ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ମଯା ତତ୍ କ୍ରିଯତେ ଦେଵ ଯଥା ଯତ୍ର ପଵିତ୍ରକମ୍। ଅଵିଧ୍ନଂ ତୁ ଭଵେଦତ୍ର କୁରୁ ନାଥ ଜଯାଵ୍ଯଯ

ମୁଁ ଏହିପରି କରୁଛି, ହେ ଦେବ, ଯେଉଁଠି ପବିତ୍ର ଅଛି; ଏଠି କୌଣସି ବାଧା ନ ହେଉ, ହେ ନାଥ, ବିଜୟ ଓ ଅକ୍ଷୟତା ଦିଅ।

ପ୍ରାର୍ଥ୍ଯ ତନ୍ମଣ୍ଡଲାଯାଦୌ ଗାଯତ୍ର୍ଯା ବନ୍ଧଯେନ୍ନରଃ। ଓଂ ନାରାଯଣାଯ ଵିଦ୍ମହେ ଵାସୁଦେଵାଯ ଧୀମହି

ପ୍ରାର୍ଥନା କରି, ମଣ୍ଡଳ ଆରମ୍ଭରେ, ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ରରେ ବାନ୍ଧିବା ଉଚିତ: ଓଁ, ଆମେ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରୁ, ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରୁ।

ତନ୍ନୋ ଵିଷ୍ଣୁଃ ପ୍ରଚୋଦଯାତ୍ ଦେଵଦେଵାନୁରୂପତଃ। ଜାନୂରୁନାଭିନାସାନ୍ତଂ ପ୍ରତିମାସୁ ପଵିତ୍ରକମ୍

ତାହାର ପରେ, ବିଷ୍ଣୁ ଆମକୁ ପ୍ରେରଣା ଦିଅନ୍ତୁ, ଦେବଦେବଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ; ଜଂଘାରୁ ନାଭି ଓ ନାକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ପବିତ୍ରକ ପ୍ରତିମାରେ ରଖାଯାଏ।

ପାଦାନ୍ତା ଵନମାଲା ସ୍ଯାଦଷ୍ଟୋତ୍ତରସହସ୍ରତଃ । ମାଲାଂ ତୁ କଲ୍ପସାଧ୍ଯାଂ ଵା ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ଷୋଡଶାଙ୍ଗୁଲାମ୍

ମାଳା ପାଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିବା ଉଚିତ, କିମ୍ବା ଏକ ହଜାର ଆଠ ଉପରେ ଭଣ୍ଡାମାଳା; କିମ୍ବା ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଦୁଇଗୁଣ ଲମ୍ବା, ଷୋଳ ଆଙ୍ଗୁଳ ଦୀର୍ଘ।

କର୍ଣିକା କେଶରଂ ପତ୍ରଂ ମନ୍ତ୍ରାଦ୍ଯଂ ମଣ୍ଡଲାନ୍ତକମ୍। ମଣ୍ଡଲାଙ୍ଗୁଲମାତ୍ରୈକଚକ୍ରାବ୍ଜାଦ୍ଯୌ ପଵିତ୍ରକମ୍

କର୍ଣ୍ଣିକା, କେଶର, ପତ୍ର, ମନ୍ତ୍ର ଓ ମଣ୍ଡଳର ଶେଷ; ମଣ୍ଡଳରେ ଏକ ଆଙ୍ଗୁଳ ମାପର ଏକ ଚକ୍ର ଅବସ୍ଥିତ ପଦ୍ମ ପରି ପବିତ୍ରକ।

ସ୍ଥଣ୍ଡିଲେଽଙ୍ଗୁଲମାନେନ ଆତ୍ମନଃ ସପ୍ତଵିଂଶତିଃ। ଆଚାର୍ଯ୍ଯାଣାଂ ଚ ସୂତ୍ରାଣି ପିତୃମାତ୍ରାଦିପୁସ୍ତକେ

ସ୍ଥଣ୍ଡିଲରେ ନିଜ ଆଙ୍ଗୁଳ ମାପରେ ସତାଇଶଟି; ଆଚାର୍ଯ୍ୟମାନେ, ପିତା, ମାତା ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସୂତା ପୁସ୍ତକରେ ଦିଆଯାଇଛି।

