ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ପରିମୃଜ୍ଯ ପଟେନାହ୍ଗଂ ସଵସ୍ତ୍ରଂ ପଣ୍ଡଲଂ ନଯେତ୍। ତତ୍ରାଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯାଚରେଦ୍ଧୋମଂ କୁଣ୍ଡାଦୌ ପ୍ରାଣସଂଯମୀ

କପଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଦେହ ପରିଷ୍କାର କରି, ପୋଷାକ ପିନ୍ଧାଇ ଏବଂ ମଣ୍ଡପକୁ ନେଇଯିବା; ସେଠାରେ ପୂଜା କରି, ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରେ ପ୍ରାଣ ସଂଯମ ସହିତ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ ହସ୍ତୌ ରେଖାଶ୍ଚ ତିସ୍ତ୍ରଃ ପୂର୍ଵାଗ୍ରଗାମିନୀଃ। ଦକ୍ଷିଣାଦୁତ୍ତରାନ୍ତାଶ୍ଚ ତିସ୍ତ୍ରଶ୍ଚୈଵୋତ୍ତରାଗ୍ରଗାଃ

ହାତ ଧୋଇ, ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଯାଉଥିବା ତିନିଟି ରେଖା ଦେବା; ଦକ୍ଷିଣରୁ ଉତ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତିନିଟି ଉତ୍ତର ମୁଖୀ ରେଖା ଦେବା।

ଅର୍ଘ୍ଯୋଦକେନ ସମ୍ପ୍ରୋକ୍ଷ୍ଯ ଯୋନିମୁଦ୍ରାମ୍ପ୍ରଦର୍ଶଯେତ୍। ଦ୍ଯାତ୍ଵାଗ୍ନିରୂପଞ୍ଚାଗ୍ନିନ୍ତୁ ଯୋନ୍ଯାଂ କୁଣ୍ଡେ କ୍ଷିପେନ୍ନରଃ

ଅର୍ଘ୍ୟ ପାଣି ଛିଟି ଦେଇ, ଯୋନି ମୁଦ୍ରା ଦେଖାଇବା; ପଞ୍ଚ ଅଗ୍ନି ରୂପେ ଅଗ୍ନିକୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ଯୋନି ରୂପ କୁଣ୍ଡରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ରଖିବା।

ପାତ୍ରାଣ୍ଯାସାଦଯେତ୍ ପଞ୍ଚାଦ୍ଦର୍ଭସ୍ତ୍ରୁକ୍ସ୍ତ୍ରୁଵକାଦିଭିଃ। ବାହୁମାତ୍ରାଃ ପରିଧଯ ଇଧ୍ମଵ୍ରଶ୍ଚନମେଵ ଚ

ପଞ୍ଚଟି ପାତ୍ରକୁ କୁଶ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପକରଣ ସହିତ ଗଠନ କରିବା; ପରିଧିଗୁଡ଼ିକୁ ବାହୁ ଲମ୍ବାଇରେ ଏବଂ ଜଳାଣା କାଠ ଏଭଳି ରଖିବା।

ପ୍ରଣୀତା ପ୍ରୋକ୍ଷଣୀପାତ୍ରମାଜ୍ଯସ୍ଥାଲୀ ଘୃତାଦିକମ୍। ପ୍ରସ୍ଥଦ୍ଵ୍ଯଂ ତଣ୍ଡୁଲାନାଂ ଯୁଗ୍ମଂ ଯୁଗ୍ମମଦୋମୁଖମ୍

ପ୍ରଣୀତ, ପ୍ରୋକ୍ଷଣ ପାତ୍ର, ଘୃତ ପାତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ; ଦୁଇ ପ୍ରସ୍ଥ ଚାଉଳ, ଏକ ଯୁଗଳ ଓ ଖୋଲାମୁଖ ଯୁଗଳ।

ପ୍ରଣୀତାପ୍ରୋକ୍ଷଣୀପାତ୍ରେ ନ୍ଯସେତ୍ ପ୍ରାଗଗଗ୍ରଂ କୁଶମ୍। ଅଦ୍ଭିଃ ପୂର୍ଯ୍ଯପ୍ରଣୀତାନ୍ତୁ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଦେଵଂ ପ୍ରପୂଜ୍ଯ ଚ

