ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ଅଦଦ୍ର୍ଯଙଦମୁଯଙ୍ ସ୍ଯାତ୍ ତଥାମୁମୁଯଙୀରିତଃ । ଅଦଦ୍ର୍ଯଞ୍ଚୋ ହ୍ଯମୁଦ୍ରୀଚଃ ଅଦଦ୍ର୍ଯଗ୍‌ଭ୍ଯାଞ୍ଚ ପୂର୍ଵ୍ଵଵତ୍ ।। ୩୫୧.

ଅଦଦ୍ର୍ୟଙ୍ଗ ଓ ଅମୁୟଙ୍ଗ ଏଭଳି, ଅମୁୟଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ଘୋଷିତ; ଅଦଦ୍ର୍ୟଞ୍ଚ, ଅମୁଦ୍ରୀଚ, ଦୁଇ ଅଦଦ୍ର୍ୟଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା, ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି।

ତତ୍ତ୍ଵତୃଷି ତତ୍ତ୍ଵତୃଟ୍‌ସୁ ଏଵଂ କାଷ୍ଠତଡ଼ାଦଯଃ । ଭିଷକ୍ ଭିଷଗବ୍ଯାଂ ଭିଷଜି ଜନ୍ମଭାଗାଦଯସ୍ତଥା ।। ୩୫୧.

ଏହିପରି ତତ୍ତ୍ୱତୃଷି, ତତ୍ତ୍ୱତୃଟ୍ସୁ, କାଠତରା ଓ ଏହା ପରି ଅନ୍ୟ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ, ଭିଷକ୍, ଭିଷଗଭ୍ୟାମ୍, ଭିଷଜି ଓ ଜନ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟ ଅବସ୍ଥାଗତ ରୂପଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।

ମରୁତ୍ ମରୁଦ୍ଭ୍ଯାଂ ମରୁତି ଏଵଂ ଶତ୍ରୁଜିଦାଦଯଃ । ଭଵାନ୍ ଭଵନ୍ତୌ ଭଵତାଂ ଭଵଂଶ୍ଚୈଵ ଭଵତ୍ଯପି ।। ୩୫୧.

ମରୁତ୍, ମରୁଦ୍ଭ୍ୟାମ୍, ମରୁତି ଏବଂ ଶତ୍ରୁଜିଦ୍ ଓ ଏହା ପରି ଅନ୍ୟ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ; ଭବାନ୍, ଭବନ୍ତୌ, ଭବତାଁ, ଭବଂ ଓ ଭବତି ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ରୂପରେ ଦେଖାଯାଏ।

ମହାନ୍ମହାନ୍ତୌ ମହତାମେଵଂ ଭଗଵଦାଦଯଃ । ଏଵଂ ମଘଵାନ୍ମଘଵନ୍ତୌ ଅଗ୍ନିଚିଚ୍ଚାଗ୍ନିଚିତ୍ଯପି ।। ୩୫୧.

ମହାନ୍, ମହାନ୍ତୌ, ମହତାମ୍ ଏବଂ ଭଗବଦ୍ ଓ ଏହା ପରି ଅନ୍ୟ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ; ଏଭଳି ମଘବାନ୍, ମଘବନ୍ତୌ, ଅଗ୍ନିଚିତ୍, ଅଗ୍ନିଚିତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ରୂପରେ ଅଛି।

ଅଗ୍ନିଚିତ୍‌ସ୍ଵେଵମେଵାନ୍ଯତ୍ ଵେଦଵିତ୍ତ୍ଵଵିତ୍ତ୍ଵପି । ଵେଦଵିଦାମେଵମନ୍ଯତ୍ ଯଃ ସମସ୍ତେନ ସର୍ଵ୍ଵଵିତ୍ ।। ୩୫୧.

ଏହିପରି ଅଗ୍ନିଚିତ୍ ଓ ଅନ୍ୟ ଶବ୍ଦ, ବେଦବିଦ୍, ବବିତ୍ତ୍ୱ ଆଦି ଏଭଳି ରୂପରେ; ବେଦବିଦ୍ ଓ ଏହା ପରି ଅନ୍ୟ ଶବ୍ଦ, ଯିଏ ସମସ୍ତ କଥା ଜାଣେ, ସେ 'ସର୍ବ୍ବବିଦ୍' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ରାଜା ରାଜାନୌ ରାଜ୍ଞଃ ରୀଜ୍ଞି ରାଜନି ରାଜନ୍ । ଯଜ୍ଵା ଯଜ୍ଵାନସ୍ତଦ୍ଵତ୍ କରୀ ଦଣ୍ଡୀ ଚ ଦଣ୍ଡିନୀ ।। ୩୫୧.