ନାଭ୍ଯନ୍ତଂ ଦ୍ଵାଦଶଗ୍ରନ୍ଥିଂ ତଥା ଗନ୍ଧପଵିତ୍ରକେ। ଦ୍ଵ୍ଯଙ୍ଗୁଲାତ୍ କଲ୍ପନାଦୌ ଦ୍ଵିର୍ମାଲା ଚାଷ୍ଟୋତ୍ତରଂ ଶତମ୍

ଭିତରେ, ଦ୍ୱାଦଶ ଗ୍ରନ୍ଥି, ଏଭଳି ଗନ୍ଧ ପବିତ୍ରକ ପାଇଁ; ଆରମ୍ଭରେ ଦୁଇ ଆଙ୍ଗୁଳ, ଏବଂ ଏକ ଶତ ଆଠର ଦୁଇଗୁଣ ମାଳା।

ଅଥଵାର୍କଚତୁର୍ଵିଂଶଷଟ୍ତ୍ରିଂଶନ୍ମାଲିକା ଦ୍ଵିଜଃ। ଅନାମାମଧ୍ଯମାଙ୍ଗୁଷ୍ଠୈର୍ମନ୍ଦାଦ୍ଯୈଃ ମାଲିକାର୍ଥିଭିଃ

କିମ୍ବା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଚବିଶ କିମ୍ବା ଛତ୍ତିଶ ମାଳା; ଅନାମିକା, ମଧ୍ୟମା ଓ ଅଙ୍ଗୁଠିରେ, ମାଳା ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ମନ୍ଦ ଆଦିରେ।

କନିଷ୍ଠା ଦୌ ଦ୍ଵାଦଶ ଵା ଗ୍ରନ୍ଥଯଃ ସ୍ଯୁଃ ପଵିତ୍ରକେ। ରଵେଃ କୁମ୍ଭହୁତାଶାଦେଃ ସମ୍ଭଵେ ଵିଷ୍ଣୁଵନ୍ମତମ୍

କନିଷ୍ଠା ଓ ତାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଆଙ୍ଗୁଳିରେ, କିମ୍ବା ଦ୍ୱାଦଶ ଗ୍ରନ୍ଥି, ପବିତ୍ରକରେ ରଖିବା ଉଚିତ; ସୂର୍ଯ୍ୟ, କୁମ୍ଭ, ଅଗ୍ନି ପାଇଁ, ଏହା ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମତ।

ପୀଠସ୍ଯ ପୀଠମାନଂ ସ୍ଯାନ୍ମେଖଲାନ୍ତେ ଚ କୁଣ୍ଡକେ। ଯଥାଶକ୍ତି ସୂତ୍ରଗ୍ରନ୍ଥିଃ ପରିଚାରେଥ ଵୈଷ୍ଣଵେ

ପୀଠର ମାପ ପୀଠର ଶେଷ ଓ କୁଣ୍ଡଳିରେ ଥିବା ଉଚିତ; ଯେତେକି ସମ୍ଭବ, ସୂତା ଓ ଗ୍ରନ୍ଥି ବୈଷ୍ଣବ ସେବକ ପାଇଁ।

ସୂତ୍ରାଣି ଵା ସପ୍ତଦଶ ସୂତ୍ରେଣ ତ୍ରିଵିଭକ୍ତକେ । ରୋଚନାଗୁରୁକର୍ପୂରହରିଦ୍ରାକୁଙ୍କୁମାଦିଭିଃ

କିମ୍ବା ସତରେ ସୂତା, ଏକ ସୂତାରେ ତିନିଭାଗ କରି; ରୋଚନା, ଅଗୁରୁ, କର୍ପୂର, ହଳଦୀ, କୁଙ୍କୁମ ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସହ।

ରଞ୍ଜଯେଚ୍ଚନ୍ଦନାଦ୍ଯୈର୍ଵା ସ୍ନାନସନ୍ଧ୍ଯାଦିକୃନ୍ନରଃ। ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ଯାଗଗୃହେ ଭଗଵଂତଂ ହରିଂ ଯଜେତ୍

ଜଣେ ମନୁଷ୍ୟ ଚନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଶୋଭାୟିତ କରିବା ଉଚିତ, ସ୍ନାନ, ସନ୍ଧ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟ ଆଚାର କରିବା ଉଚିତ; ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ, ଯଜ୍ଞଶାଳାରେ ଭଗବାନ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ସମସ୍ତପରିଵାରାଯ ବଲିଂ ପୀଠେ ସମର୍ଚଯେତ୍। କ୍ଷୌଂ କ୍ଷେତ୍ରପାଲାଯ ଦ୍ଵାରାନ୍ତେ ଦ୍ଵାରୋପରି ତଥା ଶ୍ରିଯମ୍

