ଚଯେତ୍। ଜୁହୁଯାଜ୍ଜନଯିତ୍ଵାଗ୍ନିଂ ସମିଧୋ ଦ୍ଵାଦଶୀସ୍ତତଃ

ପୂର୍ବ ଦିଗର ମଣ୍ଡପରେ ଶଯ୍ୟା ଉପରେ ମଣ୍ଡଳରେ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଅଗ୍ନି ଜଳାଇ, ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ସମିଦ୍ ଅର୍ପଣ କରିବା ଦରକାର।

ଆଧାରାଵାଜ୍ଯଭାଗୌ ତୁ ପ୍ରଣଵେନୈଵ କାରଯେତ୍। ଅଷ୍ଟାହୁତୀସ୍ତଥାଷ୍ଟାନ୍ତୈରାଜ୍ଯଂ ଵ୍ଯାହୃତିଭିଃ କ୍ରମାତ୍

ଆଧାର ଓ ଘିଅ ଭାଗକୁ 'ଓଁ' ମନ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ପରେ ଏଠି ବ୍ୟାହୃତି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅଷ୍ଟ ଘିଅ ହୋମ କ୍ରମରେ କରିବା ଦରକାର।

ଲୋକେଶାନାମଗ୍ନଯେ ଵୈ ସୋମାଯାଵଗ୍ରହେଷୁ ଚ । ପୁରୁଷୋତ୍ତମାଯେତି ଚ ଵ୍ଯାହୃତୀର୍ଜୁହୁଯାତ୍ତତଃ

ସମସ୍ତ ଲୋକପାଳଙ୍କୁ, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ, ଘଡ଼ିରେ ସୋମକୁ ଏବଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ବ୍ୟାହୃତି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ତତଃ ପୂର୍ଣାଂ ମୂର୍ତ୍ତିମାଂସଘୃତାଂସ୍ତିଲାନ୍। ଵେଦାଦ୍ଯୈର୍ଦ୍ଵାଦଶାନ୍ତେନ କୁମ୍ଭେଷୁ ଚ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍

ତାପରେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଭାବେ ଘଡ଼ିଗୁଡ଼ିକୁ ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାବରେ ମୂର୍ତ୍ତି, ମାଂସ, ଘିଅ ଓ ତିଳ ଭରିବା ଦରକାର, ଏବଂ ଦ୍ୱାଦଶ ବେଦ ମନ୍ତ୍ରରେ ସମାପ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରାଙମୁଖସ୍ତୁ ଗୁରୁଃ କୁର୍ଯ୍ଯାଦଷ୍ଟଦିକ୍ଷୁ ଵିଲିପ୍ଯ ଚ। ମଧ୍ଯେ ଚୈକାଂ ଶିଲାଂ କୁମ୍ଭଂ ନ୍ଯସେଦେତାନ୍ ସୁରାନ୍ କ୍ରମାତ୍

ଗୁରୁ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ଅଷ୍ଟ ଦିଗକୁ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ, ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଶିଳା ଓ ଏକ ଘଡ଼ି ବସାଇ, ଏହି ଦେବତାମାନେକୁ କ୍ରମରେ ଆହ୍ୱାନ କରିବା ଉଚିତ।

ପଦ୍ମଂ ଚୈଵ ମହାପଦ୍ମଂ ମକରଂ କଚ୍ଛପଂ ତଥା। କୁମୁଦଞ୍ଚ ତଥା ନନ୍ଦଂ ପଦ୍ମଂ ଶଙ୍ଖଞ୍ଚ ପଦ୍ମିନୀମ୍

ପଦ୍ମ, ମହାପଦ୍ମ, ମକର, କଚ୍ଛପ, କୁମୁଦ, ନନ୍ଦ, ପଦ୍ମ, ଶଂଖ ଓ ପଦ୍ମିନୀ — ଏହିମାନେକୁ ବସାଇବା ଦରକାର।

କୁମ୍ଭାନ୍ନ ଚାଲଯେତ୍ତେଷୁ ନ୍ଯସେଦଷ୍ଟେଷ୍ଟକାଃ କ୍ରମାତ୍। ଈଶାନାନ୍ତାଶ୍ଚ ପୂର୍ଵ୍ଵାଦାଵିଷ୍ଟକାଂ ପ୍ରଥମଂ ନ୍ଯସେତ୍

ଘଡ଼ିଗୁଡ଼ିକୁ ହଟାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ସେଥିରେ ଅଷ୍ଟ ଇଟା କ୍ରମରେ ବସାଇବା ଦରକାର, ପୂର୍ବ ଦିଗର ଈଶାନ ଦିଗରୁ ପ୍ରଥମ ଇଟା ରଖିବା ଉଚିତ।

