ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ନାଗପୁଷ୍ପୈଃ ପଦେ ନାଗଂ ମୁଖ୍ଯଂ ଭକ୍ଷ୍ଯୈର୍ହି ସଂସ୍ଥିତମ୍। ମୁଦ୍ଗୋଦନେନ ଭଲ୍ଲାଟଂ ପଦେ ସୋମଂ ପଦେ ତଥା

ପୂର୍ଣ୍ଣ ଖଣ୍ଡରେ ନାଗଙ୍କୁ ନାଗ ଫୁଲ ସହିତ, ମୁଖ୍ୟ ଭକ୍ଷ୍ୟଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ସହିତ, ଭଲ୍ଲାଟଙ୍କୁ ମୁଗ ଭାତ ସହିତ, ଏବଂ ସୋମଙ୍କୁ ଏହିପରି ଖଣ୍ଡରେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍।

ମଧୁନା ପାଯସେନାଥ ଶାଲୂକେନ ଋଷିଂ ଦ୍ଵଯେ। ପଦେ ଦିତିଂ ଲୋପିକାଭିରର୍ଦ୍ଧେ ଦିତିମଥାପରମ୍

ମଧୁ, ପାୟସ ଓ ଶାଳୁକ ସହିତ ଋଷିଙ୍କୁ ଦୁଇ ଖଣ୍ଡରେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏକ ଅର୍ଦ୍ଧ ଖଣ୍ଡରେ ଦିତିଙ୍କୁ ତିଳ ପିଠା ସହିତ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଅର୍ଦ୍ଧ ଖଣ୍ଡରେ ଦିତିଙ୍କୁ ପୁଣି ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍।

ପୂରିକାଭିସ୍ତତଞ୍ଚାପମୀଶାଧଃ ପଯସା ପଦେ। ତତୋଧଶ୍ଚାପଵତ୍ସନ୍ତୁ ଦଧ୍ନା ଚୈକପଦେ ସ୍ଥିତମ୍

ତାପରେ ପୁରିକା ସହିତ ଆପଙ୍କୁ, ଈଶଙ୍କ ତଳେ ଦୁଧ ସହିତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଖଣ୍ଡରେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହା ପରେ ଆପଙ୍କୁ ଦହି ସହିତ ଏକ ଖଣ୍ଡରେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଲଡ୍ଙୁକୈଶ୍ଚ ମରୀଚିନ୍ତୁ ପୂର୍ଵକୋଷ୍ଠଚତଷ୍ଟଯେ । ସଵିତ୍ରେ ରକ୍ତପୁଷ୍ପାଣି ବ୍ରହ୍ମାଧଃ କୋଣକୋଷ୍ଠକେ

ପୂର୍ବ ଚାରିଟି ଖଣ୍ଡରେ ଲଡୁକା ସହିତ ମରୀଚିଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ସବିତୃଙ୍କୁ ରକ୍ତ ଫୁଲ ଦେଇ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ତଳେ କୋଣ ଖଣ୍ଡରେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍।

ତଦଧଃ କୋଷ୍ଠକେ ଦଦ୍ଯାତ୍ ସାଵିତ୍ର୍ଯୈ ଚ କୁଶୋଦକମ୍। ଵିଵସ୍ଵତେଽରୁଣଂ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚନ୍ଦନଞ୍ଚତୁରଙ୍ଘ୍ନିଷୁ

ତାହା ପରେ ଖଣ୍ଡରେ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କୁ କୁଶ ଘାସ ମିଶା ପାଣି ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ବିବସ୍ବତଙ୍କୁ ଅରୁଣ ଓ ଚନ୍ଦନ ଚାରି ପଦରେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍।

ରକ୍ଷୋଧଃ କୋଣକୋଷ୍ଠେ ତୁ ଇନ୍ଦ୍ରାଯାନ୍ନଂ ନିଶାନ୍ଵିତମ୍। ଇନ୍ଦ୍ରଜଯାଯ ତସ୍ଯାଧୋ ଘୃତାନ୍ନଂ କୋଣକୋଷ୍ଠକେ