ରାଜା, ରାଜାନୌ, ରାଜ୍ଞଃ, ରୀଜ୍ଞି, ରାଜନି, ରାଜନ୍; ଯଜ୍ୱା, ଯଜ୍ୱାନଃ, ଏହିପରି କରୀ, ଦଣ୍ଡୀ ଓ ଦଣ୍ଡିନୀ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି।

ପନ୍ଥାଃ ପନ୍ଥାନୌ ଚ ପଥଃ ପଥିମ୍ଭାଂ ପଥି ଚେଦୃଶମ୍ । ମନ୍ଥା ଋଭୁକ୍ଷାଃ ପଶ୍ଯାଦ୍ଯାଃ ପଞ୍ଚ ପଞ୍ଚ ଚ ପଞ୍ଚଭିଃ ।। ୩୫୧.

ପନ୍ଥାଃ, ପନ୍ଥାନୌ, ପଥଃ, ପଥିମ୍ଭାମ୍, ପଥି ଏହିପରି; ମନ୍ଥା, ଋଭୁକ୍ଷାଃ, ପଶ୍ୟାଦ୍ୟାଃ, ପଞ୍ଚ, ପଞ୍ଚ ଓ ପଞ୍ଚଭିଃ ଏଭଳି ରୂପରେ ଅଛି।

ପ୍ରତାନ୍ ପ୍ରତାନୌ ପ୍ରତାନ୍ଭ୍ଯାଂ ହେପ୍ର୍ତାଂଶ୍ଚ ସୁଶର୍ମ୍ମଣଃ । ଆପଃ ଅପଃ ଅଦ୍ଭିରପ୍ଯେଵଂ ପ୍ରଶାଂଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରଶାମ୍ଯପି ।। ୩୫୧.

ପ୍ରତାନ୍, ପ୍ରତାନୌ, ପ୍ରତାନ୍ଭ୍ୟାମ୍, ସୁଶର୍ମଣଙ୍କ 'ହେ ପ୍ରତାନ୍'; ଆପଃ, ଅପଃ, ଅଦ୍ଭିସ୍ ଏବଂ ପ୍ରଶାଂ, ପ୍ରଶାମ୍ୟ ଏହିପରି ରୂପରେ ଅଛି।

କଃ କେନ ସର୍ଵ୍ଵଵତ୍ କେଷୁ ଅଯଂ ଚେମେଇମାନ୍ନଯଃ । ଅନେନ ଚାଭ୍ଯାମେଭିଶ୍ଚ ଅସ୍ମୈ ଚେଭ୍ଯଃ ସ୍ଵମସ୍ଯଚ ।। ୩୫୧.

କଃ, କେନ, ସର୍ବ୍ବବତ୍, କେଷୁ, ଏହି 'ଏୟଂ', ଏମେ, ଏମାନ୍, ନୟଃ; ଅନେନ, ଚାଭ୍ୟାମ୍, ଏଭିଃ, ଅସ୍ମୈ, ଚେଭ୍ୟଃ, ସ୍ୱମ୍, ଅସ୍ୟ ଏହିପରି ରୂପରେ ଅଛି।

ଅନଯୋରେଷାମେଷୁ ସ୍ଯାଚ୍ଚତ୍ଵାରଶ୍ଚତୁରସ୍ତଥା । ଚତୁର୍ଣୋଞ୍ଚ ଚତୁର୍ଷ୍ଵଽସ୍ତି ସୁଗୀଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ସୁଗିର୍ଯ୍ଯପି ।। ୩୫୧.

