ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ପଞ୍ଚପତ୍ରାଭିସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ଦ୍ଵିଦ୍ଵିକାନ୍ଯପରାଣି ତୁ। ଚତୁର୍ଦିକ୍ଷୁ ଵିଲିପ୍ତାନି ଗାତ୍ରକାଣି ଭଵନ୍ତ୍ଯୁତ

ପଞ୍ଚପତ୍ର ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ଦୁଇଟି ରେଖା ଥାଏ। ଚାରି ଦିଗରେ ଅଂଗ ଏଭଳି ଆଙ୍କିତ ହୁଏ।

ତ୍ରୀଣି କୋଣେଷୁ ପାଦାର୍ଥଂ ଦ୍ଵିଦ୍ଵିକାନ୍ଯପରାଣି ତୁ। ଚତୁର୍ଦିକ୍ଷୁ ଵିଲିପ୍ତାନି ଗାତ୍ରକାଣି ଭଵନ୍ତ୍ଯୁତ

ତିନିଟି କୋଣରେ ପାଦ ରଖିବା ପାଇଁ ପଦାର୍ଥ ରଖ, ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି କୋଣରେ ଦୁଇ ଦୁଇଟି ଜିନିଷ ରଖ। ଚାରି ଦିଗରେ ଶରୀରର ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କର।

ତତଃ ପଙ୍କ୍ତିଦ୍ଵଯଂ ଦିକ୍ଷୁ ଵୀଥ୍ଯର୍ଥନ୍ତୁ ଵିଲୋପଯେତ୍ । ଦ୍ଵାରାଣ୍ଯାଶାସୁ କୁର୍ଵୀତ ଚତ୍ଵାରି ଚତସୃଷ୍ଵପି

ତାପରେ, ଦୁଇଟି ଧାଡ଼ିକୁ ଦିଗ ଅନୁଯାୟୀ ରାସ୍ତା ପାଇଁ ମାଛିଦେ। ଚାରି ଦିଗରେ ଚାରିଟି କରି ଦ୍ୱାର ବନା।

ଦ୍ଵାରାଣାଂ ପାର୍ଶ୍ଵତଃ ଶୋଭା ଅଷ୍ଟୌ କୁର୍ଯାଦ୍ଵିଚକ୍ଷଣଃ। ତତ୍‌ପାର୍ଶ୍ଵ ଉପଶୋଭାସ୍ତୁ ତାଵତ୍ଯଃ ପରିକୀତ୍ତିତାଃ

ଦ୍ୱାର ପାଖରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଆଠଟି ଶୋଭା ଦେବା ଉଚିତ। ଏହାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ସେଇ ସଂଖ୍ୟାର ଉପ-ଶୋଭା ଦେବାକୁ କହାଯାଇଛି।

ସମୀପ ଉପଶୋଭାନାଂ କୋଣାସ୍ତୁ ପରିକୀର୍ତ୍ତିତାଃ। ଚତୁର୍ଦିକ୍ଷୁ ତତୋ ଦ୍ଵେ ଦ୍ଵେ ଚିନ୍ତଯେନ୍ମଧ୍ଯକୋଷ୍ଠକୈଃ

ଉପ-ଶୋଭା ନିକଟରେ କୋଣଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କର। ତାପରେ, ଚାରି ଦିଗରେ ମଧ୍ୟକୋଷ୍ଠ ସହିତ ଦୁଇ ଦୁଇଟି ଭାବିବାକୁ ହେବ।

ଚତ୍ଵାରିବାହ୍ଯତୋ ମୃଜ୍ଯାଦେକୈକଂ ପାର୍ଶ୍ଵଯୋରପି। ଶୋଭାର୍ଥଂ ପାର୍ଶ୍ଵଯୋସ୍ତ୍ରୀଣି ତ୍ରୀଣି ଲୁମ୍ପେଦ୍ଦଲସ୍ଯ ତୁ

ବାହାର ପାଖରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଚାରିଟି ଚିହ୍ନ ଦେ। ଶୋଭା ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ପତ୍ରର ତିନି ତିନିଟି ଅଂଶ ମାଛିଦେ।