ରକ୍ଷସଙ୍କ ତଳେ କୋଣ ଖଣ୍ଡରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ରାତିରେ ରାନ୍ଧା ଭାତ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ତାହା ପରେ ଇନ୍ଦ୍ରଜୟଙ୍କୁ ଘିଅ ଭାତ ସହିତ କୋଣ ଖଣ୍ଡରେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଚତୁଷ୍ପଦେଷୁ ଦାତଵ୍ଯମିନ୍ଦ୍ରାଯ ଗୁଡପାଯସମ୍। ଵାଯ୍ଵଧଃ କୋଣଦେଶେ ତୁ ରୁଦ୍ରାଯ ପକ୍କମାଂସକମ୍

ଚାରି ପଦରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଗୁଡ଼ ପାୟସ ଦେବା ଉଚିତ୍। ବାୟୁଙ୍କ ତଳେ କୋଣ ଦିଗରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପକା ମାଂସ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍।

ତଦଧଃ କୋଣକୋଷ୍ଠେ ତୁ ଯକ୍ଷାଯାର୍ଦ୍ଧଂ ଫଲନ୍ତଥା। ମହୀଧରାଯ ମାଂସାନ୍ନଂ ମାଷଞ୍ଚ ଚତୁରଙ୍ଘ୍ରିଷୁ

ତାହା ପରେ କୋଣ ଖଣ୍ଡରେ ଯକ୍ଷଙ୍କୁ ଅର୍ଦ୍ଧ ଫଳ ଦେବା ଉଚିତ୍। ମହୀଧରଙ୍କୁ ଚାରି ପଦରେ ମାଂସ ଭାତ ଓ ମାଛ ଦେବା ଉଚିତ୍।

ମଧ୍ଯେ ଚତୁଷ୍ପଦେ ସ୍ଥାପ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମଣେ ତିଲତଣ୍ଡୁଲାଃ। ଚରକୀଂ ମାଷସର୍ପ୍ପିର୍ଭ୍ଯାଂ ସ୍କନ୍ଦଂ କୃଶରଯାସୃଜା

ଚାରି ପଦର ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ତିଳ ଓ ଚାଉଳ ଦେବା ଉଚିତ୍। ସେଠାରେ ମାଛ ଓ ଘିଅ ସହିତ ଚରକୀ ଦେଇ, ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ କମ୍ ଚାଉଳ ଦେବା ଉଚିତ୍।

ରକ୍ତପତ୍ରୈର୍ଵିଦାରୀଞ୍ଚ କନ୍ଦର୍ପଞ୍ଚ ପଲୋଦନୈଃ। ପୂତନ ାଂପଲପିତ୍ତାଭ୍ଯାଂ ମାଂସାସୃଗ୍ଭ୍ଯାଞ୍ଚ ଜମ୍ଭକମ୍

ଲାଲ୍ ପତ୍ର, ବିଦାରୀ, କନ୍ଦର୍ପ ଓ ପାଲୋଦନ ସହିତ, ପୂତନାଙ୍କୁ ଆମ୍ପଳ ତରଳ, ମାଂସ ଓ ରକ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଜମ୍ଭକଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

ପିତ୍ତାସୃଗସ୍ଥିଭିଃ ପାପଂ ପିଲିପିଞ୍ଚଂ ସ୍ରଜାସୃଜା। ଈଶାଦ୍ଯାନ୍ ରକ୍ତମାଂସେନ ଅଭାଵାଦକ୍ଷତୈର୍ଯଜେତ୍

ପିତ୍ତ, ରକ୍ତ ଓ ହାଡ଼ ସହିତ, ପାପୀ ପିଲିପିଞ୍ଚକୁ ମାଳା ଓ ରକ୍ତ ଦେଇ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଈଶାଦି ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ରକ୍ତ ଓ ମାଂସ ଦେଇ, ଏହା ନ ମିଳିଲେ ଅଖଣ୍ଡ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ ଯଜ୍ଞ କରିବା ଉଚିତ।

