ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ଵିଷ୍ଣୁରୁଦ୍ରାର୍କଦେଵ୍ଯାଦେର୍ଗୃହକର୍ତ୍ତା ସ କୀର୍ତ୍ତିଭାକ୍। କିଂ ତସ୍ଯ ଵିତ୍ତନିଚଯୈର୍ମୂଢସ୍ଯ ପରିରକ୍ଷିଣଃ

ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଦେବୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଘର ତିଆରି କରେ, ସେ ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ହୁଏ; ମୂଢ଼ ଲୋକ ଯେଉଁମାନେ ଧନକୁ କେବଳ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଧନର ଏତେ ଆବଶ୍ୟକତା କଣ?

ଦୁଃ ଖାର୍ଜ୍ଜିତୈର୍ଯଃ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ନ କାରଯତି କେତନମ୍। ନୋପଭୋଗ୍ଯଂ ଧନଂ ଯସ୍ଯ ପିତୃଵିପ୍ରଦିଵୌକସାମ୍

ଯିଏ କଷ୍ଟରେ ଅର୍ଜିତ ଧନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଇଁ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରେନାହିଁ, ତାଙ୍କର ଧନ ପିତୃ, ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ଦେବତାମାନେ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତିନାହିଁ।

ନୋପଭୋଗାଯ ବନ୍ଧୂନାଂ ଵ୍ଯର୍ଥସ୍ତସ୍ଯ ଧନାଗମଃ। ଯଥା ଧ୍ରୁଵୋ ନୃଣାଂ ମୃତ୍ଯୁର୍ଵିତ୍ତନାଶସ୍ତଥା ଧ୍ରୁଵଃ

ତାଙ୍କର ଧନ ବନ୍ଧୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରିପାରନ୍ତିନାହିଁ; ଏପରି ଧନ ଅର୍ଜନ ବ୍ୟର୍ଥ। ଯେପରି ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚିତ, ସେପରି ଧନର ନାଶ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ।

ମୂଢସ୍ତତ୍ରାଽନୁବଧ୍ନାତି ଜୀଵିତେଥ ଚଲେ ଧନେ। ଯଦା ଵିତ୍ତଂ ନ ଦାନାଯ ନୋପଭୋଗାଯ ଦେହିନାମ୍

ମୂଢ଼ ଲୋକ ଜୀବନ ଓ ଅସ୍ଥିର ଧନକୁ ଆଠୁଟି ଧରିଥାଏ, ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ଧନ ନ ଦାନ ହୁଏ, ନ ଜନମାନେ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି।

ନାପି କୀର୍ତ୍ଯୈ ନ ଧର୍ମାର୍ଥଂ ତସ୍ଯ ସ୍ଵାମ୍ଯେଥ କୋ ଗୁଣଃ। ତସ୍ମାଦ୍ଵିତ୍ତଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଦୈଵାଦ୍ଵା ପୌରୁଷାଦଥ

ନ କୀର୍ତି ପାଇଁ, ନ ଧର୍ମ ଲାଗି—ଏପରି ଧନର ମାଲିକିଆର କଣ ଉପକାର? ତେଣୁ, ଭାଗ୍ୟ କିମ୍ବା ପ୍ରୟାସରେ ଯେପରି ଧନ ମିଳେ—

ଦଦ୍ଯାତ୍ ସମ୍ଯଗ୍ ଦ୍ଵିଜାଗ୍ରଥେଭ୍ଯଃ କୀର୍ତ୍ତନାନି ଚ କାରଯେତ୍। ଦାନେଭ୍ଯସ୍ଚାଧିକଂ ଯସ୍ମାତ୍ କୀର୍ତ୍ତନେଭ୍ଯୋ ଵରଂ ଯତଃ

ଯଥାଯଥିକ ଭାବେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଦାନ ଦେବା ଓ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରାଯିବା ଉଚିତ; କାରଣ ଦାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରିବା ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

ଅତସ୍ତତ୍‌କାରଯେଦ୍ଧୀମାନ୍ ଵିଷ୍ଣ୍ଵାଦେର୍ମ୍ମନ୍ଦିରାଦିକମ୍। ଵିନିଵେଶ୍ଯ ହରେର୍ଦ୍ଧାମ ଭକ୍ତିମଦ୍ଭିର୍ନ୍ନରୋତ୍ତମୈଃ

ଏହିପରି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ମନ୍ଦିର ଓ ଏହା ସଦୃଶ ନିର୍ମାଣ କରିବା ଉଚିତ, ଭକ୍ତିଶୀଳ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକମାନଙ୍କ ସହିତ ହରିଙ୍କ ନିବାସ ସ୍ଥାପନ କରି।