ତଦ୍ଵଦ୍ଵିପର୍ଯଯେ କୁର୍ଯ୍ଯାଦୁପଶୋଭାଂ ତତଃ ପରମ୍। କୋଣସ୍ଯାନ୍ତର୍ବହିସ୍ତ୍ରୀଣି ଚିନ୍ତଯେଦ୍‌ଦ୍ଵିର୍ଵିଭେଦତଃ

ଏହିପରି, ଉଲ୍ଟା କ୍ରମରେ ଉପ-ଶୋଭା ଦେ। କୋଣର ଭିତର ଓ ବାହାର ଭାଗରେ ଦୁଇଭାଗରେ ଭାଗ କରି ତିନି ତିନିଟି ଭାବିବାକୁ ହେବ।

ଏଵଂ ଷୋଡଶକୋଷ୍ଠଂ ସ୍ଯାଦେଵପ୍ତନ୍ଯତ୍ତୁ ମଣ୍ଡଲମ୍। ଦ୍ଵିଷଟ୍କଭାଗେ ଷଟ୍‌ତ୍ରିଂଶତ୍‌ପଦଂ ପଦ୍ମନ୍ତୁ ଵୀଥିକା

ଏଭଳି କରି ସୋଳଟି କୋଷ୍ଠ ହେବ, ଏବଂ ମଣ୍ଡଳ ଶେଷ କରିବାକୁ ହେବ। ଦ୍ୱାଦଶ ଭାଗରେ ଛଅତିସଟି ପତ୍ର ଥିବା ପଦ୍ମ ଓ ରାସ୍ତା ଚିହ୍ନଟ କର।

ଏକା ପଙ୍‌କ୍ତିଃ ପରାଭ୍ଯାଂ ତୁ ଦ୍ଵାରଶୋଭାଦି ପୂର୍ଵଵତ୍। ଦ୍ଵାଦଶାଙ୍ଗୁଲିଭିଃ ମଦ୍ମମେକହସ୍ତେ ତୁ ମଣ୍ଡଲେ

ପୂର୍ବବତ୍ ଏକ ଧାଡ଼ି ବାହାର ଓ ଭିତର ଦ୍ୱାରର ଶୋଭା ପାଇଁ ହେବ। ମଣ୍ଡଳକୁ ଦ୍ୱାଦଶ ଆଙ୍ଗୁଳ ଅଥବା ଏକ ହାତ ମାପରେ ମାପ।

ଦ୍ଵିହସ୍ତେ ହସ୍ତମାତ୍ରଂ ସ୍ଯାଦ୍‌ଵୃଦ୍ଧ୍ଯା ଦ୍ଵାରେଣ ଵାଚରେତ୍। ଅପୀଠଞ୍ଚତୁରସ୍ତ୍ରଂ ସ୍ଯାଦ୍ଵିକରଞ୍ଚକ୍ରପଙ୍କଜମ୍

ଦୁଇ ହାତ ହେଲେ ଏକ ହାତ ମାପ ହେବ; ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରେ ବଢ଼ାଇଁବାକୁ ହେବ। ବେଦି ଚତୁରସ୍ର ହେବା ସହିତ ଚକ୍ର ଓ ପଦ୍ମ ଚିତ୍ର ଥିବା ଉଚିତ।

ପଦ୍ମାର୍ଦ୍ଧଂ ନଵଭିଃ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ନାଭିସ୍ତୁ ତିସୃଭିଃ ସ୍ମୃତା। ଅଷ୍ଟାଭିର୍ଦ୍ଵାରକାନ୍ କୁର୍ଯ୍ଯାନ୍ନେମିନ୍ତୁ ଚତୁରଙ୍ଗୁଲୈଃ

ପଦ୍ମର ଅର୍ଧ ନବଟି ଦ୍ୱାରା ତିଆରି କହାଯାଇଛି; ନାଭି ତିନୋଟି ଦ୍ୱାରା ହୁଏ। ଆଠଟି ଦ୍ୱାର ବନା, ଏବଂ ଧାଡ଼ିକୁ ଚାରି ଆଙ୍ଗୁଳ ମାପରେ କର।

ତ୍ରିଧା ଵିଭଜ୍ଯ ଚ କ୍ଷେତ୍ରମନ୍ତର୍ଦ୍ଵାଭ୍ଯାମଥାଙ୍କଯେତ୍। ଵଞ୍ଚାନ୍ତସ୍ଵରସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ତଷ୍ଵାସ୍ଫାଲ୍ଯ ଲିଖଦରାନ୍