ପ୍ରଣୀତ ଓ ପ୍ରୋକ୍ଷଣ ପାତ୍ରରେ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରାଇ କୁଶ ରଖିବା; ପ୍ରଣୀତକୁ ପାଣିରେ ପୂରଣ କରି, ଦେବତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ପୂଜା କରିବା।

ପ୍ରଣୀତାଂ ସ୍ଥାପଯେଦଗ୍ରେ ଦ୍ରଵ୍ଯାଣାଞ୍ଚୈଵ ମଧ୍ଯତଃ । ପ୍ରୋକ୍ଷଣୀମଦ୍ଭିଃ ସମ୍ପୂର୍ଯ୍ଯ ପ୍ରାର୍ଚ୍ଯ ଦକ୍ଷେ ତୁ ଵିନ୍ଯସେତ୍

ପ୍ରଣୀତକୁ ସାମ୍ନାରେ ଓ ଦ୍ରବ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟରେ ରଖିବା; ପ୍ରୋକ୍ଷଣ ପାତ୍ରକୁ ପାଣିରେ ପୂରଣ କରି, ପୂଜା କରି, ଡାହାଣପଟେ ରଖିବା।

ଚରୁଞ୍ଚ ଶ୍ରପଯେଦଗ୍ନୌ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଦକ୍ଷିଣେ ନ୍ଯସେତ୍। କୁଶାନାସ୍ତୀର୍ଯ୍ଯ ପୂର୍ଵାଦୌ ପରିଧୀନ୍ ସ୍ଥାପଯେତ୍ତତଃ

ଚରୁକୁ ଅଗ୍ନିରେ ରାନ୍ଧି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଡାହାଣପଟେ ରଖିବା; ପୂର୍ବ ଦିଗରେ କୁଶ ପତ୍ତା ପିଛାଇ, ପରିଧିଗୁଡ଼ିକୁ ସେଠାରେ ରଖିବା।

ଵୈଷ୍ଣଵୀକରଣଂ କୁର୍ଯ୍ଯାଦ୍ ଗର୍ଭାଧାନାଦିନା ନରଃ। ଗର୍ଭାଧାନଂ ପୁଂସଵନଂ ସୀମନ୍ତୋନ୍ନଯନଞ୍ଚନିଃ

ଗର୍ଭାଧାନ ଆଦି ନିମିତ୍ତରେ ବୈଷ୍ଣବ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ; ଗର୍ଭାଧାନ, ପୁଂସବନ, ସୀମନ୍ତୋନ୍ନୟନ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ରମରେ।

ନାମାଦିସମାଵର୍ତ୍ତନାନ୍ତଂ ଜୁହୁଯାଦଷ୍ଟ ଚାହୁତୀଃ। ପୂର୍ଣାହୁତୀଃ ପ୍ରତିକର୍ମ୍ମ ସ୍ରୁଚା ସ୍ରୁଵସୁଯୁକ୍ତଯା

ନାମକରଣ ଆଦି ସମାବର୍ତନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଷ୍ଟ ଆହୁତି ଦେବା; ପ୍ରତ୍ୟେକ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆହୁତି, ସ୍ରୁଚ୍ ଓ ସ୍ରୁବ ସହିତ।

କୁଣ୍ଡମଧ୍ଯେ ଋତୁମତୀଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ସଞ୍ଚିନ୍ତ୍ଯ ହୋମଯେତ୍। କୁଣ୍ଡଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ସମାଖ୍ଯାତା ପ୍ରକୃତିସ୍ତ୍ରିଗୁଣାତ୍ମିକା

କୁଣ୍ଡର ମଧ୍ୟରେ ଋତୁମତୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ହୋମ କରିବା; କୁଣ୍ଡ ଲକ୍ଷ୍ମୀକୁ ତିନି ଗୁଣ ଧାରଣ କରୁଥିବା ପ୍ରକୃତି ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।

ସା ଯୋନିଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଵିଦ୍ଯାମନ୍ତ୍ରଗଣସ୍ଯ ଚ। ଵିମୁକ୍ତେଃ କାରଣଂ ଵହ୍ନିଃ ପରମାତ୍ମା ଚ ମୁକ୍ତିଦଃ

ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଓ ବିଦ୍ୟାମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କର ଯୋନି; ଅଗ୍ନି ମୁକ୍ତିର କାରଣ, ପରମାତ୍ମା ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି।

ପ୍ରାଚ୍ଯାଂ ଶିରଃ ସମାଖ୍ଯାତଂ ବାହୂ କୋଣେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତୌ। ଈଶାନାଗ୍ନେଯକୋଣେ ତୁ ଜଙ୍ଘେ ଵାଯଵ୍ଯନୈର୍ଋତେ

ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ମୁଣ୍ଡ ବର୍ଣ୍ଣିତ, ବାହୁ ଦୁଇଟି କୋଣରେ ରହିଛି; ଈଶାନ ଓ ଅଗ୍ନେୟ କୋଣରେ ଜଂଘା, ବାୟବ୍ୟ ଓ ନୈୃତ କୋଣରେ ମଧ୍ୟ।

ଉଦରଂ କୁଣ୍ଡମିତ୍ଯୁକ୍ତଂ ଯୋନିର୍ଯୋନିର୍ଵିଧୀଯତେ। ଗୁଣତ୍ରଯଂ ମେଖଲାଃ ସ୍ଯୁର୍ଧ୍ଯାତ୍ଵୈଵଂ ସମିଧୋ ଦଶ

ଉଦରକୁ କୁଣ୍ଡ କୁହାଯାଏ, ଯୋନିକୁ ଯୋନି ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଏ; ତିନି ପ୍ରକାରର ଗୁଣକୁ ମେଖଳା ଭାବରେ ଧାରଣ କରି, ଏପରି ଧ୍ୟାନ କରି, ଦଶଟି ଦାରୁ ତୟାରି କରିବା ଉଚିତ।

ପଞ୍ଚାଧିକାଂସ୍ତୁ ଜୁହୁଯାତ୍ ପ୍ରଣଵାନ୍ମୁଷ୍ଟିମୁଦ୍ରଯା । ପୁନରାଘାରୌ ଜୁହୁଯାଦ୍ଵାଯ୍ଵଗ୍ନ୍ଯନ୍ତଂ ତତଃ ଶ୍ରପେତ୍

ପଞ୍ଚଟି ଅଧିକ ହୋମ ମୁଷ୍ଟି ମୁଦ୍ରା ସହିତ ପ୍ରଣବ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଦେବା ଉଚିତ। ପୁଣିଥରେ ଆଘାର ହୋମ କରି, ଶେଷରେ ବାୟୁ ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ଦେଇ, ତାପରେ ଘିଅ ଢାଲିବା ଉଚିତ।

ଈଶାନ୍ତଂ ମୂଲପ୍ରନ୍ତ୍ରେଣ ଆଜ୍ଯଭାଗୌ ତୁ ହୋମଯେତ୍। ଉତ୍ତରେ ଦ୍ଵାଦଶାନ୍ତେନ ଦକ୍ଷିଣେ ତେନ ମଧ୍ଯତଃ

ଇଶାନ ଦିଗର ମୂଳ ସହିତ ଘିଅ ଭାଗ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଦ୍ୱାଦଶାନ୍ତ ସହିତ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ମଧ୍ୟ ସେଇପରି, ଏବଂ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କରିବା ଉଚିତ।

ଵ୍ଯାହୃତ୍ଯା ପଦ୍ମମଧ୍ଯସ୍ଥଂ ଧ୍ଯାଯେଦ୍ଵହ୍ନିନ୍ତୁ ସଂସ୍କୃତମ୍। ଵୈଷ୍ଣଵଂ ସପ୍ତଜିହ୍ଵଂ ଚ ସୂର୍ଯକୋଟିସମପ୍ରଭମ୍

ବ୍ୟାହୃତି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ପଦ୍ମର ମଧ୍ୟରେ ବସିଥିବା, ଶୁଦ୍ଧ ଅଗ୍ନିକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ; ସେହି ଅଗ୍ନି ସାତଟି ଜିହ୍ୱା ଧାରଣ କରିଥାଏ, ବିଷ୍ଣୁର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟର କୋଟି କୋଟି ଆଲୋକ ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।