ନିଵେଶିତଂ ଭଵେତ୍ କୃତ୍ସ୍ନଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ସଚରାଚରମ୍। ଭୂତଂ ଭଵ୍ଯଂ ଭଵିଷ୍ଯଞ୍ଚ ସ୍ଥୂଲଂ ସୂକ୍ଷ୍ମଂ ତଥେତରତ୍

ଏହା ସ୍ଥାପିତ ହେଲେ, ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକ, ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ, ଭୂତ, ବର୍ତ୍ତମାନ, ଭବିଷ୍ୟତ, ସ୍ଥୂଳ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟ ସବୁ ଏଥିରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୁଏ।

ଆବ୍ରହ୍ମସ୍ତମ୍ବପର୍ଯ୍ଯନ୍ତଂ ସର୍ଵ୍ଵଂ ଵିଷ୍ଣୋଃ ସମୁଦ୍ଭଵମ୍। ତସ୍ଯ ଦେଵାଦିଦେଵସ୍ଯ ସର୍ଵଗସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ

ବ୍ରହ୍ମାଠାରୁ ଗହୁଁ ଯାଏଁ, ସମସ୍ତ କିଛି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ; ସେହି ଦେବମାନଙ୍କ ଦେବ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଓ ମହାତ୍ମା।

ନିଵେଶ୍ଯ ଭଵନଂ ଵିଷ୍ଣୋର୍ନ୍ନ ଭୂଯୋ ଭୁଵି ଜାଯତେ। ଯଥା ଵିଷ୍ଣୋର୍ଦ୍ଧାମକୃତୌ ଫଲଂ ତଦ୍ଵଦ୍ଦିଵୌକସାମ୍

ଯେଉଁଠାରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଘର ନିର୍ମାଣ କରାଯାଏ, ସେଠାରେ ପୁଣି ମଣିଷ ଜନ୍ମ ନେଉନାହିଁ; ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରିବାର ଯେଉଁ ଫଳ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସେଉଁଠି।

ଶିଵବ୍ରହ୍ମାର୍କ୍କଵିଧ୍ନେଶଚଣ୍ଡୀଲକ୍ଷଗ୍ଯାଦିକାତ୍ମନାମ୍। ଦେଵାଲଯକୃତେଃ ପୁଣ୍ଯଂ ପ୍ରତିମାକରଣେଧିକମ୍

ଶିବ, ବ୍ରହ୍ମା, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ବିଶ୍ୱକର୍ମା, ଚଣ୍ଡୀ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦେବାଳୟ ତିଆରି କରିବାର ପୁଣ୍ୟ, ପ୍ରତିମା ତିଆରି କରିବାଠାରୁ ଅଧିକ।

ପ୍ରତିମାସ୍ଥାପନେ ଯାଗେ ଫଲସ୍ଯାନ୍ତୋ ନ ଵିଦ୍ଯତେ। ମୃଣ୍ମଯାଦ୍ଦାରୁଜେ ପୁଣ୍ଯଂ ଦାରୁଜାଦିଷ୍ଟକାଭଵେ

ପ୍ରତିମା ସ୍ଥାପନ କିମ୍ବା ଯଜ୍ଞ କରିବାର ଫଳର ସୀମା ନାହିଁ; ମାଟିର ପ୍ରତିମା ଠାରୁ କାଠର ପ୍ରତିମାର ପୁଣ୍ୟ ଅଧିକ, ଏବଂ ଏହିପରି ଇଷ୍ଟକା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।

ଇଷ୍ଟକୋତ୍ଥାଚ୍ଛୈଲଜେ ସ୍ଯାଦ୍ଧେମାଦେରଧିକଂ ଫଲମ୍। ସପ୍ତଜମନ୍ମକୃତଂ ପାପଂ ପ୍ରାପମ୍ଭାଦେଵ ନଶ୍ଯତି

ଇଷ୍ଟକାରୁ ପାଥରର ପ୍ରତିମାର ଫଳ ଅଧିକ, ଏବଂ ସୁନା ଓ ଏହା ସଦୃଶ ଠାରୁ ଅଧିକ ଫଳ ମିଳେ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ସାତ ଜନ୍ମର ପାପ ଏକକ୍ଷଣରେ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।

ଦେଵାଲଯସ୍ଯ ସ୍ଵର୍ଗୀ ସ୍ଯାନ୍ନରକଂ ନ ସ ଗଚ୍ଛତି। କୁଲାନାଂ ଶତମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ନଯେନ୍ନରଃ

ଦେବାଳୟ ନିର୍ମାତା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ, ନରକକୁ ଯାଏନାହିଁ; ସେ ଶତ ବଂଶକୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକକୁ ନେଇଯାଏ।