ଏହି ଦୁଇଟି ଓ ଏମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଚାରିଟି ଓ 'ଚତୁରସ୍' ରୂପ ଥାଏ; 'ଚତୁର୍ଣ୍ଣ' ଓ 'ଚତୁର୍ଷୁ' ମଧ୍ୟ ଅଛି; 'ସୁଗୀଃ', 'ଶ୍ରେଷ୍ଠ', 'ସୁଗିରୀ' ଏହିପରି ରୂପ ମଧ୍ୟ ଅଛି।

ସୁଦ୍ଯୌଃ ସୁଦିତ୍ରୌ ସୁଦ୍ଯୁଭ୍ଯାଂ ଵିଡ୍‌ଵିଷୌ ଵିଟ୍ସୁ ଯାଦୃଶଃ । ଯାଦୃଗ୍ଭ୍ଯାଞ୍ଚୈଵ ଵିଡ଼ଭ୍ଯାଞ୍ଚ ଷଟ୍ ଷଟ୍ ଷଣ୍ଣାଞ୍ଚ ଷଟ୍‌ସ୍ଵପି ।। ୩୫୧.

ସୁଦ୍ୟୌଃ, ସୁଦିତ୍ରୌ, ସୁଦ୍ୟୁଭ୍ୟାମ୍, ବିଡ୍ବିଷୌ, ବିଟ୍ସୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ; ଏହିପରି ଯାଦୃଗ୍ଭ୍ୟାମ୍, ବିରଭ୍ୟାମ୍, ଷଟ୍, ଷଟ୍, ଷଣ୍ଣାମ୍, ଷଟ୍ସୁ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ରୂପରେ ଅଛି।

ସୁଵଚାଃ ସୁଵଚସା ଚ ସୁଵଚୋଭ୍ଯାମଥେଦୃଶମ୍ । ହେ ସୁଵଚୋ ହେ ଉଶନନ୍ ଉଶନା ଵୋଶନସ୍ଯପି ।। ୩୫୧.

ସୁବଚାଃ, ସୁବଚସା, ସୁବଚୋଭ୍ୟାମ୍ ଏହିପରି; 'ହେ ସୁବଚୋ', 'ହେ ଉଶନନ୍', 'ଉଶନା', 'ଉଶନସ୍ୟ' ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ରୂପରେ ଅଛି।

ପୁରଦଂଶା ଅନେହା ହେଵିଦ୍ଵନ୍ ଵିଦ୍ଵାଂସ ଉତ୍ତମାଃ । ଵିଦୁଷେ ନମୋ ଵିଦ୍ଵଦ୍‌ଭ୍ଯାଂ ଵିଦ୍ଵତ୍ସୁ ଚ ଵଭୁଵିଵାନ୍ ।। ୩୫୧.

ପୁରଦଂଶା, ଅନେହା, ହେ ବିଦ୍ୱନ୍, ବିଦ୍ୱାଁସ, ଉତ୍ତମାଃ; ବିଦୁଷେ, ନମଃ, ବିଦ୍ୱଦ୍ଭ୍ୟାମ୍, ବିଦ୍ୱତ୍ସୁ, ବଭୁବିବାନ୍ ଏହିପରି ରୂପରେ ଅଛି।

ଏଵଞ୍ଚ ପେଚିଵାନ୍ ଶ୍ରେଯାନ୍ ଶ୍ରେଯାଂସୌ ଶ୍ରେଯସସ୍ତଥା । ଅସୌ ଅମ୍ ଅମୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଅମୁଂ ଭମୂନିହାମୁନା ।। ୩୫୧.

ଏହିପରି ପେଚିବାନ୍, ଶ୍ରେୟାନ୍, ଶ୍ରେୟାଁସୌ, ଶ୍ରେୟସସ୍; ଅସୌ, ଅମ୍, ଅମୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠା, ଅମୁଁ, ଭମୂନି, ହାମୁନା ଏହିପରି ରୂପରେ ଅଛି।

ଅମୀଭିରମୁସ୍ମୈ ଵାମୁସ୍ମାଦମୁଷଥ୍ଯ ଵାମୁଯୋସ୍ତଥା । ଅମୀଷାମମୁସ୍ମିନ୍ନିତ୍ଯେଵଂ ଗୋଧୁକ୍ ଗୋଧୁଗ୍ମିରଗତଃ ।। ୩୫୧.