ଶକ୍ତଯୋ ଵିମଲାଦ୍ଯାସ୍ତୁ ଇଷ୍ଟକାନାନ୍ତୁକ ଦେଵତାଃ। ନ୍ଯସନୀଯା ଯଥାଯୋଗଂ ମଧ୍ଯେ ନ୍ଯସ୍ଯା ତ୍ଵନୁଗ୍ରହା

ଭିମଳା ଆଦି ଶକ୍ତିମାନେ ଓ ଇଟାର ଦେବତାମାନେ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ବସାଇବା ଉଚିତ। ମଧ୍ୟରେ କୃପାଦାୟିନୀକୁ ବସାଇବା ଦରକାର।

ଅଵ୍ଯଙ୍ଗେ ଚାକ୍ଷତେ ପୂର୍ଣେ ମୁନେରଙ୍ଗିରସଃ ସୁତେ। ଇଷ୍ଟକେ ତ୍ଵଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛେଷ୍ଟଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ କାରଯାମ୍ଯହମ୍

ଅଖଣ୍ଡ, ଅଦୂଷିତ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଇଟା ଉପରେ ଅଙ୍ଗିରସ ଋଷିଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ଆବଶ୍ୟକ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ — 'ମୁଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରୁଛି' ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ମନ୍ତ୍ରେଣାନେନ ଵିନ୍ଯସ୍ଯ ଇଷ୍ଟକା ଦେଶିକୋତ୍ତମଃ। ଗର୍ଭାଧାନଂ ତତଃ କୁର୍ଯ୍ଯାନ୍ମଧ୍ଯସ୍ଥାନେ ସମାହିତଃ

ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଇଟା ବସାଇ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁରୁ ମଧ୍ୟସ୍ଥାନରେ ଏକାଗ୍ରତାରେ ଗର୍ଭାଧାନ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ।

କୁମ୍ଭୋପରିଷ୍ଟାଦ୍ଦେଵେଶଂ ପଦ୍ମିନୀଂ ନ୍ଯସ୍ଯ ଦେଵତାମ୍। ମୃତ୍ତିକାଶ୍ଚୈଵ ପୁଷ୍ପାଣି ଧାତଵୋ ରତ୍ନମେଵ ଚ

ଘଡ଼ି ଉପରେ ପଦ୍ମିନୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ବସାଇବା ଉଚିତ। ଏହାସହ ମାଟି, ଫୁଲ, ଧାତୁ ଓ ଏକ ମଣିକୁ ରଖିବା ଦରକାର।

ଲୌହାନି ଦିକ୍ପତେରସ୍ତ୍ରଂ ଯଜେଦ୍ଵୈ ଗର୍ଭଭାଜନେ। ଦ୍ଵାଦଶାଙ୍ଗୁଲଵିସ୍ତାରେ ଚତୁରଙ୍ଗୁଲକୋଚ୍ଛ୍ରଯେ

ଲୋହାର ପାତ୍ରରେ ଦିଗପାଳଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଗର୍ଭପାତ୍ର ପାଇଁ ପୂଜିବା ଉଚିତ, ଯାହାର ପ୍ରସ୍ଥ ୧୨ ଅଙ୍ଗୁଳ ଓ ଉଚ୍ଚତା ୪ ଅଙ୍ଗୁଳ।

ପଦ୍ମାକାରେ ତାମ୍ରମଯେ ଭାଜନେ ପୃଥିଵୀଂ ଯଜେତ୍। ଏକାନ୍ତେ ସର୍ଵଭୂତେଶେ ପର୍ଵତାସନମଣ୍ଡିତେ

ପଦ୍ମ ଆକୃତିର ତାମ୍ବା ପାତ୍ରରେ ପୃଥିବୀଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଏକାନ୍ତ ସ୍ଥାନରେ, ସମସ୍ତ ଭୂତପତିଙ୍କ ସହ ପର୍ବତ ଆସନ ଶୋଭିତ କରି ପୂଜିବା ଦରକାର।

ସମୁଦ୍ରପରିଵାରେ ତ୍ଵଂ ଦେଵି ଗର୍ଭଂ ସମାଶ୍ରଯ। ନନ୍ଦେ ନନ୍ଦଯ ଵାସିଷ୍ଠେ ଵସୁଭିଃ ପ୍ରଜଯା ସହ

ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିବା ଦେବୀ, ତୁମେ ଗର୍ଭ ଧାରଣ କର। ନନ୍ଦେ, ବାସିଷ୍ଠ, ବସୁ ଓ ସେମାନଙ୍କ ସନ୍ତାନ ସହ ଆନନ୍ଦ କର।