ଯମୋ ଯମଭଟାନାହ ଦେଵମନ୍ଦିରକାରିଣଃ। ଯମ ଉଵାଚ ପ୍ରତିମାପୂଜାଦିକୃତୋ ନାନେଯା ନରକଂ ନରାଃ

ଯମ ତାଙ୍କର ଦୂତମାନେକୁ କହିଲେ: 'ଯେଉଁମାନେ ଦେବମନ୍ଦିର ତିଆରି କରିଛନ୍ତି, ପ୍ରତିମାପୂଜା ଓ ଏହା ସଦୃଶ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେ ନରକକୁ ନେଇଯାଆନ୍ତିନାହିଁ।'

ଦେଵାଲଯାଦ୍ଯକର୍ତ୍ତାର ଆନେଯସ୍ତେ ତୁ ଗୋଚରେ ଵିଚରଧ୍ଵଂ ଯଥାନ୍ଯାଯନ୍ନିଯୋଗୋ ମମ ପାଲ୍ଯତାମ୍

ମନ୍ଦିର ଓ ଏହା ପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନର ଦେଖାଶୁଣା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେଙ୍କୁ ତୁମେ ନିଜ ଅଧୀନକୁ ଆଣ। ସେମାନେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଚଳାଫେରା କରନ୍ତୁ—ମୋ ଆଦେଶ ସଦା ପାଳିତ ହେଉ।

ନାଝାଭଙ୍ଗଂ କରିଷ୍ଯନ୍ତି ଭଵତାଂ ଜନ୍ତଵଃ କ୍କଚିତ୍। କେଵଲଂ ଯେ ଜଗତ୍ତାତମନନ୍ତଂ ସମୁପାଶ୍ରିତାଃ

ତୁମ ଅଧୀନରେ ଥିବା କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ କେବେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଭଙ୍ଗ କରିବେ ନାହିଁ, କେବଳ ସେମାନେ ଛାଡ଼ି, ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗର ଅନନ୍ତ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଛନ୍ତି।

ଭଵଦ୍ଭିଃ ପରିହର୍ତ୍ତଵ୍ଯାସ୍ତେଷାଂ ନାତ୍ରାସ୍ତି ସଂସ୍ଥିତିଃ। ଯେଚ ଭାଗଵତା ଲୋକେ ତଚ୍ଚିତ୍ତାସ୍ତତ୍‌ପରାଯମାଃ

ସେମାନେଠାରୁ ତୁମେ ଦୂରେ ରୁହ। ଏଠାରେ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ କୌଣସି ଅଧିକାର ନାହିଁ। ଏବଂ ଏହି ଜଗତରେ ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି, ମନ ତାଙ୍କୁ ଦେଇଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଭାବେ ଧରିଛନ୍ତି—

ପୂଜଯନ୍ତି ସଦା ଵିଷ୍ଣୁଂ ତେ ଵସ୍ତ୍ଯାଜ୍ଯାଃ ସୁଦୂରତଃ। ଯସ୍ତିଷ୍ଠନ୍ ପ୍ରସ୍ଵପନ୍ ଗଚ୍ଛନ୍ନୁତ୍ତିଷ୍ଠନ୍ ସ୍ଖଲିତେ ସ୍ଥିତେ

ଯେଉଁମାନେ ସଦା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତୁମ ଅଧୀନରୁ ବହୁତ ଦୂରେ ରହିବେ। ସେମାନେ ଦଢ଼ିଆ, ଶୁଅ, ଚାଲ, ଉଠ, ପଡ଼ିଯିବା କିମ୍ବା ଦଢ଼ିଆ ରହିଲେ ମଧ୍ୟ—

ସଙ୍ଗୀର୍ତ୍ତଯନ୍ତି ଗୋଵିନ୍ଦଂ ତେ ଵସ୍ତ୍ଯାଜ୍ଯାଃ ସୁଦୂରତଃ। ନିତ୍ଯନୈମିତ୍ତିକୈର୍ଦ୍ଦେଵଂ ଯେ ଯଜନ୍ତି ଜନାର୍ଦ୍ଦନମ୍

ଯେଉଁମାନେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ଗୁଣଗାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ଅଧୀନରୁ ବହୁତ ଦୂରେ ରହିବେ। ଯେଉଁମାନେ ଦିନେ ଓ ବିଶେଷ ଅବସରରେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି—

ନାଵଲୋକ୍ଯା ଭଚଵଦ୍ଭିସ୍ତେ ତଦ୍‌ଗତା ଯାନ୍ତି ତଦ୍ଗତିମ୍। ଯେ ପୁଷ୍ପଧୂପଵାସୋଭିର୍ଭୂଷଣୈଶ୍ଚାତିଵଲ୍ଲଭୈଃ

ଓ ହବି ଭୋଗୀମାନେ, ସେମାନେ ତୁମ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଆସିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯେଉଁମାନେ ମନ ତାଙ୍କୁ ଦେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଗତିକୁ ପାଇଯାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଫୁଲ, ଧୂପ, ଉପବାସ ଓ ପ୍ରିୟ ଭୂଷଣ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରନ୍ତି—