କ୍ଷେତ୍ରକୁ ତିନିଭାଗ କରି, ତା’ପରେ ଦୁଇ ଭିତରେ ଚିହ୍ନ ଦେ। ଭିତର ଶବ୍ଦ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ରେଖାଗୁଡ଼ିକୁ ଟିପି ଏକାଏକି ଆଙ୍କ।

ଇନ୍ଦୀଵରଦଲାକାରାନଥଵା ମାତୁଲାଙ୍ଗଵତ୍। ପଦ୍ମପତ୍ରାଯତାନ୍ଵାପି ଲିଖେଦିଚ୍ଛାନୁରୂପତଃ

ନୀଳ କମଳ ପତ୍ର ଆକୃତି, କିମ୍ବା ବାତାପା ଫଳ ଭଳି ଆକୃତି, କିମ୍ବା ଚାହାଁଥିବା ଅନୁଯାୟୀ ଲମ୍ବା କମଳ ପତ୍ର ଆଙ୍କ।

ଭ୍ରାମଯିତ୍ଵା ବହିର୍ନ୍ନେମାଵରସନ୍ଧ୍ଯନ୍ତରେ ସ୍ଥିତଃ। ଭ୍ରାମଯେଦରମୂଲନ୍ତୁ ସନ୍ଧିମଧ୍ଯେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ

ବାହାର ଧାଡ଼ିକୁ ଘୁରାଇ, ଯାହା ତଳ ସଂଧି ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି, ତା’ପରେ ପତ୍ରର ମୂଳକୁ ଘୁରାଇ, ଯାହା ସଂଧି ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି।

ଅରମଧ୍ଯେ ସ୍ଥିତୋ ମଦ୍ଯମରଣିଂ ଭ୍ରାମଯେତ୍ ସମମ୍। ଏଵଂ ସିଦ୍ଧ୍ଯନ୍ତରାଃ ସମ୍ଯକ୍ ମାତୁଲାଙ୍ଗନିଭାଃ ସମାଃ

ପତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଦଢ଼ି ହୋଇ, ମଧ୍ୟର କଠିକୁ ସମଭାବରେ ଘୁରା। ଏଭଳି, ଅନ୍ୟ ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ବାତାପା ଫଳ ଭଳି ସମାନ ଭାବରେ ଠିକ୍ ଭାବେ ତିଆରି କର।

ଵିଭଜ୍ଯ ସପ୍ତଧା କ୍ଷେତ୍ରଂ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶକରଂ ସମମ୍। ଦ୍ଵିଧା କୃତେ ଶତଂ ହ୍ଯତ୍ର ଷଣ୍ନଵତ୍ଯଧିକାନି ତୁ

କ୍ଷେତ୍ରକୁ ସାତ ଭାଗ କରି, ଚୌଦ଼ଟି ଭାଗ ସମାନ କର। ଦୁଇଭାଗ କଲେ ଏଠାରେ ଏକଶଏ ଏବଂ ଛଅନବେଠାରୁ ଅଧିକ ହୁଏ।

କୋଷ୍ଠକାନି ଚତୁର୍ଭିସ୍ତୈର୍ମ୍ମଧ୍ଯେ ଭଦ୍ରଂ ସମାଲିଖେତ୍। ପରିତୋ ଵିସୃଜେଦ୍ଵୀଥ୍ଯୈ ତଥା ଦିକ୍ଷୁ ସମାଲିଖେତ୍

ସେଇ ଚାରିଟି ସହିତ, କୋଷ୍ଠର ମଧ୍ୟରେ ଭଲ ଚିହ୍ନ ଆଙ୍କ। ଚାରିପାଖରେ ରାସ୍ତା ପାଇଁ ବଣ୍ଟନ କର, ଏବଂ ଦିଗ ଅନୁଯାୟୀ ମଧ୍ୟ ଚିହ୍ନଟ କର।

କମଲାନି ପୁନର୍ଵୀଥ୍ଯୈ ପରିତଃ ପରିମୃଜ୍ଯ ତୁ। ଦ୍ଵେ ଦ୍ଵେ ମଧ୍ଯମକୋଷ୍ଠେ ତୁ ଗ୍ରୀଵାର୍ଥଂ ଦିକ୍ଷୁ ଲୋପଯେତ୍