ରକ୍ଷୋମାତୃଗଣେଭ୍ଯଶ୍ଚ ପିଶାଚାଦିଭ୍ଯ ଏଵ ଚ। ପିତୃଭ୍ଯଃ କ୍ଷେତ୍ରପାଲେଭ୍ଯୋ ବଲୀନ୍ ଦଦ୍ଯାତ୍ ପ୍ରକାମତଃ

ରକ୍ଷସୀ ମାତାମାନେ, ପିଶାଚ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ପିତୃଗଣ ଓ କ୍ଷେତ୍ରରକ୍ଷକଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛାମତେ ବଳି ଦେବା ଉଚିତ।

ଅହୁତ୍ଵୈତାନସନ୍ତପ୍ଯ ପ୍ରାସାଦାଦୀନ୍ନ କାରଯେତ୍। ବ୍ରହ୍ମସ୍ଥାନେ ହରିଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ଗଣଂ ପଶ୍ଚାତ୍ ସମର୍ଚ୍ଚଯେତ୍

ଏହି ଅର୍ପଣ ଓ ତାପନ କରିନଥିଲେ, ପ୍ରାସାଦ ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ, ପରେ ହରି, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଗଣଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ମହୀଶ୍ଵରଂ ଵାସ୍ତୁମଯଂ ଵର୍ଦ୍ଧନ୍ଯା ସହିତଂ ଘଟମ୍। ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ମଧ୍ଯତଃ କୁମ୍ଭେ ବ୍ରହ୍ମାଦୀଂସ୍ଛ ଦିଗୀଶ୍ଵରାନ୍

ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ବାସ୍ତୁର ମାଲିକ ଭାବେ ବର୍ଦ୍ଧନୀ ସହିତ ଘଟରେ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଘଟର ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଦିଗ୍ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ଦଦ୍ଯାତ୍ ପୂର୍ଣାହୁତି ପଶ୍ଚାତ୍ ସ୍ଵସ୍ତି ଵାଚ୍ଯ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚ। ପ୍ରଗୃହ୍ଯ କର୍କରୀଂ ସମ୍ଯକ୍ ମଣ୍ଡଲନ୍ତୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍

ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋମ ଦେଇ, ଶୁଭ କଥା କହି, ଶିର ନମାଇବା ଉଚିତ। ପରେ, କର୍କରୀ ନେଇ ଭଲଭାବେ ମଣ୍ଡଳକୁ ପରିକ୍ରମା କରିବା ଉଚିତ।

ସୂତ୍ରମାର୍ଗେଣ ହେ ବ୍ରହ୍ମାଂସ୍ତୋଯଧାରାଞ୍ଚ ଭ୍ରାମଯେତ୍। ପୂର୍ଵ୍ଵଵକ୍ତେନ ମାର୍ଗେଣ ସପ୍ତ ଵୀଜାନି ଵାପଯେତ୍

ସୂତ୍ରର ପଥରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପାଣିର ଧାର ଚଳାଇବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବରୁ କହିଥିବା ପଥରେ, ସାତଟି ବିଆଁ ଚାଷ କରିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରାରମ୍ଭଂ ତେନ ମାର୍ଗେଣ ତସ୍ଯ ଖାତସ୍ଯ କାରଯେତ୍। ତତୋ ଗର୍ତ୍ତଂ ଖନେନ୍ମଧ୍ଯେ ହସ୍ତମାତ୍ରଂ ପ୍ରମାଣତଃ

ସେହି ପଥରେ ଆରମ୍ଭ କରି, ଖୋଦନ କରିବା ଉଚିତ। ତାପରେ, ମଧ୍ୟରେ ହାତର ମାପରେ ଗଡ଼ି ଖୋଦିବା ଉଚିତ।

ଚତୁରଙ୍ଗଲକଂ ଚାଧଶ୍ଚୋପଲିପ୍ଯାର୍ଚ୍ଚଯେତ୍ତତଃ। ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଚତୁର୍ଭୁଜଂ ଵିଷ୍ଣୁମର୍ଘ୍ଯଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ତୁ କୁମ୍ଭତଃ