ଅମୀଭିର୍, ଅମୁସ୍ମୈ, ବାମୁସ୍ମାଦ୍, ଅମୁଷଥ୍ୟ, ବାମୁୟୋଃ; ଅମୀଷାମ୍, ଅମୁସ୍ମିନ୍ ଏହିପରି ଗୋଧୁକ୍, ଗୋଧୁଗ୍ମି, ରଗତଃ ଏଭଳି ରୂପରେ ଅଛି।

ଗୋଧୁକ୍ଷ୍ଵିତ୍ଯେଵମନ୍ଯେପି ମିତ୍ରଦ୍ରୁହୋ ମିତ୍ରଦ୍ରୁହା । ମିତ୍ରଧ୍ରୁଗ୍ଭ୍ଯାଂ ମିତ୍ରଧ୍ରୁଗ୍ଭିରେଵ ଚିତ୍ତଦ୍ରୁହାଦଯଃ ।। ୩୫୧.

ଏହିପରି ଗୋଧୁକ୍ଷୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଶବ୍ଦ, ମିତ୍ରଦ୍ରୁହଃ, ମିତ୍ରଦ୍ରୁହା, ମିତ୍ରଦ୍ରୁଗ୍ଭ୍ୟାମ୍, ମିତ୍ରଦ୍ରୁଗ୍ଭିଃ ଏବଂ ଚିତ୍ତଦ୍ରୁହା ଓ ଅନ୍ୟ ଏହିପରି ରୂପରେ ଅଛି।

ସ୍ଵଲିଟ୍ ସ୍ଵଲିଡ୍ଭ୍ଯାଂ ସ୍ଵଲିହି ଅନଡ୍ଵାନନଡୁତ୍ସୁ ଚ । ଅଜନ୍ତାଶ୍ଚ ହଲନ୍ତାଶ୍ଚ ପୁଂସ୍ଯାଥୋଽଥ ସ୍ତ୍ରିଯାଂ ଵଦେ ।। ୩୫୧.

ସ୍ୱଳିଟ୍, ସ୍ୱଳିଡ୍ଭ୍ୟାମ୍, ସ୍ୱଳିହି, ଅନଡ୍ୱାନ୍, ଅନଡୁତ୍ସୁ; ଅଜନ୍ତ ଓ ହଲନ୍ତ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ, ଏବେ ପୁରୁଷ ଓ ପରେ ନାରୀ ଶବ୍ଦ ବିଷୟରେ କହିବି।

ସ୍କନ୍ଦ ଉଵାଚ ରମା ରମେ ରମାଃ ଶୁଭା ରମାଂ ରମେ ରମାସ୍ତଥା । ରମଯା ଚ ରମାଭ୍ଯାଞ୍ଚ ରମାଭିଃ ସୃତମଵ୍ଯଯଂ ।। ୩୫୨.

ସ୍କନ୍ଦ କହିଲେ: ରମା, ରମେ, ରମାଃ, ଶୁଭା, ରମାଁ, ରମେ, ରମାଃ; ରମୟା, ରମାଭ୍ୟାମ୍, ରମାଭିଃ ସହିତ ଏହି ଅବିଚଳିତ ପ୍ରବାହ ଉପସ୍ଥାପିତ ହେଉଛି।

ରମାଯୈ ଚ ରମାଭ୍ଯାଞ୍ଚ ରମାଯା ରମଯୋଃ ଶୁଭଂ । ରମାଣାଞ୍ଚ ରମାଯାଞ୍ଚ ରମାଶ୍ଵେଵଂ କଲାଦଯଃ ।। ୩୫୨.

ଏହିପରି ରମାୟै, ରମାଭ୍ୟାମ୍, ରମାୟା, ରମୟୋଃ ଶୁଭ ରୂପ; ରମାଣାମ୍, ରମାୟାମ୍, ଏବଂ ଏହିପରି ରମାଃ, କଳା ଓ ଅନ୍ୟ ଶବ୍ଦମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ରୂପ ଅଛି।

ଜରା ଜରସୌ ଜର ଇତି ଜରସଶ୍ଚ ଜରା ଜରାଂ । ଜରସଞ୍ଚ ଜରାସ୍ଵେଵଂ ସର୍ଵ୍ଵା ସର୍ଵ୍ଵେ ଚ ସର୍ଵ୍ଵେଯା ।। ୩୫୨.

ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା, ବୃଦ୍ଧଙ୍କ ପାଇଁ ବୃଦ୍ଧତା, ବୃଦ୍ଧତାର ଅର୍ଥରେ ବୃଦ୍ଧତା, ବୃଦ୍ଧତା ପାଇଁ ବୃଦ୍ଧତା; ଏହିପରି, ସମସ୍ତ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ସମସ୍ତକୁ।

ସର୍ଵ୍ଵସ୍ଥୈ ଦେହି ସର୍ଵ୍ଵସ୍ଯାଃ ସର୍ଵ୍ଵସ୍ଯାଃ ସର୍ଵ୍ଵଯୋସ୍ତଥା । ଶେଷଂ ରମାଵଦ୍ରୂପଂ ସ୍ଯାଦ୍ ଦ୍ଵେ ଦ୍ଵେ ତିସ୍ରଶ୍ଚ ତିସୃଣାଂ ।। ୩୫୨.

ସମସ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ, ହେ ଦାତା, ସମସ୍ତଙ୍କର, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦୁଇଟିର; ଅବଶିଷ୍ଟ ଯାହା ରମାଙ୍କ ରୂପରେ ରହିଥାଏ, ଦୁଇ-ଦୁଇ ଏବଂ ତିନିର ମଧ୍ୟରୁ ତିନିଟି।

ବୁଦ୍ଧୀର୍ବୁଦ୍‌ଧ୍ଯା ବୁଦ୍ଧଯେ ଚ ବୁଦ୍‌ଧ୍ଯୈ ବୁଦ୍ଧେଶ୍ଚ ହେମତେ । କଵିଵତ୍ସ୍ଯାନ୍ମୁନୀନାଞ୍ଚ ନଦୀ ନଦ୍ଯୌ ନଦୀଂ ନଦୀଃ ।। ୩୫୨.

ବୁଦ୍ଧି, ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା, ବୁଦ୍ଧି ପାଇଁ, ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କର, ସୁନା ପାଇଁ; କବିଙ୍କ ପରି, ମୁନିମାନେ, ନଦୀ, ଦୁଇଟି ନଦୀ, ନଦୀ, ଏବଂ ନଦୀମାନେ।

ନଦ୍ଯା ନଦୀଭିର୍ନଦ୍ଯୈ ଚ ନଦ୍ଯାଞ୍ଚୈଵ ନଦୀଷୁ ଚ । କୁମାରୀ ଜୃମ୍ଭଣୀତ୍ଯେଵଂ ଶ୍ରୀଃ ଶ୍ରିଯୌ ଚ ଶ୍ରିଯଃ ଶ୍ରିଯା ।। ୩୫୨.

ନଦୀ ଦ୍ୱାରା, ନଦୀମାନେ ସହିତ, ନଦୀ ପାଇଁ, ଏବଂ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ; କୁମାରୀ, ହାଡ଼ିଉଠିବା, ଏହିପରି, ଶ୍ରୀ, ଦୁଇଟି ଶ୍ରୀ, ଶ୍ରୀମାନେ, ଏବଂ ଶ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା।

ଶ୍ରିଯୈ ଶ୍ରିଯେ ସ୍ତ୍ରୀଂ ସ୍ତ୍ରିଯଞ୍ଚ ସ୍ତ୍ରୀଶ୍ଚ ସ୍ତ୍ରିଯଃ ସ୍ତ୍ରିଯା ସ୍ତ୍ରିଯୈ । ସ୍ତ୍ରିଯାଃ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ସ୍ତ୍ରିଯାଞ୍ଚ ଗ୍ରାମଣ୍ଯାଂ ଧେନ୍ଵୈ ଚ ଧେନଵେ ।। ୩୫୨.

ଶ୍ରୀ ପାଇଁ, ଶ୍ରୀକୁ, ଜଣେ ଜଣା, ଜଣେ ମହିଳା, ଏବଂ ମହିଳା, ମହିଳାମାନେ, ମହିଳା ଦ୍ୱାରା, ମହିଳାକୁ; ମହିଳାମାନଙ୍କର, ମହିଳାମାନଙ୍କର, ଏବଂ ମହିଳାମାନେ ପାଇଁ, ଗ୍ରାମମୁଖ୍ୟରେ, ଗାଈ ପାଇଁ, ଏବଂ ଗାଈ ପାଇଁ।

ଜମ୍ବୂର୍ଜମ୍ବ୍ଵୌ ଚ ଜମ୍ବୂଶ୍ଚ ଜମ୍ବୂନାଞ୍ଚ ଫଲମ୍ପିଵ । ଵର୍ଷାଭ୍ଵୌ ଚ ପୁନର୍ଭ୍ଵୌ ଚ ମାତୄର୍ଵ୍ଵାପରି ଚ ଗୌଶ୍ଚ ନୌଃ ।। ୩୫୨.