ଚନ୍ଦ୍ରଵକ୍ତ୍ରଞ୍ଚ ସୂର୍ଯାକ୍ଷଂ ଜୁହୁଯାଚ୍ଛତମଷ୍ଟ ଚ। ତଦର୍ଦ୍ଧଞ୍ଚଷ୍ଟ ମୂଲେନ ଅହ୍ଗାନାଞ୍ଚ ଦଶାଂଶତଃ

ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ମୁହଁ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଦେବତାକୁ ଏକ ଶତ ଏବଂ ଆଠଟି ହୋମ ଦେବା ଉଚିତ; ତାହାର ଅର୍ଧ ମୂଳ ସହିତ, ଏବଂ ଦଶ ଅଂଶ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଦେବା ଉଚିତ।

ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ ସମ୍ପାତାହୁତିନାସିଚ୍ଯ ପଵିତ୍ରାଣ୍ଯାଧିଵାସଯେତ୍। ତୃସିଂହମନ୍ତ୍ରଜପ୍ତାନି ଗୁପ୍ତାନ୍ଯସ୍ତ୍ରେଣ ତାନି ତୁ

ଅଗ୍ନି କହିଲେ: ସମ୍ପାତ ହୋମ କରି ସାରିଲେ, ତିନିସିଂହ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି, ପବିତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ପବିତ୍ର କରିବା ଉଚିତ; ଏହିଗୁଡ଼ିକୁ ଅସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଗୁପ୍ତ ରଖିବା ଉଚିତ।

ଵସ୍ତ୍ରସଂଵେଷ୍ଟିତାନ୍ଯେଵ ପାତ୍ରସ୍ଥାନ୍ଯଭିମନ୍ତ୍ରଯେତ୍। ଵିଲ୍ଵାଦ୍ଯଦ୍ଭିଃ ପ୍ରୋକ୍ଷିତାନି ମନ୍ତ୍ରେଣ ଚୈକଧା

ବସ୍ତ୍ରରେ ମୁଡ଼ିଥିବା ଓ ପାତ୍ରରେ ରଖାଯାଇଥିବା ଏହିଗୁଡ଼ିକୁ, ବିଲ୍ବ ଓ ଅନ୍ୟ ପବିତ୍ର ଜଳ ଛିଟି ଏକାଠି ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି ପବିତ୍ର କରିବା ଉଚିତ।

କୁମ୍ଭପାର୍ଶ୍ଵେ ତୁ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ରକ୍ଷାଂ ଵିଜ୍ଞାପ୍ଯ ଦେଶିକଃ। ଦନ୍ତକାଷ୍ଠଞ୍ଚାମଲକଂ ପୂର୍ଵେ କଙ୍କର୍ଷଣେନ ତୁ

ଘଟର ପାଖରେ ରଖି, ଶିକ୍ଷକ ରକ୍ଷା ଘୋଷଣା କରିବା ଉଚିତ; ଦନ୍ତକାଠି ଓ ଆମଳକୀ ଫଳ ନେଇ, ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ରେଖା ଆଙ୍କିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନେନ ଭସ୍ମତିଲାନ୍ ଦକ୍ଷେ ଗୋମଯମୃତ୍ତିକାମ୍। ଵାରୁଣେ ଚାନିରୁଦ୍ଧେନ ସୌମ୍ଯେ ନାରାଯଣେନ ଚ

ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ନାମରେ ଦକ୍ଷିଣକୁ ଭସ୍ମ ଓ ତିଳ, ପଶ୍ଚିମକୁ ଗୋମୟ ଓ ମାଟି, ଉତ୍ତରକୁ ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କ ନାମରେ, ଆଈଶାନ୍ୟକୁ ନାରାୟଣଙ୍କ ନାମରେ ଦେବା ଉଚିତ।

ଦର୍ଭୋଦକଞ୍ଚାଥ ହୃଦା ଅଗ୍ନୌ କୁଙ୍କୁମରୋଚନମ୍। ଐଶାନ୍ଯାଂ ଶିରସା ଧୂପଂ ଶିଖଯା ନୈର୍ଋତେପ୍ଯଥ

ହୃଦୟରେ ଦର୍ଭା ଜଳ, ଅଗ୍ନିରେ କୁଙ୍କୁମ ଓ ରଙ୍ଗ ପଦାର୍ଥ; ଆଈଶାନ୍ୟରେ ମୁଣ୍ଡରେ ଧୂପ, ଶିର ଚୁଡ଼ି ନେଇ ନୈୃତ୍ୟରେ ଦେବା ଉଚିତ।