ଚାରି ଅଙ୍ଗୁଳ ଅଞ୍ଚଳକୁ ତଳେ ମାଟି ଲଗାଇ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଚାରିଭୁଜ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ଘଟରୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।

କର୍କର୍ଯା ପୂରଯେତ୍ ଶ୍ଵଭ୍ରଂ ଶୁକ୍ଲପୁଷ୍ପାଣି ଚ ନ୍ଯସେତ୍। ଦକ୍ଷିଣାଵର୍ତ୍ତକଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ବୀଜୈର୍ମୃଦ୍ଭିଶ୍ଚ ପୂରଯେତ୍

କର୍କରୀ ଦେଇ ଖାଲିକୁ ପୂରଣ କରି, ଧଳା ଫୁଲ ରଖିବା ଉଚିତ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦକ୍ଷିଣାବର୍ତ୍ତକୁ ବିଆଁ ଓ ମାଟି ଦେଇ ପୂରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଅର୍ଘ୍ଯଦାନଂ ଵିନିଷ୍ପାଦ୍ଯ ଗୋଵସ୍ତ୍ରାଦୀନ୍ଦଦେଦ୍‌ଗୁରୌ। କାଲଜ୍ଞାଯ ସ୍ଥପତଯେ ଵୈଷ୍ଣଵାଦିଭ୍ଯ ଅର୍ଚ୍ଚଯେତ୍

ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଗାଈର କପଡ଼ା ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ। କାଳ ଜ୍ଞାନୀ, ସ୍ଥପତି, ବୈଷ୍ଣବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ତତସ୍ତୁ ଖାନଯେଦ୍ଯତ୍ନାଜ୍ଜଲାନ୍ତଂ ଯାଵଦେଵ ତୁ। ପୁରୁଷାଧଃ ସ୍ଥିତଂ ଶଲ୍ଯଂ ନ ଗୃହେ ଦୋଷଦଂ ଭଵେତ୍

ତାପରେ, ଜଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାବଧାନରେ ଖୋଦିବା ଉଚିତ। ଲୋକ ତଳେ ଗଡ଼ିଥିବା ଅଶୁଦ୍ଧି ଘରକୁ କୌଣସି ଦୋଷ ଦେଉନାହିଁ।

ଅସ୍ଥିଶଲ୍ଯେ ଭିଦ୍ଯତେ ଵୈ ଭିତ୍ତିର୍ଵୈ ଗୃହିଣୋଽସୁଖମ୍। ଯନ୍ନାମଶବ୍ଦଂ ଶ୍ରୃଣୁଯାତ୍ତତ୍ର ଶଲ୍ଯଂ ତଦୁଦ୍ଭଵମ୍

ହାଡ଼ ଅଶୁଦ୍ଧି ଥିଲେ, ଦେଉଳ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ ଓ ଘରମାଳିକ ଦୁଃଖ ପାଏ। ଯେଉଁଠାରେ ନାମ ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଯାଏ, ସେଠାରେ ଅଶୁଦ୍ଧି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

ଭଗଵାନୁଵାଚ ପାଦପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶିଲାଵିନ୍ଯାସଲକ୍ଷଣମ୍। ଅଗ୍ରତୋ ମଣ୍ଡପଃ କାର୍ଯ୍ଯଃ କୁଣ୍ଡାନାନ୍ତୁ ଚତୁଷ୍ଟଯମ୍

ଭଗବାନ କହିଲେ: ମୁଁ ପାଦ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓ ଶିଳା ବିନ୍ୟାସର ଲକ୍ଷଣ କହିବି। ସାମ୍ନାରେ ଏକ ମଣ୍ଡପ ତିଆରି କରିବା ଓ ଚାରିଟି ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ରଖିବା ଉଚିତ।

କୁମ୍ଭନ୍ଯାସେଷ୍ଟକାନ୍ଯାସୌ ଦ୍ଵାରସ୍ତମ୍ଭୋଚ୍ଛ୍ରଯଂ ଶୁଭମ୍। ପାଦୋନଂ ପୂରଯେତ୍ ଖାତଂ ତତ୍ର ଵାସ୍ତୁଂ ଯଜେତ୍ ସମେ