ଜମ୍ବୁ ଗଛ, ଦୁଇଟି ଜମ୍ବୁ ଗଛ, ଏବଂ ଜମ୍ବୁ ଗଛମାନେ, ଜମ୍ବୁ ଗଛମାନଙ୍କର, ଫଳ ପରି; ଦୁଇଟି ବର୍ଷାକାଳ, ଦୁଇଟି ପୁନର୍ଜନ୍ମ, ମାଆମାନେ, ଉପରେ, ଏବଂ ଗାଈ, ନାଉ।

ଵାଗ୍ଵାଚା ଵାଗ୍ଭିଶ୍ଚ ଵାକ୍ଷୁ ସ୍ରଗ୍ଭ୍ଯାଂ ସ୍ରଜି ସ୍ରଜୋସ୍ତଥା । ଵିଦ୍ଵଦ୍ଭ୍ଯାଞ୍ଚୈଵ ଵିଦ୍ଵତ୍ସୁ ଭଵତୀ ସ୍ଯାଦ୍ ଭଵନ୍ତ୍ଯପି ।। ୩୫୨.

ବାକ୍, ବାକ୍ ଦ୍ୱାରା, ବାକ୍ମାନେ ସହିତ, ବାକ୍ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ; ଦୁଇଟି ମାଳା ସହିତ, ମାଳାରେ, ଏବଂ ମାଳାମାନଙ୍କର; ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସହିତ, ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, 'ଭବତୀ' ହେବ, ଏବଂ 'ଭବନ୍ତି' ମଧ୍ୟ।

ଦୀଵ୍ଯନ୍ତୀ ଭାତୀ ଭାନ୍ତୀ ଚ ତୁଦନ୍ତୀ ଚ ତୁଦତ୍ଯପି । ରୁଦତୀ ରୁନ୍ଧତୀ ଦେଵୀ ଗୃହ୍ଣତୀ ଚୋରଯନ୍ତ୍ଯପି ।। ୩୫୨.

ଦୀପ୍ତିମାନ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଚମକୁଥିବା, ଆଘାତ କରୁଥିବା, ଏବଂ ଆଘାତ କରୁଥିବା; କାନ୍ଦୁଥିବା, ରୋକୁଥିବା, ଦେବୀ, ଧରୁଥିବା, ଏବଂ ଚୋରାଇଥିବା।

ଦୃଷତ୍ ଦୃଷଦ୍ଭ୍ଯାଂ ଦୃଷଦି ଵିଶେଷଵିଦୁଷୀ କୃତିଃ । ସମିତ୍ ସମିଦ୍‌ବ୍ଯାଂ ସମିଧି ସୀମା ସୀମ୍ନି ଚ ସୀମନି ।। ୩୫୨.

ପଥର, ଦୁଇଟି ପଥର ସହିତ, ପଥର ଉପରେ, ବିଶେଷ ଜ୍ଞାନୀ, କାର୍ଯ୍ୟ; ଶାଳା, ଦୁଇଟି ଶାଳା ସହିତ, ଶାଳାରେ, ସୀମା, ସୀମାରେ, ଏବଂ ସୀମାରେ।

ଦାମନୀଭ୍ଯାଂ କକୁଦ୍ଭ୍ଯାଞ୍ଚ କେଯମାବ୍ଯାଂ ତଥାସୁ ଚ । ଗୀର୍ଭ୍ଯାଞ୍ଚୈଵ ଗିରା ଗୀର୍ଷୁ ସୁଭୂଃ ସୁପୂଃ ପୁରା ପୁରି ।। ୩୫୨.

ଦୁଇଟି ବନ୍ଧ ସହିତ, ଦୁଇଟି କୁଞ୍ଚ ସହିତ, ଦୁଇଟି କେୟମ ସହିତ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ; ଦୁଇଟି କଥା ସହିତ, କଥା ସହିତ, କଥାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଭଲ ଭୂମି, ଭଲ ସହର, ସହର, ଏବଂ ସହରରେ।