ସମସ୍ତ ପରିବାରଙ୍କ ପାଇଁ ବେଦିରେ ବଳି ଦେବା ଉଚିତ; ଦ୍ୱାରର ଶେଷରେ କ୍ଷେତ୍ରର ରକ୍ଷକଙ୍କୁ କପଡ଼ା ଦେବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଦ୍ୱାରରେ ଧନ ଦେବା ଉଚିତ।

ଧାତ୍ରେ ଦକ୍ଷେ ଵିଧାତ୍ରେ ଚ ଗଙ୍ଗାଞ୍ଚ ଯମୁନାଂ ତଥା। ଶଙ୍ଖପଦ୍ମନିଧୀ ପୂଜ୍ଯ ମଧ୍ଯେ ଵାସ୍ତ୍ଵପସାରଣମ୍

ଧାତ୍ରି, ଦକ୍ଷ, ବିଧାତ୍ରି, ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନା, ଶଂଖ, ପଦ୍ମ ଓ ନିଧିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ମଧ୍ୟରେ ଅଶୁଭ ପ୍ରଭାବକୁ ଦୂର କରିବା ଉଚିତ।

ଇନ୍ଦ୍ରାଧିଦୈଵତଂ ପାଦଯୁଗ୍ମମଧ୍ଯଗତଂ ସ୍ମରେତ୍। ଶୁଦ୍ଧଞ୍ଚ ରସତନ୍ମାତ୍ରଂ ପ୍ରଵିଲିପ୍ଯାଥ ସଂହରେତ୍

ପାଦଯୁଗଳର ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅଧିଦେବତା ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ; ପରେ ଶୁଦ୍ଧ ରସତତ୍ତ୍ୱ ଲଗାଇ ଏହାକୁ ଦୂର କରିବା ଉଚିତ।

ଚତୁର୍ଭଶ୍ଚ ତଦୁଦ୍ଘାତୈଃ ଶୁଦ୍ଧଂ ତଦ୍ରସମାତ୍ରକମ୍। ସଂହରେଦ୍ରୂପତନ୍ମାତ୍ରୈ ରୂପମାତ୍ରେ ଚ ସଂହରେନ୍

ଚାରି ଉଦ୍ଘାତରେ ଶୁଦ୍ଧ ରସତତ୍ତ୍ୱକୁ ଦୂର କରିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ରୂପତତ୍ତ୍ୱରେ ରୂପତତ୍ତ୍ୱକୁ ଦୂର କରିବା ଉଚିତ।

ଓଂ ହ୍ରୂଂ ହଃ ଫଟ୍ ହ୍ରୂଂ ପୂତନ୍ମାତ୍ରଂ ସଂହରାମି ନମଃ। ହ୍ରୂଂ ହଃ ଫଟ୍ ହ୍ରୂଂ ସ୍ପର୍ଶତନ୍ମାତ୍ରଂ ସଂହରାମି ନମଃ ।. ଓଂ ହ୍ରୂଂ ହଃ ଫଟ୍ ହ୍ରୂଂ ଶବ୍ଦତନ୍ମାତ୍ରଂ ସଂହରାମି ନମଃ । ଇତି ତ୍ରିଭିସ୍ତଦୁଦ୍ଘାତୈସ୍ତ୍ରିକୋଣଂ ଵହ୍ନିମଣ୍ଡଲମ୍। ନାଭିକଣ୍ଠମଧ୍ଯଗତଂ ରକ୍ତଂ ସ୍ଵସ୍ତିକଲାଞ୍ଛିତମ୍

ଓଁ ହ୍ରୂଁ ହଃ ଫଟ୍ ହ୍ରୂଁ, ପୃଥିବୀର ସୂକ୍ଷ୍ମତତ୍ତ୍ୱକୁ ଦୂର କରୁଛି, ନମସ୍କାର; ହ୍ରୂଁ ହଃ ଫଟ୍ ହ୍ରୂଁ, ସ୍ପର୍ଶର ସୂକ୍ଷ୍ମତତ୍ତ୍ୱକୁ ଦୂର କରୁଛି, ନମସ୍କାର; ଓଁ ହ୍ରୂଁ ହଃ ଫଟ୍ ହ୍ରୂଁ, ଶବ୍ଦର ସୂକ୍ଷ୍ମତତ୍ତ୍ୱକୁ ଦୂର କରୁଛି, ନମସ୍କାର। ଏହି ତିନି ଉଦ୍ଘାତରେ, ଅଗ୍ନି ମଣ୍ଡଳ, ତ୍ରିକୋଣ, ନାଭି ଓ କଣ୍ଠ ମଧ୍ୟରେ, ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ, ସ୍ୱସ୍ତିକ ଚିହ୍ନିତ, ଧ୍ୟାନ କରାଯାଏ।