ମୂଲପୁଷ୍ପାଣି ଦିଵ୍ଯାନି କଵଚେନାଥ ଵାଯଵେ। ଚନ୍ଦନାମ୍ବ୍ଵକ୍ଷତଦଧିଦୂର୍ଵାଶ୍ଚ ପୁଟିକାସ୍ଥିତାଃ

ଦିବ୍ୟ ମୂଳ ଫୁଲ ରକ୍ଷା କରି ବାୟୁ ଦିଗକୁ, ଚନ୍ଦନ ଜଳ, ଅକ୍ଷତ, ଦହି ଓ ଦୁର୍ବା ଘାସ ଛୋଟ ଟୋକରେ ରଖିବା ଉଚିତ।

ଗୃହଂ ତ୍ରିସୂତ୍ରେଣାଵେଷ୍ଟ୍ଯ ପୁନଃ ସିଦ୍ଧାର୍ଥକାନ୍ କ୍ଷିପେତ୍। ଦଦ୍ଯାତ୍ପୂଜାକ୍ରମେଣାଥ ସ୍ଵୈଃ ସ୍ଵୈର୍ଗନ୍ଧପଵିତ୍ରକମ୍

ଘରକୁ ତିନି ଥର ତାନା ତାନି, ପୁଣି ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ମାନ୍ୟ ଛିଟିବା ଉଚିତ; ପୂଜାର କ୍ରମ ଅନୁସାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଗନ୍ଧ ପବିତ୍ର ଦେବା ଉଚିତ।

ମନ୍ତ୍ରୈର୍ଵୈ ଦ୍ଵାରପାଦିଭ୍ଯୋ ଵିଷ୍ଣୁକୁମ୍ଭେ ତ୍ଵନେନ ଚ। ଵିଷ୍ଣୁତେଜୋଭଵଂ ରମ୍ଯଂ ସର୍ଵପାତକନାଶନମ୍

ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱାର ଓ ପାଦ ରକ୍ଷକଙ୍କୁ, ଏହି ପଦାର୍ଥକୁ ବିଷ୍ଣୁ ଘଟରେ ଦେବା ଉଚିତ; ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ତେଜ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ।

ସର୍ଵକାମପ୍ରଦଂ ଦେଵଂ ତଵାଙ୍ଗେ ଧାରଯାମ୍ଯହମ୍। ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଧୂପଦୀପଦ୍ଯୈର୍ଵ୍ରଜେଦ୍ ଦ୍ଵାରସମୀପତଃ

ମୁଁ ତୁମ ଦେହରେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ଦେବତାକୁ ଧାରଣ କରୁଛି; ଧୂପ ଓ ଦୀପ ସହିତ ପୂଜା କରି, ଦ୍ୱାର ପାଖକୁ ଯିବା ଉଚିତ।

ଗନ୍ଧପୁଷ୍ପାକ୍ଷତୋପେତଂ ପଵିତ୍ରଞ୍ଚାଶିଲେର୍ପ୍ପଯେତ୍ । ପଵିତ୍ରଂ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ତେଜୋ ମହାପାତକନାଶନମ୍

ଗନ୍ଧ, ଫୁଲ ଓ ଅକ୍ଷତ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ପବିତ୍ରକୁ ପାଥର ଉପରେ ରଖିବା ଉଚିତ; ବୈଷ୍ଣବ ପବିତ୍ର ତେଜସ୍ୱୀ, ମହାପାପ ନାଶ କରେ।

ଧର୍ମ୍ମକାମାର୍ଥସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ସ୍ଵକେଙ୍ଗେ ଧାରଯାମ୍ଯହମ୍। ଆସନେ ପରିଵାରାଦୌ ଗୁରୌ ଦଦ୍ଯାତ୍ ପଵିତ୍ରକମ୍

ଧର୍ମ, କାମ ଓ ଅର୍ଥ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ମୁଁ ଏହାକୁ ନିଜ ଦେହରେ ଧାରଣ କରୁଛି; ଆସନରେ, ପରିବାର ଆରମ୍ଭରେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ପବିତ୍ର ଦେବା ଉଚିତ।