ଅର୍ଚ୍ଯଯନ୍ତି ନ ତେ ଗ୍ରାହ୍ଯା ନରାଃ କୃଷ୍ଣାଲଯେ ଗତାଃ । ଉପଲେପନକର୍ତ୍ତାରଃ ସମ୍ମାର୍ଜନପରଶ୍ଚ ଯେ

ଏପରି ପୂଜା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଧରିବାଯୋଗ୍ୟ ନୁହନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ତେଲ ଲଗାନ୍ତି କିମ୍ବା ସଫା କରିବାରେ ନିୟୋଜିତ—

କୃଷ୍ଣାଲଯେ ପରିତ୍ଯାଜ୍ଯାସ୍ତେଷାଂ ପୁତ୍ରାସ୍ତଥା କୁଲମ୍। ଯେନ ଚାଯତନଂ ଵିଷ୍ଣୋଃ କାରିତଂ ତତ୍ କୁଲୋଦ୍ଭଵମ୍

କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଘରରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ, ସେମାନଙ୍କ ପୁଅ ଓ ପରିବାରକୁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଛାଡ଼ିଦେବା। ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରିଛି, ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ବଂଶ—

ପୁଂସାଂ ଶତଂ ନାଵଲୋକ୍ଯଂ ଭଵଦ୍ଭିର୍ଦୁଷ୍ଟଚେତସା। ଯସ୍ତୁ ଦେଵାଲଯଂ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଦ୍ଦାରୁଶୌଲମଯଂ ତଥା

ଏମିତି ଜଣେ ଲୋକଙ୍କର ଖରାପ ମନର ଶତଜନ ସନ୍ତାନକୁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଦୃଷ୍ଟି ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମନ୍ଦିର କାଠ କିମ୍ବା ପାଥରରେ ତିଆରି କରେ—

କାରଯେନ୍ମୃଣ୍ମଯଂ ଵାପି ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ। ଅହନ୍ଯହନି ଯଜ୍ଞେନ ଯଜତୋ ଯନ୍ମହାଫଲମ୍

କିମ୍ବା ମାଟିରେ ମଧ୍ୟ ତିଆରି କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ। ପ୍ରତିଦିନ ଯଜ୍ଞ କରି ଯେଉଁ ମହାଫଳ ମିଳେ—

ପ୍ରାପ୍ନୋତି ତତ୍ ଫଲଂ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଯଃ କାରଯତି କେତନମ୍। ସପ୍ତଲୋକମଯୋ ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତସ୍ଯ ଯଃ କୁରୁତେ ଗୃହମ୍

ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଇଁ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରେ, ସେ ଏହି ଫଳ ପାଏ। ସପ୍ତ ଲୋକ ଭିତରେ ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କର ଘରରେ ବାସ କରନ୍ତି।

କାରଯନ୍ ଭଗଵଦ୍ଧାମ୍ ନଯତ୍ଯଚ୍ଯୁତଲୋକତାମ୍। ସପ୍ତଲୋକମଯୋ ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତସ୍ଯ ଯଃ କୁରୁତେ ଗୃହମ୍

ଭଗବାନଙ୍କ ନିବାସ ତିଆରି କରି, ସେ ତାଙ୍କୁ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ଲୋକକୁ ନେଇଯାନ୍ତି। ସପ୍ତ ଲୋକ ଭିତରେ ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କର ଘରରେ ବାସ କରନ୍ତି।

ତାରଯତ୍ଯକ୍ଷଯାଂଲ୍ଲୋକାନକ୍ଷଯାନ୍ ପ୍ରାତିପଦ୍ଯତେ। ଇଷ୍ଟକାଚଯଵିନ୍ଯାସୋ ଯାଵନତ୍ଯବ୍ଦାନି ତିଷ୍ଠତି

ସେ ଅଶେଷ ଲୋକମାନେକୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି ଓ ଅକ୍ଷୟ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇଟ ରହିଥାଏ, ସେତେ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ—

ତାଵଦ୍ଵର୍ଷସହସ୍ନାଣି ତତ୍‌କର୍ତ୍ତୁ ର୍ଦ୍ଦି ଵି ସଂସ୍ଥିତିଃ। ପ୍ରତିମାକୃଦ୍ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ସ୍ଥାପକୋ ଲୀଯତେ ହରୌ

ସେତେ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାହା ତିଆରି କରୁଥିବା ଲୋକ ଏଠାରେ ଥାଏ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରୁଥିବା ଲୋକ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକ ପାଏ; ଯିଏ ସ୍ଥାପନ କରେ, ସେ ହରିଙ୍କୁ ଲୀନ ହୁଏ।