ଧ୍ଯାତ୍ଵାନଲାଧିଦୈଵନ୍ତଚ୍ଛୁଦ୍ଧଂ ସ୍ପର୍ଶେ ଲଯଂ ନଯେତ୍। ଓଂ ହ୍ରୌଂ ହଃ ଫଟ୍ ହ୍ରୂଂ ସ୍ପର୍ଶତନ୍ମାତ୍ରଂ ସଂହରାମି ନମଃ। ଓଂ ହ୍ରୌଂ ହଃ ଫଟ୍ ହ୍ରୂଂ ଶବ୍ଦତନ୍ମାତ୍ରଂ ସଂହରାମି ନମଃ

ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଅଧିଦେବତା ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରି, ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ପର୍ଶତତ୍ତ୍ୱରେ ଲୟ କରିବା ଉଚିତ; ଓଁ ହ୍ରୌଁ ହଃ ଫଟ୍ ହ୍ରୂଁ, ସ୍ପର୍ଶର ସୂକ୍ଷ୍ମତତ୍ତ୍ୱକୁ ଦୂର କରୁଛି, ନମସ୍କାର; ଓଁ ହ୍ରୌଁ ହଃ ଫଟ୍ ହ୍ରୂଁ, ଶବ୍ଦର ସୂକ୍ଷ୍ମତତ୍ତ୍ୱକୁ ଦୂର କରୁଛି, ନମସ୍କାର।

ଦ୍ଵିରୁଦ୍‌ଘାତୈର୍ଧୂମ୍ରଵର୍ଣଂ ଧ୍ଯାଯେଚ୍ଛୁଦ୍ଧେନ୍ଦୁଲାଞ୍ଛିତମ୍। ସ୍ପର୍ଶମାତ୍ରଂ ଶବ୍ଦମାତ୍ରୈଃ ସଂହରେଦ୍ଧ୍ଯାନଯୋଗତଃ

ଦୁଇ ଉଦ୍ଘାତରେ, ଧୂମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ, ଶୁଦ୍ଧ ଚନ୍ଦ୍ର ଚିହ୍ନିତ ମଣ୍ଡଳକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ; ଧ୍ୟାନ ଓ ଯୋଗରେ, ସ୍ପର୍ଶ ଓ ଶବ୍ଦତତ୍ତ୍ୱକୁ ଦୂର କରିବା ଉଚିତ।

ଓଂ ହ୍ରୌଂ ହଃ ଫଟ୍ ହ୍ରୂଂ ଶବ୍ଦତନ୍ମାତ୍ରଂ ସଂହରାମି ନମଃ। ଏକୋଦ୍ଘାତେନ ଚାକାଶଂ ଶୁଦ୍ଧସ୍ଫଟିକସନ୍ନିଭମ୍। ନାସାପୁଟଶିଖାନ୍ତସ୍ଥମାକାଶାମୁପସଂହରେତ୍

ଓଁ ହ୍ରୌଁ ହଃ ଫଟ୍ ହ୍ରୂଁ, ଶବ୍ଦର ସୂକ୍ଷ୍ମତତ୍ତ୍ୱକୁ ଦୂର କରୁଛି, ନମସ୍କାର; ଏକ ଉଦ୍ଘାତରେ, ଆକାଶ, ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ଫଟିକ ସଦୃଶ, ନାକର ଶିଖାରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଆକାଶକୁ ଦୂର କରିବା ଉଚିତ।

ଶୋଷଣାଦ୍ଯୈର୍ଦ୍ଦେଶୁଦ୍ଧିଂ କୁର୍ଯାଦେଵଂ କ୍ରମାତ୍ତଃ। ଶୁଷ୍କଂ କଲେଵରଂ ଧ୍ଯାଯେତ୍ ପାଦାଦ୍ଯଞ୍ଚ ଶିଖାନ୍ତକମ୍