ଘଟ ଓ ଇଟ ରଖିବା, ଦ୍ୱାର ଥାମ୍ଭ ଉତ୍ତୋଳନ ଶୁଭ ହୁଏ। ପାଦ ତଳର ଗଡ଼ି ପୂରି, ସେଠାରେ ବାସ୍ତୁ ଯଜ୍ଞ ସମଭାବେ କରିବା ଉଚିତ।

ଇଷ୍ଟକାଶ୍ଚ ସୁପକ୍ଵାଃ ସ୍ଯୁର୍ଦ୍ଵାଦଶାଙ୍ଗୁଲସମ୍ମିତାଃ। ସୁଵିସ୍ତାରତ୍ରିଭାଗେନ ଵୈପୁଲ୍ଯେନ ସମନ୍ଵିତାଃ

ଇଟଗୁଡ଼ିକୁ ଭଲ ଭାବେ ପୋଡ଼ିବା ଉଚିତ ଓ ଦ୍ୱାଦଶ ଅଙ୍ଗୁଳ ମାପରେ ହେବା ଉଚିତ। ଏହା ତିନିଭାଗ ଚଉଡ଼ା ଓ ଉଚିତ ପ୍ରସ୍ଥ ରେ ତିଆରି ହେବା ଉଚିତ।

କରପ୍ରମାଣା ଶ୍ରେଷ୍ଠା ସ୍ଯାଚ୍ଛିଲାପ୍ଯଥ ଶିଲାମଯେ । ନଵ କୁମ୍ଭାଂସ୍ତାମ୍ରମଯାନ୍ ସ୍ଥାପଯେଦିଷ୍ଟକାଘଟାନ୍

ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିଳା ହାତର ମାପରେ ହେବା ଉଚିତ, ଶିଳା ଘର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି। ନଉଟି ତାମ୍ର ଘଟ ଓ ଇଟର ଭାଣ୍ଡ ରଖିବା ଉଚିତ।

ଅଦ୍ଭିଃ ପଞ୍ଚକଷାଯେଣ ସର୍ଵ୍ଵୌଷଧିଜଲେନ ଚ। ଗନ୍ଧତୋଯେନ ଚ ତଥା କୁମ୍ଭୈସ୍ତୋଯସୁପୂରିତୈଃ

ପାଣି, ପାଞ୍ଚ ଦ୍ରବ୍ୟର କଢ଼ା, ସମସ୍ତ ଔଷଧ ଜଳ ଓ ଗନ୍ଧ ଜଳ ଦେଇ, ଘଟଗୁଡ଼ିକୁ ଭଲଭାବେ ପାଣିରେ ପୂରିବା ଉଚିତ।

ହିରଣ୍ଯଵ୍ରୀହିସଂଯୁକ୍ତୈର୍ଗନ୍ଧଚନ୍ଦନଚର୍ଚ୍ଚିତୈଃ। ଆପୋ ହିଷ୍ଠେତି ତିସୃଭିଃ ଶନ୍ନୋ ଦେଵୀତି ଚାପ୍ଯଥ

ସୁନା ରଙ୍ଗର ଧାନ ମିଶାଇ, ଗନ୍ଧ ଓ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ, ତିନିଟି ମନ୍ତ୍ର — 'ଆପଃ ହି ଷ୍ଠ', 'ଶଂ ନଃ ଦେବୀ' ଓ ପୁନି — ପଢ଼ିବାକୁ ଉଚିତ।

ତରତ ସମନ୍ଦୀରିତି ଚ ପାଵମାନୀଭିରେଵ ଚ। ଉଦୁତ୍ତମଂ ଵରୁଣମିତି କଯାନଶ୍ଚ ତଥୈଵ ଚ

'ତରତ ସମନ୍ଦୀ' ଏବଂ ପାବମାନୀ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। 'ଉଦ୍ ଉତ୍ତମଂ ବରୁଣମ୍' ଏବଂ 'କୟାନଶ୍' ମନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ପଢ଼ିବା ଦରକାର।