ଜଯେ ଭାର୍ଗଵଦାଯାଦେ ପ୍ରଜାନାଂ ଵିଜଯାଵହେ। ପୂର୍ଣେଙ୍ଗିରସଦାଯାଦେ ପୂର୍ଣକାମଂ କୁରୁଷ୍ଵ ମାମ୍

ବିଜୟିନୀ, ଭୃଗୁବଂଶୀ, ଲୋକଙ୍କୁ ବିଜୟ ଦିଅ। ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଙ୍ଗିରସବଂଶୀ, ମୋର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କର।

ଭଦ୍ରେ କାଶ୍ଯପଦାଯାଦେ କୁରୁ ଭଦ୍ରାଂ ମତିଂ ମମ। ସର୍ଵବୀଜସମାଯୁକ୍ତେ ସର୍ଵରତ୍ନୌଷଧୀଵୃତେ

ହେ ଶୁଭେ, କାଶ୍ୟପଙ୍କ ସଂତାନୀ, ମୋତେ ଏମିତି ଏକ ଶୁଭ ବୁଦ୍ଧି ଦିଅ, ଯାହା ସମସ୍ତ ବୀଜରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସମସ୍ତ ମଣି ଓ ଔଷଧି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।

ଜଯେ ସୁରୁଚିରେ ନନ୍ଦେ ଵାସିଷ୍ଠେ ରମ୍ଯତାମିହ। ପ୍ରଜାପତିସୁତେ ଦେଵି ଚତୁରସ୍ରେ ମହୀଯସି

ବିଜୟ, ଶୋଭା ଓ ଆନନ୍ଦ ଏଠି ରହୁ, ଏହି ଚାରିପଟି ମହାନ ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ବାସିଷ୍ଠଙ୍କ ଗୃହରେ, ହେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ କନ୍ୟା ଦେବୀ।

ସୁଭଗେ ସୁପ୍ରଭେ ଭଦ୍ରେ ଗୃହେ କାଶ୍ଯପି ରମ୍ଯତାମ୍। ପୂଜିତେ ପରମାଶ୍ଚର୍ଯ୍ଯେ ଗନ୍ଧମାଲ୍ଯୈରଲଙ୍କୃତେ

ହେ ସୁଭାଗ୍ୟଶାଳି, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଓ ଶୁଭେ, କାଶ୍ୟପଙ୍କ ଘରେ ତୁମେ ଆନନ୍ଦରେ ବସ, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମକୁ ସମ୍ମାନ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ମିଳିଛି, ଗନ୍ଧ ଓ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ।

ଭଵଭୂତିକରୀ ଦେଵି ଗୃହେ ଭାର୍ଗଵି ରମ୍ଯତାମ୍। ଦେଶସ୍ଵାମିପୁରସ୍ଵାମିଗୃହସ୍ଵାମିପରିଗ୍ରହେ

ହେ ଦେବୀ, ସମୃଦ୍ଧି ଦେଇଥିବା ଭାର୍ଗବୀ, ତୁମେ ଏହି ଘରରେ, ଦେଶପତି, ପୁରପତି ଓ ଘରମାଳିକଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳରେ ଆନନ୍ଦରେ ବସ।

ମନୁଷ୍ଯାଦିକତୁଷ୍ଟ୍ଯର୍ଥଂ ପଶୁଵୃଦ୍ଧିକରୀ ଭଵ। ଏଵମୁତ୍କ୍ଵା ତତଃ ଖାତଂ ଗୋମୂତ୍ରେଣ ତୁ ସେଚଯେତ୍

ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଖୁସି ପାଇବା ପାଇଁ ଏବଂ ପଶୁବଳ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ କାରଣ ହେଉ। ଏପରି କହି, ପରେ ଗଡ଼ିକୁ ଗାଈର ମୁତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସିଞ୍ଚନ କର।

କୃତ୍ଵା ନିଧାପଯେଦ୍‌ଗର୍ଭଂ ଗର୍ଭାଧାନଂ ଭଵେନ୍ନିଶି। ଗୋଵସ୍ତ୍ରାଦି ପ୍ରଦଦ୍ଯାଚ୍ଚ ଗୁରଵେନ୍ଯେଷୁ ଭୋଜନମ୍

ଏହା କରି, ଗର୍ଭ (ନିମ୍ନାଧାର) ରଖ; ଗର୍ଭାଧାନ ରାତିରେ କର। ଗୁରୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ଗାଈର କପଡ଼ା ଓ ଅନ୍ୟ ଉପହାର, ଖାଦ୍ୟ ଦିଅ।

ଗର୍ଭଂ ନ୍ଯସ୍ଯେଷ୍ଟକା ନ୍ଯସ୍ଯ ତତୋ ଗର୍ଭଂ ପ୍ରପୂରଯେତ୍। ପୀଠବନ୍ଧମତଃ କୁର୍ଯ୍ଯାନ୍ମିତପ୍ରାସାଦମାନତ