ଶୋଷଣ ଓ ଅନ୍ୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ, ଏହି କ୍ରମରେ ସ୍ଥାନକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ; ପାଦ ଠାରୁ ଶିଖା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୁଷ୍କ ଶରୀରକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଯଂ ବୀଜେନ ଵଂ ବୀଜେନ ଜ୍ଵାଲାମାଲାସମାଯୁତମ୍ । ଦେହଂ ରମିତ୍ଯନେନୈଵ ବ୍ରହ୍ମରନ୍ଧ୍ରାଦ୍ଵିନିର୍ଗତମ୍

‘ୟଂ’ ଓ ‘ଵଂ’ ବୀଜାକ୍ଷରରେ, ଶରୀର ଜ୍ୱାଳାମାଳାରେ ଘେରାଯାଇଥାଏ; ଏହିପରି, ଏହା ଦ୍ୱାରା ଶରୀରକୁ ବ୍ରହ୍ମରନ୍ଧ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ବାହାର କରାଯାଏ।

ବିନ୍ଦୁନ୍ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଚାମୃତସ୍ଯ ତେନ ଭସ୍ମ କଲେଵରମ୍। ସମ୍ପ୍ଲାଵଯେଲ୍ଲମିତ୍ଯସ୍ମାତ୍ ଦେହଂ ସମ୍ପାଦ୍ଯ ଦିଵ୍ଯକମ୍

ବିନ୍ଦୁକୁ ଅମୃତ ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରି, ଏହା ଦ୍ୱାରା ଶରୀରକୁ ଭସ୍ମରେ ବିନ୍ଦୁ କରିବା ଉଚିତ; ଏହିପରି, ଏହା ଦ୍ୱାରା ଶରୀରକୁ ଦିବ୍ୟ କରାଯାଏ।

ନ୍ଯାସଂ କୃତ୍ଵା କରେ ଦେହେ ମାନସଂ ଯାଗମାଚରେତ୍। ଵିଷ୍ଣୁଂ ସାଙ୍ଗଂ ହୃଦି ପଦ୍ମେ ମାନସୈଃ କୁସୁମାଦିଭି

କର ଓ ଦେହରେ ନ୍ୟାସ କରି, ମନସିକ ଯାଗ କରିବା ଉଚିତ; ହୃଦୟର ପଦ୍ମରେ, ମନସିକ ଫୁଲ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ସହ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ମୂଲମନ୍ତ୍ରେଣ ଦେଵେଶମ୍ପ୍ରାର୍ଚ୍ଚଯେଦ୍ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିଦମ୍। ସ୍ଵାଗତଂ ଦେଵଦେଵେଶ ସନ୍ନିଧୌ ଭଵ କେଶଵ

ମୂଳମନ୍ତ୍ରରେ, ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୁକ୍ତି ଓ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥିବା ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ: ‘ସ୍ୱାଗତମ୍, ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କେଶବ, ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅ।’

ଗୃହାଣ ମାନସୀଂ ପୂଜାଂ ଯଥାର୍ଥଂ ପରିଭାଵିତାମ୍। ଆଧାରଶକ୍ତିଃ କୂର୍ମାଥ ପୂଜ୍ଯୋନନ୍ତୋ ମହୀ ତତଃ

ଏହି ମନସିକ ପୂଜାକୁ ଯଥାଯଥ ଭାବନାରେ ଗ୍ରହଣ କର; ଆଧାରଶକ୍ତି କୂର୍ମ, ପରେ ଅନନ୍ତକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ତାପରେ ମହୀକୁ।

ମଧ୍ଯେଗ୍ନ୍ଯାଦୌ ଚ ଧର୍ମାଦ୍ଯା ଅଧର୍ମାଦୀନ୍ଦ୍ରମୁଖ୍ଯଗମ୍ । ସତ୍ତ୍ଵାଦି ମଧ୍ଯେ ପଦ୍ମଞ୍ଚ ମାଯାଵିଦ୍ଯାଖ୍ଯତତ୍ତ୍ଵକେ

ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ନି ଓ ଅନ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱ, ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ଅଧର୍ମର ମୁଖ୍ୟ; ମଧ୍ୟରେ ପଦ୍ମ ଓ ମାୟା, ଅବିଦ୍ୟା ନାମକ ତତ୍ତ୍ୱ ଅଛି।