ପୁଣି, ରାସ୍ତା ପାଇଁ ଚାରିପାଖରେ କମଳଗୁଡ଼ିକୁ ସମାନ କର। ମଧ୍ୟକୋଷ୍ଠରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରେ ଦୁଇଟି କରି ଗ୍ରୀବା ପାଇଁ ମାଛିଦେ।

ଚତ୍ଵାରି ବାହ୍ଯତଃ ପଶ୍ଚାତ୍ତ୍ରୀଣି ତ୍ରୀଣି ତୁ ଲୋପଯେତ୍। ଗ୍ରୀଵାପାର୍ଶ୍ଵେ ବହିସ୍ତ୍ଵେକା ଶୋଭା ସା ପରିକୀର୍ତ୍ତିତା

ବାହାରେ ପ୍ରଥମେ ଚାରିଟି, ତା’ପରେ ତିନି ତିନିଟି ମାଛିଦେ। ଗ୍ରୀବାର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବାହାରେ ଗୋଟିଏ ଶୋଭା ଦେବାକୁ କହାଯାଇଛି।

ଵିଭଜ୍ଯ ବାହ୍ଯକୋଣେଷୁ ସପ୍ତାନ୍ତସ୍ତ୍ରୀଣି ମାର୍ଜଯେତ୍। ମଣ୍ଡଲଂ ନଵଭାଗଂ ସ୍ଯାନ୍ନଵଵ୍ଯୂହଂ ହରି ଯଜେତ୍ ।। ୩୧ ପଞ୍ଚଵିଂଶାତିକଵ୍ଯୂହଂ ମଣ୍ଡଲଂ ଵିଶ୍ଵରୂପଗମ୍। ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶଦ୍ଧସ୍ତକଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ଭକ୍ତଂ ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶତା ସମମ୍

ବାହାର କୋଣରେ ସାତଟି ସୀମାର ଭିତରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକଟିରେ ତିନିଟି ସ୍ଥାନ ସଫା କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ମଣ୍ଡଳଟି ନଉ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୁଏ, ଏବଂ ଏହି ନବ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଏଵଂ କୃତେ ଚତୁର୍ଵିଂଶତ୍ଯଧିକନ୍ତୁ ସହସ୍ତ୍ରକମ୍। କୋଷ୍ଠକାନାଂ ସମୁଦ୍‌ଦିଷ୍ଟଂ ମଧ୍ଯେ ଷୋଡଶକୋଷ୍ଠକୈଃ

ଏଭଳି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ, ମଣ୍ଡଳଟିରେ ଏକ ହଜାର ଏବଂ ଚବିଶଟି କୋଷ୍ଠକ ଥାଏ, ମଧ୍ୟରେ ଷୋଳଟି କୋଷ୍ଠକ ରହିଥାଏ।

ଭଦ୍ରକଂ ପରିଲିଖ୍ଯାଥ ପାର୍ଶ୍ଵେ ପଙ୍‌କ୍ତିଂ ଵିମୃଜ୍ଯ ତୁ। ତତଃ ଷୋଡଶଭିଃ କୋଷ୍ଠୈର୍ଦ୍ଦିକ୍ଷୁ ଭଦ୍କାଷ୍ଟକଂ ଲିଖେତ୍

ଭଲ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ଘେରା ବାନ୍ଧି ଦେଇ, ପାଖରେ ଥିବା ଧାଡ଼ି ସଫା କରି, ଏହା ପରେ ଷୋଳଟି କୋଷ୍ଠକ ସହିତ, ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକରେ ଆଠଟି ଭଲ ଘେରା ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଉଚିତ।

ତତୋପି ପଙ୍‌କ୍ତିଂ ସମ୍ମୃଜ୍ଯ ତଦ୍ଵତ୍ ଷୋଡଶଭଦ୍ରକମ୍। ଲିଖିତ୍ଵା ପରିତଃ ପଙ୍‌କ୍ତିଂ ଵିମୃଜ୍ଯାଥ ପ୍ରାକଲ୍ପଯେତ୍

ତାପରେ ଧାଡ଼ି ସଫା କରି, ପୂର୍ବବତ୍ ଷୋଳଟି ଭଲ ଘେରା ଆକି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧାଡ଼ି ସଫା କରି, ପରେ ଯଥାଯଥିକ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ।