ଗର୍ଭ ରଖି, ପରେ ଇଟା ରଖ, ତାପରେ ଗର୍ଭ ପୂରଣ କର। ଏହା ପରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରକାରରେ ପୀଠା ତିଆରି କର, ମଧ୍ୟମ ଆକାରର ଘର ସହିତ।

ପୀଠୋତ୍ତମଂ ଚୋଚ୍ଛ୍ରଯେଣ ପ୍ରାସାଦସ୍ଯାର୍ଦ୍ଧଵିସ୍ତରାତ୍। ପାଦହୀନଂ ମଧ୍ଯମଂ ସ୍ଯାତ୍ ପନିଷ୍ଠଂ ଚୋତ୍ତମାର୍ଦ୍ଧତଃ

ସର୍ବୋତ୍ତମ ପୀଠାର ଉଚ୍ଚତା ଘରର ଅର୍ଧ ଚୌଡ଼ା ହେବା ଉଚିତ। ମଧ୍ୟମ ପୀଠା ଏଠାରୁ ଚତୁର୍ଥାଂଶ କମ୍, ନିମ୍ନତମ ପୀଠା ସର୍ବୋତ୍ତମର ଅର୍ଧ।

ପୀଠବନ୍ଧୋପରିଷ୍ଟାତୁ ପୁନର୍ଯଜତ୍। ପାଦପ୍ପରତିଷ୍ଠକାରୀ ତୁ ନିଷ୍ପାପୋ ଦିଵି ମୋଦତେ

ପୀଠା ତିଆରି ହେବା ପରେ ପୁନି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଯିଏ ନିଜେ ପଦେ ପୀଠା ନିର୍ମାଣ କରେ, ସେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ ପାଏ।

ଦେଵାଗାରଂ କରୋମୀତି ମନସା ଯସ୍ତୁ ଚିନ୍ତଯେତ୍। ତସ୍ଯ କାଯଗତଂ ପାପଂ ତଦହ୍ରା ହି ପ୍ରଣଶ୍ଯତି

ଯିଏ ମନରେ 'ମୁଁ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ମନ୍ଦିର ତିଆରିବି' ଭାବେ, ସେଠି ସେ ଦିନେ ତାଙ୍କ ଦେହର ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।

କୃତେ ତୁ କିଂ ପୁନସ୍ତସ୍ଯ ପ୍ରାସାଦେ ଵିଧିନୈଵ ତୁ। ଅଷ୍ଟେଷ୍ଟକସମାଯୁକ୍ତଂ ଯଃ କୁର୍ଯ୍ଯାହେଵତାଲଯମ୍

ଯଦି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଏଠି ଆଠଟି ଇଟା ଦ୍ୱାରା ଦେବତାଙ୍କ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରାଯାଏ, ତେବେ ତାହାର ଫଳ କେତେ ଅଧିକ ହେବ!

ନ ତସ୍ଯ ଫଲସମ୍ପତ୍ତିର୍ଵକ୍ତୁଂ ଶକ୍ଯେତ କେନଚିତ୍। ଅନେନୈଵାନୁମେଯଂ ହି ଫଲଂ ପ୍ରାସାଦଵିସ୍ତରାତ୍

ତାଙ୍କର ଫଳର ସମୃଦ୍ଧି କେହି ବି ଏକଥା କହିପାରିବେ ନାହିଁ। ମନ୍ଦିରର ବିସ୍ତୃତି ଦେଖି ଏହି ଫଳକୁ ଅନୁମାନ କରାଯାଏ।

ଗ୍ରାମମଧ୍ଯେ ଚ ପୂର୍ଵେ ଚ ପ୍ରତ୍ଯଗ୍ଦ୍ଵାରଂ ପ୍ରକଲ୍ପଯେତ୍। ଵିଦିଶାସୁ ଚ ସର୍ଵାସୁ ଗ୍ରାମେ ପ୍ରତ୍ଯଙ୍ମୁଖୋ ଭଵେତ୍

ଗାଁର ମଧ୍ୟରେ କିମ୍ବା ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ପ୍ରବେଶଦ୍ୱାର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଗାଁର ମନ୍ଦିର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ରହିବା ଉଚିତ।

ଇଯଗ୍ରୀଵ ଉଵାଚ ପ୍ରାସାଦଂ ସମ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସର୍ଵସାଧାରଣ ଶ୍ରୃଣ। ଚତୁରସ୍ତ୍ରୀକୃତଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ଭଜେତ୍ ଷୋଡଶଧା ବୁଧଃ

ଇୟଗ୍ରୀବ କହିଲେ: ମୁଁ ଏବେ ସାଧାରଣ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣର ନିୟମ କହିବି—ଶୁଣ। ଜ୍ଞାନୀ ଏକ ଚତୁରସ୍ର କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଶୋଳ ଭାଗରେ ବାଣ୍ଟିବା ଉଚିତ।