ଦ୍ଵାରଦ୍ଵାଧଶକଂ ଦିକ୍ଷୁ ତ୍ରୀଣି ତ୍ରୀଣି ଯଥାକ୍ରମମ୍। ଷଡ୍‌ଭିଃ ପରିଲୁପ୍ଯାନ୍ତର୍ମଧ୍ଯେ ଚତ୍ଵାରି ପାର୍ଶ୍ଵଯୋଃ

ଦିଗ୍ବାରଗୁଡ଼ିକରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକରେ ତିନିଟି କରି ମୋଟ ବାରୋଟି କୋଷ୍ଠକ ତିଆରି କରାଯିବା ଉଚିତ। ଛଅଟି କୋଷ୍ଠକ ହଟାଇଲେ, ମଧ୍ୟରେ ଏବଂ ପାଖରେ ଚାରିଟି କୋଷ୍ଠକ ରହିଯାଏ।

ଚତ୍ଵାର୍ଯନ୍ତର୍ବହିର୍ଦ୍ଵେ ତୁ ଶୋଭାର୍ଥଂ ପରିମୃଜ୍ଯ ତୁ। ଉପଦ୍ଵାରପ୍ରସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ତ୍ରୀଣ୍ଯନ୍ତଃ ପଞ୍ଚ ବାହ୍ଯତଃ

ଭିତରେ ଚାରିଟି, ବାହାରେ ଦୁଇଟି, ଶୋଭା ପାଇଁ ସଫା କରାଯିବ। ଉପଦ୍ୱାର ସ୍ଥାପନା ପାଇଁ, ଭିତରେ ତିନିଟି ଏବଂ ବାହାରେ ପାଞ୍ଚଟି ରଖାଯିବ।

ପରିମୃଜ୍ଯ ତଥା ଶୋଭାଂ ପୂର୍ଵଵତ୍ ପରିକଲ୍ପଯେତ୍। ବହିଃ କୋଣେଷୁ ସପ୍ତାନ୍ତସ୍ତ୍ରୀଣି କୋଷ୍ଠାନି ମାର୍ଜଯେତ୍

ଏଭଳି ଶୋଭା ପାଇଁ ସଫା କରି, ପୂର୍ବବତ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ। ବାହାର କୋଣରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ସାତଟି ସୀମାର ଭିତରେ ତିନିଟି କୋଷ୍ଠକ ସଫା କରିବା ଉଚିତ।

ପଞ୍ଚତ୍ରିଂଶତିକଵ୍ଯୂହେ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ଯଜେତ୍ କଜେ । ମଧ୍ଯେ ପୂର୍ଵାଦିତଃ ପଦ୍ମେ ଵାସୁଦେଵାଦଯଃ କ୍ରମାତ୍

ପଞ୍ଚତିରିଶଟି ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ, ମଧ୍ୟଭାଗରେ ପରମ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯିବ। ପୂର୍ବ ଦିଗର ପଦ୍ମରେ, କ୍ରମକ୍ରମେ ବାସୁଦେବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପୂଜିତ ହେବେ।

ଵରାହଂ ପୂଜଯିତ୍ଵା ଚ ପୂର୍ଵପଦ୍ମେ ତତଃ କ୍ରମାତ୍। ଵ୍ଯୂହାନ୍ ସମ୍ପୂଜଯେତ୍ତାଵତ୍ ଯାଵତ୍ ଷଡ୍‌ଵିଂଶମୋ ଭଵେତ୍

ପୂର୍ବ ପଦ୍ମରେ ବରାହଙ୍କୁ ପୂଜି, ତାପରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ଛବିଶଟି ବ୍ୟବସ୍ଥା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଯଥୋକ୍ତଂ ଵ୍ଯୂହମଖିଲମେକସ୍ମିନ୍ ପଙ୍କଜେ କ୍ରମାତ୍। ଯଷ୍ଟଵ୍ଯମିତି ଯତ୍ନେନ ପ୍ରଚେତା ମନ୍ଯତେଽଧ୍ଵରମ୍

ଯେପରି ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି, ସମସ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଏକ ପଦ୍ମରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି, ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଏହାକୁ ଯଜ୍ଞ ଭାବେ ମନେ କରନ୍ତି।